Tải bản đầy đủ - 158 (trang)
CHƯƠNG 3. QUẢN TRỊ DỰ TRỮ

CHƯƠNG 3. QUẢN TRỊ DỰ TRỮ

Tải bản đầy đủ - 158trang

Chức năng giảm chi phí: Dự trữ nhằm giảm những chi phí trong quá trình sản xuất và

phân phối. Chẳng hạn nhờ dự trữ tập trung, có thể vận chuyển những lô hàng lớn để giảm

chi phí vận chuyển, và, tuy phải tăng dự trữ và do đó tăng chi phí dự trữ, nhưng tổng phí

vận chuyển và dự trữ giảm đi đáng kể.



3.1.2 Phân loại dự trữ

Dự trữ gồm nhiều loại và có thể phân theo nhiều tiêu thức khác nhau. Một số tiêu

thức chủ yếu để phân loại dự trữ trong hoạt động logistics:

* Phân loại theo vị trí của sản phẩm trên dây chuyền cung ứng;

* Phân loại theo các yếu tố cấu thành dự trữ trung bình

* Phân loại theo mục đích của dự trữ

* Phân loại theo thời hạn dự trữ;

a.



Phân loại theo vị trí của sản phẩm trên dây chuyền cung ứng



Logistics là một chuỗi các hoạt động liên tục, có liên quan mật thiết với nhau, tác

động qua lại lẫn nhau, được thực hiện một cách khoa học và có hệ thống, nhằm chu chuyển

hàng hóa dịch vụ, … và những thông tin có liên quan, từ điểm đầu đến điểm cuối của dây

chuyền cung ứng với mục tiêu thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng một cách tốt nhất. Để

đảm bảo cho quá trình logistics diễn ra liên tục thì dự trữ sẽ tồn tại trên suốt dây chuyền

cung ứng, ở tất cả các khâu (hình 3.1):

Dự trữ nguyên

vật liệu



Dự trữ bán

thành phẩm



Dự trữ thành

phẩm của nhà sx



Dự trữ sản phẩm

trong phân phối



Dự trữ của nhà

cung cấp

Dự trữ trong

tiêu dùng



Dự trữ của nhà

bán lẻ



Phế liệu phế

thải



Loại bỏ phế

thải



Tái tạo và đóng

gói lại



Ghi chú:



Quy trình logistics

Quy trình logistics ngược

(Reverse logistics flow)



Hình 3.1: Các loại dự trữ phân theo vị trí trên dây chuyền cung ứng

* Nhà cung ứng – thu mua

* Thu mua – sản xuất

* Sản xuất – Marketing

* Marketing – Phân phối

* Phân phối – Trung gian

* Trung gian – Người tiêu dùng

Hình 3.1 cho thấy, để thực hiện quá trình logistics liên tục cần có nhiều loại dự trữ.

Trước tiên là nhà cung cấp muốn đảm bảo có đủ nguyên vật liệu để cung ứng theo đơn đặt

hàng của người sản xuất thì cần có dự trữ của nhà cung cấp. Khi nguyên vật liệu được giao

cho người sản xuất, sau khi kiểm tra và làm thủ tục cần thiết sẽ được nhập kho – dự trữ để

đảm bảo cho quá trình sản xuất được tiến hành liên tục, nhịp nhàng, đó là dự trữ nguyên

vật liệu. Trong suốt quá trình sản xuất, nguyên vật liệu dưới dự tác động của các yếu tố

khác, như: máy móc, sức lao động, … dần biến thành sản phẩm. Để quá trình sản xuất

được liên tục, thì trong mỗi công đoạn của quá trình lại có dự trữ bán thành phẩm. Để có

đủ sản phẩm theo yêu cầu của các đơn đặt hàng, thì sản phẩm làm ra sẽ được dự trữ tại kho

thành phẩm của nhà máy, chờ đến khi đủ số lượng mới xuất đi. Đó là dự trữ sản phẩm tại

kho của nhà sản xuất. Trong quá trình lưu thông, phân loại hàng hóa sẽ được dự trữ tại các

trung tâm phân phối khu vực, tại kho của các nhà buôn … - Dự trữ sản phẩm trong phân

phối. Khi sản phẩm đến tay các nhà bán lẻ, để đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng mọi

lúc, nhà bán lẻ sẽ tổ chức dự trữ hàng hóa tại các kho, cửa hàng – Dự trữ của nhà bán lẻ, và

cuối cùng sản phẩm đến tay người tiêu dùng, họ sẽ tổ chức dự trữ để đáp ứng nhu cầu cá

nhân – Dự trữ của người tieu dùng.

Theo chiều thuận, quá trình logistics sẽ đi từ người cung cấp nguyên vật liệu cho

người tiêu thụ sản phẩm cuối cùng, ở mối khâu của quá trình đều tổ chức dự trữ để đảm

bảo cho quá trình liên tục và hiệu quả. Thực tế cho thấy, ở mỗi khâu trong quá trình

logistics có thể xuất hiện những sản phẩm không đạt yêu cầu cần phải hoàn trả lại, những

sản phẩm hư hỏng, khiếm khuyết, đòi hỏi phải tái chế, bao bì dán nhãn lại. Từ đó dẫn đến

nhu cầu phải tổ chức quá trình logistics ngược (reverse logistics) và ở mỗi khâu cũng sẽ

hình thành dự trữ. Trong các loại dự trữ ở hình 3.1, có 4 loại dự trữ chủ yếu (hình3.2)



Hình 3.2:



Các loại dự trữ chủ yếu phân theo vị trí trong hệ thống logistics



Dự trữ

nguyên vật

liệu



Dự trữ bán

thành phẩm



Dự trữ sản

phẩm trong

sản xuất



Dự trữ sản

phẩm trong

phân phối



Theo hình thái vận động của sản phẩm trong hệ thống logistics người ta còn có thể

chia dự trữ làm hai loại: Dự trữ tại các cơ sở Logistics và dự trữ trên đường vận chuyển

- Dự trữ tại các cơ sở logistics, bao gồm dự trữ trong kho nguyên vật liệu, phụ tùng,

… (gọi chung là kho vật tư); Dự trữ trong các kho bán thành phẩm của các tổ, đội, phân

xưởng sản xuất; Dự trữ trong kho thành phẩm của nhà sản xuất; Dự trữ trong các kho của

trung tâm phân phối, kho của các nhà bán buôn, bán lẻ; Dự trữ trong cửa hàng bán lẻ …

Lượng dự trữ này đảm bảo cho sản xuất được liên tục và đáp ứng yêu cầu kinh doanh của

các nhà bán buôn, bán lẻ, cũng như thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng.

- Dự trữ hàng hóa trên đường vận chuyển: là dự trữ hàng hóa đang trong quá trình

vận động từ điểm đầu đến điểm cuối dây chuyền cung ứng. Thường thời gian vận chuyển

trên đường vận chuyển bao gồm: Thời gian hàng hóa được chuyên chở trên các phương

tiện vận tải, thời gian bốc dỡ, chuyển tải, thời gian hàng được bảo quản, lưu trữ tại kho bãi

của các đơn vị vận tải.

b.

Phân loại theo các yếu tố cấu thành dự trữ trung bình

Dự trữ chu kỳ : là dự trữ để đảm bảo cho việc tiêu thụ sản phẩm (sản xuất hoặc bán

hàng) được tiến hành liên tục giữa hai kỳ đặt hàng (mua hàng) liên tiếp

Dự trữ định kỳ được xác định bằng công thức:

Dck = Qn = m.t dh



Trong đó:

Dck : Dự trữ chu kỳ (Qui mô lô hàng nhập - Qn)

m : mức bán/ tiêu thụ sản phẩm bình quân 1 ngày đêm.



Tdh : thời gian của một chu kỳ đặt hàng (ngày)

Như vậy dự trữ chu kỳ phụ thuộc vào cường độ tiêu thụ sản phẩm và độ dài chu kỳ

đặt hàng. Khi những yếu tố này thay đổi thì dự trữ chu kỳ sẽ thay đổi theo.

Trong trường hợp chỉ có dự trữ chu kỳ, dự trữ trung bình bằng 1/2 qui mô lô hàng

1

2



nhập ( D = Qn )

+ Dự trữ bảo hiểm: Dự trữ chu kỳ chỉ có thể đảm bảo cho quá trình tiêu thụ sản

phẩm được liên tục khi lượng cầu ( m ) và thời gian cung ứng/ chu kỳ đặt hàng (t dh) không

đổi. Một khi m hoặc tdh hoặc cả hai yếu tố này thay đổi, dự trữ chu kỳ không thể đảm bảo

cho quá trình diễn ra liên tục, mà cần có dự trữ dự phòng, hay dự trữ bảo hiểm.

Dự trữ bảo hiểm được tính theo công thức sau:

Db = δ.z



Db- Dự trữ bảo hiểm

δ- Độ lệch tiêu chuẩn chung

z- Hệ số tương ứng với xác suất có sẵn sản

phẩm để tiêu thụ (tra bảng)



Trong trường hợp doanh nghiệp phải có dự trữ bảo hiểm, dự trữ trung bình sẽ là:



D=



Q

+ Db

2



+ Dự trữ trên đường: Dự trữ sản phẩm trên đường được xem là một bộ phận cấu

thành nên dự trữ trung bình, nó bao gồm: dự trữ hàng hoá được chuyên chở trên các

phương tiện vận tải, trong quá trình xếp dỡ, chuyển tải, lưu kho tại các đơn vị vận tải. Dự

trữ trên đường phụ thuộc vào thời gian sản phẩm nằm trên đường và cường độ tiêu thụ

hàng hóa, và bên đảm bảo dự trữ trên đường là bên sở hữu sản phẩm trong quá trình vận

chuyển.

Dự trữ trên đường được tính theo công thức sau:

Dv- Dự trữ sản phẩm trên đường

- Mức tiêu thụ sản phẩm bình quân một ngày

- Thời gian trung bình sản phẩm trên đường



Dv = m .t v



Nếu doanh nghiệp có dự trữ trên đường thì dự trữ trung bình sẽ là:

D=



c.



Q

+ Db + Dv

2



Phân loại theo mục đích của dự trữ

+ Dự trữ thường xuyên



Dự trữ thường xuyên nhằm đảm bảo thỏa mãn nhu cầu hàng ngày. Dự trữ thường

xuyên phụ thuộc vào cường độ và sự biến đổi của nhu cầu và khoảng thời gian giữa 2 thời

kỳ nhập hàng. Dự trữ thường xuyên bao gồm dự trữ chu kỳ và dự trữ bảo hiểm.

+ Dự trữ thời vụ

Có những loại hàng hoá tiêu thụ quanh năm, nhưng sản xuất có tính thời vụ như:

nông sản, ngược lại có những sản phẩm chỉ tiêu dùng theo mùa vụ nhưng có thể sản xuất

quanh năm như : quần áo thời trang. Để đáp ứng những nhu cầu nêu trên thì phải có dạng

dự trữ theo mùa vụ. Một số ví dụ về dạng dự trữ này, như: ở xứ lạnh người ta dự trữ rau để

phục vụ cho mùa đông; các công ty thiết bị trường học dự trữ sách, vở, dụng cụ học sinh để

phục vụ cho ngày khai trường.

d.

Phân loại theo giới hạn của dự trữ:

Theo tiêu thức này có các loại dự trữ:

* Dự trữ tối đa;



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 3. QUẢN TRỊ DỰ TRỮ

Tải bản đầy đủ ngay(158 tr)

×