Tải bản đầy đủ - 126 (trang)
GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH

GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH

Tải bản đầy đủ - 126trang

gi¸o ¸n vËt lý 11



AB → A1B1 →

Theo dõi tính toán để A2B2

xác đònh d2 và k.

d1 d1’

d2

d2’

Với: d2 = O1O2 – d1’; k = k1k2 =

d1' d 2'

Vẽ hình.

d1 d 2



Thực hiện tính toán.



Vẽ hình 30.2.



Thực hiện C1.

Thực hiện tính toán.

Yêu cầu học sinh rút ra kết luận

về độ tụ của hệ thấu kính ghép sát

nhau.



Rút ra kết luận.



2. Hệ hai thấu kính đồng trục

ghép sát nhau

Sơ đồ tạo ảnh:

L1

L2

AB → A1B1 →

A2B2

d1 d1’

d2

d2’

d1' d 2'

Với: d2 = – d1’; k = k1k2 =

=

d1 d 2

d 2'

d1

1

1

1

1

+ ' =

+

d1 d 2

f1 f 2

Hệ thấu kính tương đương với

một thấu kính có độ tụ D = D 1 +

D2.

Độ tụ của hệ hai thấu kính mỏng

đồng trục ghép sát nhau bằng

tổng đại số các độ tụ của từng

thấu kính ghép thành hệ.



Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập ví dụ.

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh



Yêu cầu học sinh nêu sơ đồ

tạo ảnh.



Nêu sơ đồ tạo ảnh.



Yêu cầu học sinh tính d1’.



Tính d1’.



Yêu cầu học sinh tính d2.

Yêu cầu học sinh tính d2’.



Tính d2.

Tính d2’.



Nội dung cơ bản

II. Các bài tập thí dụ

Bài tập 1

Sơ đồ tạo ảnh:

L1

L2

AB → A1B1 → A2B2

d1 d1’

d2

d2’

d1 f1

10.(−15)

=

Ta có d’1 =

= d1 − f1

10 + 15

6(cm)

d2 = l – d’1 = 34 – (-6) = 40(cm)

d2 f2

40.24

=

d’2 =

= 60(cm)

d 2 − f 2 40 − 24



d1' d 2'

− 6.60

Yêu cầu học sinh tính k.

Tính k.

k=

=

= - 0,9

d1 d 2

10.40

nh cuối cùng là ảnh thật, ngược

Yêu cầu học sinh nêu tính

Nêu tính chất của ảnh cuối

chiều với vật và cao bằng 0,9 lần

chất của ảnh cuối cùng.

cùng.

109



GV :



gi¸o ¸n vËt lý 11



vật.

Bài tập 2

a) Tính d :

Yêu cầu học sinh tính d.



Ta có: d =



Tính d.



Yêu cầu học sinh tính tiêu

cự của hệ thấu kính ghép.



Tính f.



Yêu cầu học sinh tính tiêu

cự của thấu kính L2.



Tính f2.



d' f

− 12.(−20)

=

=

'

− 12 + 20

d −f



30(cm)

b) Tiêu cự f2 :

Coi là hệ thấu kính ghép sát nhau

ta có :

d .d '

30.(−20)

=

f=

= - 60(cm)

'

30 − 20

d +d

1

1

1

=

+

Với

suy ra :

f

f1 f 2

f1 f

− 20.(−60)

=

f2 =

= 30(cm)

f1 − f

− 20 + 60



Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Cho học sinh tóm tắt những kiến thức cơ Tóm tắt những kiến thức cơ bản.

bản.

Ghi các bài tập về nhà.

Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập

trang 195 sgk và 30.8, 30.9 sbt.



Ngµy so¹n: ………………



TiÕt 60:

§ Bµi tËp

i. Mơc ®Ých

1. KiÕn thøc:

- Nªu ®ỵc c¸c ®Þnh nghÜa liªn quan ®Õn l¨ng kÝnh

- ViÕt chÝnh x¸c c¸c c«ng thøc l¸ng kÝnh

- VËn dơng ®ỵc c¸c c«ng thøc vµo gi¶i bµi tËp

2. KÜ n¨ng.

- Gi¶i ®ỵc c¸c bµi to¸n vỊ l¸ng kÝnh

ii. Chn bÞ

GV: Néi dung bµi tËp vµ ph¬ng ¸n gi¶ng d¹y

HS: Lµm bµi tËp vỊ nhµ

iii. tiÕn tr×nh gi¶ng gi¹y

Ho¹t ®éng 1: ( 5 phót) Bµi cò

Ho¹t ®éng cđa HS



Trỵ gióp cđa gi¸o viªn

110



GV :



gi¸o ¸n vËt lý 11



- Lªn b¶ng gi¶i qut vÊn ®Ị

- Theo dâi vµ nhËn xÐt kÕt qu¶



- VÏ ®êng ®i cđa tia s¸ng ®¬n s¾c qua l¨ng kÝnh (

trêng hỵp cã tia lã )

- ViÕt c¸c c«ng thøc l¨ng kÝnh



Ho¹t ®éng 2: ( 5 phót) Bµi tËp tr¾c nghiƯm SGK

Ho¹t ®éng cđa HS

- Tr¶ lêi vµ gai thÝch theo yªu cÇu cđa GV

Bµi 4: D

Bµi 5: C

Bµi 6: A



Trỵ gióp cđa gi¸o viªn

- Gi¸o viªn gäi lÇn lỵt mét sè HS tr¶ lêi vµ gi¶i

thÝch ®¸p ¸n la chä cđa m×nh trong c¸c bµi tËp

tr¾c nghiƯm SGK

- Yªu cÇu HS bỉ sung vµ nhËn xÐt

- GV nhËn xÐt vµ kÕt ln



Ho¹t ®éng 3: ( 15 phót) Bµi tËp tù ln SGK

Ho¹t ®éng cđa HS

- Xung phong lªn b¶ng gi¶i

- Theo dâi bµi gi¶i

- §Ĩ vë bµi tËp trªn bµn



- NhËn xÐt bµi gi¶i cđa b¹n

- Theo dâi vµ ph©n tÝch cïng GV ®Ĩ han thµnh

bµi gi¶i



Trỵ gióp cđa gi¸o viªn

- Gi¸o viªn gäi HS lªn b¶ng gi¶i bµi tËp 7 SGK

- Theo dâi HS gi¶i

- KiĨm tra vë bµi tËp cđa 1 sè HS

- Yªu cÇu HS g¶i vµo giÊy nh¸p hc theo dâi

bµi b¹n g¶i

- Yªu cÇu HS nhËn xÐt bµi gi¶i cđa b¹n

- GV theo dâi, híng dÉn ph©n tÝch ®Ĩ hoµn thµnh

bµi gi¶i cïng HS



Ho¹t ®éng 4: ( 22 phót) Bµi tËp lµm thªm

Néi dung bµi tËp:

Bµi 1 .§iỊu nµo sau ®©y lµ ®óng khi nãi vỊ l¨ng kÝnh?

A. L¨ng kÝnh lµ mét khèi chÊt trong st h×nh l¨ng trơ ®øng, cã tiÕt diƯn th¼ng lµ mét h×nh

tam gi¸c. B. Gãc chiÕt quang cđa l¨ng kÝnh nhá h¬n 90 0 C. Hai mỈt bªn cđa l¨ng kÝnh

lu«n ®èi xøng nhau qua mỈt ph¼ng ph©n gi¸c cđa gãc chiÕt quang.

D. TÊt c¶ c¸c l¨ng kÝnh chØ sư dung hai mỈt bªn cho ¸nh s¸ng trun qua

Bµi 2 . §iỊu nµo sau ®©y lµ Sai khi nãi vỊ l¨ng kÝnh vµ ®êng ®i cđa mét tia s¸ng qua l¨ng

kÝnh?

A. TiÕt diƯn th¼ng cđa l¨ng kÝnh lµ mét tam gi¸c c©n.

B. L¨ng kÝnh lµ mét khèi chÊt trong st h×nh l¨ng trơ ®øng, cã tiÕt diƯn th¼ng lµ mét h×nh

tam gi¸c.

C. Mäi tia s¸ng khi qua l¨ng kÝnh ®Ịu khóc x¹ vµ cho tia lã ra khái l¨ng kÝnh . D. A vµ C

®óng

Bµi 3: Tr¶ lêi c¸c c©u hái 2 vµ 3 nhê sư dơng d÷ kiƯn sau: Mét l¨ng kÝnh cã gãc chiÕt

quang A = 600, chiÕt st n = 2 . ChiÕu mét tia tíi ,n»m trong mét tiÕt diƯn th¼ng, vµo

mét mỈt bªn díi gãc tíi i1= 450.

2. C¸c gãc r1,r2,i2 cã thĨ lÇn lỵt nhËn nh÷ng gi¸ trÞ :

A.300, 300 vµ 450

B.300, 450 vµ 300

C. 45 0 , 300 vµ 300

D. Mét kÕt qu¶ kh¸c.

3. KÕt ln nµo sau ®©y lµ ®óng khi nãi vỊ gãc lƯch D?

A. D = 300, gãc lƯch lµ cùc ®¹i.

B. D = 45 0, gãc lƯch lµ cùc tiĨu.

111



GV :



gi¸o ¸n vËt lý 11



C. D = 300, gãc lƯch lµ cùc tiĨu.

D. D = 450, gãc lƯch lµ cùc ®¹i.

Bµi 4: Mét l¨ng kÝnh tam gi¸c ®Ịu cã gãc chiÕt quang A, chiÕt st n =1,732 ≈ 3 . ChiÕu mét

tia tíi, n»m trong mét tiÕt diƯn th¼ng, vµo mét mỈt bªn, sao cho gãc lƯch cđa tia lã so víi tia

tíi lµ cùc tiĨu vµ b»ng A. Gãc tíi i vµ gãc lƯch D lµ:

A. i = 450, A = 600;

B.i = 60 0, A = 450;

C. I = 45 0, A = 450;

D. A,B vµ C ®Ịu sai.

Bµi 5: Mét l¨ng kÝnh thủ tinh cã gãc chiÕt quang A rÊt nhá vµ cã chiÕt st n. ChiÕu mét tia

s¸ng, n»m trong mét tiÕt diƯn th¼ng, vu«ng gãc víi mét mỈt bªn cđa l¨ng kÝnh. BiĨu thøc

nµo sau ®©y lµ §óng víi biĨu thøc tÝnh gãc lƯch D cđa tia lã so víi tia tíi?

A. D = (2n-1)A,

B. D = (n- 1/2) A

C. D = (n-1)A,

D. D = (2n+1)A.

Bµi 6: Mét l¨ng kÝnh tam gi¸c ®Ịu ABC, cã chiÕt st n=1,5576.ChiÕu mét tia tíi SI tíi c¹nh

AB. §iỊu kiƯn nµo vỊ gãc tíi sau ®©y lµ §óng ®Ĩ lu«n cã ph¶n x¹ toµn phÇn trªn mỈt AC. A.

i1 ≤ 320

B. i1 ≤ 220 C. i1 ≤230 D. Mét ®iỊu kiƯn kh¸c.

Bµi 7 : T×m ph¸t biĨu sai vỊ l¨ng kÝnh. A. Tia s¸ng ®¬n s¾c qua l¨ng kÝnh thủ tinh ®Ỉt trong

kh«ng khÝ sau hai lÇn khóc x¹ ë hai mỈt bªn sÏ lƯch vỊ phÝa ®¸y. B. Mäi tia s¸ng ®¬n s¾c ®i

qua l¨ng kÝnh sau hai lÇn khóc x¹ ë hai mỈt bªn th× tia lã ®Ịu lƯch vỊ phÝa t©y.

C. NÕu chiÕt st bªn trong l¨ng kÝnh nhá h¬n chiÕt st m«i trêng bªn ngoµi th× tia s¸ng ®¬n

s¾c qua l¨ng kÝnh sau hai lÇn khóc x¹ ë hai mỈt bªn lã ra lƯch vỊ phÝa ®Ønh l¨ng kÝnh.

D. Mét vËt thËt qua l¨ng kÝnh thủ tinh ®Ỉt tronh kh«ng khÝ sÏ cho ¶nh ¶o cïng chiỊu lƯch vỊ

phÝa gãc chiÕt quang l¨ng kÝnh.

Bµi 8: Mét sỵi c¸p quang h×nh trơ lµm b»ng chÊt dỴo trong st. Mäi tia s¸ng ®i xiªn gãc qua

®¸y ®Ịu bÞ ph¶n x¹ toµn phÇn ë thµnh vµ chØ lã ra ë ®¸y thø hai. ChiÕt st chÊt dỴo tho¶ m·n

®iỊu kiƯn: A. n > 2 ;

B.n < 2 ;

C.n > 2 2 ;

D. n > 2 /2.

Ho¹t ®éng 5: Cđng cè vµ tỉng kÕt bµi häc

Ho¹t ®éng cđa HS

- Chó ý theo dâi

- NhËn nhiƯm vuh häc tËp



Trỵ gióp cđa gi¸o viªn

- Nªu nh÷ng chó ý khi gi¶i bµi tËp

- NhËn xÐt bµi häc

- Giao nhiƯm vơ vỊ nhµ



IV. RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY



..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................



Ngµy so¹n: ../…/



TiÕt 61

MẮT



I. MỤC TIÊU

+ Trình bày dược cấu tạo của mắt, các đặc điểm và chức năng của mỗi bộ phận của mắt.



+ Trình bày được khái niệm về sự điều tiết và các đặc điểm liên quan như : Điểm cực viễn, điểm

cực cận, khoảng nhìn rỏ.



112



GV :



gi¸o ¸n vËt lý 11

II. CHUẨN BỊ

Giáo viên: Mô hình cấu tạo của mắt để minh họa. Các sơ đồ về các tật của mắt.

Học sinh: Nắm vững kiến thức về thấu kính và về sự tạo ảnh của hệ quang học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (phút) : Kiểm tra bài cũ : Viết sơ đồ tạo ảnh qua quang hệ, có giải thích các đại lượng.

Hoạt động 2 ( phút) : Tìm hiểu cấu tạo quang học của mắt.

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Nội dung cơ bản

I. Cấu tạo quang học của mắt

Giới thiệu hình vẽ 31.2

Quan sát hình vẽ 31.2.

Mắt là một hệ gồm nhiều môi trường

Y

ê

trong suốt tiếp giáp nhau bằng các mặt

u

cầu.

Nêu đặc điểm và tác dụng

Từ ngoài vào trong, mắt có các bộ phận

của giác mạc.

sau:

+ Giác mạc: Màng cứng, trong suốt. Bảo

Nêu đặc điểm của thủy dòch. vệ các phần tử bên trong và làm khúc xạ

các tia sáng truyền vào mắt.

Nêu đặc điểm của lòng đen + Thủy dòch: Chất lỏng trong suốt có chiết

cầu học sinh nêu đặc điểm các

và con con ngươi.

suất xấp xỉ bằng chiết suất của nước.

bộ phận của mắt.

+ Lòng đen: Màn chắn, ở giữa có lỗ trống

Nêu đặc điểm của thể thủy gọi là con ngươi. Con ngươi có đường kính

tinh.

thay đổi tự động tùy theo cường độ sáng.

Nêu đặc điểm của dòch thủy + Thể thủy tinh: Khối chất đặc trong suốt

tinh.

có hình dạng thấu kính hai mặt lồi.

Nêu đặc điểm của màng lưới. + Dòch thủy tinh: Chất lỏng giống chất keo

loãng, lấp đầy nhãn cầu sau thể thủy tinh.

+ Màng lưới (võng mạc): Lớp mỏng tại đó

tập trung đầu các sợi dây thần kinh thò

giác. Ở màng lưới có điểm vàng V là nơi

Vẽ hình 31.3.

cảm nhận ánh sáng nhạy nhất và điểm mù

Vẽ hình mắt thu gọn (hình

(tại đó, các sợi dây thần kinh đi vào nhãn

31.3).

Ghi nhận hệ quang học của cầu) không nhạy cảm với ánh sáng.

Giới thiệu hệ quang học của

mắ

t và hoạt động của mắt.

Hệ quang học của mắt được coi tương

mắt và hoạt động của nó.

đương một thấu kính hội tụ gọi là thấu

kính mắt.

Mắt hoạt động như một máy ảnh, trong

đó:

- Thấu kính mắt có vai trò như vật kính.

- Màng lưới có vai trò như phim.

Hoạt động 3 ( phút) : Tìm hiểu sự điều tiết của mắt. Điểm cực viễn. Điểm cực cận.

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Nội dung cơ bản

II. Sự điều tiết của mắt. Điểm cực viễn.

Điểm cực cận.

Yêu cầu học sinh nêu công

Nêu công thức xác đònh vò trí

1

1

1

+

Ta có:

=

thức xác đònh vò trí ảnh qua ảnh qua thấu kính.

f

d

d'

thấu kính.

Với mắt thì d’ = OV không đổi.

Giới thiệu hoạt động của

Ghi nhận hoạt động của mắt

Khi nhìn các vật ở các khoảng cách khác

mắt khi quan sát các vật ở khi quan sát các vật ở các nhau (d thay đổi) thì f của thấu kính mắt

các khoảng cách khác nhau.

khoảng cách khác nhau.

phải thay đổi để ảnh hiện đúng trên màng

Giới thiệu sự điều tiết của



lưới.

Ghi nhận sự điều tiết của 1. Sự điều tiết



113



GV :



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH

Tải bản đầy đủ ngay(126 tr)

×