Tải bản đầy đủ - 117 (trang)
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI VỀ LÒNG HIẾU THẢO CỦA THANH NIÊN HIỆN NAY

CHƯƠNG 3. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI VỀ LÒNG HIẾU THẢO CỦA THANH NIÊN HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ - 117trang

CHƯƠNG 3. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI VỀ LÒNG HIẾU THẢO

CỦA THANH NIÊN HIỆN NAY

3.1.



Quá trình biến đổi của nhận thức về lòng Hiếu thảo trong gia

đình

Nhận thức, thái độ và hành vi là ba giai đoạn của một chu trình khép



kín trong quá trình biến đổi tư duy và hành động của mỗi người. Nhận

thức là cơ sở, là nền tảng cho mọi sự hiểu biết của con người. Nhờ có Nhận

thức, mà con người mới có thể cải tạo được thế giới xung quanh,cải tạo và

phục vụ nhu cầu chính bản thân mình. Nghiên cứu quá trình biến đổi của

nhận thức thanh niên ven đô về giá trị Hiếu thảo, chúng tôi xem xét qua các

khía cạnh biến đổi của chu trình nhận thức như thái độ, suy nghĩ, hành vi

của nhóm đối tượng được khảo sát sau đây.

3.1.1. Biến đổi nhận thức qua thái độ và cách ứng xử

Trong quá trình phát triển, mô hình gia đình truyền thống dần bị phá

vỡ và được thay thế bằng mô hình gia đình hiện đại. Lòng Hiếu thảo là một

giá trị xuyên suốt từ gia đình truyền thống tới gia đình hiện đại. Tuy nhiên,

giá trị này cũng phải có sự biến đổi để phù hợp với tình hình kinh tế - xã

hội hiện nay.

Trước tiên, chúng tôi xem xét sự biến đổi nhận thức về sự Hiếu thảo

của thanh niên qua thái độ và ứng xử của họ đối với các thành viên trong

gia đình. Số liệu chi tiết được nêu trong bảng 3-1.

Nhìn chung, số người phản đối các tiêu chí 1, 2 và 3 chiếm tỷ lệ khá

cao tương ứng là 43,7%, 53,0% và 34,4% cho thấy một số lượng dáng kể



89



thanh niên được hỏi vẫn muốn có thái độ ứng xử theo khuôn mẫu gia đình

truyền thống. Tuy nhiên ở cả 4 tiêu chí, thái độ của người được hỏi đã có sự

phân hóa đáng kể, thể hiện ở số người tán thành và tán thành một phần

(xem bảng 3-1). Đáng chú ý có 20,5% trong tổng số đồng ý hoàn toàn với

việc không còn kính trọng ông bà, cha mẹ. Đây là một con số đáng suy nghĩ

vì có tới 1/5 số người được hỏi tán thành lựa chọn này. Đây có thể là khác

biệt lớn nhất giữa hai thế hệ già (ông bà, cha mẹ) và thế hệ trẻ (con, cháu) và

là điều kiện cho sự nảy sinh các mâu thuẫn trong gia đình.

Bảng 3-1. Tỷ lệ lựa chọn các tiêu chí biến đổi Lòng Hiếu thảo trong gia đình

(tỷ lệ %)

STT



Tán

thành



Các tiêu chí biến đổi



Tán thành

một phần



Không

tán

thành



Khó

nói



1. Con cháu không còn kính trọng ông



20,5



32,6



43,7



3,3



14,4



28,4



53,0



4,2



11,6



28,8



54,4



5,1



66,5



bà, cha mẹ do bạn và họ có nhiều sự



22,3



7,4



3,7



khác biệt

2. Con cháu không nhất thiết phải nói

năng lễ phép theo phong tục thưa

gửi, chào, mời với cha mẹ (VD: có

thể gọi là ông bô, bà bô….)

3. Con cháu không có trách nhiệm phải

yêu thương và tôn trọng cha mẹ kể

cả khi họ có hành vi không đúng

(chửi, mắng, đánh..)

4. Con cháu có thể can ngăn cha mẹ

khi họ làm điều không đúng (vi

phạm pháp luật, chửi, mắng vôcớ…)



Nguồn: Số liệu khảo sát Nhận thức về lòng Hiếu thảo của thanh niên vùng

ven đô trong gia đình hiện nay, 10/2012



90



Tiêu chí Con cháu không nhất thiết phải nói năng lễ phép theo phong

tục thưa gửi, chào mời với ông bà cha mẹ cũng có 14,4% số thanh niên

được khảo sát tán thành mức lựa chọn. Điều này cho thấy sự cởi mở hơn

trong cung cách thưa gửi, không còn rập khuôn theo đúng chuẩn mực của

gia đình truyền thống với ông bà cha mẹ: “bây giờ chúng em có thể gọi bố

bà đại ka bố, đại tẩu mẹ, papa hoặc mama…bây giờ còn nhiều đứa gọi là

ông bà già, hay ông bô, bà bô…thoải mái ở nhà mà cũng không bị la rầy.

Bố mẹ chúng nó cũng chấp nhận cho chúng nó gọi như thế. Lâu rồi thì

thành quen thôi. Nhiều khi văng tục chửi bậy trước mặt bố mẹ thì cũng là

chuyện bình thường ở huyện mà” (Nam, 17 tuổi, Cáo Đỉnh, học sinh).

Tiêu chí “Con cháu có thể can ngăn ông bà, cha mẹ…” được 66,5%

số người được hỏi lựa chọn với mức độ thường xuyên. Điều này thể hiện

quyền tự do bày tỏ ý kiến, góp ý và cũng thể hiện sự dân chủ, tôn trọng ý

kiến của thế hệ trẻ đối với những hành động không đúng chuẩn mực của

người lớn tuổi hơn. Đây là điều khác biệt hẳn so với thái độ ứng xử trong

gia đình truyền thống, khi con cháu không được phản ứng với người lớn

tuổi dù họ sai, dưới bất kỳ hình thức nào và nhất mực phải nghe lời. Việc

bày tỏ quan điểm của thanh niên đối với cha mẹ cũng được các bậc cha mẹ

quan tâm và tiếp thu: “bây giờ mình lớn rồi, có nhiều việc các cụ ở nhà suy

nghĩ không được thoáng cho lắm, nhiều thứ cổ hủ rồi…mình là con cháu

trong nhà thường xuyên phải góp ý đấy chứ, góp ý không phải trên góc độ

hỗn láo mà trên tinh thần xây dựng để các cụ hiểu được và có thể giảm bớt

những việc không đáng có sẽ xảy ra” (Nam, 27 tuổi, Công chức, trình độ

đại học).



91



3.1.2. Biến đổi nhận thức qua hành vi chăm sóc ông bà, cha mẹ

Bảng 3-2. Tiêu chí thay đổi về việc chăm sóc ông bà, cha mẹ (tỷ lệ %)

Các tiêu chí biến đổi



Tán

thành



1.Con cháu không cần thiết dành thời

gian hàng ngày cho ông/bà, bố/ mẹ

2.Con cháu không nhất thiết phải

chăm sóc ông/ bà, bố /mẹ khi họ ốm

đau và khi họ về già (tại gia đình)

3.Con cháu có thể đưa ông/ bà, bố/

mẹ khi về già vào TT chăm sóc người

già(viện dưỡng lão) để tiện chăm sóc



Tán thành

một phần



Không

tán thành



Khó

nói



19,1



49,3



26,0



5,6



9,3



30,7



54,4



5,6



11,6



45,6



34,9



7,9



Nguồn: Số liệu khảo sát Nhận thức về lòng Hiếu thảo của thanh niên vùng

ven đô trong gia đình hiện nay, 10/2012

Việc dành thời gian hàng ngày cho ông bà, cha mẹ rất được chú

trọng trong gia đình truyền thống. Qua tiếp xúc, người lớn tuổi sẽ nắm

được những biến đổi trong cuộc sống hàng ngày của con cháu cho những

lời khuyên nhất định, đồng thời thắt chặt tình cảm gia đình. Tuy nhiên, theo

số liệu khảo sát tại xã Xuân Đỉnh, có đến 19,1% số người được khảo sát lựa

chọn tiêu chí tán thành việc không nhất thiết phải dành thời gian hàng ngày

cho ông bà cha mẹ; 49,3% tán thành một phần và 26% không tán thành.

Chỉ có 5,6% cảm thấy khó nói phân vân với tiêu chí này. Do sức ép của các

yếu tố như công việc, kiếm tiền và học tập của thanh niên hiện nay là rất

lớn nên thời gian dành cho ông bà cha mẹ hàng ngày sẽ ít đi. Tuy nhiên,

vào các dịp giỗ chạp, hiếu hỉ của gia đình lớn, của dòng họ thì sẽ được họ

ưu tiên tham gia.

Số người phản đối việc không quan tâm việc chăm sóc người lớn

tuổi trong gia đình vẫn chiếm tỷ lệ cao. Tỷ lệ này ở cả 3 tiêu chí lần lượt là

26,0%, 54,4% và 34,9%. Số người lưỡng lự chỉ tán thành một phần là

49,3%; 30,7% và 45,6%. Số người đồng ý việc không phải chăm sóc quan



92



tâm người lớn tuổi lần lượt là 19,1%; 9,3% và 11,6%. Số liệu trên cho thấy

đã có sự biến đổi trong thái độ lớp thanh niên ven đô về một nội dung quan

trọng của giá trị Hiếu thảo trong gia đình. Số người nhất trí với thái độ cho

người già đi nhà dưỡng lão (11,6%) hoặc không cần thiết phải dành thời

gian(19.3%) hoặc chăm sóc họ tại nhà (9,3%) cho thấy những tác động ít

nhiều của hoàn cảnh sống, điều kiện kinh tế, xã hội đến sự thay đổi của giá

trị Hiếu thảo. Trong thực tế, có thể với những gia đình trẻ có điều kiện vật

chất tốt, thời gian bị hạn chế...nên họ có thể thuê người giúp việc làm thay

hoặc chỉ gửi tiền định kỳ để người cao tuổi trong gia đình tự lo. Mặt khác,

một số người được hỏi còn cho rằng, đưa người cao tuổi vào trung tâm

chăm sóc người cao tuổi là tốt cho các cụ vì điều kiện chăm sóc tốt, lại có

nhiều bạn bè đồng lứa sẽ dễ dàng chia sẻ hơn.

3.1.3. Biến đổi nhận thức qua quan niệm về sự nối dõi tông đường

Nối dõi tông đường là một tiêu chí rất quan trọng trong gia đình

truyền thống. Theo số liệu khảo sát, chúng tôi nhận thấy tiêu chí này có sự

biến đổi mạnh mẽ nhất trong những gia đình có người được hỏi. 53% trong

tổng số tán thành với việc không nhất thiết phải có con trai nối dõi tông

đường và con trai hay gái đều là con và bình đẳng như nhau; chỉ có 7,9%

số người được hỏi là không tán thành với lựa chọn trên. Theo số liệu trên

thì có thể thấy xu hướng bình đẳng nam nữ rất rõ ràng trong nhóm thanh

niên, không còn quá coi trọng trai hay gái. Nếu có con, chúng phải khỏe

mạnh, ngoan ngoãn và biết nghe lời và quan trọng là không sa vào các tệ

nạn xã hội nhức nhối hiện nay. Đây có thể coi là thành công bước đầu trong

việc thực hiện luật Bình đẳng giới, luật hôn nhân gia đình và một số luật

khác.



93



Biểu đồ 3-1.Thay đổi nhận thức về tiêu chí Không nhất thiết phải có con trai

nối dõi tông đường (tỷ lệ %)



Nguồn: Số liệu khảo sát Nhận thức về lòng Hiếu thảo của thanh niên vùng

ven đô trong gia đình hiện nay, 10/2012

3.2.



Các yếu tố tác động đến quá trình biến đổi lòng Hiếu thảo

Biến đổi về các giá trị chuẩn mực nói chung và lòng Hiếu thảo trong



gia đình nói riêng nếu xem xét từ các khía cạnh khác nhau là kết quả của

rất nhiều yếu tố tác động. Nghiên cứu vấn đề này, chúng tôi đã xây dựng

một hệ thống câu hỏi để tiến hành khảo sát đối tượng thanh niên trên địa

bàn xã Xuân Đỉnh. Kết quả thu được như trong bảng sau:



94



Bảng 3-3.Yếu tố tác động biến đổi lòng Hiếu thảo của thanh niên (tỷ lệ %)

Thứ tự lựa chọn

Thứ 1

Thứ 2 Thứ 3



Các nguyên nhân

Do áp lực kiếm tiền của cuộc sống hiện nay, con người

bận rộn và ít quan tâm đến nhau hơn

Do coi trọng đồng tiền, con người sẵn sàng chà đạp lên

nhau, kể cả với người thân

Lối sống hưởng thụ nên phải “sống gấp, sống vội” làm

con người trở nên ích kỷ hơn

Ảnh hưởng tiêu cực của lối sống phương Tây thông qua

phim, ảnh, Internet.v.v

Nhà trường chỉ chú trọng dạy kiến thức chuyên môn,

thiếu quan tâm đến việc dạy đạo đức cho học sinh và

sinh viên

Chủ đề hiếu thảo ít được quan tâm trong giáo dục gia

đình

Quan niệm rằng hiếu thảo là giá trị lạc hậu, không còn

phù hợp với thời nay

Do sự khác biệt trong lối sống và suy nghĩ giữa cha mẹ

và con cái

Do sự khác biệt về khoảng cách của các thế hệ



60,5



14,8



24,7



25,1



31,6



43,3



23,8



14,1



62,1



22,3



8,9



68,8



11,6



11,6



76,8



10,3



16,7



73,0



5,1



18,1



76,8



19,1



13,0



67,9



14,0



7,9



78,1



Nguồn: Số liệu khảo sát Nhận thức về lòng hiếu thảo của thanh niên

vùng ven đô trong gia đình hiện nay, 10/2012

Số liệu khảo sát tại Bảng 3-3 cho thấy, nguyên nhân làm biến đổi

lòng Hiếu thảo của thanh niên là đa dạng và phong phú. Từ kết quả thu

được, chúng tôi phân tích theo các nhóm nguyên nhân, yếu tố chính sau:

3.2.1. Yếu tố kinh tế

Đây được coi là nguyên nhân quan trọng nhất làm biến đổi lòng hiếu

thảo nói riêng và nhiều giá trị đạo đức gia đình nói chung. Từ sau khi đổi

mới, nền kinh tế của Việt Nam chuyển từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh

tế thị trường. Kinh tế phát triển tạo thành một guồng máy, khuyến khích

mọi người làm giàu. Việc kiếm tiền để làm giàu và nâng cao chất lượng

cuộc sống được mọi người đặt lên hàng đầu là điều đáng khuyến khích.



95



Tuy nhiên, từ đó cũng nảy sinh nhiều áp lực trong cuộc sống làm con người

phải dành thời gian giải quyết, do đó thời gian dành cho gia đình bị thu

hẹp. Nhiều gia đình chỉ đến khi bữa ăn tối mới gặp nhau, sau đó mỗi người

lại bị cuốn vào công việc của mình…Theo số liệu khảo sát của chúng tôi,

áp lực kiếm tiền của cuộc sống hiện nay, con người bận rộn và ít quan tâm

đến nhau hơn được 60,5% số người được khảo sát lựa chọn là nguyên nhân

quan trọng nhất. Thanh niên trong độ tuổi khảo sát của chúng tôi hầu hết

đều chưa có nghề nghiệp hoặc thu nhập ổn định nên mối quan tâm lớn nhất

của họ là nghề nghiệp và thu nhập của mình. Thời gian dành cho gia đình

sẽ bị hạn chế do phải hoàn thành công việc và phải kiếm tiền để trang trải

cuộc sống. Bên cạnh đó, nguyên nhân “Coi trọng đồng tiền, con người sẵn

sàng chà đạp lên nhau, kẻ cả với người thân” cũng có 25,1% số người được

hỏi coi là nguyên nhân quan trọng thứ nhất. Trong thực tế, Xuân Đỉnh là

vùng ven đô đang diễn ra quá trình đô thị hóa mạnh mẽ. Người dân nơi đây

trước kia sở hữu diện tích đất đai còn khá dồi dào, nay đã chuyển nhượng

quyền sử dụng đất và chỉ giữ lại một diện tích khiêm tốn hơn; bên cạnh đó

việc thu hồi đất ruộng để xây dựng những dự án như khu đô thị Cipurtra;

công viên Hòa Bình; khu Ngoại giao Đoàn, khu Tây Hồ Tây…cũng làm

cho điều kiện sống của người dân tại đây nâng cao một bước. Tuy nhiên,

những mâu thuẫn trong gia đình về việc phân chia tài sản từ mua bán,

chuyển nhượng đất đai, tiền bạc đã làm cho con cái nhiều gia đình sẵn sàng

đánh, chửi, đuổi cha mẹ ra khỏi nhà; anh chị em ruột đánh nhau, kiện

tụng...Đây cũng là những hệ lụy của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa

quá ồ ạt tại vùng ven đô. Sự cám dỗ của đồng tiền và nhu cầu hưởng thụ

vật chất đã làm không ít người chóng mặt và sẵn sàng chà đạp lên luân

thường đạo lý. Có đến 17,8% số thanh niên được phỏng vấn đồng ý với

việc có tiền là có tất cả. Quan niệm lệch lạc này đã ảnh hưởng rất lớn đến



96



việc giáo dục những giá trị chân chính trong gia đình, là nguyên nhân dẫn

đến việc vợ chồng xung khắc, anh em bất hòa, con cái bỏ rơi cha mẹ già.

Từ khi đất nước tiến hành đổi mới với chủ trương phát triển kinh tế

thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đời sống kinh tế - xã hội đã có

nhiều biến đổi tích cực, song cũng nảy sinh không ít những tiêu cực. Kinh

tế thị trường với quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh...ở một khía cạnh nào

đó đã khuyến khích chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, chỉ coi trọng giá

trị vật chất mà coi nhẹ giá trị tinh thần, chỉ chú ý lợi ích cá nhân mà coi nhẹ

lợi ích cộng đồng, chỉ chú ý lợi ích trước mắt mà coi nhẹ lợi ích cơ bản lâu

dài. Đó là lối sống chỉ biết lợi ích của cá nhân mình, tất cả vì lợi nhuận. Vì

lợi nhuận, người ta sẵn sàng chà đạp lên lợi ích của người khác, sẵn sàng

vứt bỏ lợi ích của tập thể, của xã hội. Vì lợi nhuận, người ta không từ bỏ

một thủ đoạn bất chính nào, kể cả buôn gian bán lận, lừa đảo, trộm cắp.

3.2.2. Yếu tố văn hoá

Có một thực tế hiện nay là đạo đức gia đình và của xã hội đang bị

xuống cấp nghiêm trọng. Điều này là hệ quả tất yếu của việc phát triển kinh

tế, việc coi trọng giá trị đồng tiền trong xã hội. Quan niệm “có tiền mua

tiên cũng được” được đặt lên hàng đầu nên mọi người đều cố gắng hết sức

có thể để kiếm tiền. Hệ quả là cơ cấu gia đình truyền thống bị biến thái,

nhiều chuẩn mực giá trị cũ bị phá vỡ. Tuy nhiên những chuẩn mực và giá

trị mới lại đang trong quá trình hình thành, tạo nên một sự khủng hoảng về

giá trị cho thanh niên hiện nay. Nguyên nhân “Lối sống hưởng thụ nên phải

“sống gấp, sống vội” làm con người trở nên ích kỷ hơn” có 23,8% số người

được hỏi lựa chọn.

Bên cạnh đó, việc bùng nổ công nghệ thông tin, việc du nhập văn

hóa một cách tràn lan, thiếu chọn lọc của các nước phương Tây cũng là một



97



nguyên nhân biến đổi lòng Hiếu thảo. Có 22,3% số người được hỏi lựa

chọn ở mức độ thứ nhất với nguyên nhân chúng tôi đưa ra:“Việc gìn giữ và

giáo dục các giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ hiện nay đang diễn ra trong

bối cảnh thiếu sự thống nhất chung về lý luận, phương pháp luận và một cơ

chế vận hành có thể phối hợp sức mạnh chung của toàn xã hội. Điều này

làm cho nhận thức và hành động của cộng đồng xã hội đi theo hai cực.

Cực thứ nhất, những người muốn mở rộng cửa để tiếp thu tinh hoa tiến bộ

của nhân loại thì tỏ ra e ngại với giá trị truyền thống, coi nó là di sản của

quá khứ, cản trở mọi sự tiến bộ và phát triển. Ở cực thứ hai, những người

ủng hộ việc kế thừa giá trị truyền thống lại muốn sử dụng chuẩn mực của

quá khứ để ngăn chặn làn sóng văn hóa, kiến thức mà họ cho là xấu xa, phi

nhân bản đang tràn đến từ bên ngoài” (ý kiến Phỏng vấn sâu chuyên gia

nghiên cứu về gia đình).

Đất nước ta tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá từ một nền kinh

tế kém phát triển, chịu ảnh hưởng nặng nề của phương thức sản xuất nông

nghiệp, với những giá trị văn hoá làng xã bền vững cùng những tư tưởng

đạo đức phong kiến nặng nề. Ở nhiều nơi, vẫn còn hiện tượng “phép vua

thua lệ làng". Nền đạo đức phong kiến in đậm trong phong tục, tập quán,

thói quen, biểu hiện qua các hành vi đạo đức như gia trưởng, độc đoán,

tham quyền cố vị coi thường pháp luật, tư tưởng trọng tâm, cục bộ, bản vị

vẫn còn khá phổ biến trong đời sống xã hội tại Xuân Đỉnh hiện nay.

3.2.3. Sự quan tâm không đúng mức của gia đình, nhà trường

Gia đình và nhà trường là hai môi trường quan trọng nhất để giáo

dục các chuẩn mực đạo đức cho học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, việc dạy

đạo đức cho học sinh, sinh viên trong nhà trường thường bị buông lỏng.

Hầu hết các trường đều chạy theo chỉ tiêu của giáo dục, truyền dạy kiến



98



thức chuyên môn, thiếu quan tâm đến việc dạy đạo đức cho học sinh và

sinh viên, nếu có thì các chủ đề thường không phong phú, hình thức và

thiếu tính thực tế. Chính vì vậy mà không thu hút được học sinh sinh viên

tham gia. Tuy nhiên, hầu hết số người được khảo sát đều cho đây không

phải là nguyên nhân chính gây biến đổi lòng Hiếu thảo trong gia đình khi

có 76,8% số người được hỏi lựa chọn ở mức độ thứ ba.

Gia đình là nơi uốn nắn và nuôi dạy đầu tiên cho thanh niên nên đây

là môi trường quan trọng nhất hình thành nhân cách cho mỗi người từ trẻ

em tới thanh niên. Vùng ven đô có sự giao thoa mạnh mẽ giữa văn hóa đô

thị và văn hóa nông thôn nên sự biến đổi cũng diễn ra rõ nét hơn. Có tới

10,3% số người được khảo sát cho rằng chủ đề Hiếu thảo ít được quan tâm

và giáo dục trong gia đình mình. Điều này cho thấy các bậc cha mẹ vì áp

lực công việc, vì chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc giáo dục lòng Hiếu

thảo nên cũng còn chưa dành thời gian cho/buông lỏng việc này.

Gia đình nào tạo dựng được môi trường giáo dục tốt, có nề nếp kỷ

cương thì dù điều kiện kinh tế có khó khăn nhưng vẫn có cuộc sống hạnh

phúc, con cái có lối sống trong sáng, lành mạnh. Ngược lại, môi trường

giáo dục trong gia đình không tốt sẽ là nguyên nhân dẫn con cái đến con

đường vi phạm pháp luật hoặc khó có thể phát triển nhân cách toàn diện.

Những sai lầm cha mẹ thường mắc phải là lựa chọn phương pháp

quản lý, giáo dục không đúng (chiều chuộng hoặc hành hạ), gia đình thiếu

trách nhiệm, không quan tâm trong việc quản lý và giáo dục con cái, ỷ lại

cho nhà trường và xã hội.

Một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt như bố mẹ ly hôn; bố mẹ đang

chấp hành án phạt tù, mồ côi…, trẻ em thường bị tổn thương về tâm lý do

tự ti, mặc cảm, thiếu thốn tình cảm dẫn đến mất phương hướng khi hành



99



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 3. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI VỀ LÒNG HIẾU THẢO CỦA THANH NIÊN HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ ngay(117 tr)

×