Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
+ Qui trình xét nghiệm định lượng cytokine: Lấy 3ml máu ly tâm tách huyết thanh ở 4oC, tốc độ 4.000 vòng/phút trong 30 phút rồi chia đều vào 2 ống eppendof loại 1,5 ml và bảo quản liên tục ở -80oC cho đến khi xét nghiệm.

+ Qui trình xét nghiệm định lượng cytokine: Lấy 3ml máu ly tâm tách huyết thanh ở 4oC, tốc độ 4.000 vòng/phút trong 30 phút rồi chia đều vào 2 ống eppendof loại 1,5 ml và bảo quản liên tục ở -80oC cho đến khi xét nghiệm.

Tải bản đầy đủ - 0trang

11

Số  liệu thu thập được mã hóa, nhập vào máy tính và xử  lý theo 

chương trình SPSS 12.0, Microsoft Excel 2007. Giá của p tính tốn <0,05 

được coi là có ý nghĩa thống kê.

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1. Một số yếu tố liên quan và đặc điểm lâm sàng

Bảng 3.1. Phân bố theo nhóm tuổi của bệnh vảy nến (n=168)

Nhóm tuổi



n



%



20 – 29



12



7,14



30 ­ 39



23



13,69



40 – 49



43



25,60



50 – 59



41



24,40



60 – 69



31



18,45



≥ 70



18



10,72



Tổng 



168



100,0



 SD

51,5 14,9

Nhóm tuổi từ 40­49 chiếm cao nhất 25,60%, ≥ 70 là 10,72%.

Bảng 3.2. Phân bố về tuổi khởi phát của bệnh nhân vảy nến (n=168)

Độ tuổi khởi phát

n

%

X



15­18



25



14,89



19­<40



73



43,45



≥40



70



41,66



Tổng

168

100,0

Độ tuổi khởi phát bệnh ở tuổi 19­<40 chiếm 43,45%, trên 40 là 41,66%.

Bảng 3.3. Phân bố về thời gian bị bệnh của bệnh nhân vảy nến (n=168)

Thời gian bị bệnh 

(năm)



n



%



< 5



55



32,73



5 – 10



63



37,50



12

> 10



50



29,77



Tổng



168



100,0



9   6,76

 SD

Bệnh nhân có thời gian bị  bệnh trung bình là 9   6,76 năm, trong 

đó bị bệnh từ 5 đến 10 năm chiếm 37,50%, dưới 5 năm là 32,73%.

X



Bảng 3.4. Phân bố theo giới của bệnh vảy nến (n=168)

Giới tính



n



%



Nam

Nữ

Tổng



146

22

168



86,90

13,10

100



Kết quả tại bảng 3.4 cho thấy nam là chủ yếu chiếm 86,90%.

Bảng 3.5. Phân bố bệnh vảy nến theo nghề nghiệp (n=168)

Nghề nghiệp



n



%



Bộ đội

Cơng chức, viên chức

Nơng dân

Học sinh, sinh viên

Tổng



74

68

16

10



44,04

40,48

9,52

5,96



168



100,0



Bộ đội chiếm nhiều nhất 44,04%, cơng chức, viên chức 40,48%.

Bảng 3.8. Bệnh kết hợp gặp trong bệnh vảy nến (n=168)

Các bệnh

Rối loạn chuyển hóa lipid

Tăng huyết áp

Đái tháo đường

Lt dạ dày, tá trang

Bệnh tai­mũi­họng

Bệnh tim

Viêm túi mật

Viêm gan B



Lượt bệnh nhân

65

28

16

9

9

8

6

4



%

38,69

16,67

9,52

5,36

5,36

4,76

3,57

2,8



13

Hen phế quản



2



0,12



Rối loạn chuyển hóa lipid chiếm tỷ lệ 38,69%, tăng huyết áp 16,67%.

Bảng 3.6. Tiền sử gia đình bệnh vảy nến (n = 168)

Tiền sử bị vảy nến

n

%

Cha

12

7,14

Mẹ

7

4,17

Anh, chị, em ruột

11

6,55

Ơng hoặc bà

5

2,98

Tổng

35

20,84

Tiền sử gia đình vảy nến gặp 20,84%, trong đó gặp nhiều nhất là 

có bố, mẹ bị vảy nến chiếm 11,31%.

Bảng 3.9. Yếu tố khởi động ở bệnh vảy nến (n=168)

Yếu tố khởi động



n



%



Stress 



58



34,52



Chấn thương da (vết xước, chấn 

thương)



13



7,74



Nhiễm khuẩn (xoang, mũi, họng)



8



4,76



Thuốc (kháng sinh, giảm đau)



13



7,74



Thức ăn (thịt chó, gà, hải sản) bia, rượu



48



28,57



Stress chiếm cao nhất 34,52%, tiếp theo là do thức ăn, đồ uống bia, 

rượu 28,57%.

Bảng 3.10. Vị trí tổn thương lúc khởi phát bệnh (n=168)

Vị trí tổn thương khởi phát 

bệnh



n



%



Đầu



135



80,36



Chi trên



16



9,53



14

Lưng



4



2,38



Ngực



3



1,78



Chi dưới 



10



5,95



Tổng



168



100,0



Vị   trí   tổn   thương   khởi   phát   gặp   chủ   yếu   vùng   da   đầu   chiếm 

80,36%.

Bảng 3.11. Vị trí tổn thương hiện tại (n=168)

Vị trí tổn thương hiện tại



n



%



Đầu 



135



80,36



Mặt



30



17,86



Chi trên 



143



85,12



Thân mình



152



90,48



Ngực 



152



90,48



Chi dưới 



143



85,12



Nếp gấp 



26



15,48



Khớp



7



4,17



Đa số  bệnh nhân có vị  trí  tổn thương   ở  thân mình chiếm tỷ  lệ 

90,48%, chi trên, chi dưới 85,12%, đầu 80,36%, ít nhất là  ở  nếp gấp 

4,17%.

Bảng 3.12A. Các thể lâm sàng vảy nến (n=168)

Thể lâm sàng

Vảy nến thơng thường

Vảy nến thể mủ

Vảy nến đỏ da tồn thân

Vảy nến khớp

Tổng



n

142

9

10

7

168



%

84,52

5,36

5,95

4,17

100



15

Vảy nến thơng thường chiếm nhiều nhất 84,52%, vảy nến khớp 

4,17%.

Bảng 3.12B. Các thể lâm sàng vảy nến thơng thường (n=142)

Thể lâm sàng vảy nến thơng 

thường



n



%



Vảy nến mảng



121



85,21



Vảy nến giọt



12



8,45



Vảy nến đồng tiền



9



6,34



Tổng

142

Vảy nến mảng chiếm nhiều nhất 85,21%.



100,0



Bảng 3.13. Mức độ bệnh vảy nến thơng thường theo PASI (n=142)

Mức độ bệnh



n



%



Nhẹ 



18



12,68



Vừa



71



50,00



Nặng



53



37,32



Tổng

142

100,0

Bệnh nhân vảy nến thơng thường mức độ  vừa chiếm tỷ  lệ  cao 

nhất 50,0%, tiếp đến mức độ nặng 37,32%, mức độ nhẹ 12,68%.

3.2. Kết quả xét nghiệm các cytokine và mối liên quan với kết quả 

điều trị bệnh vảy nến thơng thường bằng MTX

Bảng 3.14. Kết quả một số đặc điểm của nhóm NC và NĐC



Mức 



T



NNC (n = 72)



NĐC (n = 44)



P



Tuổi



53,75 ± 15,44



49,64 ± 9,38



> 0,05



Nam 



87,5 % (n=63)



72,28 % (n=34)



> 0,05



N ữ 



12,5 % (n=9)



22,72% (n=10)



> 0,05



Nhẹ (n = 10)



13,89 %



16

độ 

bệ n

h



Vừa (n = 40)



55,55 %



Nặng (n = 22)



30,56 %



PASI ( X  SD)



17,03±7,63



Thời gian bị bệnh TB 



10,9±9,4

( X  SD) (năm)

Tuổi đời và giới tính của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng là  

tương đương nhau với p>0,05. Bệnh nhân vảy nến mức độ  vừa chiếm 

tỷ lệ cao nhất 55,55 %, mức độ nặng 30,56%, mức độ nhẹ 13,89%.  Chỉ 

số  PASI  trung   bình  là  17,03±7,63   và  thời   gian  bị   bệnh  trung   bình  là 

10,9±9,4 năm.

Bảng 3.15. So sánh nồng độ các cytokine ở bệnh nhân VNTT trước điều  

trị bằng MTX (n=72) với người khỏe mạnh (NĐC) (n=44)

Cytokine



Nhóm NC (n=72)

X



 SD



Nhóm ĐC (n=44)

X



 SD



p



IL­2 (pg/ml)

1,07 ± 2,81

0,24 ± 0,95

<0,001

IL­4 (pg/ml)

2,06 ± 0,43

0,36 ± 0,33

<0,001

IL­6 (pg/ml)

6,98 ± 9,43

0,78 ± 1,09

<0,001

IL­8 (pg/ml)

16,93 ± 27,55

3,85 ± 6,20

<0,001

IL­10 (pg/ml)

7,79 ± 4,90

2,77 ± 7,25

<0,001

IL­17 (pg/ml)

21,56 ± 44,84

4,26 ± 12,21

<0,01

IL­23 (pg/ml)

14,98 ± 23,77

10,59 ± 11,18

<0,001

TNF­α 

37,16 ± 133,97

0,08 ± 0,12

<0,001

(pg/ml)

INF­γ (pg/ml)

77,25 ± 86,50

12,17 ± 2,37

<0,01

Nồng độ  các cytokine IL­2, IL­4, IL­6, IL­8, IL­10, IL­17, IL­23,  

TNF­α  và INF­γ   ở  72 bệnh nhân vảy nến thơng thường cao hơn nhóm 

đối chứng. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,001 và p<0,01.

Bảng 3.19. Kết quả nồng độ các cytokine theo mức độ bệnh (n=72)

Mức độ nhẹ  Mức độ vừa  Mức độ nặng 

(n=40) (2)

(n=22) (3)

Chỉ số (n=10) (1)

pchung

X  SD

X  SD

X  SD



p

P1­2



P2­3



P1­3



17

IL­2 

(pg/ml)

IL­4 

(pg/ml)

IL­6 

(pg/ml)

IL­8 

(pg/ml)

IL­10 

(pg/ml)

IL­17 

(pg/ml)

IL­23 

(pg/ml)

TNF­α 

(pg/ml)

INF­γ 

(pg/ml)



0,84±0,01



0,80±0,76



1,65±5,02



>0,05 >0,05 >0,05



>0,05



2,34±0,01



2,08±0,43



1,89±0,47



<0,05 >0,05 >0,05



<0,05



10,18±11,31



5,45±6,13



8,32±12,83



>0,05 >0,05 >0,05



>0,05



5,59±6,59



13,62±19,33



28,11±40,50



<0,01 >0,05 <0,05



<0,01



7,67±4,80



8,17±5,17



7,13±4,59



>0,05 >0,05 >0,05



>0,05



1,96±2,63



11,69±24,23



48,42±67,68



<0,05 <0,01 <0,01 <0,001



0,89±0,01



11,90±21,66



26,99±27,84



<0,01 <0,05 <0,05



<0,01



37,86±31,35 47,22±176,90 18,56±39,86



<0,05 <0,05 >0,05



<0,01



12,14±0,01



44,83±55,49 165,79±85,71 <0,001 <0,01 <0,001 <0,001



Nồng độ  IL­8, IL­17, IL­23 và INF­γ   ở  bệnh nhân vảy nến thông  

thường   mức   độ   nặng   cao   hơn   mức   độ   vừa,   nhẹ  (p<0,01,   p<0,05, 

p<0,001). 



Biểu đồ 3.4: Nồng độ IL­8 theo  



Biểu đồ 3.6: Nồng độ IL­17 theo  



mức độ bệnh (n=72)

mức độ bệnh (n=72)

Nồng độ  IL­8, IL­17  ở  bệnh nhân vảy nến thơng thường mức độ 

nặng cao hơn mức độ vừa và nhẹ. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với 

p<0,01 và p<0,05...



18



Biểu đồ 3.7: Nồng độ IL­23 theo  



Biểu đồ 3. 9: Nồng độ INF­γ theo  



mức độ bệnh (n=72)



mức độ bệnh (n=72)



Nồng độ  IL­23  ở  bệnh nhân vảy nến thơng thường mức độ  nặng 

cao hơn mức  độ  vừa và nhẹ. Sự  khác biệt có ý nghĩa thống kê với  

p<0,01và p<0,001.

Bảng 3.20. Mối liên quan giữa nồng độ các cytokine với chỉ số PASI (n=72)



PASI



INF­



TNF­



γ



α



r



0,54



p



0,00



IL6



­0,10 ­0,02

0,38



0,88



IL8 IL17 IL2



IL4 IL10



IL23



0,19



0,37



0,03 ­0,29 ­0,09



0,27



0,11



0,00



0,79



0,02



Biểu đồ 3.17. Mối liên quan  Biểu đồ 3.18. Mối liên quan giữa 

giữa nồng độ IL­17 với chỉ số  nồng độ IL­23 với chỉ số PASI



0,01



0,43



Biểu đồ 3.15. Mối liên quan 

giữa nồng độ INF­γ  với chỉ số 



19

PASI



PASI



Có mối tương quan thuận giữa nồng độ IL­17, IL­23 và INF­γ với 

chỉ số PASI với p<0,001, p<0,02 và p<0,001.

Bảng 3.21. So sánh nồng độ các cytokine trước và sau điều trị MTX (n=52)

Trước điều trị 



Sau điều trị (n=52)



IL­17 (pg/ml)



(n=52)

X  SD

23,83 ± 47,33



X  SD

5,60 ± 11,41



<0,05



TNF­α (pg/ml)



40,82 ± 157,18



13,58 ± 18,89



<0,05



INF­γ (pg/ml)



96,43 ± 89,83



67,52 ± 68,65



<0,05



Cytokine



p



Ở bệnh nhân vảy nến TT mức độ vừa, nặng sau khi điều trị bằng 

MTX, nồng độ IL­17, TNF­α và INF­γ thay đổi có ý nghĩa với p<0,05.

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN

4.1. Đặc điểm lâm sàng và một số yếu tố liên quan bệnh vảy nến

Kết quả nghiên cứu của chúng tơi tại bảng 3.1 cho thấy phần lớn 

bệnh nhân vảy nến tập trung  ở  độ  tuổi từ  20­60, chiếm 46,44%, trong 

đó  nhóm tuổi  từ  40­49 chiếm tỷ  lệ  25,60%, 50­59 là 24,40%, 40­49 là 

25,60%. Khơng có sự  khác biệt giữa các nhóm tuổi.  Nghiên cứu của 

chúng tơi tương tự với kết quả của Đặng Văn Em, nghiên cứu 153 bệnh 

nhân vảy nến cho thấy, tuổi đời gặp trong bệnh vảy nến chủ yếu từ 20­

49 chiếm 69,12%  ;  Đỗ  Tiễn Bộ, Đặng Văn Em, tuổi gặp trong bệnh 

vảy nến thơng thường từ 19­40 chiếm 72,60% và sau 40 tuổi là 22,40%.  

Trên cơ  địa di truyền, bệnh có thể  khởi phát bất kỳ  lúc nào dưới tác  

động của nhiều yếu tố,  ở lứa tuổi 20­60 thường có những thay đổi về 

hệ  thống miễn dịch, nội tiết, dễ  bị  tác động nhiều bởi các yếu tố  mơi 

trường, chấn thương, stress...



20

Kết quả nghiên cứu bảng 3.2. cho thấy, tuổi khởi phát bệnh ở tuổi 

15­18 chiếm 14,89%, 19­<40 chiếm 43,45%, trên 40 là 41,66%.  Tuổi 

khởi phát bệnh chủ  yếu trước 40 chiếm 58,34%. Kết quả này phù hợp 

với các tác giả trong và ngồi nước (Đặng Văn Em, khởi phát trước 40 là 

71,89%, Mrowietz 40%).

Kết quả tại bảng 3.3, thời gian bị bệnh trung bình là 9   6,76 năm, 

trong đó thời gian bị  bệnh từ  5 đến 10 năm chiếm nhiều nhất 37,50%. 

Kết quả này phù hợp với nhiều nhận xét vảy nến là bệnh mạn tính, tái 

phát do tác động của nhiều yếu tố. 

Kết quả  bảng 3.4  cho thấy nam là chủ  yếu chiếm 86,90%.  tỷ  lệ 

nam bị vảy nến cao hơn nữ có thể tại địa điểm nghiên cứu, đây là tuyến 

cuối điều trị của qn đội, nơi nam giới thường  cao hơn nữ giới.

Kết quả  bảng 3.6 cho thấy,  tỷ  lệ  gặp tiền sử  gia đình  vảy nến 

chiếm 20,84%, trong đó bố và mẹ bị vảy nến chiếm 11,31%, anh, chị em 

ruột 6,55% và ơng bà 2,98%.  Kết quả  này phù hợp với nhận xét của 

nhiều tác giả về tính gia đình của vảy nến. Chính vì vậy, những người 

mang cơ địa di truyền, gen cảm thụ, cần có lối sống phù hợp tránh vảy 

nến xuất hiện.

Kết quả tại bảng 3.8 cho thấy rối loạn chuyển hóa lipid chiếm tỷ 

lệ  cao 38,69%, tiếp đến tăng huyết áp 16,67%, đái tháo đường 9,52%.  

Kết quả này phù hợp với nhận xét của nhiều tác giả, ngồi tổn thương 

ở  da, khớp, vảy nến có kèm theo nhiều bệnh lý khác, đặc biệt là hội  

chứng rối loạn chuyển hóa lipid.

Kết quả tại bảng 3.10 cho thấy, tổn thương da khởi phát bệnh chủ 

yếu gặp  ở vùng da đầu chiếm 80,36%, chi trên 9,53%. Kết quả  nghiên  

cứu của chúng tơi tương tự  với kết quả  nghiên cứu của nhiều tác giả.  

Kết quả bảng 3.11 cho thấy, tổn thương da hiện tại chủ yếu gặp ở thân  

mình, ngực chiếm 90,48%, các chi 85,12%, da đầu 80,36%. Kết quả  này 

tương tự  với kết quả  nghiên cứu của nhiều tác giả. Theo Đỗ  Tiến Bộ 

(2012), vị trí tổn thương ở thân mình chiếm 100%, các chi 88,7%, da đầu 

53,2%. Vị trí tổn thương rất có giá trị trong chẩn đốn bệnh vảy nến. Vị 



21

trí tổn thương cần được quan tâm là vị  trí tổn thương lúc khởi phát và 

hiện tại.

Căn cứ vào chỉ  số PASI, người ta chia vảy nến thơng thường ra 3 

mức độ: mức độ  nhẹ  khi PASI <10; mức độ  vừa khi PASI từ  10­<20;  

mức độ nặng khi PASI≥20. Kết quả bảng 3.13 cho thấy vảy nến thơng 

thường mức độ vừa chiếm tỷ lệ cao nhất 50,0%, tiếp đến mức độ nặng 

37,32%, mức độ nhẹ 12,68%. Thơng qua xác định mức độ  bệnh để  đưa 

ra chiến lược điều trị phù hợp, đánh giá được hiệu quả điều trị.

4.2. Kết quả xét nghiệm các cytokine và mối liên quan với kết quả 

điều trị bệnh vảy nến thơng thường bằng MTX

4.2.1. Kết quả xét nghiệm các cytokine và mối liên quan với bệnh vảy  

nến

Chúng tơi tiến hành định lượng các cytokine trên 72 bệnh nhân vảy 

nến thơng thường, trong đó mức độ nhẹ (PASI<10) chiếm 13,89%, mức 

độ  vừa (PASI từ  10­<20) chiếm 55,55%, mức  độ  nặng (PASI  ≥ 20) 

chiếm 30,56%, chỉ  số  PASI trung bình  17,03±7,63, thời gian bị  bệnh 

trung bình là 10,9±9,4 năm.  Tuổi đời,  giới tính  ở  bệnh nhân vảy nến 

thơng   thường   tương   đương   với   nhóm   ĐC   là   người   khỏe   mạnh   với 

p>0,05. 

Kết quả  xét nghiệm cytokine IL­2 mối liên quan với bệnh vảy 

nến: Kết quả tại bảng 3.15 cho thấy nồng độ IL­2 (1,07 ± 2,81 pg/ml) ở 

nhóm nghiên cứu cao hơn nhóm chứng (0,24 ± 0,95 pg/ml), sự khác biệt 

có ý nghĩa thống kê với p<0,001. Kết quả  nghiên cứu của chúng tơi 

tương tự  với kết quả  nghiên cứu của một số  tác giả như  Takahashi và 

Ragab, nồng độ  IL­2 tăng cao trong huyết thanh bệnh nhân vảy nến.  

Trong vảy nến, IL­2 được tiết ra từ các tế bào NK, Th1, receptor của IL­

2 là IL­2R, kích thích tăng trưởng tế  bào T, NK, tăng cường hóa  ứng 

động bạch cầu và gây ngứa. Khơng có mối tương quan giữa nồng độ IL­

2 với chỉ số PASI với r=0,03, p<0,79. Chưa có nghiên cứu nào đánh giá 

mối liên quan giữa IL­2 với chỉ số PASI.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

+ Qui trình xét nghiệm định lượng cytokine: Lấy 3ml máu ly tâm tách huyết thanh ở 4oC, tốc độ 4.000 vòng/phút trong 30 phút rồi chia đều vào 2 ống eppendof loại 1,5 ml và bảo quản liên tục ở -80oC cho đến khi xét nghiệm.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×