Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
- Thứ nhất, sáng tạo những phương pháp mới có hiệu quả trong giáo dục LLCT cho sinh viên.

- Thứ nhất, sáng tạo những phương pháp mới có hiệu quả trong giáo dục LLCT cho sinh viên.

Tải bản đầy đủ - 0trang

Từ thực tiễn, đã có khơng ít chủ thể giáo dục đã sáng tạo ra các cách 

thức truyền bá, giáo dục LLCT mới, rất hiệu quả  như: sử  dụng mạng  

internet để  giải đáp thắc mắc trực tuyến, kiểm tra và nộp bài qua mạng... 

Từ phía đối tượng giáo dục cũng thay đổi phương pháp tiếp thu, sáng tạo ra 

phương pháp học mới đem lại hiệu quả tốt hơn như: đổi mới phương pháp 

học và tự  học dựa vào các phương tiện   hiện đại như  máy tính, mạng  

inrternet; năng động, sáng tạo trong học tập, nghiên cứu LLCT thơng qua  

các hoạt động chính trị  ­ xã hội thực tiễn; đổi mới phương pháp học tập 

tương thích với phương pháp mới của chủ thể giáo dục...

­ Thứ hai, kế thừa, vận dụng những phương pháp giáo dục mới, hiện  

đại trong giáo dục LLCT cho sinh viên

Đổi mới phương pháp giáo dục LLCT khơng chỉ  là sự  sáng tạo ra 

phương pháp mới mà còn phải biết kế thừa và vận dụng các phương pháp 

tiên tiến, hiện đại trong giáo dục LLCT cho sinh viên.

Từ lâu, các nước trong khu vực và trên thế giới đã đổi mới quan niệm 

về giáo dục, từ đó đổi mới mạnh mẽ  phương pháp giáo dục. Vì vậy đã có 

nhiều phương pháp giáo dục mới, hiện đại, có tác động tích cực nhằm trang  

bị tri thức, hình thành kỹ năng cho người học. Có thể kể đến một số phương 

pháp mới, hiện đại đang được áp dụng  ở  nước ta như: phương pháp dạy 

học   cùng tham gia, nêu vấn đề, đàm thoại, xemina, bể cá vàng.... Hiện nay,  

giáo dục đại học ở nước ta đang mạnh dạn đổi mới phương pháp giáo dục  

theo hướng tích cực hóa vai trò của người học, qua đó thúc đẩy ý thức tự 

giác, tích cực cho sinh viên. Từ sự thay đổi phương pháp dạy của giảng viên, 

sinh viên cũng cần thay phương pháp học và tự học, như: phương pháp đọc 

tài liệu, nghiên cứu tài liệu trước khi đến lớp, phương pháp trả lời câu hỏi,  

trao đổi tranh luận trong buổi học, phương pháp trình bày trong thảo luận,  



xemina...  Ngồi ra mỗi sinh viên trong q trình tiếp thu tri thức có thể  sử 

dụng các phương pháp học khác phù hợp với điều kiện, năng lực, sở trường  

của mỗi người. 

Sự  kế  thừa, vận dụng các phương pháp mới, hiện đại vào việc  đổi 

mới phương pháp giáo dục LLCT cần phải căn cứ vào điều kiện thực tế cũng  

như đặc điểm, tính chất đặc thù của LLCT. Hiện nay, có nhiều phương pháp 

giáo dục mới đang được áp dụng ở nhiều nơi, nhiều mơn khoa học, nhưng lại 

khơng hồn tồn phù hợp với các mơn khoa học LLCT, như phương pháp đóng 

vai,   phương   pháp   trò   chơi,   phương   pháp   thí   nghiệm   (bàn   tay   nặn   bột), 

phương pháp giáo dục montessori... Như vậy, khơng phải phương pháp giáo 

dục mới nào cũng phù hợp với giáo dục LLCT cho sinh viên. Ngay với cùng  

một phương pháp, nhưng với mỗi chủ  thể, đối tượng, hồn cảnh giáo dục  

khác nhau cũng đã đem lại hiệu quả  khơng giống nhau. Do đó, khi đổi mới 

phương pháp giáo dục LLCT cần vận dụng linh hoạt sáng tạo, khơng máy 

móc sao chép.

1.2.3.2. Đổi mới từng phần các phương pháp hiện có trong giáo dục  

LLCT hiện có cho sinh viên

Đổi mới phương pháp còn được hiểu là sự  lọc bỏ  dần dần những  

hạn  chế   của  phương  pháp   giáo  dục   LLCT   truyền  thống  cho  sinh  viên. 

Trong mỗi phương pháp đều có những  ưu, nhược điểm nhất định, do đó, 

q trình áp dụng các phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên cần am  

hiểu kỹ từng phương pháp, nắm vững các ưu điểm và những hạn chế của 

chúng đề vận dụng cho phù hợp. Các phương pháp truyền thống đã và đang 

sử  dụng để  truyền bá và tiếp thu tri thức LLCT như: phương pháp thuyết  

trình của giảng  viên, phương pháp tiếp thu mang tính thụ  động của sinh 

viên.... đã làm  ảnh hưởng khơng nhỏ  đến chất lượng giáo dục LLCT. Do  



đó, đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên ở đây chính là q  

trình lọc bỏ  những yếu tố khơng hợp lý, bất cập trong phương pháp giáo 

dục truyền thống, khơng phát huy được tính độc lập, chủ  động của sinh 

viên và thay thế bổ sung bằng những yếu tố mới, phương pháp mới hiệu 

quả hơn. Ví dụ, phương pháp thuyết trình được xem là phương pháp được 

sử  dụng chủ yếu trong hoạt động dạy học  , nói chuyện thời sự, báo cáo  

chun đề  LLCT cho sinh viên. Trong q trình vận dụng cần kế  thừa  

nhất là những  ưu điểm của phương pháp này như  trình bày vấn đề  một 

cách khái qt, có hệ thống; luận giải các khái niệm, quan điểm, tư tưởng  

một cách khoa học, logic; có khả  năng sử  dụng để  trình bày cho một số 

lượng người học đơng; khơng phụ  thuộc q nhiều vào điều kiện cơ  sở 

vật chất ­ kỹ  thuật; là phương pháp dùng lời nói nên nó có thể  tác động 

nhanh chóng, mạnh mẽ  đến tâm tư, tình cảm, lý trí của đối tượng... Tuy  

nhiên, để đem lại hiệu quả cao hơn cho phương pháp thuyết trình cần tích  

cực hóa phương pháp này với các hình thức và phươ ng tiện hỗ  trợ  khác, 

chẳng hạn như: 

­ Thuyết trình kết hợp trực quan. Phương pháp này chủ thể giáo dục 

dùng lời nói, chữ viết, bảng biểu, hình vẽ... để trình bày kết hợp với ngơn 

ngữ cơ thể và minh họa trực quan nhằm mơ tả, giải thích, chứng minh một 

nội dung nào đó. Phương pháp này, sẽ  đem lại hiệu quả  cao khi chủ  thể 

giáo dục lập luận sắc sảo, hấp dẫn, kết hợp với các phương tiện trực quan  

sinh động.

­ Thuyết trình dựa vào tính vấn đề của bài học. Chủ thể giáo dục trình  

bày có chọn lọc những giá trị, ý nghĩa, tri thức, sự  kiện tiêu biểu và nổi bật 

của bài học mà khơng thơng báo trước tồn bộ nội dung. Người học thơng qua 

những điểm cơ bản, có tính chất định hướng của chủ thể giáo dục mà người  



học tự  nhận biết, định hình nội dung kiến thức. Để  phương pháp này đạt 

được hiệu quả, chủ thể giáo dục phải khai thác được tính vấn đề ngay trong 

nội dung của bài học, các ý chính, các luận giải, ví dụ minh họa... đều xoay  

quanh những vấn đề này.

­ Thuyết trình theo kiểu thuật truyện. Đặc trưng của phương pháp 

này là chủ  thể  giáo dục sử  dụng những sự  kiện kinh tế, chính trị, xã hội 

những câu truyện lịch sử  hay các điển tích văn học, nghệ  thuật... làm tư 

liệu để  khái qt, xây dựng lý luận, rút ra kết luận. Khi sử  dụng phương  

pháp thuyết trình theo cách này sẽ làm sinh động hóa các khái niệm, phạm  

trù, ngun lý, quy luật trong khoa học LLCT vốn rất khái qt, trừu tượng.

­ Thuyết trình theo kiểu mơ tả, phân tích. Đây là phương pháp nghiên 

cứu phân chia nội dung thành những yếu tố  hợp thành và xem xét các mối 

quan hệ giữa chúng. Ưu điểm của phương pháp này là chủ thể có thể phân 

chia đối tượng, các vấn đề  trở  thành những yếu tố  đơn giản và thiết yếu  

nhằm làm cho việc tiếp thu kiến thức của đối tượng giáo dục dễ dàng hơn, 

đồng thời chủ  thể giáo dục có thể  dùng cơng thức, sơ  đồ, biểu mẫu… để 

mơ tả phân tích nhằm chỉ ra những đặc điểm, khía cạnh của từng nội dung.  

Trên cơ sở đó đưa ra những chứng cứ logic, lập luận chặt chẽ để làm rõ bản 

chất của vấn đề lý luận.

­ Thuyết trình dưới hình thức luận chiến, phê phán. Xuất phát từ tính 

tư tưởng của LLCT nên q trình truyền bá LLCT là q trình bảo vệ, phát  

triển chủ  nghĩa Mác – Lênin, tư  tưởng Hồ  Chí Minh; bảo vệ  quan điểm, 

đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; đấu 

tranh phê phán các quan điểm sai trái, phản khoa học của các thế  lực thù 

địch của mỗi giảng viên LLCT, các báo cáo viên, tun truyền viên....

Như  vậy, có thể  thấy rằng đổi mới phương pháp giáo dục LLCT  ở 

đây khơng có nghĩa là bác bỏ, loại trừ, thay thế hồn tồn các phương pháp 



giáo dục truyền thống; vấn đề  là cần kế  thừa, phát triển những mặt tích 

cực của  phương pháp giáo dục  hiện  có  một cách sáng tạo và linh hoạt 

nhằm phát huy tính tích cực, chủ  động của  sinh viên  trong  q trình giáo 

dục. 

1.2.3.3.  Đa dạng hóa và tích hợp các phương pháp giáo dục LLCT  

cho sinh viên

Trên tinh thần biện chứng, Chủ  tịch Hồ  Chí Minh đã chỉ  ra: “Cái gì  

cũ mà xấu, thì phải bỏ... Cái gì cũ mà khơng xấu, nhưng phiền phức thì  

phải sửa đổi lại cho hợp lý... Cái gì cũ mà tốt, thì phải phát triển thêm...  

Cái gì mới mà hay, thì ta phải làm” [94, tr.94­95]. Vì vậy, mức độ đổi mới 

phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên của một trường đại học phải  

được xem xét  ở  mức độ  đa dạng phương pháp và mức độ  tích hợp các 

phương pháp giáo dục.

­ Một là, đa dạng hóa các phương pháp trong giáo dục LLCT cho sinh 

viên.

Đổi mới khơng phải là thay đổi tồn bộ phương pháp giáo dục LLCT 

đã có, mà phải trên cơ  sở  kế  thừa, phát triển sáng tạo  những yếu tố  tích 

cực của phương pháp giáo dục truyền thống, áp dụng có chọn lọc những 

phương pháp giáo dục mới, hiện đại nhằm lấy người học làm trung tâm, 

biến q trình giáo dục thành q trình tự giáo dục. 

Phương pháp giáo dục LLCT truyền thống có những hạn chế  khó 

tránh khỏi, vì thế cần kết hợp sử dụng các phương pháp truyền thống với 

các phương pháp giáo dục mới, hiện đại. Có thể  thấy rằng, các phương 

pháp giáo dục hiện đại hiện nay hầu hết đều tập trung phát huy tính tích 

cực, sáng tạo của người học, hình thành năng lực tự học, tự giải quyết vấn  

đề, vận dụng lý luận vào thực tiễn cho người học. Do đó, khi kết hợp cần  



kế thừa những hạt nhân tích cực trong phương pháp giáo dục truyền thống, 

đi đơi với vận dụng sáng tạo, linh hoạt, đồng thời chọn lọc các phương  

pháp mới, hiện đại để  giáo dục LLCT cho sinh viên. Chẳng hạn, phương  

pháp thuyết trình là phương pháp sử  dụng phổ  biến trong giáo dục LLCT  

cho sinh viên và là phương pháp truyền thống, quen thuộc nhất đối với hầu 

hết các giảng viên, các báo cáo viên, tun truyền viên. Tuy nhiên, để  đem 

lại hiệu quả  cao hơn trong giáo dục LLCT cho sinh viên thì thuyết trình 

khơng chỉ  là độc thoại mà cần có sự  kết hợp với các phương pháp khác, 

nhất là phương pháp mới, hiện đại như  nêu vấn đề, Seminar, dạy học 

cùng tham gia.... 

Sinh viên cũng cần đa dạng hóa các phương pháp học tập LLCT,  

trong đó chú ý áp dụng những phương pháp mới kết hợp với các phương  

pháp hiện có đã đổi mới để tiếp thu tri thức LLCT hiệu quả. Ngồi ra, với  

tính năng động sáng tạo, sinh viên có thể  sáng tạo ra nhiều phương pháp  

học mang đặc thù cá nhân. Hiệu quả  giáo dục LLCT sẽ  cao hơn khi sinh  

viên có ý thức tự học và tự giáo dục tốt. 

­ Hai là, tích hợp các phương pháp trong giáo dục nhằm đem lại hiệu  

quả giáo dục cao hơn.

Sự  đổi mới phương pháp giáo dục LLCT trong các trường đại học 

hiện nay, cần thiết phải tích hợp nhiều phương pháp trong một buổi, một  

bài, một tiết học. Nghĩa là trong một nội dung giáo dục LLCT có thể  sử 

dụng cùng một lúc nhiều phương pháp nhằm tác động đến đối tượng giáo 

dục để  đem lại hiệu quả  giáo dục cao hơn. Có nhiều phương án tích hợp 

các phương pháp trong giáo dục LLCT cho sinh viên, tùy vào điều kiện, 

khả  năng sử  dụng phươ ng pháp của chủ  thể, đố i tượ ng tiếp thu, nội  

dung   giáo   dục...   mà   các   chủ   thể   giáo   dục   quyết   định   áp   dụng   các 



phươ ng pháp nào cho phù hợp.

Ví dụ, trong m ột ti ết d ạy h ọc  các mơn khoa học LLCT trên lớp, 

giảng viên  có thể   tích hợp  2,3, th ậm chí   4,5 phươ ng pháp  nhằm  đạt 

đượ c   mục   tiêu   dạy   học     đặt   ra.   Có   nhiều   phươ ng   án   tích   hợp   các 

phươ ng   pháp   trong   d ạy   học     LLCT,   ch ẳng   h ạn:   Tích   hợp   2   phươ ng 

pháp thuyết trình và phươ ng pháp nêu vấn đề  hoặc phươ ng pháp thuyết 

trình và phươ ng pháp trực quan; tích hợp 3 phươ ng pháp gồm: phươ ng  

pháp  thuyết   trình,  phươ ng  pháp  nêu  vấn  đề,  phươ ng  pháp  đàm  thoại  

hoặc  phươ ng  pháp   thuyết  trình,  trực  quan,   th ảo  lu ận  nhóm;   tích  hợp 

nhiều hơn 3 ph ương pháp như: phươ ng pháp thuyết trình, phươ ng pháp 

nêu   vấn   đề,   phươ ng   pháp   đàm   thoại,   phươ ng   pháp   thảo   luận   nhóm 

hoặc phươ ng pháp thuyết trình, phươ ng pháp đàm thoại, phươ ng pháp 

thảo luận nhóm, phươ ng pháp nêu gươ ng...  

Ngồi ra, phải k ết hợp các phươ ng pháp giáo dục tích cực với sử 

dụng có hiệu quả  các phươ ng tiện, kỹ  thuật hi ện  đạ i trong giáo dụ c 

LLCT cho sinh viên. Trong dạy h ọc  LLCT, các phươ ng tiện hỗ tr ợ dạy  

và học bao gồm: máy tính, máy chiếu Projector, b ảng  điện tử, sơ  đồ ,  

bản đồ, mơ hình... tuy nhiên thiết bị hữu hiệu nhất hi ện nay là máy tính 

và máy chiếu Projector. Khi s ử d ụng thành thạo máy tính và máy chiếu,  

giảng viên sẽ  linh ho ạt h ơn, t ư  duy và tác phong làm việc sẽ  thay đổ i  

theo hướ ng hi ện đại, cập nhật hơn. Điều này cho phép ngườ i dạy khai 

thác hiệu quả  ngu ồn tài nguyên trên mạng. Còn đối với ngườ i học sẽ 

tăng khả  năng tiếp thu ki ến th ức qua nghe, nhìn và trực quan. Chính vì 

vậy, sự  giao di ện gi ữa gi ảng viên và sinh viên cũng sáng tạo hơn, hiệu  

quả  hơn. Với sự  hỗ  tr ợ  c ủa các phươ ng tiện hiện đạ i có thể  cho phép  

chủ  thể  và đối tượ ng giáo dục tổ  chức hoạt độ ng truyền thụ  tri thức  



LLCT, giải đáp thắc mắc, t ư  v ấn chuyên môn, đánh giá kết quả  thông 

qua mạng internet... S ự giao di ện gi ữa ng ười giáo dục với ngườ i đượ c 

giáo dục sẽ  giảm thi ểu vi ệc ti ếp xúc khơng hữu ích, nhằm tăng chất 

lượ ng giáo dục lên nhiều lần. Tuy nhiên, cần khẳng định, thiết bị  kỹ 

thuật dù hiện đại đến đâu cũng khơng thể thay thế đượ c con ngườ i. Sử 

dụng phươ ng tiện kỹ  thu ật hi ện  đạ i khơng làm giảm vai trò củ a chủ 

thể giáo dục, trái lại nó càng tơn vinh vai trò của ngườ i thầy – ng ười s ử 

dụng thành thạo cơng nghệ  thơng tin, máy tính, khai khác có hiệu quả 

các tài ngun phong phú, cập nhật trên mạng, soạn các bài giảng sinh 

động, sáng tạo, hớp dẫn...

Trong cơng tác tun truyền, giáo dục về đường lối, chủ trương của 

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong các trường đại học có thể 

thực hiện tích hợp nhiều phương pháp khác nhau, đồng thời với sử  dụng  

các phương tiện giáo dục hiện đại tác động cùng một lúc đến đối tượng 

sinh viên sẽ mang lại hiệu quả cao.

Trong q trình giáo dục LLCT cho sinh viên có rất nhiều cách tích 

hợp khác nhau, các phương án nêu trên chỉ có tính ước lệ. Các chủ thể giáo 

dục trong thực tiễn, tùy điều kiện, hồn cảnh cụ  thể  có thể  sử  dụng tích  

hợp, đa dạng hóa nhiều phương pháp giáo dục LLCT sao cho hợp lý và 

hiệu quả. 

Đối với sinh viên cũng cần đổi mới phương pháp tiếp thu, lĩnh hội  

tri thức LLCT thơng qua việc tích hợp nhiều phương pháp trong học tập. 

Tùy vào điều kiện, mơi trường, mức độ  đổi mới phương pháp giáo dục 

của chủ  thể  và năng lực cá nhân mà mỗi sinh viên sẽ  sử  dụng linh hoạt  

các phương pháp truyền thống và các phươ ng pháp mới, nhằm đem lại 

hiệu quả  cao hơn. Chẳng h ạn nh ư: ph ương pháp học trên giảng đườ ng 



(phương pháp nghe giảng, ghi chép, thảo luận, tranh luận, ph ương pháp 

kiểm tra, đánh giá...), phương pháp tự  học ngoài giảng đườ ng (phươ ng 

pháp chuẩn  bị  tài   liệu,  đọc  tài liệu,  làm bài  tập...),  phương  pháp học 

thơng qua các hoạt động chính trị  ­ xã hội thực tiễn (phương pháp phân 

tích, tổng hợp, viết thu ho ạch...). C ần k ết h ợp s ử d ụng các phương pháp 

học tập tích cực với việc sử  dụng thành thạo có hiệu quả  các phươ ng  

tiện cơng nghệ  thơng tin tiên tiến, hiện đại nhằm khai thác có hiệu quả 

các nguồn tri thức mới trong lĩnh vực LLCT.

Tiểu kết chương 1

Trong q trình đổi mới căn bản, tồn diện giáo dục đào tạo thì đổi 

mới cơng tác giáo dục LLCT được đặt ra là một trong những nhiệm vụ trọng  

tâm, trong đó, đổi mới phương pháp giáo dục LLCT được đặc biệt coi trọng. 

Trên cơ  sở  những  kết quả  nghiên cứu  đã có  của các nhà khoa học, 

luận án đã hệ thống hóa, phát triển và làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về 

phương pháp giáo dục LLCT và đổi mới phương pháp giáo dục lý luận cho 

sinh viên các trường đại học ở nước ta hiện nay. Trong đó, tập trung làm rõ 

khái niệm, mục tiêu và ngun tắc đổi mới, nội dung đổi mới phương pháp 

giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học. Đặc biệt, việc đưa ra các  

nội dung đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại 

học bao gồm: (1) Áp dụng các phương pháp mới, hiện đại trong giáo dục  

LLCT cho sinh viên; (2) Thay đổi từng phần các phương pháp hiện có  trong 

giáo dục LLCT cho sinh viên; (3) Đa dạng hóa và tích hợp các phương pháp 

giáo dục LLCT cho sinh viên.  Đây là cơ  sở lý luận quan trọng để  đánh giá  

thực trạng đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên trong các 

trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc nước ta hiện nay.



Chương 2

THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA VIỆC ĐỔI MỚI 

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO SINH 

VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TRUNG DU, MIỀN 

NÚI 

PHÍA BẮC NƯỚC TA HIỆN NAY



2.1. Đặc điểm các trường đại học và sinh viên các trường đại 

học khu vực trung du, miền núi phía Bắc nước ta

2.1.1. Đặc điểm các trường đại học khu vực trung du, miền núi  

phía Bắc 

2.1.1.1. Khái qt về Đại học Thái Ngun và trườ ng Đại học Tây  

Bắc – Đối tượ ng khảo sát

Đại học Thái Ngun nằm trên địa bàn thành phố  Thái Ngun, 

tỉnh Thái Ngun (thuộc khu v ực Trung du B ắc b ộ). Thái Ngun là đầu 

mối các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của khu vực trung  

du, miền núi phía Bắc nướ c ta, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực lớn 

thứ  ba cả  nướ c sau Hà Nội và Thành phố  Hồ  Chí Minh.   Đại học Thái 

Nguyên được thành lập ngày 4 tháng 4 năm 1994 theo Nghị  định số  31CP 

của Chính Phủ trên cơ  sở  tổ  chức sắp xếp lại các trường đại học trên địa 

bàn thành phố  Thái Ngun, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực cho các 

tỉnh, các trường đại học, cao đẳng, trung học chun nghiệp và dạy nghề 

trong khu vực, đồng thời thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển 

giao cơng nghệ, góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế ­ xã hội 

khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Trải qua hơn 20 năm kiên trì, nỗ lực 

phấn  đấu theo  các mục tiêu  định hướng của Chính  phủ,  Đại học Thái 



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

- Thứ nhất, sáng tạo những phương pháp mới có hiệu quả trong giáo dục LLCT cho sinh viên.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×