Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
PHẠM VI NGHIÊN CỨU - NHỮNG GIỚI THUYẾT CẦN ĐƯỢC XÁC ĐỊNH TRONG LUẬN ÁN.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU - NHỮNG GIỚI THUYẾT CẦN ĐƯỢC XÁC ĐỊNH TRONG LUẬN ÁN.

Tải bản đầy đủ - 0trang

đ o ạ n nửa cuối thế k ỷ X V I I I và n ử a đầu thế k ỷ X I X; x u ấ t p h á t t ừ

yêu c ầ u , t í n h chất c ủ a l u ậ n á n đ ặ t r a . Chúng t a đều đ ã biết, c h o

đến n a y sáng t ác được coi là c ủ a Hồ X u â n Hư ơ n g b a o gồm h a i

bộ p h ậ n : Thơ chữ N ô m v à thơ chữ H á n t r o n g "Lưu hương Ký" v ớ i sự p h á t hiện của cố giáo s ư T r ầ n T h a n h M ạ i [ 1 4 2 ,1 4 3 ] Xét v ề m ặ t phong cách, t h ơ N ô m v ẫ n được t r u y ề n t ụ n g c ủ a H ồ

X u â n Hư ơ n g mà c h ú n g ta đ ượ c b i ế t s ớ m hơn c ả đ ã làm đ ố i

tượng n g h i ê n c ứu có p h o n g c á c h g ầ n g ũ i v ớ i c á c s á n g t á c d â n

gian h ơ n . N h ư N I . N i c u l i n [ 1 7 0 ,1 7 1 ] đ ã đ á n h g i á t h ậ t x á c

đáng'"sáng t á c c ủ a Hổ X u â n H ư ơ n g dường n h ư là s ự x â m

n h ậ p c ủ a n ề n v ă n h ó a d â n gian k h ô n g được thừa n h ậ n ở thời

T r u n g c ổ v à o l ã n h vực v ă n h ọ c c a o cấp"... T r á i l ạ i , phong cách

của n h ữn g b à i t hơ c h ữ H á n t r o n g tập thơ " Lưu h ư ơ n g Ký " , d ù

có t h ể h i ệ n đ ượ c "những dọng c h â n t h à n h đ ể đ ấ u t r a n h cho mộ t

t ì n h yê u b ì n h đẳng" [228,229] N h ư n g c á i "âm t ư ở n g " ấ y, ta v ẫ n

đ ã thường b ắ t g ặ p n g a y t r o n g tiếng k h ó c c ủ a n à n g Kiều, tiếng a i

o á n kêu đòi h ạ n h p h ú c t r o n g " C u n g o á n ngâm", trong n ồ i buồn

đ a u c ủ a người c h i n h p h ụ ỏ " C h i nh p h ụ n g â m" . H a y là n h ữ n g

k h á t v ọ n g về một t ì n h yêu t ự d o q u a "tiếng lòng" a i o á n c ủ a

P h ạ m Th á i trong "Văn tế Trương Q u ỳ n h Nh ư" . . . C ũ n g có n g h ĩ a

"Lưu hương k ý " v ẫ n chưa đ i xa hơn cái khoảng c á c h " a n toàn" c h o

l o ạ i v ă n h ọ c cao cấp đ ươ n g t h ờ i . X i n h ã y minh c h ứ n g thêm mộ t

l ầ n , t r o n g " B à i t ựa l ậ p t h ơ L ưu h ươ n g ký"- mà t h e o t á c g i ả

Đ à o T h á i Tơn “chưa có lài l i ệ u n à o đ á n g t i n c ậ y h ơ n "Bài tựa

t ậ p t h ơ L ưu hương ký"...” [ 2 2 8 ,2 3 1 ] ; Đó là “T ậ p Lưu h ươ n g k ý

đ ầ y v ẻ g i ó mâ y t r ă n g n ướ c n h ư n g đ ề u là từ đ á y l ò n g mà

p h á t ra”, n h ư n g " biết d ừn g l ạ i trong p h ạ m vi lề nghĩa [228,231] .

"Tiếng lòng" ấy, t r o n g " Lưu h ư ơ n g k ý " v ì v ậ y , rõ ràng là có khoảng

cách - nếu khơng mu ố n nói là c ò n " x a l ạ " v ớ i t i ế n g k ê u đ ò i

m ạ n h mẽ, quyết liệt c h o quyền sống đ ủ đ ầ y cho con n gư ờ i - t r o n g

đ ố , đ ặ c b i ệ t là n g ườ i p h ụ nữ - n h ư trong thơ Nô m được truyền

tụng c ủ a X u â n Hư ơ n g . Đó là x é t về m ặ t p h o n g cách t h ể h i ệ n

c ủ a h a i h ộ p h ậ n t h ơ c ủ a X u â n H ư ơ n g - v à vì thế, c h ú n g tôi

chọn b ộ p h ậ n t hơ Nơm làm đối tượng nghiên cứu.

T

2

1



T

2

1



T4

2

1



T4

2

1



T4

2

1



T4

1

2



T4

1

2



T4

3

2



4

T2

5

1



T4

3

2



4

T2

5

1



T4

2

1



T4

2

1



T4

3

2



T4

3

2



T4

1

2



T4

1

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



Có lẽ p h ả i t h ê m mội lần g i ớ i h ạ n p h ạ m v i " Th ơ Nô m

t r u y ề n tụng" c ủ a X u â n Hương. So v ớ i "Lưu hương k ý " , v ă n

b ả n t h ơ N ô m H ồ Xu â n Hương về nội d u n g v ẫ n hết sức phức t ạ p .

X é t t r ê n n h ữ n g tập t h ơ Hồ X u â n Hương đ ượ c x u ấ t b ả n - từ

T

4

2



T2

4

1



T2

4

1



12



t r ướ c đ ế n n a y , c h ú n g ta thấy v ề " p h o n g c á c h " và "số lượng

b à i " c ũ n g có khác n h a u . Về p h o n g c á c h , cố giáo s ư T r ầ n

T h a n h M ạ i đ ã y ê u cầu có s ự c h ọ n lọc, p h â n l o ạ i thơ X u â n

Hương k h á thận t r ọ n g [ 1 4 1 ] , Nguyên n h â n có s ự phức t ạ p v ề

m ặ t phong cách v à cả số lượng các b à i thơ N ô m n à y là do c ó t ì n h

h ì n h "dân g i a n h ó a " t h ơ Nô m X u â n H ư ơ n g n h ư t r ê n đ ã

t r ì n h b à y . Về mặ t số lượng các b à i thơ N ô m đ ư ợ c t r u y ề n

t ụ n g là c ủ a X u â n H ư ơ n g , theo giáo s ư Lê T r í V i ễ n "tính

n h ữ n g b à i đ ượ c tất c ả các s á c h ấy n h ấ t trí c h o l à c ủ a Xu â n

H ư ơ n g hoặc n h i ề u n g ư ờ i công n h ậ n là c ủ a X u â n Hư ơ n g thì có

q u ã n g bốn mươi bài [258]. G i á o S ư N g u y ễ n Lộc l ạ i c h o biết.

"Trong số trên n ă m mư ơ i b à i l â u n a y đ ư ợ c coi l à c ủ a H ồ Xu â n

H ư ơ n g , t h ực tế có k h o ả n g ba mươi bài p h o n g cách k h á thống

n h ấ t " [135,136] Đó là b a mươi ( 3 0 ) b à i c h o thấy có n h i ề u k h ả

n ă n g l à của X u â n Hương.Tác g i ả Đ à o Th á i Tôn [231] mới đây

c u n g c ấ p c h o chúng ta hai mươi sáu ( 2 6 ) b à i thơ Nô m đ ượ c truyền

t ụ n g c ủ a X u â n H ư ơ n g t r o n g p h ạ m v i t h ờ i gian t r ê n một t r ă m

n ă m q u a , k è m t h e o n h ữn g t à i liệu t h a m chiếu đ á n g t i n c ậ y .

Chúng t ô i c h ọ n n h ữ n g b à i t h ơ N ô m đ ư ợ c truyền t ụ n g có i n

t r o n g l ậ p " Th ơ Hồ X u â n Hương" do t á c g i ả Đà o T h á i Tôn

t u yể n c h ọ n v à giới thiệu l à m đối tượng k h ả o x á c nghiên cứu trong

l u ậ n á n [228,230], v ì n h ữn g l ý do n h ư trên đ ã trình b à y .

T4

1

2



T4

1

2



T4

1

2



T4

3

2



T4

1

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



Thêm n ữ a , c h ú n g la t h ấ y, ở bộ p h ậ n thơ N ô m v ẫ n đ ư ợ c

t r u y ề n t ụ n g c ủ a Hồ X u â n Hương c ũ n g t ồ n t ạ i n h ữn g " d ị b ả n "

[ 7 4 ] , h i ể u t h e o ý n h ữn g b à i t hơ có nghĩa g ầ n v ớ i b ả n gốc ( b ả n

c h í n h ) , mặ c d ù những b à i thơ n à y có s ự khác n h a u về từ, c h ữ .

Đ i ề u n à y đ ã đ ượ c M a u r i c e D u r a n d k h ả o s á t t r o n g "

" L ’ o e u v r e d e la Póctesse Vi e t n a mi e n n e Hồ X u â n H ươ n g " ,

P a r i s 1 9 6 8 [ 2 7 0 ]. L u ậ n á n c ủ a c h ú n g t ô i t h ê m m ộ t l ầ n g i ớ i

thuyết ở m ả n g t h ơ N ô m đ ượ c truyền t ụ n g c ủ a X u â n Hương, đó là :

n h ữ n g v ấ n đ ề về b ả n c h í n h , b ả n gốc h a y d ị b ả n không nằm trong

phạm viđểề c ậ p c ủ a l u ậ n á n , cũng n h ư c á c v ấ n đ ề v ề tiểu sử, v ă n

b ả n n ó i chung k há c . . .

T

4

2



4

T2

1



4

T2

1



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



T4

3

2



4

T2

1



4

T2

1



4

T2

1



4

T2

1



T4

3

2



T4

3

2



2.2. Giới thuyết thuật ngữ "Văn hóa dân gian "



T h u ậ i ngữ,h a y k h á i n i ệ m "Văn h óa d â n g i a n " là t h u ậ t

n g ữ t h u ộ c c h u y ê n n g à n h v ă n hóa d â n g i a n . Nó có l ị c h sử

T

4

2



13



ra đ ờ i v à q u á t r ì n h p h á i triển k hơ n g hồn t o à n đ ơ n giản.

X u ấ t p h á t từ yêu c ầ u , t í n h chất c ủa l u ậ n á n , n g h i ê n cứu

thơ Nôm được t r u y ề n t ụ n g c ủ a H ồ X u â n H ươ n g v à n ề n

v ă n hóa d â n gian c ù n g thời, c h ú n g tôi p h ả i á p d ụ n g

p h ư ơ n g p h á p n gh i ê n c ứu liên n g à n h : t h ơ N ô m t r u y ề n

t ụ n g của X u â n H ư ơ n g v à n ề n v ă n hóa d â n gian Việt N a m .

K h á i n i ệ m " V ă n h ó a d â n g i a n " (Folklore) - t i ế n g A n h

) V ớ i nghĩa l à s ự a n h mi n h c ủ a n h â n d â n . Đâ y l à t h u ậ t

n g ữ t h u ộ c c h u yê n n g à n h v ă n hóa d â n g i a n , n ó đ ã đ ượ c

giới n g h i ê n c ứu c h u y ê n n g à n h n à y trên thế giới sử d ụ n g

k h á l â u [33,11 1 , 1 0 1 ] . M ặ c d ầ u v ậ y , ở Việt N a m c ũ n g

n h ư t r ê n t o à n thế g i ớ i , đ ị n h n g h ĩ a , h a y cách h i ể u v ề V ă n

h ó a d â n gian v ẫ n là k h ô n g đ ồ n g n h ấ t [ 6 8 .2 0 9 ] .

T

4

2



T4

3

2



T4

3

2



Đ i ề u n à y k h ô n g lấy l à m l ạ . Ở Vi ệ t N a m cũng tồn t ạ i cho

đến n a y bốn cách h i ể u v ề Folklore khác n h a u 1 6 8 ,2 0 9 ] . Trước

k h i đ i đến giới thuyết t h u ậ t ngữ F o l k l o r e c h o l u ậ n v ă n c ủ a

m ì n h , c h ú n g tôi c h ọ n t r í c h ở đ â y một số ý k i ế n c ủ a các n h à

Folklore h ọ c ở P h ư ơ n g T â y v à Li ê n Xô ( t r ướ c đ â y) , với mo n g

mỏi t ừ đó giúp chúng tôi g i ớ i t h u yế t k h á i n i ệ m n à y t r ê n b ì n h

diện cần thiết - mang t í n h q u ố c t ế v à k h o a h ọ c h ơ n . Ý k i ế n v ề

Folklore đ ầ u tiên c ủ a mộ t học giả P h ươ n g Tâ y được c h ú n g t ô i

n h ắ c đến đ ầ u tiên là c ủ a J ô n a s Buleys. Tác giã n ê u r a mộ t định

n g h ĩ a k h á rộng v ề Folklore, đ ó l à F o l k l o r e b a o gồm n h ữ n g

s á n g tác truyền thông c ủ a d â n tộc cả n g u y ê n t h ủ y v à v ă n

mi n h . N h ữ n g s á n g tác n à y có đ ượ c b ằ n g c á c h s ử d ụ n s â m

t h a n h v à từ n g ữ d ướ i d ạ n g t h ơ và v ă n xuôi. Chúng b a o g ồ m

cả c á c t í n n g ưỡ n g d â n g i a n h a y mê t í n , phong t ụ c v à h ộ i diễn

c á c đ i ệ u m ú a v à các trò c h ơ i [ 1 9 ] . Wi l l i a m R Bascom l ạ i

q u a n n i ệ m F o l k l o r e thật ngắn g ọ n , theo góc đ ộ c ủ a n h â n loại

h ọ c : Folklore đ ã có ý nghĩa là t h ầ n t h o ạ i , t r u yề n thuyết l à

t r u y ệ n cổ, t ụ c n g ữ, c â u đố, c â u xư ớ n g v à rất nhiều h ì n h thức

biểu h i ệ n của n ó là l ờ i n ó i . Vì vậy, có t h ể đ ị n h n g hĩ a Folklore

n h ư một “ nghệ thuật truyền miệng” [1 1 9 ] . Ta thấy Wi l l i a m R .

B a s c o m đ ã gần n h ư đ ồ n g n h ấ t F o l k l o r e v ớ i v ă n học d â n

gian ( v ă n học truyền m i ệ n g ) , điều n à y r ấ t p h ù hợp với x u

hướng đ ã có đầu t i ê n . Trước đ â y, c ủ a c á c n h à n g h i ê n c ứu v ă n

học d â n gian ở Việt N a m [ 1 9 ] . George. M f o s t e r c ù n g q u a n

T

4

2



4

T2

1



4

T2

1



T4

3

2



T4

3

2



14



n i ệ m v ề Folklore t ư ơ n g t ự n h ư William R. Bascom vừa nêu. S a u

c ù n g , ý kiến mà c h ú n g t ô i c h ú ý v à t r í c h d ẫ n l à c ủ a George

Herzey được coi là p h ổ biến t r o n g q u a n n i ệ m về Folklore ỏ M ỹ ,

theo tác giả : Folklore b a o gồm n h ữn g p h ư ơ n g diện v ă n học v à trí

t h ứ c của v ă n h ó a , đ ư ợ c giữ gìn v ĩ n h v i ễ n c h ủ yếu b ằ n g

t r u yề n t h ố n g t r u yề n mi ệ n g : h u yề n thoại, t r u y ệ n cổ, d â n gian

v à n h ữn g h ì n h t h ứ c k h á c c ủ a v ă n h ọ c truyền mi ệ n g , t r u yề n

thông" 119].

Ở Liên Xô ( t r ướ c đ â y) c á c c h u v ê n gia v ề lĩnh v ực n à y , mà

tiêu biểu là Ve g u - x e p , tác giả đ ã q u a n n i ệ m v ề Folklore k h á r ộ n g

r ã i "Folklore t ồ n t ạ i n h ư mộ t tổng t h ể , n h ư mộ t l ĩ n h vực v ă n

h ó a tư t ưở n g đối lập v ớ i n h ữn g n é t độc đ á o riêng v à các q u y luật

p h á t t r i ể n r ộ n g . Và mặ c d ù mỗi yếu tố c ủ a F o l k l or e đ ề u có thể

trở t h à n h đối t ượ n g n g h i ê n c ứu t h e o c h u y ê n n g à n h r i ê n g : yếu

tố n g ô n ngữ c ủ a n g à n h n g h i ê n c ứ u v ă n h ọ c , yếu tố â m n h ạ c ,

n g à n h nghiên cứu â m n h ạ c , yếu tố d i ễ n x u ấ t - n g à n h n g h i ê n cứu

s â n khấu [ 1 4 6 ]. Q u a n n i ệ m n à y c ủ a Ve g u - x e p c ũ n g có t h ể

t h ấ y t r o n g q u a n n i ệ m v ề " t í n h chất n g u yê n h ợ p " c ủ a " v ă n

h ó a d â n gian" mà n h à n g h i ê n c ứu v ă n h ó a d â n gian V i ệ t N a m

- g i á o sư Đ i n h Gia K h á n h đ ã cho thấy [ 1 4 6 ] . Sau Vegu-xep là N .I

Kráp-cốp c ũ n g có c ù n g q u a n điểm v ớ i ô n g . N . I K r á p cốp c h o

r ằ n g : “Folklore là l o ạ i h ì n h n g h ệ t h u ậ i tổng h ợ p đ ặ c biệt, b a o

g ồ m : n g h ệ t h u ậ t n g ô n từ, â m n h ạ c v à d i ễ n x ư ớ n g , n h ữn g

c á i đ ượ c t h ể h i ệ n b ằ n g c á c cách k h á c n h a u , ở n h ữ n g t h ể loại

k h á c nhau” [ 4 6 ].

T

4

2



T r ê n đ â y là n h ữn g q u a n n i ệ m v ề Folklore c ủ a mộ t số học

g i ả tiêu biểu c h o từng t r ườ n g p h á i Polklore ở P h ươ n g Tây v à Li ê n

X ô (trước đ â y) . Đ i ề u n à y đ ã g i ú p c h ú n g tôi lựa c h ọ n g i ớ i

thuyết t h u ậ t n g ữ n à y t r o n g k h i sử d ụ n g ở l u ậ n á n c ủ a mình.

T r o n g q u á t r ì n h tìm h i ể u định nghĩa v ề Polklore ( v ă n h ó a d â n

g i a n ) ở c á c n h à n g h i ê n cứu v ă n hóa d â n g i a n ở t a , c h ú n g tôi

t â m đ ắ c v à l ựa c h ọ n s ử d ụ n g t h u ậ t n g ữ v ă n h ó a d â n g i a n

(Folklore) mà giáo sư Đ i n h G i a Kh á n h , mộ t trong n h ữ n g c h u yê n

g i a h à n g đ ầ u v ề v ă n h ó a d â n gian v i ệ t N a m, người c ó cơng l ớ n

t r o n g việc x â y d ựn g n g à n h Folklore v à V i ệ n v ă n h ó a d â n gian

V i ệ t Na m. Nh ữn g ý kiến c ủ a ông n ê u r a v ề v ă n h ó a d â n gian

b a o giờ c ũ n g p h ổ q u á t v à đ ầ y sức thuyết p h ụ c .

T

4

2



T4

3

2



15



T4

3

2



Đ ị n h nghĩa c ủ a ông n ê u ra về v ă n hóa d â n gian đ ã

d u n g h ò a đ ư ợ c c á c đ ị n h nghĩa đ ã có về v ă n h ó a d â n g i a n t r ê n

p h ạ m v i quốc tế v à t r o n g t ì n h h ì n h s ử d ụ n g t h u ậ t n g ữ n à y ở

g i ớ i c h u yê n n g à n h Việt Na m. G i á o s ư Đi n h Gia K h á n h cho

r ằ n g : " Kh i nói đến Folklore, người ta n g h ĩ n g a y đến các tác p h ẩ m

v ă n h ọ c n g h ệ t h u ậ t n h ư t ụ c n g ữ , ca d a o , d â n c a , d â n n h ạ c ,

d â n v ũ , t r ò d i ễ n d â n g i a n , sân k h ấ u d â n g i a n , t r a n h dân g i a n ,

tác p h ẩ m điêu khắc d â n g i a n ( c h ạ m, khảm) tác p h ẩ m kiến t r ú c

d â n gian, tác p h ẩ m t r a n g t r í d â n g i a n v .v . . . . V à ô n g c ũ n g n h ấ n

mạnh :"Nhưng F o lk l o r e còn bao g ồ m các s i n h h o ạ t v ă n h ó a dân

g i a n thường g ắ n với tập q u á n , p h o n g t ụ c n h ấ t đ ị n h " v à "hội lễ

d â n g i a n " là " l o ạ i s i n h h o ạ t v ă n h ó a d â n g i a n q u a n t r ọ n g

n h ấ t , t r o n g h ộ i lễ có t h ể thấy tất c ả c á c yếu tố c ủ a

T

4

2



1

T5

4

2



1

T5

4

2



F o l k l o r e , t ừ t ậ p q u á n , p h o n g t ụ c . .. C á c s i n h hoạt nghĩ lễ v à

v u i chơi g i ả i t r í cho đến đ i ề u k i ệ n môi t r ư ờ n g c ầ n thiết c h o việc

s á n g t ạ o v à biểu diễn các tác p h ẩ m v ă n học v à n g h ệ t h u ậ t d â n

gian" [ 9 5 ,1 0 1 ]. Trên đ â y, c h ú n g tôi v ừ a t h a m k h ả o chọn lọc c á c

đ ị n h n g h i ã v ề t h u ậ t n g ữ v ă n hóa d â n g i a n ( F o l k lo r e ) của các

học g i ả t h u ộ c n h ữ n g t r ườ n g p h á i đ ạ i d i ệ n tiêu biểu t r ê n t h ế

giới, so s á n h v ớ i các cách hiểu v ề t h u ậ t n g ữ F o l k l or e ở các n h à

nghiên cứu v ề l ĩ n h vực v ă n hóa d â n gian ở V i ệ T N a m và c h ú n g

tôi c h ọ n đ ị n h n gh ĩ a v ề t h u ậ t n g ữ "văn h ó a d â n g i a n " mà g i á o

s ư Đi n h G i a K h á n h đ ã nêu r a [ 1 0 1 ] v à c ă n c ứ v à o đ ó đ ế

mở ra những h ướ n g tiếp c ậ n mà t h ơ N ô m được truyền t ụ n g c ủ a H ồ

X u â n H ươ n g sẽ tìmđến; Đối chiếu, đ ể thấy những gì t h ơ N ô m c ủ a b à

tiếp t h u đ ượ c từ c á c yếu tố n h ư đ ã nêu của n ề n v ă n h ó a d â n g i a n

cùng t h ờ i , t h ấ y đ ư ợ c c ả những gì độc đ á o , s á n g t ạ o mà r i ê n g t h ơ

N ô m X u â n H ươ n g có đ ượ c . Từ đ ó , góp p h ầ n " g i ả i mả " n h ữ n g

gì v ẫ n thường đ ượ c q u a n n i ệ m là "tục", là " d â m" ở t h ơ Nô m

X u â n Hương. Trả l ạ i cho X u â n H ư ơ n g v ẻ đ ẹ p c ủ a s ự k h ô i

n g u y ê n trong lòng của t ò a l â u đài l à văn h ó a d â n g i a n , v ớ i b a o

đ i ề u c ầ n được tìm h i ể u ………..

T

4

2



T2

4

1



T2

4

1



T2

4

1



T2

4

1



T4

1

2



T4

1

2



4

T2

1



4

T2

1



4

T2

1



4

T2

1



T2

4

1



T4

2

1



T2

4

1



T4

2

1



3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

C h í n h t ừ yêu c ầ u c ủ a l u ậ n á n - c h ú n g tôi n g h i ê n c ứu

c á c s á n g tác t h ơ N ô m t r u y ề n t ụ n g c ủ a H ồ X u â n H ư ơ n g trong

bối c ả n h c ủ a n ề n v ă n h ó a d â n g i a n Việt N a m . Đ â y là phương

h ướ n g tiếp c ậ n c ò n mớ i , mà t r ướ c đ â y , c á c tác g i ả n g h i ê n cứu

k h ô n g , hoặc t h ả n g h o ặ c có đ ề c ậ p , n h ưn g ở gốc đ ộ còn h ạ n

h ẹ p , so với n h ữn g p h ư ơ n g p h á p mà truyền t h ố n g v ẫ n t h ườ n g

c h ú trọng (phương p h á p so s á n h , p h ư ơ n g p h á p so s á n h lịch

s ử, . .) . M ặ c d ù v ậ y, c h ú n g t ô i sẽ áp d ụ n g p h ươ n g p h á p l u ậ n

T

4

2



T4

3

2



16



T4

3

2



nghiên cứu l iên n gà n h - phương p h á p đ a n g được liến h à n h trong

nghiên c ứu c á c v ấ n đề t h u ộ c k h o a h ọ c x ã h ộ i - k h o a học n h â n

v ă n , mà mục đ í c h l à để n h ậ n t h ức s â u s ắ c h ơ n đối tượng đ ượ c

n g h i ê n c ứu . Và vì thế, những phương p h á p rất cơ b ả n trong nghiên

cứu v ă n học từ xưa đến n a y - n h ư vừa n ê u . Vẫ n sẽ được c h ú n g tôi

tiếp t ụ c sử dụng v à chọn lọc ở n h ữ n g p h ầ n - những k ế t q u ả , cho

thấy có sự h ợ p l ý v à k h o a học c ủ a n ó . Đi ề u n à y c ũ n g h o à n toàn

p h ù hợp với quy l u ậ t kế t h ừa trong n h ậ n t h ứ c k h o a học. M ặ c d ù

v ậ y , c h ú n g tôi đ ặ c b i ệ t chú t r ọ n g khảo s á t t h ơ N ô m Hồ X u â n

H ư ơ n g trong l ò n g - t ừ t r o n g c ộ i gốc c ủ a n ề n v ă n hóa d â n g i a n

( F o l k l o r e ) . D ựa t h e o phương l u ậ n q u a n t r ọ n g mà M . B a k h t i n

"mội trong n h ữ n g n h à k h o a học n h â n v ă n lỗi l ạ c n h ấ t t r o n g t h ế

k ỷ n à y [ 8 ] v à l à n h à k h o a h ọ c " kết h ợ p n h u ầ n n h u y ễ n tư

d u y k h o a h ọ c h iệ n đ ạ i l u ô n l u ô n h ư ớ n g về c á i m ớ i , v ớ i cốt

c á c h n h o n h ã c ủ a mộ t k ẻ sĩ g ắ n bó má u t h ị t t r u y ề n t h ố n g

v ă n h ó a n h â n v ă n cổ đ i ể n " . Vớ i c ô n g t r ì n h n g h i ê n c ứu về

R a b e l a i s - l à cơng t r ì n h nổi t i ế n g t h ứ h a i đ ã đ ư a lên tuổi M .

B a k h t i n l ê n đ ị a v ị "một c o n người với số phận vĩ đ ạ i v à n h ữ n g

x á c t í n v ĩ đ ạ i " (Viclor S k l o u x k i ) [ 8 ị . M . B a k h t i n là người

đ ầ u tiên, siêu v i ệ t đ ã g i ả i t h í c h đ ượ c n h ữ n g h ì n h t ư ợ n g k ỳ d ị

t r o n g tác p h ẩ m của Rabelais, n h à v ă n n ổ i tiếng là "bất n h ã " , "sống

sượng" ; "thơ tục" c h í n h từ trong c ố t lõi c ủ a n ề n v ă n h ó a d â n g i a n

đ ầ y ắ p tiếng c ườ i h ộ i hè, g i ả trang ( C a r n a v a l ) [ 8 ] . M .

B a k h t i n b ằ n g n h ữ n g t h i ê n k i ế n t u ỵê t v ờ i c ủ a mì n h , l à

n g ư ờ i đ ã mở t r ú n g n h ữn g tín h i ệ u , mậ t mã t r o n g s á n g tác c ủ a

Rabelais [ 8 ] . P h ươ n g p h á p l u ậ n mà M . B a k h t i n chỉ ra x ứ n g

đ á n g là một cuộc c á c h m ạ n g t r o n g k h o a học n h â n v ă n - hiểu

t h e o n g h ĩ a l à sự k h á m p h á r a c o n đường n h ậ n t h ức mới, đ ú n g

đ ắ n cho n h ữ n g h i ệ n tượng đ ặ c biệt c ủ a v ă n học n h â n l o ạ i . M .

B a k h t i n đ ã h o à n t o à n mẫn c ả m, k h o a h ọ c k h i t ì m v à p h â n

l o ạ i b a h ì n h t h ứ c cơ b ả n c ủ a n ề n v ă n hóa d â n gian trào tiếu ấ y,

đ ó là:

T4

3

2



T4

3

2



T2

4

1



T2

4

1



T2

4

1



T4

2

1



R



T2

4

1



T4

2

1



R



T2

4

1



T2

4

1



N h ữ n g h ì n h t h ức n g h i l ễ - d i ễ n t r ò ( h ộ i h è kiểu hội

cải trang c á c trò diễn t r à o tiếu công cộng k h á c n h a u v .v .. . )

T

4

2



N h ữ n g tác p h ẩ m n g ô n từ t r à o tiếu ( t r o n g đ ó có các tác

p h ẩ m giễu n h ạ i khác n h a u ) t r u yề n k h ẩ u v à t h à n h v ă n , b ằ n g

tiếng La - Tinh v à các n g ô n n g ữ d â n d ã .

T

4

2



17



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

PHẠM VI NGHIÊN CỨU - NHỮNG GIỚI THUYẾT CẦN ĐƯỢC XÁC ĐỊNH TRONG LUẬN ÁN.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×