Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Bảng 2.4: Các vụ án hình sự có bị cáo là người chưa thành niên và kết quả giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội từ năm 2007 đến năm 2012

Bảng 2.4: Các vụ án hình sự có bị cáo là người chưa thành niên và kết quả giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội từ năm 2007 đến năm 2012

Tải bản đầy đủ - 0trang

Mặt  khác,  việc  đưa  xử  lý  chuyển  hướng  vào  Việt  Nam  là  điều 

hồn tồn có thể thực hiện được vì lý do sau đây:



Thứ nhất, quan điểm về bảo vệ người chưa thành niên ở Việt Nam 

từ  trước  đến  nay  rất  rõ  ràng,  việc  tham  gia  tích  cực  các  Cơng  ước  về 

quyền trẻ em cũng như các văn kiện khác.

Thứ  hai, pháp luật Việt Nam tuy chưa có khái niệm và chưa có cơ 

chế đầy đủ về xử lý chuyển hướng, những cũng đã có một số các quy định 

về  các biện  pháp  tương  tự  như  xử  lý  chuyển  hướng.  Hơn  nữa,  một  số 

biện  pháp khơng chính thức khác tuy khơng  được quy  định trong cac văn 

bản pháp  luật, nhưng trong thực tiễn một số  địa phương  đã áp dụng. Vì 

vậy, việc  đưa một  cơ  chế  đầy  đủ  về  xử  lý  chuyển  hướng  người  chưa 

thành  niên  vi  phạm  pháp  luật (hành  chính  và  hình  sự)  vào  áp  dụng  tại 

Việt Nam, là điều có thể thực hiện được.

Do vậy, để  xây dựng một cơ  chế  xử  lý chuyển hướng người  chưa 

thành  niên  phạm  tội  một  cách  đầy  đủ,  bài  bản  thì  cần  phải  cân  nhắc 

những điểm sau:

Một  là,  trên  cơ  sở  tiếp  thu  pháp  luật  quốc  tế  và  kinh  nghiệm của 

các nước trên thế  giới nên  bổ  sung một số  quy định chung về khái niệm, 

nguyên tắc,  điều  kiện  áp  dụng  biện  pháp  xử  lý  chuyển  hướng  đối  với 

người  chưa thành  niên  phạm  tội  vào  chương  X  "Những  quy  định  đối 

với  người  chưa thành niên phạm tội" của Bộ luật hình sự.

Hai là, nên bổ  sung vào Chương XXXII "Thủ  tục tố  tụng đối  với 

người chưa thành niên" của Bộ  luật tố  tụng hình sự  về các quy định chung 

về  trình  tự,  thủ  tục  áp  dụng  xử  lý  chuyển  hướng,  cũng  như  về  cơ  chế 

giám  sát, thực  thi  các  biện  pháp  xử  lý  chuyển  hướng  đối  với  người 

chưa  thành  niên phạm tội.

Ba là, nên xây dựng một số  văn bản pháp luật quy định chi tiết và 

văn bản  hướng  dẫn  thi  hành  các  quy  định  nói  trên  và  các  quy  định  đã  có 

trong pháp luật hiện hành về xử lý chuyển hướng bao gồm hòa giải.



Tăng  cƣờng  các  biện  pháp  tái  hòa  nhập  cộng  đồng  đối  với 

ngƣời chƣa thành niên phạm tội

Trong khi phần nhiều người chưa thành niên vi phạm pháp    luật 

thường  là  do  những  hành  vi  phạm  tội  ít  nghiêm  trọng,  cũng  như  các  em 

có một tiểu sử  phạm pháp tương đối dài. Trong trường hợp những em này, 

mức  độ  hòa nhập của từng em với những thành niên khác trong gia  đình, 

nhà trường  và  cộng  đồng  rất  khác  nhau.  Hầu  hết  các  em  đều  gặp  phải 

những  vấn đề  khó  khăn  mà  mình  khơng  được  trang  bị  những  kiến  thức 

phù  hợp  để  tự mình  giải quyết  những khó khăn  ấy. Vấn  đề càng trở nên 

cấp  thiết  hơn  nữa trong trường hợp người chưa thành niên phạm tội bị 

tách   khỏi   mơi   trường  gia  đình  hoặc  cộng  đồng  và  phải  đối  mặt  với 

những  khó  khăn  khi  tái  hòa  nhập vào cộng đồng sau một thời gian dài ở 

trong trường giáo dưỡng hoặc  trại giam.  Do  đó  cần  có  những  chương 

trình  đặc  biệt  ngay  từ  khi  người  chưa thành niên phạm tội còn ở trong cơ 

sở giam giữ để chuẩn bị cho họ hòa nhập vào cộng đồng sau khi chấp hành 

xong chế  tài của mình, cũng như  các  trương chình chăm sóc đặc biệt sau 

giam giữ để giúp người chưa thành niên phạm  tội vượt qua được q trình 

chuyển tiếp khó khăn từ  cơ  sở  giam giữ  ra ngồi  cộng đồng,  đây  chính  là 

những  biện  pháp  tái  hòa  nhập  cộng  đồng  đối  với  người chưa thành niên 

phạm tội.

Tái hòa nhập cộng đồng thường chỉ  những chương trình, sáng kiến 

nhằm giúp người  chưa  thành niên phạm tội  đã bị đưa vào  các cơ sở giam 

giữ  như  trường giáo dưỡng hoặc trại giam. Mục tiêu của tái hòa nhập xã 

hội là hỗ  trợ người chưa thành niên phạm tội tái hòa nhập thành cơng vào 

cộng  động  sau thời  gian  chấp  hành  trong  trường  giáo  dưỡng  hoặc  trại 

giam.  Các  chương trình này thường chia làm hai loại: các chương trình và 

hỗ trợ cung cấp ngay trong cơ sở giam giữ trước khi người chưa thành niên 

phạm tội được trả tự do, giúp người chưa thành niên phạm tội giải quyết 

các  vấn  đề,  các  yếu  tố  nguy cơ  đã dẫn tới hành vi phạm tội của họ  và 



trang bị  những kỹ  năng cần thiết  cho họ  để  thực  hiện  tốt  chức  năng  xã 

hội của mình và chuẩn bị tham gia vào xã



hội như dạy nghề, dạy văn hóa, liên hệ với gia đình và cộng đồng…; và 

các chương trình tại cộng đồng, đơi khi được gọi là chương trình "chăm 

sóc tiếp theo", nhằm hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho người chưa thành 

niên phạm tội sau khi họ được trả về từ các cơ sở giam giữ như chính 

quyền địa phương tạo điều kiện để người chưa thành niên phạm tội tạo 

lập cuộc sống bình thường…

Tuy  nhiên,  thực  tiễn  cho  thấy  người  chưa  thành  niên  vi  phạm 

pháp luật trở  về  từ  trường giáo dưỡng hoặc từ  trại tạm giam phải đương 

đầu với rất nhiều thách thức trong q trình tái hòa nhập trở  lại với cộng 

đồng xã hội.  Họ chủ yếu gặp phải những thách thức sau đây:

Thiếu cơ  hội để  tiếp tục học hành hoặc gặp nhiều khó 



­



khăn trong  việc  trở  lại  học  tập  bình  thường  trong  các  trường  học  ngồi 

cộng đồng xã hội;

­ Hầu như ít có cơ hội lựa chọn chỗ ở;

­ Trình độ văn hóa và tay nghề hạn chế;

­



Các  vấn  đề  liên  quan  đến  lạm  dụng  chất  kích  thích 



chưa được  giải  quyết  một  cách  triệt  để  trong  thời  gian  ở  trường  giáo 

dưỡng hoặc trại giam;

­ Thường gặp phải một số vấn đề sức khỏe tinh thần;

­



Thiếu kỹ  năng sống, kỹ  năng giải quyết các vấn đề  gặp 



phải trong đời sống và kỹ năng hòa nhập với cộng đồng xã hội [80, tr. 54].

Bên  cạnh  đó,  người  chưa  thành  niên  phạm  tội  trở  về  từ  trường 

giáo dưỡng  hoặc  trại  giam  còn  thiếu  sự  tin  tưởng  của  chính  quyền,  định 

kiến  của chính quyền và quần chúng xung quanh khiến các em bi quan, 

mặc cảm,  chán nản,  thiếu  tự  tin  để  làm  lại  cuộc  đời.  Bên  cạnh  đó,  bạn 

bè  xấu  và  những  thói hư  tật xấu ln rình rập, lơi kéo khiến các em khó 

giữ  được mình mà khơng vi phạm pháp luật. Các em cũng thiếu sự  hỗ  trợ 



của gia đình và thường xun  có khoảng  cách  đối  với  người  thân  trong 

gia  đình  do  thiếu  sự  liên  hệ  thường



xuyên trong thời gian ở trường trại, đối với gia đình và bạn bè cũ người 

chưa thành niên cũng thường bị e ngại, xa lánh.

Nhận thức rõ rằng một xã hội sẽ  phải trả  giá đắt cả  về  kinh tế  và 

sự  an  tồn  của  cộng  đồng  nếu  khơng  thể  giúp  người  chưa  thành  niên 

phạm  tội  hòa nhập  cộng  đồng  một  cách  hiệu  quả  nên  chúng  ta  cần  phải 

làm tốt  những  nội dung sau:

*  Hồn thiện  luật  pháp,  chính sách  về  tái  hòa  nhập  cộng  đồng 

đối với người chưa thành niên phạm tội

Điều đầu tiên và  quan trọng nhất cần nhớ  là  việc đưa người chưa 

thành niên  vào  trại  giam  chỉ  được  áp  dụng  như  là  lựa  chọn  cuối  cùng  khi 

khơng  còn  biện  pháp  nào  khác.  Nếu  chúng  ta  quy  định  khuyến  khích  áp 

dụng các phương pháp can thiệp tại cộng đồng và khơng dựa q nhiều vào 

biện pháp đưa vào  cơ sở  giam  giữ  thì  số  người  chưa  thành  niên  phạm  tội 

sẽ  giảm  đáng  kể.  Để  thực hiện tốt nguyên tắc này chúng ta phải xây dựng 

một  cơ  chế  thực  hiện  các  ngun  tắc của  Điều  69 Bộ  luật hình  sự  tăng 

cường các chế tài khơng giam giữ đối  với người chưa thành niên. Xây dựng 

các quy định về biện pháp xử lý chuyển hướng người chưa thành niên bằng 

các biện pháp xử lý khơng chính thức (xem phần 3.3.2).

Để  đảm  bảo  hiệu  quả,  chúng  ta  cần  xây  dựng  một  cơ  chế  chính 

sách về tái hòa nhập trong các cơ sở giam giữ, bao gồm:

­ Đa  dạng  hóa  việc  dạy  văn  hóa  và  dạy  nghề  cho  người  chưa 

thành niên phạm tội tại các cơ  sở  giam giữ. Cần có một cơ  chế  phối hợp 

giữa cơ sở giam giữ với các doanh nghiệp, chính quyền địa phương để tăng 

số  lượng  các em được đào tạo cơ  bản và đặc biệt kết hợp dạy nghề  với 

tạo việc làm.

­ Duy  trì  mối  liên  hệ  giữa  người  chưa  thành  niên  phạm  tội  trong 

các cơ  sở  giáo  dục,  trại  giam  với  gia  đình  và  xã  hội.  Thiết  lập  liên  lạc 

giữa  cơ  sở  giam  giữ,  giáo  dục  với  gia  đình,  cơ  quan,  tổ  chức  tại  địa 



phương  có  người chưa thành niên phạm tội, tạo  điều kiện cho q trình 

chuẩn bị cho các em tái



hòa nhập cộng đồng (ví dụ: tổ chức các hoạt động giao lưu với học sinh 

các trường học ở ngồi…).

­ Các cơ  sở  giam giữ, giáo dục cần phát triển thêm các dịch vụ  hỗ 

trợ  người chưa thành niên phạm tội như  tham vấn, giáo dục kỹ  năng sống 

để  người chưa thành niên  phạm tội có  cái nhìn tích cực hơn về bản thân 

và  cuộc  sống,  giải  tỏa  những  vướng  mắc  về  tâm  lý,  cảm  thấy  mình 

được  quan  tâm và  lắng nghe.

­ Xây dựng "mơi trường trung chuyển" cho các em chuẩn bị  ra khỏi 

cơ  sở  giam giữ, giáo dục để  các em làm quen với cuộc sống bên ngồi (ví 

dụ:  có thể  cho phép các em ra khỏi cơ  sở  giáo dục, giam giữ  để  tham dự 

các lớp  học văn hóa, học nghề, giao lưu với bên ngồi…).

­ Bên  cạnh  đó,  phải  xây  dựng  chính  sách  tạo  mơi  trường  xã  hội 

lành mạnh, thân thiện để  giúp các em xóa bỏ  mặc cảm, hòa nhập với các 

sinh  hoạt cộng đồng, cụ thể:

+ Tăng  cường tun truyền  để  mọi người dân  trong cộng đồng từ 

bỏ thái độ kỳ thị, coi thường, phân biệt đối xử với người chưa thành niên.

+ Cần có chính sách hỗ  trợ,  động viên  đối với người chưa thành 

niên khi các em trở về cộng đồng để các em xóa bỏ tâm lý mặc cảm ­ tự 

ti, quyết tâm vươn lên trong học tập, rèn luyện bằng chính khả năng, ý chí, 

nghị lực, sự cố gắng, nỗ lực của bản thân.

+  Cần  có  cơ  chế  thu  hút  sự  tham  gia  của  nạn  nhân  vào  q  trình 

tái hòa nhập của người chưa thành niên, chú trọng  đến việc hàn gắn các 

mối quan hệ đã bị tổn thương do hành vi vi phạm pháp luật của người chưa 

thành niên gây ra.

+  Động  viên  nhà  trường  tiếp  nhận  các  em  có  nguyện  vọng  tiếp 

tục  đi học,  động  viên  các  doanh  nghiệp  tiếp  nhận  các  em  vào  đào  tạo 

nghề,  làm việc…



­ Có chính sách tạo mơi trường gia đình lành mạnh, an tồn làm chỗ 

dựa  tinh thần  và  vật  chất  vững  chắc  cho các em  hòa  nhập  vào cuộc sống 

mới. Cụ thể:

+ Có phương pháp đối xử phù hợp với các em.

+  Tạo  bầu  khơng  khí  gia  đình  hòa  dịu  thân  mật,  ấm  áp,  vui  vẻ, 

tránh  gây gổ, căng thẳng  để  trẻ  cảm nhận  được sự  thu hút, sự  cần thiết 

của gia đình.

+  Tạo  điều  kiện  cho  các  em  tham gia  lao  động  phù  hợp  khả  năng 

và cho phép trẻ có ý kiến đối với những vấn đề trọng đại của gia đình, bên 

cạnh đó  phải  xây  dựng  lối  sống  lành  mạnh,  tơn  trọng  lẫn  nhau  của  các 

thành  viên trong gia đình, cùng nhau thực hiện tốt các chuẩn mực đạo đức 

xã hội.

­ Cần có chính sách phát triển các chương trình, dịch vụ  hỗ  trợ  tái 

hòa   nhập  cộng  đồng  cho  người  chưa  thành  niên  phạm  tội.  Những 

chương  trình, dịch  vụ  này  có  thể  bao  gồm  tham  vấn,  tư  vấn,  giáo  dục 

kỹ năng sống,  giới thiệu việc làm, giúp đỡ tìm nơi ở, cho vay vốn…

­ Cần có cơ chế khuyến khích, động viên các thành tố xã hội tham gia 

vào việc tái hòa nhập cho người chưa thành niên đã trở  về  từ  địa phương. 

Cụ thể:

+  Chính  quyền  địa  phương  cần  có  chính  sách  hỗ  trợ  các  em  như 

học nghề, tìm việc, cho vay vốn.

+ Tổ dân phố nên thường xun thăm hỏi, động viên các em và gia 

đình.

+ Tạo sân chơi lành mạnh, khuyến khích trẻ  tham gia cơng tác xã 

hội, Đồn thành niên, đội xung kích, các phong trào tình nguyện.

+  Cần  có  mơ  hình  tái  hòa  nhập  như:  Tổ  cơng  tác  cộng  đồng  tái 

hòa nhập, các địa chỉ  tin cậy để  các em có chỗ  dựa khi khó khăn, đảm bảo 



cho  các em có thể  hòa nhập cộng đồng một cách vững chắc và khơng tái 

phạm.

+  Cần  thiết  lập  một  mạng  lưới  các  tổ  chức,  cá  nhân  các  nhà hảo 

tâm sẵn sàng  đóng góp nhân lực, vật lực vào q trình tái hòa nhập cộng 

đồng  của người chưa thành niên, giúp đỡ  cho các em học nghề, tìm việc 

làm, tìm chỗ ở,



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Bảng 2.4: Các vụ án hình sự có bị cáo là người chưa thành niên và kết quả giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội từ năm 2007 đến năm 2012

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×