Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Nguyên tắc thứ năm - Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội.

Nguyên tắc thứ năm - Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội.

Tải bản đầy đủ - 0trang

đã  thành  niên  thực  hiện.  Thậm  chí,  có trường hợp cho rằng, sự  khác nhau 

chỉ là hình thức, việc giải quyết hai loại án này khơng có gì là khác biệt.



Do đó, để  đảm bảo sự  thống nhất về  mặt chính sách xử  lý đối với 

người  chưa thành niên phạm tội  được quy  định trong Bộ  luật hình sự  và 

cũng là thực hiện  khuyến  nghị  của  UNICEF,  chúng  ta  cần  thiết  xây  dựng 

tòa  án  chuyên trách  và  thẩm  phán  chuyên  trách  để  xét  xử  án  người  chưa 

thành niên  phạm tội.

Trước mắt, chúng ta chưa có một đội ngũ thẩm phán chuyên trách 

về  giải  quyết  án  người  chưa  thành  niên  phạm  tội,  do  đó  để  bảo  đảm 

việc  giải quyết án người chưa thành niên phạm tội được thận trọng, chính 

xác và  đúng pháp luật, chúng ta cần phải làm những việc sau:

­ Chỉ  bố  trí  loại  án  này  cho  thẩm  phán  (và  hội  thẩm)  là  người  có 

đủ các  điều  kiện  quy  định  tại  Điều  302  Bộ  luật  tố  tụng  hình  sự  hoặc  là 

những người có những nghiên cứu chun sâu về  người chưa thành niên 

hoặc đã qua cơng tác đồn thể một thời gian nhất định. Thực tế, điều này 

chúng  ta  chưa làm  được  nên  ít  nhiều  các  sai  lầm  trong  việc  giải  quyết 

vụ  án  người  chưa thành niên là điều khó tránh.

­ Tiếp  tục  đầu  tư  để  xây dựng  các  đề  tài  khoa  học  tổng  kết  thực 

tiễn trong hai lĩnh vực bắt, giam giữ và xét xử người chưa thành niên phạm 

tội  và  ứng  dụng  trên  thực  tế  nhằm  khắc  phục  vi  phạm  nêu  trên,  biên 

soạn  chương trình, sách nghiệp vụ  cho hoạt động điều tra, truy tố, xét xử 

người chưa thành niên phạm tội.

­ Các  cơ  quan  tiến  hành  tố  tụng  cần  đầu  tư  thời  gian,  kinh  phí 

hoạt động  tổng  kết  thực  tiễn  nhằm  hướng  tới  việc  bảo  đảm  pháp  chế 

trong  hoạt  động  tố  tụng  nói  chung,  cũng  như  trong  hoạt  động  tố  tụng 

các  vụ  án  người chưa thành niên phạm tội nói riêng.

­ Thường  xuyên  báo  cáo,  tổng  kết  thực  tiễn  các  hoạt  động  bắt, 

tạm giữ, tạm giam, điều tra, truy tố, xét xử  đối với người chưa thành niên 

phạm tội



vì đây là hoạt động tố tụng có ảnh hưởng tới quyền con người của trẻ em, 

của người chưa thành niên.

­ Cần quan tâm một số  vấn đề  là việc đào tạo, bồi dưỡng về  kiến 

thức pháp  luật,  tâm  lý  học  trẻ  em,  giáo  dục  và  phương  pháp  làm  việc 

với  trẻ  em cho  những  người  tiến  hành  tố  tụng  (đặc  biệt  là  đội  ngũ 

thẩm  phán)  đối  với những  vụ  án  người  chưa  thành  niên,  dần  dần  xây 

dựng  song  song  với  thẩm phán là  đội ngũ  kiểm sát viên,  điều tra viên 

chuyên trách tương đối về  loại  án này nhằm hạn chế  tối thiểu nhất các vi 

phạm đáng tiếc xảy ra trong q  trình tiến hành tố tụng để bảo vệ quyền 

và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên phạm tội.

* Nghiên cứu thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành 

niên

Xu hướng trên thế  giới hiện nay có ba loại  mơ  hình Tòa án cho 

người chưa thành niên phạm tội mà các quốc gia đang áp dụng, đó là:

­ Mơ hình Tòa án cho trẻ có nguy cơ (mơ hình An sinh phúc lợi):

Năm  1889,  lần  đầu  tiên  trên  thế  giới,  mơ  hình  Tòa  án  người 

chưa thành niên được hình thành. Tòa án người chưa thành niên được trao 

quyền tài phán với  đối tượng là các nhóm trẻ  em bị  cáo buộc phạm tội, 

nhóm trẻ  em là đối tượng  bị xâm hại và nhóm trẻ em khơng còn sự chăm 

sóc  của  cha  mẹ do  cha  mẹ  bị  mất,  bị  khuyết  tật  hoặc  vì  các  lý  do  khác. 

Sau đó, mơ hình này được phát triển tại một số quốc gia trên thế giới. Tuy 

thẩm quyền tài phán  của hệ  thống  Tòa  án  người  chưa  thành  niên  được 

xác lập theo hướng gắn với ba nhóm đối tượng nêu trên, nhưng các Tòa án 

này trên thực tế lại chủ yếu xử lý những vụ  việc người chưa thành niên bị 

cáo buộc có hành vi sai trái bao  gồm cả  hành  vi  phạm  tội  và  những  hành 

vi  khơng  có  tính  chất  tội  phạm  như  trốn học,  bỏ  nhà  đi  lang  thang.  Các 

cán  bộ  giám  sát  thử  thách  và  cán  bộ  thi  hành  án  được  trao  quyền  chủ 



động  rộng  rãi  trong  việc  quyết  định  biện  pháp  phục hồi  cho  người  chưa 

thành niên và các phiên tòa được xét xử kín để bảo đảm



khơng   làm  ảnh   hưởng  đến   cuộc   sống   sau   này   của   các   em   khi   trưởng 

thành… Tuy  nhiên,  mơ  hình  này  cũng  đã  bộc  lộ  những  nhược  điểm  nhất 

định,  chẳng hạn  như  việc  các  cán  bộ  giám  sát  thử  thách  và  cán  bộ  thi 

hành  án  được  trao quyền  tự  chủ  rộng  rãi  trong  việc  quyết  định  áp  dụng 

các  biện  pháp  phục  hồi cho  người  chưa  thành  niên  dẫn  đến  tình  trạng 

lạm  quyền;  trong  khi  đó,  các cán  bộ  này  lại  khơng  có  đầy  đủ  các  điều 

kiện  cần  thiết  để  bảo  đảm  cho  việc thực hiện trách nhiệm hỗ  trợ  phục 

hồi.

­ Mơ hình tư pháp người chưa thành niên (mơ hình trừng phạt):

Từ  đầu những năm 70 của thế  kỷ  XX, do xu hướng ngày càng gia 

tăng  của  các  tội  phạm  có  tính  chất  mức  độ  ngày  càng  nguy  hiểm  cho 

người chưa thành  niên  thực  hiện,  một  số  quốc  gia  (điển  hình  là  Canada, 

Anh…)  đã  có cách tiếp cận mang tính cứng rắn hơn trong việc xử  lý trách 

nhiệm của  người người chưa thành niên có hành vi phạm tội. Hệ  thống 

Tòa án cho người  chưa thành  niên  đã  từng  tồn  tại  ở  các  quốc  gia  này  đã 

chuyển  dần  từ  yêu  cầu  về  trách  nhiệm  phục  hồi  sang  việc  nhấn  mạnh 

yếu  tố  trách  nhiệm  và  trừng  phạt trong  việc  xử  lý  các  hành  vi  phạm  tội 

do người người chưa thành niên thực hiện  theo  hướng  gần  tương  đương 

với  người  đã  thành  niên  phạm  tội.  Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc xử 

lý cứng rắn này không chứng tỏ  hiệu quả  rõ rệt  trong  việc  làm  giảm  bớt 

số  lượng  các  vi  phạm  pháp  luật  và  tội  phạm  do người chưa thành niên 

thực hiện hay hỗ  trợ  q trình tái hòa nhập cộng  động của người chưa 

thành niên.

­ Mơ hình Tòa án gia đình:

Đây  là  mơ  hình  Tòa  án  người  chưa  thành  niên  xuất  hiện  trong 

thời gian gần đây. Theo đó, mục đích của mơ hình Tòa án này là đưa tất cả 

vấn  gia đình vào xử  lý trong q trình tố  tụng và đội ngũ hỗ  trợ  dịch vụ  xã 



hội.  Cách tiếp cận này cho phép thẩm phán đánh giá và nhận thức một cách 

đầy đủ  hơn về những vấn đề đang diễn ra trong gia đình của trẻ phạm tội, 

từ đó có đầy  đủ



thơng tin và áp dụng dụng các biện pháp xử lý mang tính hợp lý hướng vào 

cả gia đình lẫn bản thân người chưa thành niên phạm tội.

Có thể nhận thấy rằng, ở mỗi một điều kiện kinh tế ­ xã hội, chính 

trị ­ pháp lý cụ thể của từng quốc gia, các mơ hình Tòa án người chưa thành 

niên  đều có những  ưu  điểm, nhược  điểm nhất  định,  mơ  hình tổ  chức và 

hoạt  động  của  nó  vẫn  đang  trong  q  trình  kiểm  nghiệm,  còn  phải 

hồn  thiện  trong thực tiễn.

Trong  điều  kiện  kinh  tế  ­  xã  hội  ­  chính  trị  của  đất  nước  ta  hiện 

nay, Đảng và Nhà nước ta đã và đang đẩy mạnh việc thực hiện chủ trương 

cải  cách tư  pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam một cách 

mạnh mẽ.  Để  góp phần thực hiện tốt và hiệu quả  hơn nữa chủ  trương, 

chính sách của  Đảng và Nhà nước đối với việc giải quyết các vụ án hình 

sự  có  người  chưa  thành niên phạm tội trong tố  tụng hình sự, đáp ứng u 

cầu  đấu tranh phòng,  chống  tội  phạm  do  người  chưa  thành  niên  thực 

hiện,  đồng  thời  cũng  nhằm  thực  thi nghiêm chỉnh các khuyến nghị  mà 

quốc tế  đang  đặt ra cho chúng ta nhằm  xây dựng một hệ  thống tư  pháp 

cũng như  thủ  tục tố  tụng thân thiện  đối với  người chưa  thành  niên,  thì 

việc  đặt  ra  nghiên  cứu  để  thành  lập  Tòa  án  người  chưa thành niên là cần 

thiết, khơng chỉ để áp dụng đúng ngun tắc xử  lý, phù  hợp với chính sách 

hình sự, ngun tắc nhân  đạo  đối với  đối tượng này  mà  còn  đặt lợi ích 

người chưa thành niên và việc phòng ngừa tội phạm là chính.

Tuy nhiên, đây là một vấn đề  phức tạp khơng chỉ   ở  Việt Nam, mà 

còn cả  trên  thế  giới,  do  đó,  phải  có  một  q  trình  nghiên  cứu  kỹ  lưỡng 

cơng phu mới có thể đưa ra một mơ hình phù hợp với các điều kiện chính 

trị, văn hóa, kinh tế ­ xã hội, tâm lý, truyền thống và lịch sử  của Việt Nam. 

Theo  đó,  hiện này  chúng  ta  xây  dựng  phương  án  thành  lập  Tòa  án  gia 

đình  và  người  chưa thành niên. Bởi việc thành lập Tòa án này  đảm bảo 

được hai u cầu:



Thứ  nhất,  việc  xét  xử  người  chưa  thành  niên  phạm  tội  phải  bảo 

đảm xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật và đúng nguyên tắc xử lý;



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Nguyên tắc thứ năm - Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×