Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Bài mới – Vào bài: (HS TRẢ LỜI ĐÚNG, YÊU CẦU LỚP VỖ TAY)

Bài mới – Vào bài: (HS TRẢ LỜI ĐÚNG, YÊU CẦU LỚP VỖ TAY)

Tải bản đầy đủ - 0trang

[3]GV CUNG CẤP KIẾN THỨC VỀ VỊ TRÍ, Ý NGHĨA Của

ca



1



dao : Ca dao hài hước không phải là những tiếng cười vô

duyên, càng không phải là những tiếng cười vô nghĩa :

Cười là để quên đi những mệt nhọc của cuộc sống hằng

ngày, để nâng mình cao hơn hồn cảnh, để mình vượt qua

hồn cảnh 1 cách dễ dàng hơn và đặc biệt tiếng cười trong

ca dao đã thể hiện vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của dân

gian…. Dằng sau tiếng cười là những bộn bề vất vả của

cuộc sống, trăm đắng ngàn cay, tiếng cười vẫn cất lên, vẫn

lạc quan, yêu đời, rất khỏe khoắn, giòn giã.



[4]GV CUNG CẤP KIẾN THỨC VỀ NỘI DUNG

CỦA CA DAO



KHÔNG GHI – NĨI NHANH:

(Có trên màn hình – trai 5 thê 7 thiếp, gái chính chun chỉ *NỘI DUNG CA DAO:

có 1 chồng)

+ Chính sách cai trị hà khắc

+ Chế độ đa thê

+ Cười cợt thói hư tật xấu

[5]GV CUNG CẤP KIẾN THỨC VỀ NGHỆ

+ Cười cột cái nghèoười cột

THUẬT

cái nghèo



CỦA CA DAO : (trong truyện cười và ca dao đều có -



nghệ thuật gây cười, nhờ những thi pháp nghệ thuật gây * NGHỆ THUẬT CA DAO:

cười này mà tiếng cười bật lên một cách giòn giã mặc dù + Phản ánh ngược

ca dao rất ngắn.VD : Nghệ thuật chơi chữ « Lợi »)

+ Dùng các yếu tố đối lập

LƯU Ý HS VỀ VIỆC PHÂN BIỆT CA DAO

+ Cách nói khoa trương,

NGÀY XƯA VÀ NGÀY NAY : Bài ca dao ngày xưa phóng đại…

+ Chơi chữ…….

khác với cách sáng tác ca dao ngày nay của các em.-



Nhiều em còn nhầm tưởng là thơ thường sáng tác với

nhau nghe hay đăng trên các trang mạng XH. Ví dụ

trên trang mạng XH có bài đang ntn này :



[6] HƯỚNG DẪN HS ĐỌC:

+ Bài 1: Giọng vui tươi, dí dỏm, mang hình thức đối đáp.

+ Bài 2: Giọng vui, dí dỏm, mai mai chế giễu.

+ GV gọi HS nam – nữ đọc kiểu đối đáp (bài 1) và 1 nữ đọc

bài 2.



GV Phan Minh

Nghĩa



HÔM QUA ANH ĐẾN NHÀ EM

RA VỀ MỚI BIẾT BỎ QUÊN NĂM NGÀN

ANH QUAY TRỞ LẠI VỘI VÀNG

EM CÒN NGỒI ĐÓ MÀ NĂM NGÀN MẤT TIÊU

Rõ rõ các bài ca dao do các em chế tác kiểu này

không phải là ca dao ngày xưa.



2



Kiểu hình thức đố đáp gặp rất nhiều trong ca ông yếu đuối.

dao, hay ta cũng bắt gặp kiểu hình thức đối

đáp này trong dân ca quan họ Bắc Ninh.

Em nào đứng lên đọc 1 vài bài ca dao cũng viết theo

hình thức đối đáp giữa nam và nữ.

+Bài ca dao :Mận, đào và bài ca dao:



+ Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng:

Tre non đủ lá đan sàng nên chăng?

Đan sàng thiếp cũng xin vâng

Tre vừa đủ lá.nên chăng hỡi chàng?

.



II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

THÁCH CƯỚI] một tập tục cổ xưa của người VN.

1. Bài 1: Lời thách cưới và

Gv Cưới xin là việc hệ trọng trong cuộc đời mỗi người dẫn cưới: (Tiếng cười tự trào)



[7] Bài ca dao 1 viết về đề tài gì?



DẪN CƯỚI –



nên nó thường được tổ chức rất trang trọng. Do đó, nó

phơ diễn rõ gia cảnh của con người. Thách cưới và dẫn

cưới là những tục lệ lâu đời của người Việt Nam.

Trong lễ cưới thường người ta dẫn cưới bằng vàng, tiền,

a/ Lời thách cưới:

trầu cau, rượu nếp, bánh…..Thậm chí trong truyện Sơn

Tinh, Thủy Tinh vua Hùng Vương thách cưới: VOI - Đặc biệt, khác thừơng:

CHÍN NGÀ, GÀ CHÍN CỰA, NGỤA CHÍN

+ Lễ vật - thú 4 chân: voiHỒNG MAO. Còn trong ca dao này chàng trai dẫn cưới

rất ngộ nghĩnh, rất khác thường. Điều đó làm thầy nhớ trâu-bò, chuột béo mời dân,

đến cái đám cưới chuột trong tranh Đông hồ, diễn ra rất

mời làng.

đông vui, có cả quan mèo đến dự.



[8] HỎI]:Ở đây ta thấy, lời dẫn cưới của chàng

trai có gì đặc biệt và khác thường?



[9] GV GỢI Ý: Cái khác thường thứ nhất là

ở lễ vật dẫn cưới. Vậy cái khác thường, đặc

biệt tiếp theo trong lời nói, cách nói của

chàng trai là gì?

Và để hiểu thêm về sự bất thường, đặc biệt trong lễ vật dẫn



+ Cách nói dí dỏm,

hước.



hài



GV Phan Minh Nghĩa



GV yêu cầu HS xác định bài 1 và bài 2 thuộc loại ca dao

nào.

GV: Hình thức bài 1 là: Kiểu đối đáp, chàng trai xưng là 2. Văn bản:

gì? [ANH] và cơ gái xưng là [EM].

- Hình thức: Đối đáp.

Nhân vật tự xưng (Chàng trai: anh và cô gái: em), dấu hiệu - Nội dung:

nhận biết qua hình thức bằng 2 gạch đầu dòng, gạch đầu

+ Lời dẫn cưới và thách

dòng thứ nhất: chàng trai, thứ 2: cố gái.Hình thức này ta

bắt gặp rất nhiều trong những cuộc hát giao duyên hay cưới.

+ Chế giễu, phê phán đàn

những cuộc vui đùa.



cưới, ở cách nói hài hước, dí dỏm, vui tươi các e sang ý tiếp

theo để tìm hiểu nghệ thuật gây tiếng cười trong cách nói.



3



[9] Trong truyện cười và ca dao hài hước cũng vậy. Sử - Những cách nói khi dẫn cưới

(nghệ thuật văn bản):

dụng nhiều biện pháp nghệ thuật gây cười.

Cách nói hài hước, dí dỏm, vui tươi của chàng

trai được thể hiện qua những biện pháp nghệ thuật

nào? (Nói một cách khác, chàng trai có những cách nói

nào khi dẫn cưới với cơ gái?)

Lời dẫn cưới đầu tiên – qua câu 1, chàng trai dẫn cưới

qua từ ngữ nào?



+ Cách nói giả định “toan dẫn”..



[HỎI]Đọc lại lại văn bản, lời chàng trai và cho biết

chàng trai “toan dẫn” có nghĩa là thế nào? [ DỰ + Khoa trương, phóng đại: voi

ĐỊNH THƠI]

– trâu –bò.--> lễ vật sang trọng



Em có nhận xét gì về lễ vật dẫn cưới

của chàng trai, cả về hình thức, chất lượng?

[HỎI]



Voi-trâu-bò…

.+ lễ vật có một khơng hai, khác thường, rất sang trọng, to

tát, hứa hẹn một cái đám cưới linh đình. Một đám cưới có 1

khơng 2, sẽ làm nức lòng nhà gái.

[HỎI] Em có nhận xét gì về hình thức trong lễ vật mà



chàng trai dẫn từ, ban đầu từ voi – trâu-bò- chuột…?

[NHỎ DẦN]Vậy đó là nghệ thuật gì? [giảm dần)

GV BÌNH: Qua cách nói giảm dần này, tiếng cười bật lên

vì lễ vật quá sang trọng, khác thường tất cả đều là ‘thú 4

chân” là con chuột béo cũng ngang tầm với voi- trâu-bò.



+Cách nói giảm dần:

Voitrâu bòchuột



[HỎI]Nhưng cuối cùng chàng trai có thực hiện được

việc toan dẫn, dự định dẫn voi –trâu-bò…của mình + Đối lập:

dẫn voi >< sợ quốc cấm

khơng? Vì sao khơng? Như vậy đó là là cách nói gì giữa 1

Dẫn trâu >< sợ họ máu hàn

bên là dự định dẫn, muốn dẫn với 1 bên khơng dẫn được [đối

Dẫn bò >< sợ nhà nàng co

lập].

gân

[HỎI] Nhưng cuối cùng chàng trai quyết định dẫn cưới

bằng lễ vật gì?

"Miễn là có thú bốn chân

Dẫn con chuột béo mời dân, mời làng

+ Miễn: cứ có là được

+ Thú bốn chân (đảm bảo tiêu chuẩn số lượng)



+ Chuột béo (chất lượng đảm bảo)

[HỎI] Theo em chi tiết nào gây cười nhất trong



4



các lễ vật dẫn cưới của chàng trai? Con chuột béo…



GV Phan Minh

Nghĩa



mời dân mời làng. Làm sao con chuột có thể đãi cả làng,

cả xóm, đúng là cách nói hài hước, hóm hỉnh, có lẻ con

chuột mà chàng tra sắp dẫn to cỡ con khủng

long bảo chúa chăng. To cỡ đó mới có thể mời cả làng,



cả xóm được.Qủa là sính lễ chàng trai dẫn xưa nay

chưa từng có, độc đáo đến mức phi lý ln. Phải nói là

đây là chàng trai đầu tiên, duy nhất trong văn hóa VN

dẫn cưới bằng chuột sang nhà cơ gái.



Chuột béo >< mời dân mời làng



[HỎI]Qua cách nói đối lập, cách lập luận, lý giải

vì sao chàng trai khơng thể dẫn cưới được. Qua

đó, cho thấy con người, tình cảm và gia cảnh

nghèogiàu tình nghĩa, chỉnh

chàng trai ra sao? và là người ntn? [Nghèo, khéo chu, lạc quan u đời.

nói, Hiểu biết, hơng minh, chỉnh chu, hài hước, tình cảm,

lạc quan, yêu đời.]



Diễn giảng: Cách lập luận của anh dù suy diễn hài hước

nhưng có lí, rất thuyết phục… chứng tỏ anh là người đứng

đắn, cẩn trọng, quan tâm đến nhà gái và cô gái, chỉn chu,

biết lo xa, biết nghĩ đến người khác, biết cách ứng xử.

Khéo léo, có lí có tình, thơng minh, hiểu biết. Với những lí

do đó, chàng trai thơng minh và bản lĩnh đã tìm ra giải

pháp tuyệt vời để hủy bỏ dự định to tát của mình.-->gia

cảnh nghèo, nhưng sống rất tình nghĩa, sống rất lạc

quan,Yêu đời. VIỆC DẪN CƯỚI NHỮNG LỄ VẬT NÊU

TRÊN LÀ KHƠNG CĨ THẬT MÀ CÁI CĨ THẬT Ở ĐÂY

LÀ TÌNH CẢM, TUY CUỘC SỐNG NGHÈO KHĨ NHƯNG

TÂM HỒN LẠC QUAN, VUI VẺ, PHĨNG KHỐNG, BẰNG

SỰ THƠNG MINH, DÍ DỎM CHÀNG ĐÃ KHÉO LÉO

BÀY TỎ HỒN CẢNH… ĐỂ CHO CÔ GÁI VÀ DÂN

LÀNG CHẤP NHẬN.



Trước lời dẫn cưới đó, cơ gái có phản ứng và đánh

giá lễ vật của chàng trai ra sao thì mời các em sang

phần b/ Lời thách cưới của cô gái.



Giảng: Không ngạc nhiên trước món q dẫn cưới, cơ gái tỏ

ra rất hài lòng, thích thú: “lấy làm sang” và còn động viên

“nỡ nào em lại phá ngang”.

“[HỎI] Sang ở đây em hiểu ntn?  Có giá, to tát, sang

trọng, đàng hồng, lịch sựnên cơ gái tỏ ra rất thích thú,

rất hài lòng nên cô gái không nỡ phá ngang lời dẫn cưới



b. Lời thách cưới của cô gái:



GV Phan Minh

Nghĩa



[HỎI]Trước lời dẫn cưới của chàng trai, cơ gái có thái độ

ntn? Từ nào cho thấy thái độ của cô gái đối với lễ vật chàng

trai?



5



của chàng trai.



[HỎI] Vậy cô thách cưới những gì? Lời thách cưới

của cơ gái đặc biệt khác thường ở chỗ nào?

[HỎI] Theo em, chi tiết nào là hài hước nhất trong lời

thách cưới của cô gái?  Một nhà khoai lang.



- Đặc biệt khác thường: một

nhà khoai lang và cách nói hài

hước, dì dỏm.



GV BÌNH: Việc thách cưới 1 nhà khoai lang là hiếm,

xưa nay chưa từng có. Thách cưới khoai lang đã hiếm,

chưa có mà cơ gái ở đây thách cưới tới 1 nhà, chứ

không phải 1 gánh, mn, thúng, hay tạ.. số lượng khá

lớn.

[HỎI] Vì sao cơ gái thách cưới sính lễ là khoai lang?

(nhà trai nghèo)

[HỎI] Em có đánh giá gì về lễ vật thách cưới “nhà

khoai lang” của cô gái?  Thiết thực, gần gũi, dễ tìm,

là sản phẩm mùa màng bội thu của người nơng dân

nghèo, nhà nào cũng có. Một nhà khoai lang là số lượng

nhiều -- >sự cần cù siêng năng chăm chỉ.



 Lễ vật: bình dị, gần gũi, dễ tìm

 Cơ gái nghèo, đồng cảm…



HẾT TIẾT 1



TÌM MỘT SỐ BÀO CA DAO CÓ NỘI DUNG DẪN

CƯỚI,

THÁCH CƯỚI



Gv đặt câu hỏi giáo dục tư tưởng tình cảm hs

qua hồn cảnh của nhân vật chàng trai, cô gái.

(lạc quan yêu đời, chăm chỉ cần cù lao động sáng

tạo; thiết thực hơn: là hs cần chăm chỉ học tập,

vân lời ông bà, cha mẹ, thầy cô, phấn đấu học

tốt…)



Đọc lại văn bản từ câu: Củ to –củ nỏ..hết) Cho

biết biện pháp nghệ thuật?



GV giới thiệu nội

dung học tiết sau:

* Tiếp tục tìm hiểu tiếp lời thách cưới

của cô gái, nghệ thuật – những cách

nói trong lời thách cưới của cơ gái.

Vẻ đẹp tâm hồn cô gái…

* Bài ca dao thứ 2

* Đọc thêm: Lời tiễn dặn (15p



GV Phan Minh

Nghĩa



[HỎI]Lời thách cưới hài hước, dí dỏm, vơ tư của cơ gái

được thể hiện qua những biện pháp nghệ thuật nào?

+Vẻ đẹp con người, tính cách,tâm hồn cô gái ntn tiết

sau



6



- Cách



3. Củng cố

4. Dặn dò:

Nhận xét tiết học (chuẩn bị bài, xây dựng

bài….) Kết thúc: Cảm ơn HS, GV dự



nói của cơ gái:



cả xóm được.Qủa là sính lễ chàng trai dẫn xưa nay

chưa từng có, độc đáo đến mức phi lý ln. Phải nói là

đây là chàng trai đầu tiên, duy nhất trong văn hóa VN

dẫn cưới bằng chuột sang nhà cơ gái.



Chuột béo >< mời dân mời làng



[HỎI]Qua cách nói đối lập, cách lập luận, lý giải

vì sao chàng trai khơng thể dẫn cưới được. Qua

đó, cho thấy con người, tình cảm và gia cảnh

nghèogiàu tình nghĩa, chỉnh

chàng trai ra sao? và là người ntn? [Nghèo, khéo chu, lạc quan yêu đời.

nói, Hiểu biết, hơng minh, chỉnh chu, hài hước, tình cảm,

lạc quan, yêu đời.]



Diễn giảng: Cách lập luận của anh dù suy diễn hài hước

nhưng có lí, rất thuyết phục… chứng tỏ anh là người đứng

đắn, cẩn trọng, quan tâm đến nhà gái và cô gái, chỉn chu,

biết lo xa, biết nghĩ đến người khác, biết cách ứng xử.

Khéo léo, có lí có tình, thơng minh, hiểu biết. Với những lí

do đó, chàng trai thơng minh và bản lĩnh đã tìm ra giải

pháp tuyệt vời để hủy bỏ dự định to tát của mình.-->gia

cảnh nghèo, nhưng sống rất tình nghĩa, sống rất lạc

quan,Yêu đời. VIỆC DẪN CƯỚI NHỮNG LỄ VẬT NÊU

TRÊN LÀ KHƠNG CĨ THẬT MÀ CÁI CĨ THẬT Ở ĐÂY

LÀ TÌNH CẢM, TUY CUỘC SỐNG NGHÈO KHÓ NHƯNG

TÂM HỒN LẠC QUAN, VUI VẺ, PHĨNG KHỐNG, BẰNG

SỰ THƠNG MINH, DÍ DỎM CHÀNG ĐÃ KHÉO LÉO

BÀY TỎ HỒN CẢNH… ĐỂ CHO CƠ GÁI VÀ DÂN

LÀNG CHẤP NHẬN.



Trước lời dẫn cưới đó, cơ gái có phản ứng và đánh

giá lễ vật của chàng trai ra sao thì mời các em sang

phần b/ Lời thách cưới của cơ gái.



Giảng: Khơng ngạc nhiên trước món q dẫn cưới, cơ gái tỏ

ra rất hài lòng, thích thú: “lấy làm sang” và còn động viên

“nỡ nào em lại phá ngang”.

“[HỎI] Sang ở đây em hiểu ntn?  Có giá, to tát, sang

trọng, đàng hồng, lịch sựnên cơ gái tỏ ra rất thích thú,

rất hài lòng nên cơ gái không nỡ phá ngang lời dẫn cưới



b. Lời thách cưới của cô gái:



GV Phan Minh

Nghĩa



[HỎI]Trước lời dẫn cưới của chàng trai, cơ gái có thái độ

ntn? Từ nào cho thấy thái độ của cô gái đối với lễ vật chàng

trai?



5



của chàng trai.



[HỎI] Vậy cơ thách cưới những gì? Lời thách cưới

của cô gái đặc biệt khác thường ở chỗ nào?

[HỎI] Theo em, chi tiết nào là hài hước nhất trong lời

thách cưới của cô gái?  Một nhà khoai lang.



- Đặc biệt khác thường: một

nhà khoai lang và cách nói hài

hước, dì dỏm.



GV BÌNH: Việc thách cưới 1 nhà khoai lang là hiếm,

xưa nay chưa từng có. Thách cưới khoai lang đã hiếm,

chưa có mà cơ gái ở đây thách cưới tới 1 nhà, chứ

không phải 1 gánh, muôn, thúng, hay tạ.. số lượng khá

lớn.

[HỎI] Vì sao cơ gái thách cưới sính lễ là khoai lang?

(nhà trai nghèo)

[HỎI] Em có đánh giá gì về lễ vật thách cưới “nhà

khoai lang” của cơ gái?  Thiết thực, gần gũi, dễ tìm,

là sản phẩm mùa màng bội thu của người nông dân

nghèo, nhà nào cũng có. Một nhà khoai lang là số lượng

nhiều -- >sự cần cù siêng năng chăm chỉ.



 Lễ vật: bình dị, gần gũi, dễ tìm

 Cơ gái nghèo, đồng cảm…



HẾT TIẾT 1



TÌM MỘT SỐ BÀO CA DAO CĨ NỘI DUNG DẪN

CƯỚI,

THÁCH CƯỚI



Gv đặt câu hỏi giáo dục tư tưởng tình cảm hs

qua hồn cảnh của nhân vật chàng trai, cô gái.

(lạc quan yêu đời, chăm chỉ cần cù lao động sáng

tạo; thiết thực hơn: là hs cần chăm chỉ học tập,

vân lời ông bà, cha mẹ, thầy cô, phấn đấu học

tốt…)



Đọc lại văn bản từ câu: Củ to –củ nỏ..hết) Cho

biết biện pháp nghệ thuật?



GV giới thiệu nội

dung học tiết sau:

* Tiếp tục tìm hiểu tiếp lời thách cưới

của cơ gái, nghệ thuật – những cách

nói trong lời thách cưới của cô gái.

Vẻ đẹp tâm hồn cô gái…

* Bài ca dao thứ 2

* Đọc thêm: Lời tiễn dặn (15p



GV Phan Minh

Nghĩa



[HỎI]Lời thách cưới hài hước, dí dỏm, vơ tư của cô gái

được thể hiện qua những biện pháp nghệ thuật nào?

+Vẻ đẹp con người, tính cách,tâm hồn cơ gái ntn tiết

sau



6



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Bài mới – Vào bài: (HS TRẢ LỜI ĐÚNG, YÊU CẦU LỚP VỖ TAY)

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×