Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Phát triển các đại lý thu BHXH tự nguyện: Đại lý thu là cầu nối giữa cơ quan BHXH và người lao động, thông qua đại lý thu cơ quan BHXH mới tổ chức tuyên truyền chính sách BHXH trực tiếp đến người lao động một cách chi tiết, cụ thể, sinh động và hiệu quả n

Phát triển các đại lý thu BHXH tự nguyện: Đại lý thu là cầu nối giữa cơ quan BHXH và người lao động, thông qua đại lý thu cơ quan BHXH mới tổ chức tuyên truyền chính sách BHXH trực tiếp đến người lao động một cách chi tiết, cụ thể, sinh động và hiệu quả n

Tải bản đầy đủ - 0trang

động, ảnh hưởng rất lớn đến quyết định tham gia hay không tham gia BHXH tự

nguyện của họ. Nên việc đẩy mạnh tun trùn chính sách BHXH TN thơng

qua các hình thức như: báo, đài, hội nghị, tờ rơi... là yêu cầu cấp bách để nâng

cao nhận thức của cả cộng đồng về vai trò, ý nghĩa của chính sách BHXH TN

trong xã hội, góp phần vào việc thúc đẩy phát triển BHXH TN từng bước đảm

bảo công tác an sinh xã hội quốc gia.

2.1.4.4. Nâng cao chất lượng dịch vụ

Phát triển BHXH tự nguyện không chỉ phát triển về số lượng người tham

gia mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ. Chất lượng dịch vụ được đánh giá

thông qua sự hài lòng của khách hàng khi tham gia, sử dụng dịch vụ.

- Nâng cao trình độ chun mơn nghiệp vụ: Chất lượng đội ngũ cán bộ thể

hiện qua trình độ chun mơn, sự am hiểu về pháp luật BHXH, kỹ năng tác

nghiệp, tính chuyên nghiệp của cán bộ. Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

ngành BHXH cần đào tạo tập huấn theo hướng chuyên nghiệp hóa, xây dựng đội

ngũ chuyên gia có chất lượng đáp ứng được nhu cầu phát triển của ngành.

- Tinh thần phục vụ và đạo đức nghề nghiệp: là sự nhiệt tình, trung thực,

biết lắng nghe, coi người lao động tham gia BHXH tự nguyện là khách hàng

mình phải có trách nhiệm phục vụ tận tình, chu đáo, thái độ niềm nở, vui vẻ, từ

bỏ thói quen quan liêu, hành chính chuyển sang tinh thần phục vụ khách hàng.

- Văn hóa ứng xử: có thái độ ứng xử đúng đắn, có văn hóa, đúng chuẩn

mực đạo đức.

2.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện

2.1.5.1. Ảnh hưởng của chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện đến sự phát triển bảo

hiểm xã hội tự nguyện

Theo Nguyễn Anh Vũ và cs. (2004): “Quy định của pháp luật về đối

tượng, mức đóng, tỷ lệ đóng, thời gian tham gia với mức hưởng.

Chính sách BHXH tự nguyện phải ln đảm bảo yêu cầu tự nguyện cho

đối tượng tham gia cả về mức đóng, phương thức đóng, mức hưởng và phương

thức quản lý. Nghĩa là phải có cơ chế đa dạng, phong phú và phù hợp với nhiều

loại đối tượng tiềm năng của loại hình này. Đồng thời phải dễ dàng chuyển đồi từ

loại hình BHXH tự nguyện sang loại hình BHXH bắt buộc và ngược lại. Bên

cạnh đó đảm bảo qùn bình đẳng và sự cơng bằng cho mọi người thuộc độ tuổi

lao động khi tham gia loại hình BHXH tự nguyện trong việc đóng góp và hưởng



16



thụ BHXH. Chính sách cần quy định cụ thể đối với từng chế độ BHXH sẽ áp

dụng cho loại hình BHXH tự nguyện và thống nhất một mức đóng với số đơng

người tham gia; mức hưởng BHXH phải luôn tương ứng với mức đóng và thời

gian tham gia đóng BHXH tự nguyện.

Hiện nay đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trên cả nước còn rất thấp,

nguyên nhân chủ yếu là do đời sống còn gặp nhiều khó khăn. Trong khi Nhà

nước chưa có chính sách hỗ trợ kinh phí đóng góp, mà mức đóng BHXH tự

nguyện khá cao (22% mức thu nhập) so với khả năng của người dân, nên họ

khơng có điều kiện để tham gia. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ mức đóng

cho người lao động khi họ tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời thực hiện đồng

bộ các chính sách xã hội có liên quan đến cơ chế chính sách BHXH tự nguyện,

tránh tình trạng chồng chéo và giảm thủ tục hành chính đối với người dân khi

làm thủ tục tham gia và thủ tục hưởng chế độ BHXH tự nguyện.

Có thể nói, chính sách BHXH tự nguyện nước ta là chính sách mang tính

nhân văn sâu sắc, do mới được ban hành nên còn nhiều vấn đề chưa phù hợp. Vì

vậy, cần phải sửa đổi và bổ sung trong thời gian tới để dần dần hoàn thiện chính

sách, nhằm từng bước đưa chính sách vào trong cuộc sống của người dân.

2.1.5.2. Yếu tố thông tin, tuyên truyền

Theo Phạm Thị Lan Phương (2015): Truyền thông ảnh hưởng trực tiếp

đến nhận thức của NLĐ về BHXH TN. Cũng như các hình thức an sinh xã hội

khác trùn thơng có vai trò to lớn trong việc truyền tải đầy đủ nội dung, thơng

tin đến NLĐ. Nếu khơng có khâu truyền thông tốt, NLĐ sẽ không nhận được

thông tin đầy đủ từ đó gây ra ảnh hưởng hạn chế tới việc cải thiện nhận thức của

NLĐ.

Do đặc điểm về trình độ dân trí và mức độ nhận thức của nơng dân là rất

thấp, nên hầu hết người nông dân chưa hiểu đầy đủ mục đích, ý nghĩa, lợi ích đối

với bản thân khi tham gia BHXH tự nguyện. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần

được lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ hơn, vừa tập trung vừa có tính trọng điểm. Từ

đó, khơng ngừng nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành và mọi người dân

trong xã hội thấy rõ phương hướng, chủ trương xã hội hố về cơng tác BHXH

của Đảng và Nhà nước, nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực trong xã hội để đẩy

mạnh công tác an sinh xã hội của đất nước. Đồng thời nêu rõ nghĩa vụ, quyền lợi

của người dân khi tham gia BHXH tự nguyện.



17



Mỗi người dân do điều kiện sống và làm việc, trình độ học vấn khác nhau

nên khả năng tiếp cận với các nguồn thông tin và nhu cầu đòi hỏi cũng khác

nhau. Vì vậy, cơ quan BHXH cần phải áp dụng nhiều cách thức để truyền tải

chính sách BHXH tự nguyện đến với người dân một cách phù hợp nhất, giúp họ

dễ dàng nhận thức đúng và đầy đủ về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc tham

gia BHXH tự nguyện. Có như vậy, người nơng dân mới tự giác, tự nguyện tham

gia BHXH tự nguyện, coi đó là quyền lợi và nghĩa vụ của bản thân.

2.1.5.3. Yếu tố thuộc về người dân

a. Nhận thức của người dân

Theo Nguyễn Anh Vũ và cs. (2004), sự hiểu biết của người dân về chính

sách BHXH TN là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến việc quyết định có

tham gia BHXH TN hay khơng tham gia. Người dân có hiểu biết về BHXH TN

thì họ mới biết được là khi tham gia họ phải đóng bao nhiêu tiền một tháng,

quyền lợi họ được hưởng những gì và khả năng họ có thể tham gia được hay

khơng, ý nghĩa của việc tham gia BHXH TN cho chính họ và gia đình, xã hội.

Ở Việt Nam, người nơng dân sống phụ thuộc vào thiên nhiên rất nhiều.

Trong sản xuất, người nông dân phụ thuộc vào nhiều hiện tượng của tự nhiên

như trời, đất, nắng, mưa,... Với tư duy manh mún, tản mạn (ít khả năng khái

quát, tổng hợp) nên người nông dân “chỉ thấy lợi trước mắt, không thấy lợi lâu

dài, chỉ thấy lợi cá nhân, khơng thấy lợi ích tập thể”. Mặt khác phần lớn người

nông dân ở nước ta có trình độ dân trí thấp, do đó khả năng nhận thức các vấn đề

về xã hội hay chính sách còn rất hạn chế. Ngay khi chính sách ấy phục vụ lợi ích

thiết thực cho chính bản thân họ, thế nhưng họ vẫn thờ ơ ít quan tâm tìm hiểu.

BHXH tự nguyện là một chính sách xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân

đạo và có tính chia sẻ cộng đồng sâu sắc, được Đảng và Nhà nước ta hết sức coi

trọng và luôn luôn đề cao trong hệ thống chính sách an sinh xã hội. BHXH tự

nguyện đã tạo ra nguồn tài chính cơng đáng kể cho cơng tác bình ổn cuộc sống,

góp phần thực hiện mục tiêu công bằng xã hội. Việc nhận thức được tầm quan

trọng cũng như vai trò của chính sách BHXH tự nguyện đối với nông dân là hết

sức cần thiết. Nông dân hiểu được vai trò, tác dụng của chính sách BHXH tự

nguyện thì mới tham gia.

Trình độ học vấn của nơng dân tỷ lệ thuận với việc nhận thức của họ về



18



chính sách BHXH tự nguyện, khi người nơng dân hiểu biết, nhận thức đúng về

chính sách BHXH tự nguyện thì mới thấy được vai trò, tác dụng BHXH tự

nguyện với bản thân và gia đình, hạn chế rủi ro, ổn định cuộc sống khi về già

hoặc mất khả năng lao động. Sự nhận thức, hiểu biết chính sách BHXH tự

nguyện của nông dân tác động, ảnh hưởng rất lớn đến quyết định tham gia hay

không tham gia BHXH tự nguyện của họ.

b. Yếu tố về thu nhập

Tăng trưởng kinh tế của đất nước có ảnh hưởng khơng nhỏ đến khả năng

tham gia BHXH TN của NLĐ. Khả năng tham gia BHXH tự nguyện là toàn bộ

giá trị mà những NLĐ thu thập được trong quá trình lao động sau khi đã chi dùng

cho các nhu cầu của bản thân và gia đình họ (Phạm Thị Lan Phương, 2015).

Để có thể tham gia BHXH tự nguyện, người lao động phải có đầy đủ điều

kiện về kinh tế. Lao động hoạt động trong các ngành sản xuất nông, lâm, ngư,

diêm nghiệp; trong các ngành tiểu thủ công nghiệp; thương mại, buôn bán, dịch

vụ và lao động khác, muốn có nhu cầu tham gia BHXH tự nguyện thì trước hết

phải có khả năng đóng BHXH.

Người lao động phải có điều kiện để tiến hành sản xuất, kinh doanh để có

thu nhập. Nguồn thu nhập trước hết phải bảo đảm bù đắp đủ các chi phí sản xuất,

trang trải các tiêu dùng trong cuộc sống cho cá nhân và gia đình, sau đó sẽ để lại

một phần dư ra để tích luỹ. Phần tích luỹ này sẽ được sử dụng để đầu tư thêm cho

sản xuất, kinh doanh, thực hiện tái sản xuất mở rộng, phần còn lại của tích luỹ

mới dùng để dự phòng cho cuộc sống tương lai của bản thân và trang trải những

khi gặp rủi ro xã hội khi bị giảm hoặc mất nguồn thu nhập thông qua việc tham

gia đóng góp vào các quỹ tiết kiệm, trong đó có quỹ BHXH tự nguyện nhằm đảm

bảo cuộc sống cho tương lai khi hết tuổi lao động, về già.

Như vậy, điều kiện kinh tế cho việc ban hành và thực hiện loại hình

BHXH tự nguyện chính là việc giải bài tốn về tổ chức sản xuất, kinh doanh,

dịch vụ và phân phối thu nhập trong nền kinh tế nói chung và trong từng gia đình

người lao động nói riêng đặc biệt là người nơng dân, sao có hiệu quả và thiết

thực. Người nông dân chỉ khi nào đảm bảo được mức sống của mình và gia đình

mình từ trung bình và trở lên có tích luỹ mới có thể có phần dư ra để tham gia

đóng góp vào quỹ BHXH tự nguyện.

2.1.5.4. Yếu tố tổ chức bộ máy và cán bộ



19



Để có thể đáp ứng được sự nghiệp an sinh xã hội của đất nước thì hệ

thống BHXH phải: được tổ chức và quản lý thống nhất từ Trung ương đến địa

phương, được sắp xếp một cách hợp lý và tinh gọn; Thủ tục tham gia và thanh

toán bảo hiểm phải đơn giản, thuận tiện mà vẫn đảm bảo pháp lý. Lấy người dân

là mục tiêu và đối tượng phục vụ, tất cả đều hướng tới vì lợi ích của nhân dân;

Làm tốt công tác Maketting về BHXH tự nguyện, không ngừng nâng cao thương

hiệu và tăng khả năng cạnh tranh so với các hãng bảo hiểm thương mại khác.

Bộ máy mạnh hay yếu, phát huy hiệu quả cao hay thấp là tuỳ thuộc vào

vấn đề cán bộ. Do đó, đối với đội ngũ cán bộ thực hiện sự nghiệp BHXH tự

nguyện phải đảm bảo các yêu cầu tối thiểu về chun mơn nghiệp vụ và đặc biệt

phải là người có đạo đức trong sáng. Chỉ có như vậy, sự nghiệp BHXH tự nguyện

mới có thể thực hiện và phát triển được ở Việt Nam. Q trình tổ chức thực hiện

chính sách BHXH tự nguyện là nhiệm vụ trọng yếu của cơ quan BHXH, do đó

mỗi cán bộ làm cơng tác BHXH phải là người theo dõi, giám sát và chủ động

tham mưu cho các cấp lãnh đạo để định hướng nội dung, xây dựng kế hoạch, các

phương án triển khai tổ chức thực hiện. Trong đó kể cả phương án phối hợp với

các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị để cùng nhau vận động và triển khai

chính sách BHXH tự nguyện đến với người dân. Để mọi thành viên trong xã hội,

đặc biệt là người nông dân thuộc diện tham gia BHXH tự nguyện nhận thức được

đầy đủ mục đích, ý nghĩa, quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện, trước hết

phải nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm của cán bộ làm công các BHXH,

coi công việc của mình là một hoạt động dịch vụ nhằm phục vụ nhân dân. Chất

lượng và hiệu quả dịch vụ của cơ quan BHXH là nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến

việc mở rộng và phát triển BHXH tự nguyện.

Cơ quan BHXH ở địa phương phải chủ động trong việc tuyên truyền, phổ

biến mục tiêu, nội dung triển khai theo từng đề án cụ thể về thực hiện BHXH tự

nguyện đối với người dân. Các cấp, các ngành, các tổ chức hội, đồn thể ở từng

khu vực có trách nhiệm ban hành các văn bản chỉ đạo theo phạm vi quản lý của

mình và phối hợp với cơ quan BHXH ban hành những văn bản liên tịch để hướng

dẫn tổ chức thực hiện. Đồng thời làm tốt khâu giải thích những vướng mắc và

các vấn đề dư luận xã hội quan tâm liên quan đến nhận thức và yêu cầu tìm hiểu

về chế độ, chính sách BHXH tự nguyện.



20



2.1.6. Một số điểm mới về bảo hiểm xã hội tự nguyện quy định tại Luật bảo

hiểm xã hội bổ sung năm 2016

Ngày 18/02/2016, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông

tư 01/2016/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật

Bảo hiểm xã hội (BHXH) về BHXH tự nguyện. Thơng tư này có hiệu lực từ

ngày 04/04/2016 và các chế độ quy định sẽ được áp dụng từ ngày 01/01/2016.

Trong đó có nhiều điểm mới, thuận lợi, tiện ích cho người tham gia BHXH tự

nguyện cụ thể như sau:

* Phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện:

Người tham gia BHXH tự nguyện được chọn một trong sáu phương thức

đóng gồm: đóng hằng tháng, 3 tháng một lần, 6 tháng một lần, 12 tháng một lần,

đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng khơng quá 5 năm một lần, đóng một

lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về

tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20

năm để hưởng lương hưu.

Đóng BHXH một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu:

Người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi nghỉ hưu (nam 60 tuổi, nữ

55 tuổi), nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu khơng q 10 năm (120 tháng)

được đóng một lần cho đủ 20 năm đóng BHXH để hưởng lương hưu. Thời điểm

hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau tháng đóng đủ số tiền cho những

năm còn thiếu.

* Mức đóng khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện:

Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia

BHXH tự nguyện lựa chọn. Thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực

nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cao nhất bằng 20 lần mức

lương cơ sở tại thời điểm đóng.

Cụ thể: từ tháng 01 năm 2016 đến tháng 12 năm 2020 mức đóng hằng

tháng thấp nhất là 22% x 700.000đ = 154.000 đồng/tháng; từ tháng 01 năm 2016

mức đóng hằng tháng cao nhất là 5.060.000 đồng/tháng cho tới khi Chính phủ

quy định mức lương cơ sở mới.

Mức đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng khơng q 5 năm theo quy

định được tính bằng tổng mức đóng của các tháng đóng trước và được chiết khấu

theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng do BHXH Việt Nam công bố của



21



năm trước liền kề với năm đóng.

Trường hợp đóng một lần cho những năm còn thiếu của người đã đủ tuổi

hưu nhưng thời gian tham gia BHXH chưa đủ thì áp dụng lãi gộp bằng lãi suất

đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng do BHXH Việt Nam công bố của năm trước

liền kề với năm đóng.

* Hồn trả tiền đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện:

Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hồn trả một phần số tiền đã

đóng trước đó nếu thuộc một trong các trường hợp sau: chuyển tham gia BHXH

bắt buộc, hưởng BHXH một lần, bị chết hoặc tòa án tuyên bố đã chết. Số tiền

hoàn trả khơng bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước (nếu có).

* Nhà nước hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo

hiểm xã hội tự nguyện:

Từ ngày 01/01/2018 Nhà nước sẽ lỗ trợ một phần tiền đóng BHXH tự

nguyện cho các đối tượng sau: hỗ trợ 30% mức đóng với người thuộc diện hộ

nghèo, 25% với người cận nghèo, 10% với các đối tượng khác.

Theo đó, mức hỗ trợ tiền đóng hằng tháng cho người tham gia BHXH tự

nguyện trong giai đoạn 2018-2020 là: 46.200 đồng/tháng với người nghèo,

38.500 đồng/tháng với người cận nghèo và 15.400 đồng/tháng với các đối tượng

khác.

2.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN

2.2.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới

2.2.1.1. Mơ hình bảo hiểm xã hội tự nguyện tại Trung Quốc

Bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Trung Quốc theo hình thức độc lập, tồn tại

song song với hệ thống BHXH bắt buộc. Mơ hình này được áp dụng chủ yếu cho

đối tượng là nông dân, lao động nông thôn, lao động trong các hộ gia đình, các

nơng trại có quy mơ nhỏ...Chương trình bảo hiểm tự nguyện ở nơng thơn được

thực hiện như một chương trình tiết kiệm cá nhân, trong đó có mức đóng hay tỷ

lệ đóng do NLĐ tự chọn. Các hợp tác xã ở nông thôn Nam Kinh cũng khuyến

khích NLĐ trong xã hội tham gia vào đóng quỹ với mức tương ứng của hợp tác

xã. Đối tượng tham gia chương trình bảo hiểm tự nguyện ở nông thôn là những

lao động làm việc trong các hợp tác xã ở khu vực nông thôn.

- Cơ chế đóng, hưởng:



22



+ Mức đóng quỹ: mức đóng hay tỷ lệ đóng quỹ là tự nguyện, hợp tác xã

và NLĐ có thể đóng cùng một lúc, nhưng cũng có thể đóng với mức khác nhau,

tùy thuộc vào điều kiện của từng hợp tác xã và người lao động.

+ Phương thức đóng: việc đóng của NLĐ là tự nguyện, khơng hạn chế

tuổi tác, có thể đóng một lần hay nhiều lần, điều đó hồn tồn tùy thuộc vào điều

kiện và hồn cảnh riêng của người lao động.

+ Mức hưởng và phương thức hưởng: mức hưởng BHXH hàng tháng của

người nghỉ hưu được xác định trên cơ sở lấy tổng số tiền trên tài khoản cá nhân

chia ra 216 tháng (18 năm). Nếu đóng quỹ ít NLĐ thường xin nhận lại một lần

với tồn bộ số tiền có trong tài khoản.

Phương thức hưởng đối với NLĐ cũng rất linh hoạt, NLĐ có thể được

nhận tiền hàng tháng hoặc có thể được nhận một lần. Trong q trình đóng quỹ,

NLĐ có thể nhận lại tiền đóng của mình trong các trường hợp như: phải di

chuyển chỗ ở sang tỉnh khác hay có lý do chính đáng khác, nhưng chỉ được nhận

lại số tiền do chính bản thân mình đóng góp.

- Điều kiện hưởng:

+ Người lao động tham gia quỹ và số tiền được hưởng trong tài khoản của

cá nhân;

+ Người lao động được nhận chế độ BHXH khi: đối với nam đủ 60 tuổi và

nữ đủ 55 tuổi trở lên.

- Chính sách khuyến khích:

Nam Kinh thực hiện chính sách khuyến khích thơng qua lãi suất tài khoản

cá nhân, với mức hiện nay bằng 2,5%, trong khi đó lãi suất gửi tiết kiệm một

năm là 1,9% và lãi suất được tính gộp (tức là lãi được cộng vào vốn) đây là biện

pháp khuyến khích mạnh mẽ NLĐ tham gia đóng quỹ.

Người lao động chỉ phải trừ chi phí quản lý 3% trong năm đầu đóng quỹ,

từ năm thứ hai không phải trừ một loại chi phí nào khác. Trong trường hợp thiếu

chi phí quản lý sẽ được bổ sung từ ngân sách của địa phương (Bùi Sỹ Lợi, 2012).

2.2.1.2. Hệ thống bảo hiểm xã hội cho nông dân ở Ba Lan

Tại Ba Lan, do số lao động nơng thơn và nơng dân khá lớn, Chính phủ Ba

Lan đã triển khai các hoạt động BHXH cho nông dân. Bảo hiểm xã hội cho nông

dân ở Ba Lan được thực hiện trên cơ sở tự nguyện. Từng khu vực (khơng phụ



23



thuộc vào biên giới hành chính mà phụ thuộc vào điều kiện canh tác) có thể

thương lượng và lập ra quỹ BHXH (chủ yếu là chương trình hưu trí).

- Đối tượng tham gia chương trình bảo hiểm tự nguyện ở nông thôn là

những lao động, nông dân làm việc trong các trang trại tư nhân và người lao

động ở nông thôn (không phải là nông dân cũng có quyền tham gia).

- Cơ chế đóng, hưởng:

+ Mức đóng quỹ: mức đóng hay tỷ lệ đóng quỹ là tự nguyện, ban quản lý

quỹ thơng qua các mức đóng – hưởng khác nhau và được chính quyền chấp nhận,

tùy thuộc vào điều kiện của từng khu vực và người lao động;

+ Phương thức đóng: có thể đóng một lần hay nhiều lần;

+ Khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định chung của hệ thống BHXH quốc

gia, người nơng dân có qùn hưởng lương hưu, khơng phụ thuộc vào người đó

còn làm việc hay khơng;

+ Nhà nước (chính qùn trung ương và địa phương) có thể hõ trợ trực

tiếp cho quỹ một khoản hàng năm, tùy thuộc vào mức độ chi BHXH và khả năng

của ngân sách; đồng thời bảo hộ cho các hoạt động đầu tư của quỹ.

- Quản lý quỹ:

Quỹ BHXH này do đại diện nông dân bầu ra từ dưới lên và quỹ BHXH

nơng dân trung ương có đại diện từ các quỹ địa phương. Quỹ được quản lý theo

cơ chế tự quản, có sự bảo hộ và giám sát của các cơ quan nhà nước (Nguyễn

Xuân Vinh, 2010).

2.2.2. Kinh nghiệm ở một số địa phương về phát triển bảo hiểm xã hội tự

nguyện

2.2.2.1. Kinh nghiệm tại tỉnh Hải Dương về phát triển bảo hiểm xã hội tự

nguyện

Hải Dương là đơn vị có thành tích tốt nhất về phát triển BHXH tự nguyện

ở khu vực phía Bắc với 10.870 người năm 2018, tăng 1.733 người so với năm

2017, đạt 86,98% kế hoạch BHXH Việt Nam giao (BHXH Việt Nam, 2018). Đây

là con số rất ấn tượng trong bối cảnh việc phát triển BHXH tự nguyện vơ cùng

khó khăn trên toàn quốc. Để đạt được kết quả như vậy tỉnh Hải Dương đã thực

hiện hiệu quả 3 giải pháp, đó là:



24



Thứ nhất, mở rộng đại lý thu để phát huy sức mạnh của từng hệ thống

(Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, ngành Y tế, Mặt trận Tổ quốc, Bưu điện, UBND

xã…). Đây là giải pháp trọng tâm mà BHXH tỉnh Hải Dương đã thực hiện rất

hiệu quả để phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Đại lý thu được coi

là “cánh tay nối dài” của cơ quan BHXH để đến với người dân gần gũi hơn. Đến

nay, trên địa bàn tồn tỉnh đã có 1.014 điểm thu BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT),

với 1.440 nhân viên phủ sóng rộng khắp từ Hội Nơng dân, Hội Phụ nữ, đại lý y

tế, Mặt trận Tổ quốc, bưu điện, UBND xã, đại lý ban quản lý chợ… Định kỳ

hàng tháng, quý, 6 tháng hoặc một năm đều có đánh giá kết quả từng đại lý thu

để đôn đốc kịp thời. Để nâng cao hiệu quả của đại lý thu, BHXH tỉnh Hải Dương

đã tổ chức các lớp đào tạo nhân viên đại lý thu kịp thời nhằm hiểu rõ quy định

mới, phương pháp tuyên truyền hiệu quả để người dân tích cực tham gia.

Thứ hai, BHXH tỉnh giao chỉ tiêu cụ thể cho BHXH huyện để BHXH

huyện giao chỉ tiêu đến từng đại lý thu, yêu cầu mỗi tháng mỗi đại lý phải vận

động được tối thiểu 1 đối tượng tham gia mới. Khi được giao chỉ tiêu, nhân viên

đại lý thu và cả cơ quan BHXH đã thực hiện phương châm “bám làng, bám dân”,

gặp gỡ, tiếp xúc với các nhóm đối tượng tiềm năng để tư vấn cho người dân hiểu

được những lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện. Theo đó, nhân viên đại lý thu,

nhân viên BHXH đã tổ chức hàng nghìn cuộc vận động tới từng hộ gia đình để

tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện với thái độ giao

tiếp lịch sự, ngắn gọn, dễ nghe, dễ hiểu, nhấn mạnh những quyền lợi khi tham gia

BHXH tự nguyện.

Thứ ba, cần đa dạng các hình thức tuyên truyền, hướng tới từng đối tượng

tiềm năng.BHXH tỉnh đã thực hiện đa dạng các hình thức truyền thông, đặc biệt

quan tâm đến công tác truyền thông, vận động người dân tham gia BHXH tự

nguyện xuống từng thơn, xóm. Ngồi việc trùn thơng trên các phương tiện

thông tin, đại chúng; hàng năm BHXH tỉnh, BHXH huyện đều thực hiện tổ chức

trên 50 buổi tuyên truyền về BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình đến các khu

dân cư, xã, phường, thị trấn, khu chợ, các tổ hợp tác tiểu thủ công, các làng

nghề… Nhờ vậy, dù trong bối cảnh phát triển BHXH tự nguyện vơ cùng khó

khăn trên toàn quốc, số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện mà tỉnh Hải Dương

đạt được rất ấn tượng (hết tháng 11/2018 đã đạt 10.870 người, đạt gần 87% kế

hoạch được giao) (Thái Dương, 2018).



25



2.2.2.2. Kinh nghiệm tại huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng về phát triển bảo

hiểm xã hội tự nguyện

Tỉnh Cao Bằng là một trong những đơn vị dẫn đầu toàn quốc về số người

tham gia BHXH tự nguyện đạt 86% kế hoạch BHXH Việt Nam giao năm 2018,

trong đó huyện Thạch An là đơn vị có số người tham gia cao nhất tỉnh.

Huyện Thạch An có giải pháp giao chỉ tiêu phát triển BHXH tự nguyện

cho từng cán bộ ngành BHXH trên địa bàn. Mỗi cán bộ ngành BHXH cũng đóng

vai trò là một tuyên truyền viên. Từ đó, đã tạo áp lực, động lực, giúp “nẩy nở”

nhiều gương cán bộ làm tốt cơng tác này, góp phần tích cực vào thành tích chung

của tỉnh. Cán bộ, viên chức, người lao động tồn Ngành ln nêu cao khẩu hiệu

“bám làng, bám dân”, với phương trâm “Đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà, rà từng

đối tượng” trực tiếp gặp gỡ, tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ hơn về chế độ,

chính sách và quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện, từ đó tạo lòng tin trong

nhân dân, góp phần phát triển đối tượng tham gia. Mỗi cán bộ Bảo hiểm xã hội là

một tuyên truyền viên tích cực trong công tác tuyên truyền bảo hiểm xã hội, bảo

hiểm y tế đến tồn xã hội. Chính vì vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, chị Đào

Thị Phương Thảo - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện Thạch An trong năm

2018 đã vận động được gần 50 người thân của các cán bộ, các hộ kinh doanh nhỏ

lẻ và những đối tượng đang hưởng chế độ hưu trí tham gia bảo hiểm xã hội tự

nguyện. Khi tư vấn chị Thảo luôn nhấn mạnh đến các quyền lợi khi tham gia bảo

hiểm xã hội tự nguyện, giải thích và so sánh giữa loại hình bảo hiểm xã hội

thương mại, bảo hiểm xã hội tự nguyện để người được tư vấn luôn cảm thấy yên

tâm, tin tưởng (Chu Hiệu, 2019).

Bên cạnh đó, nhân viên đại lý thu và cơ quan bảo hiểm cần xuống tận nơi,

gặp gỡ tiếp xúc với các nhóm đối tượng tiềm năng để tư vấn cho người dân hiểu

được những lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện. Qua triển khai tại Thạch An

được người dân hưởng ứng rất tích cực, tạo lòng tin với người tham gia, tạo được

lan tỏa chính sách trong cộng đồng.

2.2.3. Bài học rút ra từ nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và trong nước

Căn cứ vào mơ hình triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện ở một số nước

đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm phát triển ở một vài địa phương từ đó có thể

rút ra kinh nghiệm cho thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ như:

- Phát triển BHXH tự nguyện phải phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội



26



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Phát triển các đại lý thu BHXH tự nguyện: Đại lý thu là cầu nối giữa cơ quan BHXH và người lao động, thông qua đại lý thu cơ quan BHXH mới tổ chức tuyên truyền chính sách BHXH trực tiếp đến người lao động một cách chi tiết, cụ thể, sinh động và hiệu quả n

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×