Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

Tải bản đầy đủ - 0trang

dàng hơn, đó là nhờ việc áp dụng phương pháp cũng như kế hoạch cụ thể mà

mình xây dựng được trong quá trình giảng dạy.

Học bài hát mới trong một tiết, sẽ vẫn còn nhiều học sinh chưa hát đúng

giai điệu, chưa thuộc lời ca, chưa cảm nhận sâu về vẻ đẹp của bài hát, ôn tập bài

hát nhằm khắc phục những hạn chế đó.

Mục tiêu tóm tắt của hoạt động ôn tập bài hát nhằm giúp học sinh hát thuộc

lời ca, hát đúng hơn, hát hay hơn và yêu thích bài hát hơn. Mục tiêu cụ thể là

giúp học sinh củng cố lại kiến thức đã học, luyện tập các kĩ năng trình bày bài

hát, giúp học sinh có cảm thụ âm nhạc tốt hơn, tạo các em thêm tự tin, có điều

kiện trình bày bài hát đã học, phát huy tính tích cực của học sinh, phát triển tư

duy sáng tạo của các em.

Việc ôn tập bài hát là khơng cần thực hiện theo một trình tự nào, tuỳ vào đặc

điểm riêng của từng bài hát mà giáo viên chọn các hoạt động thích hợp. Với thời

gian có hạn, mỗi lần ôn tập, giáo viên chỉ nên chọn một vài hoạt động trong số

nhiều hoạt động sau: Thông thường, mỗi bài hát được dạy trong một tiết, sau đó

được ơn tập trong một hoặc hai tiết tiếp theo. Khi dạy một bài hát, giáo viên

thường tiến hành theo các bước sau:

- Giới thiệu bài hát: Ngoài giới thiệu tên bài, tên tác giả, xuất xứ, nội dung,

chủ đề…Nếu là dân ca, nên có giới thiệu về vùng, miền.

- Tìm hiểu bài: đọc lời ca, chia đoạn, chia câu: giáo viên hướng dẫn học

sinh đọc lời sau đó chia đoạn, chia câu để thuận lợi cho việc luyện tập từng câu.

- Nghe hát mẫu: giáo viên có thể tự trình bày bài hát với sự chuẩn bị chu

đáo hoặc cho học sinh nghe qua băng đĩa. Khi trình bày bài hát, giáo viên cần

trình bày chuẩn xác, có thể kết hợp động tác minh họa kèm theo sẽ làm cho học

sinh thấy thích thú hơn. Nếu cho học sinh nghe qua băng, đĩa phải chuẩn bị cẩn

thận đĩa nhạc, máy nghe tránh để học sinh chờ đợi gây ức chế tâm lí.

Việc hát mẫu cho học sinh có những ưu điểm mà người giáo viên cần khai

thác như: Giúp học sinh cảm nhận đầy đủ, trọn vẹn bởi cách hát của giáo viên

gần gũi các em hơn so với đĩa nhạc, học sinh cảm thấy hào hứng khi nghe thầy

cô hát, thể hiện được năng lực âm nhạc và cảm xúc của giáo viên.

4



- Khởi động giọng: Giúp học sinh khởi động giọng trước khi tập hát. Giáo

viên cho HS luyện theo đàn cao độ đi lên dần rồi đi xuống dần, hoặc theo mẫu

do giáo viên qui định.

- Dạy hát từng câu: giáo viên đàn cho học sinh nghe nhẫm và tập hát hòa

giọng theo đàn. Những câu hát khó, luyến láy nhiều giáo viên cần hát mẫu vì

học sinh nghe đàn khơng thể hiện rõ bằng nghe giọng hát. Đôi khi, giáo viên nên

chỉ định học sinh giỏi hát mẫu thay cho giáo viên nhằm phát huy tính tích cực

của học sinh, đồng thời làm cho mơi trường học tập trở nên gần gũi và thân thiện

hơn. Trong khi dạy từng câu, giáo viên cần cho học sinh nhận xét lẫn nhau và

kết hợp sửa sai cho các em.

- Hát cả bài: giáo viên cho học sinh hát cả bài theo giai điệu của đàn, chú ý

những chổ ngân, nghỉ và sửa sai cho các em, lưu ý học sinh cách phát âm, hát rõ

lời và cảm xúc của bài hát, tránh gào thét đây là lỗi hay mắc phải ở giáo viên,

sau đó kết hợp nhạc đệm, nhạc đệm giáo viên chuẩn bị và lưu sẳn trong đàn.

Giáo viên hướng dẫn học sinh trình bày bài hát với nhiều hình thức như đơn ca,

song ca, tốp ca…

- Kết hợp gõ đệm, vận động và phụ họa: GV hướng dẫn cho HS thực hiện

gõ đệm, cách gõ đệm tùy thuộc vào từng bài cụ thể.

Phần kết hợp vận động và phụ họa khơng đòi hỏi nhất thiết HS phải thực

hiện thật thành thạo vì vận động và phụ họa có thể tiến hành ở tiết tiếp theo ở

phần ôn tập bài hát. Tiết học hát chủ yếu HS biết kết hợp gõ đệm, GV hướng

dẫn một vài động tác cho các em làm quen với nhịp của bài ở tiết tiếp theo khi

đã thuộc lời ca các em kết hợp thực hiện vận động và phụ họa dễ dàng hơn. Đó

là đơi với những tiết học sinh học bài mới, Còn đối với những tiết ơn tập

- Giáo viên đệm đàn cho học sinh hát lại bài, hướng dẫn các em sửa chỗ

sai và thể hiện sắc thái.

- Giáo viên đặt câu hỏi để học sinh nhắc lại tên bài hát, tác giả, nội dung

(nên kết hợp tranh minh họa).

- Học sinh nghe bài hát qua băng đĩa để nhớ lại giai điệu, lời ca.



5



- Củng cố giai điệu, tiết tấu: giáo viên đàn một nét nhạc để học sinh nhận

biết đó là câu hát nào rồi trình bày lại câu hát đó. Tương tự, giáo viên gõ tiết tấu

của một câu hát, học sinh nhận biết đó là tiết tấu của câu hát nào rồi hát câu đó.

- Củng cố lời ca: học sinh bổ sung lời ca vào chỗ trống.

- Hát kết hợp gõ đệm.

- Hát kết hợp vận động theo nhạc.

- Hát kết hợp đánh nhịp.

- Hát kết hợp trò chơi.

- Thi đua giữa các tổ, nhóm.

- Trình bày bài hát bằng các hình thức: đơn ca, cặp, nhóm, tổ, dãy, học sinh

nam, học sinh nữ…

- Luyện tập các cách hát tập thể: hát hồ giọng, hát có lĩnh xướng, hát đối

đáp, hát nối tiếp, hát bè, hát đuổi.

- Biểu diễn: học sinh hát trước lớp kết hợp gõ đệm hoặc vận động theo

nhạc.

- Học sinh tập sáng tác lời hát mới.

- Học sinh tập vẽ tranh minh hoạ cho bài hát.

- Kiểm tra.

Tuỳ thuộc vào nội dung, tính chất của bài hát, thời lượng dạy học, năng lực

của học sinh, điều kiện dạy học cụ thể mà giáo viên chọn một vài hoạt động ơn

tập cho thích hợp. Các hoạt động ơn tập không nên tách rời mà cần liên kết với

nhau sao cho phù hợp, hiệu quả. Ví dụ: kết hợp giữa gõ đệm với luyện tập các

cách hát tập thể (hát có lĩnh xướng, hát đối đáp, hát nối tiếp), kết hợp vận động

theo nhạc với trình bày bài hát bằng các hình thức khác nhau (đơn ca, song ca,

tam ca, tốp ca, tổ, dãy, học sinh nam, học sinh nữ), thi đua giữa các nhóm tổ thể

hiện sắc thái bài hát, biểu diễn bài hát kết hợp gõ đệm hoặc vận động theo

nhạc… Tuy nhiên những hoạt động đặc trưng nhất mà giáo viên thường dùng

khi ôn tập bài hát là hướng dẫn học sinh ôn tập và sửa sai, hát kết hợp gõ đệm,

hát kết hợp vận động theo nhạc, tập hát đối đáp, nối tiếp.



6



Việc ôn tập bài hát đóng vai trò quan trọng để học sinh u thích bài hát.

Nhiều học sinh thường nói “Thưa cơ, em không biết hát ạ”, “Thưa cô, em thấy

bài hát này không hay” hoặc “Thưa cô, em không thuộc bài hát này” khi giáo

viên yêu cầu các em hát. Một trong những nguyên nhân là do cách tổ chức ôn

tập bài hát chưa kĩ và hiệu quả. Chỉ số ít bài hát hấp dẫn được học sinh ngay từ

khi các em mới tiếp xúc, còn lại phải qua q trình ơn tập lâu dài mới làm các

em yêu thích bài hát. Dạy Âm nhạc trong trường Trung học ở Mỹ, để biểu diễn

một bài hát chỉ trong 3 - 4 phút, học sinh thường phải luyện tập bài đó trong 3

tháng (bao gồm cả tập hát các bè, kết hợp nhảy múa hoặc trình diễn). Có thể tập

luyện kĩ như vậy mới thật sự làm các em cảm nhận được những vẻ đẹp của bài

hát.

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

- Do đây là một trong nhưng môn học mới được đưa vào trường học, nhằm

tạo cho các em giải trí sau những giờ học căng thẳng, nhưng từ sự thay đổi về

mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số em học sinh xem mơn học là mơn phụ, do đó

các em chỉ quan tâm đến các mơn học chính mà chưa thực sự hứng thú với mơn

âm nhạc, từ đó tạo sự khơ khan, cứng nhắc trong môn học.

- Cũng xuất phát từ gia đình, sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đình các

em khơng được đồng đều, sự khập khiễng về ý thức, nhận thức giữa các học sinh

cũng gây khơng ít khó khăn trong q trình học tập.

- Đặc biệt qua một vài năm đi dạy tôi thấy các em còn nhút nhát, thụ động,

còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp, và một phần do các em

năng khiếu không được đồng đều nên khó khăn trong việc hát múa, từ thực tế

trên tơi thấy cần phải thay đổi một số nội dung trong tiết ơn tập, cũng như nên

lồng ghép các trò chơi cho phù hợp với bài ơn tập từ đó sẽ giúp các em thích thú

hơn, ham học và tự tin hơn khi biểu diễn trước lớp cũng như biểu diễn trước tập

thể.

- Để cung cấp kiến thức khoa học, giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng

cho học sinh, giáo viên phải làm cho học sinh ham mê, hứng thú học tập, làm

cho quá trình học của các em trở nên tự giác, tạo niềm vui trong sáng và bổ ích,

7



bồi dưỡng cho các em tinh thần học tập, tự tin, mạnh dạn trước tập thể, tạo sự

hứng phấn đồng đều giữa các em, để giữa các em có sự hòa đồng trong nhận

thức và học tập. Bất kỳ mơn học nào cũng có thể làm cho các em u thích và

ham học, do đó nghệ thuật âm nhạc nói chung và mơn học hát ở tiểu học ở tiểu

học nói riêng là sự kích thích, say mê học tập của học sinh.

Vì vậy vấn đề đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa các

hoạt động của học sinh trong phân môn hát nhạc là một vấn đề hết sức cần thiết,

qua đó giúp học sinh chủ động trong các hoạt động, tự chiếm lĩnh, tự tìm kiếm

kiến thức mới tốt hơn, năng động, sáng tạo hơn, thích ứng với sự phát triển xã

hội.

2.3. Các giải pháp để giải quyết vấn đề:

Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo viên biết sắp xếp thời gian hợp

lý để tổ chức trò chơi hoặc tổ chức một tiết ơn tập phù hợp thì học sinh sẽ rất

hào hứng học. Trong các tiết ôn tập bài hát giáo viên có thể áp dụng rất nhiều trò

chơi cho phù hợp với nội dung ôn tập của bài hát đó. Qua đó muốn tiến hành trò

chơi, kết quả gây được sự chú ý, hào hứng cho học sinh, đồng thời nó còn có tác

dụng giải trí, thư giản và ứng dụng nội dung vào bài học và trò chơi cần chú ý

những điểm sau:

+/ Chọn trò chơi: Mỗi tiết ôn tập và tùy theo nội dung và từng bài ôn tập mà

giáo viên có thể chọn từ 1 đến 2 họt động. Đồng thời trò chơi phải thu hút được

các em tham gia.

+/ Chuẩn bị của giáo viên: Nếu trò chơi có bài hát thì giáo viên cần nắm

vững nội dung bài hát và cho các em hát tốt bài hát trước khi chơi, nếu trò chơi

có động tác giáo viên cần thành thạo các động tác trước khi hướng dẫn học sinh

chơi.

+/ Ngồi áp dụng các trò chơi trong tiết ôn tập giáo viên cần cho học sinh :

“ Nghe nhạc đoán tên bài hát”

“ Nghe tiết tấu đốn tên câu hát”

“ Điền thêm vào chỗ tróng từ bài hát đang còn thiếu”



8



Giáo viên đặt câu hỏi: “Đây là hình ảnh trong bài hát nào?” “ em có thể hát

lại bài này?”( Hình ảnh con gà xuất hiện trong bài gà gáy) Giáo viên đưa ra lời

bài hát và những chỗ còn thiếu.

Cái cây xanh xanh

Thì lá…xanh

…Đậu trên cành

chim hót…

Điền vào chỗ trống từ còn thiếu?

Và cho biết tên bài hát? Hát lại bài hát.

Trong một giờ học sôi nổi,sinh động giáo viên không thể không sử dụng

các phương tiện dạy học. Phổ biến là sách giáo khoa, nhạc cụ, tranh ảnh. Các

phương tiện đó giáo viên phải biết sử dụng sao cho đúng và phù hợp với từng

nội dung bài học, biết minh họa một cách độc đáo, thú vị sẽ kích thích tinh thần

học tập của các em. Qua kinh nghiệm cho thấy nếu chỉ dạy những phương pháp

đơn thuần, lặp đi lặp lại những kiến thức trong sách giáo khoa thì học sinh cũng

khơng thích thú học, hiệu quả thấp vì thế vai trò của giáo viên trên lớp cũng

không phát huy hiệu quả một cách tối ưu được.

Mặt khác nếu thoát ly sách giáo khoa làm cho học sinh khó nắm kiến thức

cần thiết thì Bài giảng dù có hấp dẫn đến mấy cũng khơng mang lại hiệu quả sư

phạm. Vì vậy phải biêt kết hợp kiến thức sách giáo khoa.

Đặc biệt đối với tiết ôn tập cần chú trọng cho học sinh thực hành nhiều.

Việc tạo sự thích thú, ham học cho học sinh trong một tiết ôn tập không chỉ một

lần mà thường xuyên từ phút đầu tiên đến phút cuối cùng, hơn nữa giờ học giáo

viên cần tạo sự sôi nổi để học không cảm thấy thời gian trôi đi nhanh chóng và

đến khi giờ học kết thúc học sinh vẫn muốn học và cảm thấy thoải mái sau khi

học. Ngoài ra giáo viên có thể thay đổi cách tổ chức dạy học:

Muốn thiết kế tiết học Âm nhạc độc đáo và sáng tạo để thi giáo viên dạy

giỏi hoặc tiết chun đề, nhất thiết giáo viên phải tìm tòi và thể hiện sự sáng tạo

của mình trong các hoạt động dạy học. Dưới đây là những hoạt động mà tôi đã

vận dụng :

9



- Thay đổi vị trí ngồi của học sinh: bàn ghế của học sinh được sắp xếp lại,

nhằm hỗ trợ hoạt động học tập của các em. Thay cho kiểu truyền thống, giáo

viên xếp bàn ghế của học sinh thành các cặp, các nhóm hoặc hình chữ U để tạo

không gian cho các em hoạt động, vui chơi hoặc biểu diễn. Xếp theo cách nào sẽ

phụ thuộc vào nội dung học tập, hoạt động của học sinh và mục tiêu của tiết học.

- Thay đổi cách học sinh vào lớp: giáo viên đàn (hoặc mở đĩa nhạc) một

bản nhạc, học sinh từ ngoài lớp đi đều theo tiếng nhạc, vào chỗ ngồi của mình.

- Thay đổi cách mở đầu tiết học: học sinh cùng nhau hát một bài đã học là

cách thông thường để mở đầu tiết học, tuy nhiên giáo viên có thể cho học sinh

nghe một bản nhạc không lời trong khoảng 1-2 phút cũng là cách mở đầu rất

hay. Trong hoạt động này, giáo viên nên chọn bản nhạc hay, có nhịp điệu mạnh

mẽ, lơi cuốn hoặc chọn bản nhạc có điểm nào đó chung với nội dung tiết học, từ

việc nghe nhạc sẽ thuận lợi để dẫn dắt vào bài học.

- Thay đổi môi trường học tập: giáo viên dạy Âm nhạc ở sân trường,

phòng thể thao hoặc sân khấu… Học sinh sẽ tích cực và sáng tạo hơn trước thực

tiễn và môi trường học tập mới.

- Thay đổi trình tự thực hiện các nội dung trong tiết học: Giáo viên có

thể thay đổi trình tự các nội dung đó mà vẫn đảm bảo việc dạy đúng, đủ các nội

dung và rõ trọng tâm. Sự thay đổi này không ảnh hưởng đến hiệu quả học tập

của học sinh mà còn làm tiết học trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn, tránh được

kiểu dạy học khn.

- Tổ chức linh hoạt các hình thức học tập: Giáo viên thay đổi hợp lí các

hình thức luyện tập cá nhân, cặp đơi, nhóm, tổ, học sinh nam, học sinh nữ, phát

huy sự tương tác giữa giáo viên và học sinh.

Ví dụ, giáo viên phân cơng từng nhóm chuẩn bị và trình bày về một nội

dung của tiết học, như giới thiệu một nhạc cụ, vẽ tranh minh hoạ, sáng tác lời

hát…

- Sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học: giáo viên sử dụng hiệu quả

các phương pháp trực quan, trò chơi, đóng vai, trình diễn… để phát huy tính tích



10



cực và sự sáng tạo của học sinh. Đó cũng là cách làm phát huy được trí tưởng

tượng và tư duy sáng tạo của học sinh.

- Sử dụng hiệu quả các phương tiện dạy học: giáo viên thể hiện sự sáng

tạo trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, như tranh ảnh minh hoạ, các nhạc cụ

gõ, bài tập thực hành, album âm nhạc, tài liệu học tập… Có thể dùng các chất

liệu như vỏ sò, vỏ ốc, vỏ quả dừa, vỏ lon nước ngọt, chai nhựa để tạo những

nhạc cụ gõ trong các tiết học Âm nhạc, học sinh thường tỏ ra thích thú với

những nhạc cụ đơn giản như vậy. Hơn nữa, mỗi khi học sinh nhìn thấy những

chất liệu đó trong cuộc sống, có thể chúng lại gợi cho các em nhớ đến những nội

dung âm nhạc đã học.

Một số gợi ý khác về việc sử dụng phương tiện dạy học tạo nên sự độc đáo

và hiệu quả: khi học sinh ôn tập những bài dân ca Tây Nguyên, giáo viên hướng

dẫn các em sử dụng các nhạc cụ gõ của Tây Nguyên như cồng chiêng, đàn

t’rưng, tre lắc… để biểu diễn bài hát; khi giới thiệu về các loại nhạc cụ, giáo

viên (hoặc học sinh) dùng nhạc cụ đó để tạo nên màn trình diễn ấn tượng; sử

dụng Internet và cơng nghệ thơng tin để soạn bài và tổ chức các tiết dạy Âm

nhạc…

Ngồi ra, tiết học Âm nhạc có chuẩn bị loa âm thanh và 2-3 chiếc micro

cũng sẽ thu hút được sự chú ý của học sinh. Khi đó, ngay cả những em hay hát

nhỏ cũng dễ dàng làm cho mọi người nghe thấy rõ tiếng hát của mình.

- Ngồi ra giáo viên có thể sáng tạo các bài tập âm nhạc cho học sinh

như: Nghe giai điệu và nhận biết câu hát (hoặc câu nhạc), học sinh nghe giai

điệu một câu hát và cho biết đó là giai điệu của câu hát nào, rồi trình bày câu hát

đó.

Nghe tiết tấu nhận biết câu hát, tương tự nghe giai điệu đoán câu hát.

Nghe một vài nốt nhạc và nhận biết đó là những nốt mở đầu của câu hát

(hoặc câu nhạc) nào.

- Sử dụng linh hoạt cách củng cố kiến thức: thay cho việc đặt câu hỏi,

giáo viên có thể dùng hình thức trắc nghiệm để củng cố kiến thức.



11



Sử dụng tranh ảnh để củng cố bài hát: giáo viên đưa ra một số bức tranh

(hoặc ảnh) minh họa cho bài hát, học sinh cần phải xếp chúng theo trình tự phù

hợp với nội dung của bài hát. Ví dụ xếp 5 bức ảnh sau cho phù hợp với trình tự

nội dung của bài Em u hồ bình (Nguyễn Đức Tồn):



Ảnh dòng sơng



Ảnh bờ tre

12



Ảnh cánh đồng lúa



Ảnh đàn cò bay



13



Ảnh mái trường



Kết quả của bài tập là:

Lời bài hát Em u hồ bình



Thứ tự phù hợp của 5 bức ảnh



1/ Em u hồ bình, u đất nước Việt Nam,

u từng gốc đa bờ tre đường làng. 2/Em

yêu xóm nhỏ nơi mà em khôn lớn, yêu những

mái trường rộn rã lời ca.

3/Em u dòng sơng hai bên bờ xanh thắm,



1/ hình ảnh bờ tre.

2/ hình ảnh mái trường.

3/ hình ảnh dòng sơng.

4/ hình ảnh cánh đồng lúa.



dòng nước êm trơi lắng đọng phù sa.

4/Em yêu cánh đồng thơm mùi hương lúa,

giữa đám mây vàng có đàn cò trắng bay xa.



5/ Hình ảnh đàn cò bay.



- Sáng tạo động tác nhảy múa: giáo viên nên bắt đầu từ việc khuyến khích

học sinh thể hiện những động tác phản ứng tự nhiên khi nghe nhạc (đung đưa,

lắc lư, nhún nhảy, gõ nhịp…), tiếp đến là học sinh lựa chọn động tác múa (do

14



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×