Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Ví dụ: Thiết kế bài dạy học sử dụng thí nghiệm theo hướng dạy học tích cực cho học sinh THPT

Ví dụ: Thiết kế bài dạy học sử dụng thí nghiệm theo hướng dạy học tích cực cho học sinh THPT

Tải bản đầy đủ - 0trang

- Biến trở con chạy.

b) Dự kiến nội dung ghi bảng:

Bài 9: ĐỊNH LUẬT ƠM ĐỐI VỚI TỒN MẠCH

I. Thí nghiệm

II. Định luật ơm đối với tồn mạch. U N  U AB  IRN (2)

IRN : gọi là độ giảm điện thế mạch ngoài.



  IRN  rI  I  RN  r 



(3)

Vậy SĐĐ của nguồn điện có giá trị bằng tổng các độ giảm điện thế ở mạch ngoài

và mạch trong.

I





RN  r (4)



CĐDĐ chạy trong mạch điện kín tỉ lệ thuận với SĐĐ của nguồn điện và tỉ lệ

nghịch với điện trở toàn phần của mạch đó.

III. Nhận xét

1. Hiện tượng đoản mạch

Hiện tượng đoản mạch xảy ra khi RN = 0

- Cường độ dòng điện khi đó:

I





r



2. Định luật ơm đối với tồn mạch và định luật bảo tồn và chuyển hóa năng lượng.

SGK

H



Acó ích







U N It U N



 It





A

3. Hiệu suất của nguồn điện.

2. Học sinh: ơn tập định luật bảo tồn năng lượng vật lí 9 và vật lí 10.



III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.

Hoạt động của học sinh

Trả lời câu hỏi.



Hoạt động của giáo viên

1. Hãy viết các cơng thức sau: Cơng của

dòng điện và nguồn điện; biểu thức của định

luật Jun – Lenxơ.

2. Một bóng đèn có ghi 100V – 100W. Hãy

cho biết ý nghĩa của các chỉ số ghi trên bóng

đèn. Tính điện trở và cường độ dòng điện

định mức của bóng đèn.

18



Hoạt động 2: Xây dựng biểu thức định luật Ôm đối với toàn mạch

Hoạt động của học sinh



Hoạt động của giáo viên

Giới thiệu thí nghiệm: Mắc nguồn điện có

suất điện động 4,5V, bóng đèn loại 3V-3W,

khóa K, một số dây nối với nhau thành mạch

kín

Đ



K



Hiện tượng gì xảy ra với bóng đèn khi đóng

Vì U > Uđm của bóng đèn nên bóng đèn

sẽ cháy.

Quan sát và nhận xét: Bóng đèn khơng



khóa K? Tại sao?

Làm thí nghiệm để kiểm tra dự đoán của HS.

Yêu cầu HS quan sát và nhận xét.

Bóng đèn vẫn sáng bình thường. Tại sao lại



bị cháy.



như vậy?



Lúng túng.



4,5V có phải là hiệu điện thế đặt vào bóng

đèn khơng? Nếu đúng vậy thì cường độ dòng



Khơng phải

I



U 4,5



 1,5( A)  I dm  1A

R

3



  Đèn bị cháy.



điện qua đèn là bao nhiêu?

Vậy hiệu điện thế thực tế đặt vào hai đầu

bóng đèn khơng phải là 4,5V.

Tại sao có kết quả như vậy khơng?

Hãy tìm biểu thức tính cường độ dòng điện

qua bóng đèn?



Do sự xuất hiện điện trở trong của Hãy tính cơng mà nguồn điện thực hiện trong

nguồn điện.

thời gian t?

Tính nhiệt lượng tỏa ra ở điện trở ngoài R và

A   It



điện trở trong r trong thời gian t?

Dựa vào định luật bảo toàn năng lượng, hãy



Q  rI 2t  RI 2t



suy ra mối quan hệ giữa  , I, R, r?

19



Từ biểu thức (1), em có nhận xét gì về mối

Q  A �  It  I 2t ( R  r ) �   IR  Ir (1)



quan hệ giữa suất điện động  và các độ



Suất điện động của nguồn điện có giá giảm thế?

trị bằng tổng các độ giảm thế ở mạch Từ (1) suy ra biểu thức của I.

ngoài và mạch trong.

I





Rr



Phát biểu định luật.

I





4,5



 1A  I dm

R  r 3  1, 5



Gọi 1 HS phát biểu định luật.

Hãy tính cường độ dòng điện qua bóng đèn

và hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn ở thí

nghiệm trên?

Hãy tiến hành thí nghiệm để kiểm tra?

GV nhận xét



U = I.r = 3V

Mắc sơ đồ mạch điện như hình sau

V



Đ



K



A



Khi đóng khóa K: số chỉ của ampe kế ta

biết được giá trị của cường độ dòng Yêu cầu HS trả lời nhanh câu C1.

điện qua bóng đèn, số chỉ của vơn kế

ta biết được giá trị của hiệu điện thế

giữa hai đầu bóng đèn

Trả lời C1



20



Hoạt động 3: Tìm hiểu hiện tượng đoản mạch

Hoạt động của học sinh

I





r.



Hoạt động của giáo viên

Nếu điện trở ngồi nhỏ khơng đáng kể thì

biểu thức (13.5) được viết lại như thế nào và



Khi đó cường độ dòng điện trong mạch lúc đó cường độ dòng điện trong mạch ra

là lớn nhất.

sao?

Khi nguồn điện bị đoản mạch sẽ làm Hiện tượng trên gọi là hiện tượng đoản mạch.

hư hỏng các dụng cụ, thiết bị điện và Hiện tượng đoản mạch xảy ra khi nào và gây

có thể gây ra hỏa hoạn.



ra những tác hại gì?



Để tránh hiện tượng đoản mạch đối với Dựa vào quan sát trong thực tế, hãy cho biết

mạng điện ở gia đình người ta dùng cách tránh hiện tượng này?

cầu chì hoặc atơmat.



Hoạt động 4: Tìm hiểu hiệu suất của nguồn điện

Hoạt động của học sinh

H



Acoich U



A





Hoạt động của giáo viên

Cơng tồn phần của nguồn điện bằng tổng cơng

của dòng điện sản ra mạch ngồi và mạch

trong, trong đó cơng của dòng điện sản ra ở

mạch ngồi là cơng có ích. Vậy, hiệu suất của

nguồn điện được tính như thế nào?



Suy nghĩ và trả lời.



Yêu cầu HS trả lời câu C2 và C3.



Hoạt động 5: Củng cố, dặn dò

Hoạt động của học sinh



Hoạt động của giáo viên

Cho nguồn điện (có suất điện động  , điện

trở trong r), bóng đèn, vơn kế, biến trở con

chạy, khóa K và dây nối.



HS lên lắp ráp mạch điện.



Gọi HS lên lắp ráp mạch điện như hình vẽ



21V



Suy nghĩ và trả lời.



Đóng khóa K và dịch chuyển con chạy của

biến trở sang bên phải thì số chỉ của vơn kế

thay đổi như thế nào? Tại sao?

HS có thể lúng túng thì GV có thể gợi ý để



Hiệu điện thế U giữa hai đầu bóng đèn. HS tự trả lời:

- Vôn kế chỉ hiệu điện thế giữa hai đầu vật

U = I.R



nào?

- Biểu thức tính hiệu điện thế giữa hai đầu



I









RN  r R  R0  r



Vậy



U



R

R  R0  r



bóng đèn?

- Biểu thức tính cường độ dòng điện qua

bóng đèn?



Tăng.

- Khi dịch chuyển con chạy của biến trở sang

Giảm.



bên phải thì R0 như thế nào?

- Số chỉ của vôn kế thay đổi như thế nào?



HS ghi nhớ.



GV dịch chuyển con chạy của biến trở để

kiểm chứng.

Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập trong

SGK/66, 67



IV- KIỂM NGHIỆM KẾT QUẢ

22



Trong thời gian qua tôi đã sử dụng hệ thống TN đã xây dựng được vào giảng

dạy ở các lớp 11A2, 11A3, 11A5 Trường THPT Quảng Ninh năm học 2018-2019,

tôi thấy:

+ HS học tập với tinh thần cầu thị, hứng thú hơn, bước đầu có được những kĩ

năng cơ bản trong việc thiết kế sơ đồ thí nghiệm theo yêu cầu của bài tập; lựa chọn

thiêt bị và lắp ráp thí nghiệm theo sơ đồ thiết kế; tiến hành thí nghiệm theo một trình

tự hợp lí...

+ Qua những hoạt động trình tự các bước làm TN, suy luận từ kết quả làm TN

mà năng lực hoạt động sáng tạo của HS được hình thành và dần dần được cũng cố.

Hiệu quả tiếp thu của học sinh tích cực, học sinh tiếp thu bài tốt, dễ hiểu và đặc biệt

kiến thức ghi nhớ tốt hơn

PHẦN C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

1. Ý nghĩa của đề tài



Trên cơ sở lí luận và thực tiễn đã giảng dạy và qua việc nghiên cứu chương trình,

sách giáo khoa vật lí 11 Cơ bản, chúng tơi nhận thấy:

- Có thể khẳng định rằng với việc tăng cường sử dụng thí nghiệm theo hướng dạy

học tích cực sẽ có tác dụng rèn luyện cho các em các kĩ năng tự học, phát huy được

tính tích cực chủ động góp phần nâng cao chất lượng dạy học

- Đã xây dựng được một hệ thống thí nghiệm phù hợp, GV có thể lựa chọn để sử

dụng cho các khâu khác nhau của quá trình dạy học các bài trong chương “Dòng

điện khơng đổi” vật lí 11 THPT một cách có hiệu quả.

- Từ các cơ sở lý thuyết đã nghiên cứu, chúng tôi thiết kế một số bài giảng theo

hướng tăng cường sử dụng thí nghiệm để phát huy được tính tích cực, chủ động của

học sinh.

2. Kiến nghị, đề xuất

- Khi sử dụng các bộ TN trang cấp đa số bị hỏng, thiếu chính xác, GV phải

sửa chữa khắc phục và cải tiến một số bộ TN, nhà trường nên tăng thêm kinh phí

sữa chữa mua sắm thiết bị phục vụ cho dạy học

- Phòng chuẩn bị thí nghiệm và phòng thí nghiệm cần đạt chuẩn, trong phòng

Thí nghiệm cần lắp đặt đầy đủ hạng mục công nghệ thông tin, máy chiếu… các thiết

bị tủ hốt, hệ thống nước, vệ sinh…

23



- Khi cấp đồ dùng thí nghiệm Sở cần yêu cầu đơn vị cung cấp hàng chất

lượng, tránh hàng kém chất lượng khi về các trường THPT không sử dụng hoặc sử

dụng một lần đã hư, như vậy lãng phí và chỉ làm chật các phòngTN

3. Hướng nghiên cứu tiếp.

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài này ở năm học 2018- 2019 với

kết quả rất khả quan, tơi sẽ cố gắng tìm những biện pháp nâng cao hơn hiệu quả

ứng dụng của đề tài, đồng thời khắc phục những tồn tại mà tôi chưa thực hiện để có

thể vận dụng tốt vào việc giảng dạy nhằm phát huy được tính tích cực chủ động

trong nhận thức của học sinh, rèn luyện kĩ năng thực hành thí nghiệm cho học sinh

tốt hơn.Tiếp tục hồn thiện cơ sở lí luận về việc sử dụng thí nghiệm theo hướng dạy

học tích cực. Mở rộng thiết kế, xây dựng và sử dụng hệ thống thí nghiệm ở các

chương, phần khác nhau của chương trình chuẩn và nâng cao vật lý 11 THPT.Trên

đây là những kinh nghiệm nho nhỏ của bản thân tôi. Để thực hiện đề tài này tôi phải

lập kế hoạch nghiên cứu ngay từ đầu năm học, tham khảo ý kiến của đồng nghiệp,

bàn bè và đặc biệt là sự cộng tác của các em học sinh lớp 11 trường THPT Quảng

Ninh. Tất nhiên khi thực hiện đề tài này khơng tránh khỏi thiếu sót rất mong sự giúp

đỡ, xây dựng và góp ý chân thành của q thầy cơ và các anh chị đồng nghiệp.



24



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Ví dụ: Thiết kế bài dạy học sử dụng thí nghiệm theo hướng dạy học tích cực cho học sinh THPT

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×