Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
b. Khái niệm liên kết văn bản và một số khái niệm liên quan đến liên kết văn bản

b. Khái niệm liên kết văn bản và một số khái niệm liên quan đến liên kết văn bản

Tải bản đầy đủ - 0trang

(2) Mà mình bắt nó làm vừa vừa chứ.

[Nam Cao]

Trong ví dụ trên, câu (1) liên kết với câu (2) – câu (1) là chủ ngôn (phát ngôn

đứng làm chủ), còn câu (2) chứa những dấu hiệu liên kết với câu (1) (từ nối mà và từ

nó) đó là kết ngôn (phát ngôn liên kết).

- Khái niệm yếu tố liên kết, kết tố, chủ tố.

Những yếu tố trực tiếp tham gia thể hiện sự liên kết ở chủ ngôn và kết ngôn được

gọi là các yếu tố liên kết. Yếu tố liên kết ở kết ngôn được gọi là kết tố, yếu tố liên kết

ở chủ ngôn gọi là chủ tố.

(1.2)

“Cứ quan sát kĩ thì rất nản. Nhưng tơi chưa nản chỉ vì có lẽ tơi tin vào ơng cụ”.

[Nam Cao]

Ở ví dụ này yếu tố liên kết là từ “nản” và cụm từ “chưa nản”. Từ “nản” là chủ tố

còn từ “chưa nản” là kết tố.

Khái niệm câu tự nghĩa và câu hợp nghĩa

Trong hai câu liên kết với nhau nếu câu nào hoàn chỉnh về nội dung, ta có thể

hiểu được nó mà khơng cần có sự hổ trợ của câu còn lại hoặc ngữ cảnh, câu đó là câu

tự nghĩa. Câu hợp nghĩa là câu không độc lập về nghĩa, muốn hiểu được nó ta phải

dựa vào nghĩa của câu khác hoặc ngữ cảnh.

(1.3)

(1) Dân ta có một lòng nồng nàn u nước.

(2) Đó là một truyền thống quý báu của ta”

[Hồ Chí Minh]

Xét ví dụ trên câu (1) là câu tự nghĩa, câu (2) là câu hợp nghĩa.

1. 2. Khái niệm phép lặp



4



Theo Galerin (1971), phép lặp là một phương thức cú pháp, là sự xuất hiện lại

của cùng một từ, cụm từ hai hay nhiều hơn hai lần.

Theo Pearce (1985), phép lặp là việc nói hay viết một điều gì đó hơn một lần.

Phép lặp là sự lặp lại cùng một từ, cụm từ, câu … nhằm mục đích chỉ ra sự quan

trọng hoặc làm cho chúng dễ nhớ hơn. Phép lặp dạng này được tìm thấy nhiều trong

các văn hóa nhạc pop, đặc biệt thường xuất hiện trên sóng truyền hình.

Theo nhà phong cách học Vandrey (1976), phép lặp là một trong những biện

pháp tu từ có nguồn gốc từ việc thúc đẩy ngơn ngữ. Phép lặp là khi ứng dụng vào một

ngôn ngữ một cách logic để trở thành một công cụ hữu ích cho ngôn ngữ. Bản chất

của phép lặp là tạo nên sự hào hứng nhằm mang lại cảm giác mạnh mẽ nhất khi nghe

một bản nhạc.

Ở Việt Nam một số nhà ngơn ngữ học cũng có những định nghĩa khác nhau về

phép lặp. Theo Trần Ngọc Thêm (1999), phương thức lặp là một phương thức liên kết

thể hiện ở việc lặp lại trong kết ngơn những yếu tố đã có ở chủ ngơn. Ngồi Trần

Ngọc Thêm, nhà ngơn ngữ Đinh Trọng Lạc phát biểu: Điệp ngữ (còn gọi là lặp) là lặp

lại có ý thức những từ ngữ nhằm mục đích nhấn mạnh ý, mở rộng ý, gây ấn tượng

mạnh hoặc gợi ra những xúc cảm trong lòng người nghe. Luận văn này sử dụng định

nghĩa của Galperin, Trần Ngọc Thêm, Đinh Trọng Lạc để làm cơ sở cho những nghiên

cứu trong luận văn.

1.3. Định nghĩa nhạc Pop

Theo cuốn tạp chí Thế Giới Âm Nhạc (Music world, 1998), nhạc pop (viết tắt của chữ

“popular” (đại chúng) ra đời do thị hiếu âm nhạc của mọi người. Về nguyên tắc, chủ đích

của nhạc pop là làm sao cho mọi người nhớ và thuộc ngay các ca khúc trong lần nghe đầu

tiên. Đa số nhạc pop được phát triển dựa trên sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa giai điệu lặp đi

lặp lại và các lời điệp khúc trình bày nhiều nội dung quan trọng khác nhau. Nhạc pop như

một kính vạn hoa, lấp lánh nhiều màu sắc hơn nhạc rock, một mặt vừa tồn tại song song với

nhiều phong cách thể hiện, lại vừa phải duy trì ưu điểm về mặt cấu trúc riêng của thể loại

nhạc này. Tổng quát ‘quê nhà yêu dấu’ của nhạc pop là Top 40 và các đài phát thanh có tính

5



trung dung của những người thành niên. Mặc dù chỉ mang khuynh hướng giải trí khá thú vị,

ở mức hồn chỉnh nhạc pop có thể có sức truyền cảm mạnh mẽ và có những giai điệu ngẫu

hứng mới lạ. Tóm lại đó là những nét nhạc du dương, dễ nhớ được kết hợp tuyệt vời với

những bài hát có cấu trúc chặt chẽ nên nhạc pop luôn tường tồn.



2. Cơ sở thực tiễn

Vào năm 2016, được nhà trường tạo điều kiện tham gia học cao học tại Đại học

Ngoại ngữ Huế chuyên nghành Ngôn ngữ học So sánh Đối chiếu tôi đã chọn các ca

khúc nhạc pop làm đối tượng nghiên cứu trong luận văn của mình. Sau hơn một năm

nghiên cứu làm đề tài luận văn tơi càng cảm nhận sâu sắc những lợi ích của âm nhạc

và đặc biệt là nhạc pop với việc dạy và học ngoại ngữ.

Đối tượng học sinh của trường THPT Đồng Hới nói chung và các em học sinh

tơi trực tiếp giảng dạy là học sinh khối 12 là những học sinh rất tích cực và năng động

trong học tập. Khi đưa các bài hát vào giảng dạy chính là giúp tôi gần với các em hơn

và giúp các em gần với việc học ngoại ngữ một cách tích cực hơn.

Trong một cuộc khảo sát đầu năm học thì 70% các em học sinh 12 có nghe nhạc và

nghe thường xun. 20% còn lại khơng nghe hoặc khơng biết chọn loại nào để

nghe.10% còn lại chủ yếu chọn nhạc K-pop.

Sau một thời gian tiếp xúc với các bài hát tiếng Anh thì 90% học sinh nghe thường

xuyên nhạc pop.

Khi nhận thấy học sinh rất thú vị với việc học tiếng Anh qua bài hát, tối đi sâu

vào nghiên cứu để một lần nữa khẳng định “Tại sao cần áp dụng dạy tiếng Anh qua

các bài hát nhạc pop dành cho học sinh THPT”

II.Mục đích nghiên cứu, nội dung nghiên cứu

1.Mục đích

Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm ra các đặc điểm của phép lặp về ngữ âm, từ

vựng, ngữ pháp, ngữ nghĩa trong các ca khúc nhạc pop bằng tiếng Anh và tiếng Việt.

Từ đó rút ra những điểm giống nhau và khác nhau về việc sử dụng phép lặp

trong các ca khúc nhạc pop. Mặt khác nghiên cứu này cũng mong muốn có một phần

6



đóng góp trong việc thúc đẩy kỉ năng nghe, nói trơi chảy, và khả năng dịch của học

sinh. Mục đích cuối cùng là đề xuất một số gợi ý cho việc dạy và học tiếng Anh.Và

đặc biệt để khẳng định lý do tại sao nên đưa các bài hát nhạc pop vào dạy và học

ngoại ngữ.

2. Nội dung nghiên cứu

1. Các đặc điểm của phép lặp ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng, ngữ nghĩa trong các ca

khúc bằng tiếng Anh và tiếng Việt là gì?

2. Những điểm tương đồng và dị biệt của phép lặp ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng,

ngữ nghĩa trong hai ngơn ngữ kể trên là gì?

III. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi ứng dụng, phương pháp nghiên cứu

1.Đối tượng nghiên cứu

Khảo sát các đặc điểm ngôn ngữ của phép lặp được sử dụng trong các ca khúc

nhạc pop từ những năm 1980- 1990 đến năm 2000. Các đặc điểm ngôn ngữ của phép

lặp bao gồm phép lặp ngữ âm, phép lặp từ vựng, phép lặp ngữ pháp và phép lặp ngữ

nghĩa.

2. Phạm vi ứng dụng.

Học sinh trong trường THPT Đồng Hới

3. Phương pháp nghiên cứu

3.1. Phương pháp chung

Trong luận văn này người nghiên cứu sử dụng quan điểm tập hợp và phân tích số

liệu kết hợp định tính và định lượng. Theo các mục tiêu được đề ra của luận văn thì

việc kết hợp giữa phương pháp định tính và định lượng sẽ phát huy được những ưu

điểm của hai phương pháp nghiên cứu này. Theo Ary, Jacobs, Sorensen và Razavich

(2010) mục tiêu của việc kết hợp giữa phương pháp định lượng, định tính là để sử dụng

thế mạnh của các phương pháp trong một nghiên cứu. Bằng cách này thì có thể làm

giảm thiểu tối đa những mặt yếu của mỗi phương pháp. Việc phối hợp của hai phương

pháp này làm cho kết quả nghiên cứu rõ ràng hơn, thuyết phục hơn. Bên cạnh đó thì sự

7



kết hợp này chính là giúp người nghiên cứu trả lời được hai câu hỏi nghiên cứu được đề

ra trong luận văn của mình. Đặc biệt Câu hỏi nghiên cứu số 1 là về đặc điểm của phép

lặp ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng, ngữ nghĩa trong các ca khúc nhạc pop bằng tiếng Anh

và tiếng Việt. Với Câu hỏi nghiên cứu số hai thì sự kết hợp này giúp người nghiên cứu

nắm được sự khác nhau và giống nhau về số lượng và tính chất sử dụng phép lặp giữa

tiếng Anh và tiếng Việt trong các ca khúc nhạc pop. Cụ thể như sau:

- Sử dụng phương pháp định tính thơng qua quá trình miêu tả, đối chiếu.

- Sử dụng phương pháp định lượng thông qua việc thống kê tần xuất xuất hiện

của 200 BHTA và 200 BHTV.

- Sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp.

3.2. Phương pháp thu thập ngữ liệu

Trong nghiên cứu này, các mẫu (sample) của phép lặp được thu thập bao gồm từ

một câu, một dòng của bài hát có chứa phép lặp từ hơn 400 bài hát tiếng Anh và tiếng

Việt bằng lấy từ sách, ấn phẩm tạp chí, một phần từ các bài hát trên Internet. Dựa trên

nền tảng lý thuyết, người nghiên cứu sẽ đọc tất cả các tài liệu để chọn ra các ví dụ về

phép lặp.

Nguồn dữ liệu này được sử dụng để mơ tả và phân tích so sánh phép lặp về ngữ

âm, từ vựng, ngữ pháp, ngữ nghĩa. Các kết quả phân tích dữ liệu được trình bày bằng

cách sử dụng bảng, biểu đồ hình cột. Các phát hiện về sự tương đồng và sự dị biệt của

phép lặp được đưa ra từ phân tích mơ tả và so sánh đối chiếu.

3.3. Phương pháp phân tích ngữ liệu

Phương pháp miêu tả đặc điểm và thống kê định lượng được sử dụng để phân

tích các mẫu mang phép lặp ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, ngữ nghĩa trong các BHTA

và BHTV.

Phương pháp đối chiếu song song: tiếng Anh và tiếng Việt đều là ngơn ngữ đích,

mục đích để tìm ra những điểm tương đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ trên cơ sở

những đặc điểm đó. Đối chiếu các đặc điểm ngơn ngữ của phép lặp nhằm tìm ra

8



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

b. Khái niệm liên kết văn bản và một số khái niệm liên quan đến liên kết văn bản

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×