Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Nếu ở trong tình trạng khô thì kén mất sức sống trong 1 – 4 ngày, dưới 0oC hoặc trên 65oC có thể bị bất hoạt trong 30 phút. Một số chất sát trùng như formalin 10% và amoniac 5% có thể sử dụng để sát trùng, đun amoniac 5% ở 65oC trong 30 phút để tiêu diệt

Nếu ở trong tình trạng khô thì kén mất sức sống trong 1 – 4 ngày, dưới 0oC hoặc trên 65oC có thể bị bất hoạt trong 30 phút. Một số chất sát trùng như formalin 10% và amoniac 5% có thể sử dụng để sát trùng, đun amoniac 5% ở 65oC trong 30 phút để tiêu diệt

Tải bản đầy đủ - 0trang

Hình 4.9. Chu trình phát triển của Cryptosporidiidae

4.2.2. Dịch tễ học

- Đường truyền lây

Phát tán: mầm bệnh phát tán chủ yếu qua phân của gia súc và người bị bệnh

Xâm nhập: Ký chủ bị nhiễm bệnh chủ yếu là do nuốt phải nang trứng

(oocysts) trưởng thành có trong thức ăn, nước uống hay nước tắm.

- Sự phân bố:

Bệnh do Cryptosporidiidae đã được ghi nhận trên 40 nước, ở cả 6 châu lục.

Bệnh đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới như Mỹ, Anh, Nhật, Đài Loan và đặc biệt

là ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

- Vật chủ:

Bệnh thường ít gặp ở thú cưng như chó mèo, nhưng lại gặp nhiều ở một số

lồi động vật khác ví dụ như trâu bò, linh dương, dê cừu, ngựa...

Hầu hết người ở mọi lứa tuổi đều cảm nhiễm với Cryptosporidiidae, nhưng

những đối tượng sau đây lại có nguy cơ nhiễm cao hơn: những người có hệ thống



lympho T bị suy giảm do nguyên nhân nhiễm virus, những người mắc bệnh AIDS,

các đối tượng đồng tính, trẻ em suy dinh dưỡng, bác sỹ thú y thường xuyên tiếp

xúc với yếu tố nguy cơ.

4.2.3. Triệu chứng, bệnh tích

4.2.3.1. Triệu chứng

- Bò

Bê sơ sinh và những bê mới lớn có độ mẫn cảm cao hơn động vật trưởng

thành. Triệu chứng chính ở những động vật sơ sinh là yếu ớt, chán ăn, đau bụng,

tiêu chảy, sụt cân, làm chậm phát triển trong những tuổi đầu tiên và tỷ lệ chết cao.

Tùy vào cường độ nhiễm mà con vật có mức độ chán ăn, mất nước khác

nhau. Trong hầu hết trường hợp ở những con vật trưởng thành bình thường thì

bệnh tự khỏi trong vài ngày.

Những trường hợp sức đề kháng yếu, gia súc có thể mất tới 10 – 15lít nước

mỗi ngày, cơ thể già yếu hoặc suy dinh dưỡng thường chết do bị mất nước cấp

tính, bại liệt, kiệt sức nếu khơng được chẩn đốn và điều trị kịp thời. Phân có màu

vàng hoặc xanh chứa tồn nước và chứa các chất nhầy. Sản lượng thịt và sữa giảm

rõ rệt.

- Người

Thời gian nung bệnh trung bình là 7 ngày, sau đó người mắc bệnh có các

triệu chứng đặc trưng của bệnh.

Đối với người có sức đề kháng cao, chỉ có biểu hiện triệu chứng lâm sàng

nhẹ, sau thời gian ủ bệnh có triệu chứng tiêu chảy ở mức độ vừa, sốt nhẹ hoặc

khơng sốt, ít có dấu hiệu đau bụng và bệnh tự khỏi trong vòng 1 – 2 tuần.

Ở những người bị suy giảm miễn dịch, triệu chứng chính khi nhiễm bệnh là

tiêu chảy (dữ dội) giống kiểu tiêu chảy do dịch tả, phân toàn nước, đau quặn bụng.

Bệnh nhân mệt mỏi toàn thân, sốt, chán ăn, buồn nôn. Cơ thể không tiêu diệt được

ký sinh trùng khiến cho bệnh kéo dài và có thể gây tử vong.

4.2.3.2. Bệnh tích

Bệnh tích chủ yếu xuất hiện ở đường ruột, niêm mạc ruột tổn thương nghiêm

trọng. Quá trình con vật bị tiêu chảy làm cho lông nhung trong niêm mạc teo nhỏ

và ngắn lại.

4.2.4. Chẩn đoán

- Chẩn đoán lâm sàng



-



-



-



Dựa trên một số triệu chứng thường thấy là tiêu chảy, phân tồn nước khơng

có máu, biếng ăn, ói mửa, bụng co cứng và giảm cân.

- Chẩn đoán dịch tễ

Dựa vào đặc điểm dịch tễ của bệnh. Ví dụ như sự phân bố của bệnh, lịch sử

của bệnh tại địa phương và loài ký chủ của Cryptosporidiidae.

- Phát hiện oocysts trong phân

Sử dụng phương pháp nhuộm acid nhanh cải tiến (Ziehl Neelsen): quan sát

dưới kính hiển vi với vật kính 40X, chúng ta sẽ thấy các oocysts có hình tròn hoặc

hình ovan bắt màu hồng sẫm, sáng rõ trên nền màu xanh của tiêu bản.

- Phương pháp khác

Người ta có thể sử dụng phương pháp PCR để chẩn đoán bệnh do

Cryptosporidiidae gây ra, đây là phương pháp chính xác và được sử dụng khá rộng

rãi hiện nay.

Ngồi ra còn có thể sử dụng phương pháp ELISA để phát hiện các kháng

nguyên bề mặt hoặc kháng thể có trong huyết thanh người hoặc gia súc nhiễm

bệnh.

Sử dụng KIT chẩn đốn nhanh.

4.2.5. Phòng bệnh

Cần có chuồng trại khơ ráo và sạch sẽ để bò cái sinh con, cho bê con uống sữa đầu

bằng dụng cụ đã được sát trùng, cho ăn và chăm sóc những con ốm cuối cùng để

hạn chế phát tán ký sinh trùng từ những con bê ốm sang con khỏe thông qua dụng

cụ đựng thức ăn và nước uống.

Phải nhanh chóng cách ly những con ốm khỏi những con khỏe mạnh để tránh sự

lây nhiễm. Nâng cao sức đề kháng cho con vật.

Tránh tiếp xúc với các nguồn bệnh tiềm tàng có ở bệnh viện, phòng thí nghiệm, các

trung tâm điều dưỡng…vv

Giữ gìn sức khỏe, thu gom và vứt bỏ các chất thải sinh học nguy hiểm, đun sôi

nước trước khi dùng.

Không đi tắm ở hồ bơi công cộng khi đang mắc bệnh, cách ly những người nhiễm

bệnh.

4.2.6. Điều trị

Một số loại thuốc như Nitazoxanide, Paromomycin có hiệu quả trong việc điều trị

tiêu chảy do Cryptosporidiidae.

Halofuginone có thể làm giảm khả năng sinh sản thêm oocysts của cầu trùng họ



Cryptosporidiidae.



4.3. BỆNH GẠO LỢN, GẠO BÒ

4.3.1. BỆNH GẠO LỢN (Cysticercosis)

4.3.1.1. Đặc điểm bệnh và căn bệnh

- Đặc điểm bệnh

Bệnh gạo lợn là bệnh ký sinh trùng lây chung giữa người và động vật. Đây

là một bệnh mạn tính gây tổn thương ở da, cơ, não của lợn và người do ấu trùng

của sán dây ký sinh gây ra.

- Căn bệnh

Bệnh do ấu trùng Cysticercus celulose gây ra.

Hình thái:

Ấu trùng có hình hạt gạo, hạt đu đủ với kích thước từ 5 – 8 mm tùy vào vị trí

ký sinh. Mầm bệnh thường xuất hiện ở cơ thịt lợn như cơ lưỡi, cơ mông, cơ cổ, cơ

liên sườn, cơ bụng, cơ tim.

Bên trong ấu trùng chứa đầy nước (95,5%); 2,5% albumin; 0,6% muối và các

chất khác. Trong bọc có chứa 1 đầu sán lộn ngược, đầu sán mang đặc điểm giống

sán trưởng thành đã sinh ra nó.

Sán trưởng thành Taenia solium ký sinh ở ruột non người, nhân dân thường gọi

là “sán xơ mít”. Sán dài từ 2 – 7 m, màu trắng nhạt. Đầu có dạng hình tròn mang

bốn giác hút lớn, trên giác khơng có móc. Đốt thành thục hình vng và có chứa

nhiều tinh hồn, mỗi tinh hồn có ống dẫn tinh riêng rồi sau đó có ống dẫn tinh

chung, cuối cùng đổ ra lỗ sinh dục đực.

Cơ quan sinh dục cái nằm ở giữa đốt chứa noãn hồng và buồng trứng, thơng ra

bên ngồi qua lỗ sinh dục cái nằm cạnh lỗ sinh dục đực.

Chu trình phát triển:

Chu trình phát triển của gạo lợn là chu trình gián tiếp thông qua vật chủ trung

gian là những động vật có xương sống như lợn, lợn rừng, chó. Người là vật chủ

duy nhất chứa sán dây trưởng thành (vật chủ chuyên tính).

Sán trưởng thành ký sinh ở người, đầu cắm sâu vào niêm mạc ruột non để lấy

chất dinh dưỡng. Sau đó, trứng chứa đầy ở bên trong những đốt sán già (khoảng 5

– 6 đốt) được thải ra ngồi theo phân.



Hình 4.2. Chu trình phát triển của gạo lợn

Nếu ký chủ trung gian (lợn, lợn rừng, chó mèo, người,...) nuốt phải trứng, trứng

sẽ di chuyển về ruột non và giải phóng thai trùng 6 móc (Onchosphere). Sau

khoảng 24 – 72 giờ, thai trùng chui vào mạch máu và ống lâm ba ruột, theo hệ tuần

hoàn về các cơ quan khác trong cơ thể. Lúc đầu hình thành bọc nước, sau 40 – 50

ngày hình thành dạng Cysticercus celulose ở các cơ tim, cơ hồnh cách mơ, cơ liên

sườn, cơ mông, cơ lưỡi, cơ cổ, cơ bụng tạo thành gạo.

Sau 2 – 4 tháng từ khi ăn phải trứng sẽ hình thành Cysticercus celulose hồn

chỉnh trong cơ. Số lượng gạo trong cơ có khi lên đến hàng nghìn do lợn nuốt phải

đốt sán có nhiều trứng.

4.3.1.2. Dịch tễ học

- Sự phân bố

Trên thế giới, bệnh sán dây lợn và ấu trùng sán dây lợn phân bố nhiều nơi liên

quan đến tập quán ăn thịt lợn và nuôi lợn thả rơng.

Hiện nay đã phát hiện ít nhất 50 tỉnh trong nước ta có bệnh sán dây và ấu trùng

sán dây lợn lưu hành, có nơi tỷ lệ nhiễm sán dây lên đến 12%, ấu trùng sán dây là

5,7% như ở Bắc Ninh, bệnh tập trung chủ yếu ở vùng núi.

- Đường truyền lây

Bệnh lây chủ yếu qua đường ăn uống. Ở động vật là do ăn phải phân người có



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Nếu ở trong tình trạng khô thì kén mất sức sống trong 1 – 4 ngày, dưới 0oC hoặc trên 65oC có thể bị bất hoạt trong 30 phút. Một số chất sát trùng như formalin 10% và amoniac 5% có thể sử dụng để sát trùng, đun amoniac 5% ở 65oC trong 30 phút để tiêu diệt

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×