Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
III. Những bài học về thực tiễn làm báo rút ra trong quá trình học tập và sáng tạo tác phẩm báo chí của bản thân.

III. Những bài học về thực tiễn làm báo rút ra trong quá trình học tập và sáng tạo tác phẩm báo chí của bản thân.

Tải bản đầy đủ - 0trang

được thổi bùng lên ngọn lửa đam mê, yêu nghề; người thì lại thấy chán nản, thất

vọng và muốn bỏ cuộc…

4 năm ngồi trên ghế nhà trường với những tiết học lý thuyết, chúng em đã được

nhiều lần nghe các thầy cơ giáo nói về sự nguy hiểm và vất vả của nghề báo, thế

nhưng khi chưa được cọ xát thực tế thì chúng em chưa thể nhận thức hết được ý

nghĩa của những lời giảng ấy. Và đợt thực tập đầu tiên này đã giúp chúng em

thấy thấm thía hơn rất nhiều.

Nhiều lúc thấy chán nản và thất vọng khi mọi chuyện khơng như mình tưởng

tượng. Có khi là vì những tin, bài mà mình dồn bao nhiêu tâm huyết và cơng sức

để viết bị gạt ra ngồi vì đã có bài của phóng viên trong báo; có khi lại mệt mỏi

vì cứ phải chạy theo các anh chị phóng viên để xin đi cùng tác nghiệp nhưng vẫn

khơng được người ta “để ý” đến; có khi lại thất vọng vì viết xong một bài mất

bao thời gian mà vẫn khơng được ngó ngàng đến, khi hỏi thì cũng chỉ nhận được

câu trả lời muôn thuở: “Anh / chị sẽ xem qua cho em”… nhưng chờ mãi cũng

chẳng thấy đâu.

Chính những điều ấy đã làm mất đi phần nào ở bản thân em niềm tin và lòng

nhiệt huyết với nghề báo, để rồi sau thời gian thực tập, có khơng ít lần em cho

rằng mình khơng thích hợp với nghề báo, mình khơng thể làm được nghề báo,

mình chọn nghề báo là sai lầm… Nhưng có lẽ “thất bại là mẹ thành cơng” – vì

vậy hãy biết chấp nhận thất bại để có nhiều thành cơng hơn nữa.Mỗi lần vấp ngã

là một lần thêm trưởng thành. Có vấp ngã, mới có thể biết rằng con đường chúng

ta đi khơng hề bằng phẳng, để từ đó mình sẽ có cái nhìn xa hơn, rộng hơn trong

mọi việc.

Đến bây giờ, khi chỉ còn mấy tháng nữa là hết thời sinh viên, bản thân em nhận

ra rằng 4 năm sinh viên thực sự là một vốn rất quý, tuổi trẻ lại càng là một vốn

q nữa. Sở dĩ mình có thể đi nhiều, hỏi nhiều, tiếp xúc, va chạm và học hỏi

được nhiều vì bởi rằng mình mang cái mác sinh viên và mình còn trẻ. Nhiều lúc

bản thân vẫn tự hình dung sau này mình ra trường rồi, đã đi làm gì đó rồi, liệu

rằng có cơng ty, nhà máy, xí nghiệp nào sẵn sàng giang rộng tay mà chào đón

mình vào, cho hỏi han đủ thứ hay không? Sở dĩ bây giờ mình làm được điều đó

vì mình là sinh viên, hỏi và học theo nghĩa là học, theo nghĩa là phi lợi nhuận, và

bởi vì mình còn trẻ, còn bé xíu, còn ngồi trên ghế nhà trường, hằng mở mồm ra

là sách vở, là em thực tế còn kém lắm, nên họ giúp mình. Nhưng sau này bản

thân mình đi làm ở 1 cơng ty rồi, mình đến cơng ty khác nhờ họ giúp xem? Vậy

nên còn ngày nào, giờ nào còn mang trên mình cái mác sinh viên thì phải nên tận

dụng hết.Sau này khi ra trường bản thân phải xác định là tất cả phải tự mình hết,

chẳng có ai giúp đỡ được cho mình (gần như là thế).

10



Đi thực tập, em được chào đón bằng câu “Em cứ viết bài đi rồi gửi”. Các bạn

trong lớp cũng vậy, vì gần như báo nào cũng khơng có chỗ và thiết bị dư (máy

tính chẳng hạn) dành cho sinh viên đến thực tập.

Hầu như đứa nào cũng phải tự tìm đề tài, tự thực hiện. Tồ soạn có thể cho giấy

giới thiệu nếu bài viết đòi hỏi phải phỏng vấn chính thức nhưng chuyện được đi

theo “làm phụ tá” cho một phóng viên chính thức thì vẫn còn là ước mơ với

nhiều người.

Học báo chí là học kỹ năng, do đó việc được học hỏi trực tiếp kinh nghiệm tác

nghiệp của người đi trước là rất cần thiết. Kỳ thực tập đầu tiên này chủ yếu là để

sinh viên được tiếp xúc với mơi trường báo chí. u cầu “cứ viết bài đi rồi gửi”

theo em vơ hình trung đã xoá bỏ cơ hội cho sinh viên thực hiện mục tiêu này.

Một lãnh đạo của cơ quan báo chí nơi em thực tập từng tun bố khơng chính

thức rằng thực tập chẳng qua là “tự mình thực sự tập”.Như vậy phải chăng là phủ

nhận hoàn toàn trách nhiệm của cơ quan báo chí đối với sinh viên?Và nếu như tờ

báo “đứng ngồi cuộc chơi” thì việc gì phải nhận sinh viên thực tập? Chỉ cần nói

“chúng tơi chỉ nhận tác phẩm, không nhận người” là xong.

Bản thân em nhiều lúc cứ tưởng nghề báo “màu hồng”, mơ mộng suốt ba năm

học, nhưng lại ngại tiếp xúc, ngại tìm hiểu trong khi kiến thức chẳng có là bao.

Đến khi thực tập, tồ soạn giao việc, những lúc khơng thực hiện nổi, lại thấy

nghề báo “màu xám” và nản chí.Và chính bởi tâm lý như thế nên có khi suốt cả

mấy tuần chẳng viết nổi một tác phẩm. Nhưng sau cùng, qua mỗi lần như thế,

bản thân cũng tự “ngộ” ra được một bài học đắt giá rằng: “có lẽ mình nên học

thêm một chun ngành nào đó để có thêm kiến thức. Tiếp đến, phải mở rộng

quan hệ để có nguồn tin và xây dựng đội ngũ cộng tác viên cho riêng mình. Sau

nữa là phải kiên trì, thậm chí là… bám dai như đỉa cho đến khi các anh chị trong

tòa soạn đồng ý cho mình đi theo học hỏi”.

Cuối cùng, cần phải biết tự an ủi mình để mỗi khi vấp ngã vẫn có thể đứng dậy

đi tiếp.

Một chị phóng viên kì cựutrong tòa soạn đã từng thẳng thắn chia sẻ với bản thân

em những kinh nghiệm làm báo của một người đi trước, cụ thể rằng: Sinh viên

báo chí thời nay cần học tập… Năm Cam, Chí Phèo và AQ! Nghe có vẻ khó tin

và khó hiểu nhưng thực sự nghĩ lại thì bản thân em thấy rất đúng.Phải quan hệ

giỏi như Năm Cam, lì lợm như Chí Phèo và lạc quan như AQ.



11



Xét cho cùng, có những lúc chúng ta cần phải làm một việc xấu nho nhỏ để đạt

được điều tốt đẹp lớn hơn. Để trở thành một phóng viên tốt (chưa dám nói là

giỏi) và đi đúng con đường mình đã chọn thì “hy sinh” một chút (học tập “tính

xấu” của ba nhân vật kể trên) cũng là điều đáng làm.

Nếu thực sự nỗ lực, kỳ thực tập sẽ là điểm bắt đầu. Nếu khơng, đó sẽ là dấu

chấm hết.

Thứ nhất, nhà báo cần thu hút sự hợp tác và cùng tham gia của cơng chúng.

Trong thực tế, quy trình truyền thơng truyền thống diễn ra như sau: sự kiện được

nhà báo truyền tải tới công chúng thông qua các phương tiện truyền thơng. Trong

q trình truyền thơng đó, nhà báo đóng vai trò là người chủ động tích cực, còn

cơng chúng thường ở vị trí bị động hơn. Tuy nhiên, trong mơi trường truyền

thơng mới, quy trình truyền thơng đơn nhất đã thay đổi, ranh giới giữa nhà báo

và công chúng dần bị xóa nhòa, cơng chúng ngày càng chủ động và tích cực hơn,

khiến chủ thể của truyền thơng được chuyển từ sự “lũng đoạn độc quyền” của

phóng viên chuyên nghiệp thành phóng viên và cơng chúng cùng chia sẻ, mơ

hình truyền thông được chuyển từ (đơn nhất) một chiều sang truyền thơng tương

tác (đa chiều). Sự nhất thể hóa giữa người truyền thông và công chúng đã trở

thành nét đặc trưng chủ yếu của mơ hình truyền thơng mới trong kỷ ngun

truyền thơng hội tụ.

Ví dụ, các cuộc tấn cơng tại Mumbai (Ấn Độ) tháng 11.2008 đã tạo ra một “cơn

bão” tin tức được cập nhật trực tiếp từ người dân, làm tăng lượng truy cập và

thông tin trên các trang mạng xã hội Twitter và Flickr. Một bản đồ trên Google

map về các địa điểm bị tấn công nhanh chóng được thiết lập. Một bài viết dài về

các cuộc tấn cơng nhanh chóng xuất hiện trên trang Wikipedia (trang bách khoa

tồn thư mở do độc giả đóng góp) chưa đầy một tiếng đồng hồ sau cuộc tấn

cơng”.

Qua đó, có thể thấy, công chúng là đối tác quan trọng của nhà báo. Vì vậy, để có

thể sử dụng những thơng tin thật sự hữu ích từ cơng chúng, các trang tin trên

mạng cần mời gọi và tơn trọng sự đóng góp nội dung từ phía cơng chúng. Nếu

khơng, cơng chúng sẽ dễ dàng đi sang các trang web khác – nơi họ có thể tương

tác, để lại ý kiến của mình, vì biết rằng ý kiến đó sẽ có người đọc hoặc nghe.

Ngồi ra, khả năng tư duy của phóng viên còn được thể hiện thơng qua các sản

phẩm báo chí hội tụ, phương tiện truyền thơng hợp nhất, thu hút lượng cơng

chúng lớn cho cơ quan báo chí của mình.

Thứ hai, nhà báo cần biết tổng hợp và chắt lọc thông tin. Trong môi trường

truyền thông hội tụ, sự đa dạng hóa của các loại hình truyền thơng đã đem lại

cho con người nguồn thông tin đa dạng và phong phú, tuy nhiên sự hỗn tạp và

12



thiếu trật tự của thơng tin đã khiến cơng chúng gặp khơng ít khó khăn trong việc

lựa chọn những thơng tin hữu ích, thậm chí là bị “quấy rối” trước tình trạng

“bùng nổ thông tin”. Với sự đa dạng của các phương tiện truyền thông cũng

khiến tần suất tiếp xúc với các phương tiện truyền thông của công chúng tăng

mạnh, ảnh hưởng đến cuộc sống của con người, khiến mọi mặt trong đời sống

đều mang dấu ấn của truyền thông. Đặc biệt, trong trong thời đại Web2.0, cơng

chúng có thể tự cung cấp nội dung thông tin, đồng thời thông qua các kênh

truyền thông tiến hành các hoạt động giao lưu và xã hội hóa truyền thơng.

Trong xã hội hiện đại, sự ảnh hưởng của các phương tiện truyền thông càng ngày

càng lớn, khả năng phân biệt tính chính xác của cơng chúng đối với thơng tin lại

khơng cao, vai trò “gác cổng” của báo chí khơng được phát huy tốt, khơng khu

biệt được một cách hiệu quả đối với thông tin, thậm chí xuất hiện các luồng tin lá

cải, sai sự thật, câu khách rẻ tiền. Trên mạng Internet, hiện tượng này càng

nghiêm trọng hơn, phá hoại “môi trường sinh thái” vốn có của mạng Internet,

xâm phạm đến quyền được nắm bắt thơng tin của cơng chúng.

Trong bối cảnh đó, vai trò của nhà báo trong quá trình tổng hợp và chắt lọc thông

tin, đem đến cho công chúng những sản phẩm truyền thơng chất lượng, giảm

thiểu những khó khăn cho cơng chúng trong vấn đề tiếp nhận những thơng tin

hữu ích, làm tốt vai trò của “người gác cổng” là rất cần thiết.

Hiện nay, giá trị then chốt của nhà báo không chỉ đơn thuần là thu thập thông tin

và đưa tin, mà trong mớ thông tin hỗn loạn, phức tạp như hiện nay cần phải biết

chọn lọc hợp lý, tổng hợp, đánh giá những thơng tin quan trọng có giá trị thực

sự, tổ hợp và sắp xếp một cách logic các thơng tin “hổ lốn” ấy, từ đó cung cấp

những bài phân tích, bình luận có giá trị đối với công chúng, giúp họ hiểu và

nắm một cách chân thực, hệ thống và sâu sắc hơn những sự kiện xảy ra trong xã

hội.

Thứ ba, nhanh nhưng phải chính xác. Trong kỷ nguyên truyền thông hội tụ, mặc

dù cách thức truyền thông luôn được đổi mới, nhưng “nội dung là số một” vẫn là

yếu tố then chốt để các hãng truyền thông cạnh tranh với nhau và yêu cầu về chất

lượng nội dung cũng cao hơn. Sự hội tụ về mặt kỹ thuật đã khiến tốc độ truyền

phát thông tin tăng lên nhanh chóng, nhưng chất lượng nội dung khơng cao và

xem nhẹ tính khách quan của báo chí; tin, bài thiếu chiều sâu, hiện tượng đồng

nhất hóa (giống nhau) khá nghiêm trọng. Hiện tượng này được thể hiện ở sự

trùng lặp và na ná trong các bản tin, góc độ tiếp cận khơng có điểm đột phá. Với

một sự kiện, nhưng nhiều tờ báo cùng đăng tải trên trang chủ ở góc độ tiếp cận

giống nhau. Đặc biệt, khi trong nước và quốc tế xảy ra sự kiện lớn, tình trạng

“tông xe” này lại càng rõ nét, phần lớn đều dùng bài viết hoặc ảnh của hãng

truyền thông lớn, nên nội dung gần như khơng có sự khác biệt nhiều.

13



Ngồi ra, tình trạng đồng nhất hóa còn được thể hiện ở sự trùng lặp trong phong

cách biên tập, dàn trang, cách thức bố trí giao diện, chương trình truyền hình;

trùng lặp trong việc xác định công chúng mục tiêu và thời gian ra báo…

Hiện nay, cuộc cạnh tranh giữa các phương tiện truyền thông ngày càng gay gắt,

các hãng truyền thông lớn đều lấy việc đưa các bản tin độc quyền vào thời điểm

sớm nhất làm tôn chỉ. Tuy nhiên, vì theo đuổi tính cấp thời và “độc quyền” thơng

tin, nhiều nhà báo gần như phải biên tập rất nhanh, và chú ý rất nhiều đến kỹ xảo

làm “nóng” bản tin để “câu” độc giả, khán giả. Hậu quả của việc theo đuổi tốc độ

dẫn đến coi nhẹ tính khách quan của báo chí, đưa tin thiếu chiều sâu, nội dung

hời hợt. Ngồi ra, một số cơ quan báo chí vì lợi ích kinh tế nên tìm mọi cách để

lấy lòng “thượng đế”, bằng các nội dung chương trình có khuynh hướng câu

khách, kém chất lượng, rẻ tiền…

Thứ tư, nhà báo cần có tư duy đa phương tiện. Nhìn từ đời sống truyền thơng

hiện nay ở nước ta có thể thấy, hiện có khơng ít phóng viên báo in cảm thấy rất

khó khăn khi sử dụng phương thức tác nghiệp bằng các phương tiện truyền thơng

mới trong đó có mobile, đơn giản vì họ quen lối viết cầu kỳ, chỉn chu, thậm chí

có phần “cơng thức hóa”. Do đó, bên cạnh việc sở hữu một chiếc máy điện thoại

thông minh kha khá, nhà báo cần phải có “tư duy mobile” khi tác nghiệp.

Hiện nay, nhiều hãng truyền thông lớn trên thế giới đều yêu cầu nhà báo cùng lúc

phải cung cấp các nội dung cho nhiều loại hình truyền thơng khác nhau, một

phóng viên làm việc trong cơ quan truyền thông đa phương tiện, sau khi phỏng

vấn một sự kiện, cần hồn thành rất nhiều cơng việc như viết tin cho báo giấy,

gửi sản phẩm cho truyền hình và phát thanh, thậm chí cả Internet bao gồm video,

ảnh, bản tin viết cho điện thoại di động. Tuy nhiên, yêu cầu đối với nhà báo “đa

kỹ năng” cần phải linh hoạt để vừa có thơng tin, vừa có hình ảnh tĩnh và hình

ảnh động, và điều quan trọng là ln ý thức về việc gửi về tòa soạn một cách

nhanh nhất. Theo nhà báo Lê Quốc Minh, Tổng biên tập báo điện tử

Vietnamplus, làm báo trên điện thoại di động sẽ là xu hướng chủ đạo, vì thế việc

tác nghiệp bằng mobile cũng sẽ trở nên phổ biến trong tương lai để phục vụ thể

loại mobile news. Đây là một thể loại mới, có thể bổ sung cho báo in, phát thanh

và truyền hình. Tuy nhiên, nhà báo cần chú ý đưa tin nhanh, nhưng phải phản

ánh đầy đủ sự thật, bởi khơng phải cái gì nhanh cũng đúng.

Tóm lại, để thích ứng trong mơi trường truyền thơng mới, nhà báo “đa kỹ năng”

ngồi việc nắm bắt các cơng nghệ làm báo truyền thống, phải biết xử lý ảnh và

video, đặc biệt biết sử dụng mạng xã hội để tăng giá trị cho tờ báo điện tử của

mình và coi cơng chúng là đối tác trong quá trình tác nghiệp. Tuy nhiên, nhà báo

luôn phải tỉnh táo, biết kiểm chứng khi đọc thông tin trên mạng xã hội, hãy luôn

nhớ và tìm trả lời các câu hỏi: Ai là nguồn tin? Có phải họ thực sự là người họ tự

14



nhận? Nhà báo có thể chắc chắn rằng những người đó đang đứng ở địa điểm đó?

Thơng tin này có nhất qn với các báo khác khơng? Thơng tin đó có vẻ đáng

ngờ không?



15



KẾT THÚC

Đợt thực tập lần này tuy chỉ kéo dài có 1 tháng, tuy là khoảng thời gian

khơng nhiều nhưng qua đó, tơi cũng đã học được rất nhiều kinh nghiệm về việc

quay phim, thực hiện, biên tập một tác phẩm truyền hình và phát thanh. Nhờ

những kinh nghiệm đó mà tơi đã nâng cao được tầm hiểu biết, kiến thức chuyên

môn mà kinh nghiệm thực tế cho bản thân.

Xin cảm ơn Ban Công nghệ, báo điện tử Zing News cùng những sự chỉ

bảo tận tình của giáo viên hướng dẫn đã giúp tơi thực hiền và hồn thành kỳ thực

tập một cách thuận lợi và đạt nhiệm vụ được giao.



16



17



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

III. Những bài học về thực tiễn làm báo rút ra trong quá trình học tập và sáng tạo tác phẩm báo chí của bản thân.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×