Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Công tác bồi dưỡng học sinh được nhà trường đặc biệt, quan tâm, đầu tư, trong năm năm gần đây đã có nhiều em đạt học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, Chất lượng giáo dục đã góp phần khẳng định được vị thế của nhà trường

Công tác bồi dưỡng học sinh được nhà trường đặc biệt, quan tâm, đầu tư, trong năm năm gần đây đã có nhiều em đạt học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, Chất lượng giáo dục đã góp phần khẳng định được vị thế của nhà trường

Tải bản đầy đủ - 0trang

cự phù hợp với đặc trưng môn học dễ tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,

hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh từ phát huy tính tích cực, chủ động

sáng tạo của học sinh.

Có thể thấy rằng môn Âm nhạc là một môn học năng khiếu, đặc thù của

môn học là dễ lôi cuốn học sinh, dễ dàng lơi cuốn học sinh, phát huy tích cực,

hiệu quả trong học tập. Tuy nhiên, giáo viên giảng dạy bộ môn này phải biết linh

hoạt, sáng tạo trong phương pháp truyền giảng, luyện tập kỹ năng cho học sinh.

Các phân môn trong bộ môn Âm nhạc đa số đều đòi hỏi người học phải có năng

khiếu và thực sự u thích. Chính vì thế việc tìm tòi, sáng tạo các phương pháp

dạy học tích cực ln là nhu cầu cần thiết đối với mỗi giáo viên.

Là một giáo viên dạy âm nhạc tại trường TH An Thịnh xã An Thịnh huyện

Văn Yên, trực tiếp giảng dạy bộ môn Âm nhạc trong nhiều năm qua tôi thấy hạn

chế lớn nhất của các em là thói quen thụ động trong q trình học âm nhạc cụ thể

là phân mơn học hát, các em chưa chủ động tìm hiểu bài, mà chỉ trông chờ giáo

viên lên lớp hát mẫu để hát theo, đối với các bài hát khó thì các em ít nhớ và tỏ ra

không hứng thú học, Đặc biệt là đối với các em HS lớp 5 lứa tuổi có nhiều thay

đổi về đặc điểm tâm sinh lý, các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự

thay đổi, sự hồn nhiên của trẻ thơ đã có sự giảm sút. Một số em đã tỏ ra khơng

thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp vì vậy việc tạo cho

học sinh hứng thú trong học tập là một điều hết sức cần thiết.

Bên cạnh đó tơi thấy trong giảng dạy âm nhạc phần lớn giáo viên lên lớp

dạy chay không có phương tiện hỗ trợ cho mơn học, nếu có nhưng lại chưa đủ

điều kiện về cơ sở vật chất như chưa có phòng học âm nhạc. Một số trường đã có

đàn song giáo viên lại chưa thạo sử dụng dẫn đến HS bị nhàm chán không hứng

thú học môn Âm nhạc, từ thực tế trên cũng như thực tiễn của học sinh trường TH

An Thịnh một số HS ít có điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo

viên tạo được hứng thú trong giảng dạy bằng việc sử dụng đàn organ trong dạy

học nhất là tạo cho HS có cơ hội nghe giai điệu bản nhạc, thẩm âm và tự khám

phá giai điệu thay vì nghe GV hát mẫu sẽ giúp cho học sinh say mê hứng thú với

bộ môn âm nhạc hơn sẽ phát triển tư duy, óc sáng tạo góp phần cùng các mơn học

khác phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh. Là động lực thúc đẩy để học sinh

phát triển tồn diện về “Đức – Trí – Thể - Mĩ”. Bồi dưỡng những năng khiếu nghệ

thuật, đẩy mạnh phong trào văn hóa, văn nghệ trong nhà trường góp phần làm cho

khơng khí của nhà trường thêm vui tươi lành mạnh.

Ngồi ra GV cần phải linh hoạt, khai thác triệt để đồ dung dạy và học. Đối

với môn Âm nhạc cần khai thác triệt để cây đàn Organ. Nắm chắc những tính

năng quan trọng của đàn và sử dụng thành thạo để áp dung trong giảng dạy có

hiệu quả cao.

3. Mục đích của kinh nghiệm:

Trong những năm gần đây, việc đào tạo giáo viên âm nhạc cho các trường

phổ thông về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu. Quy mô đào tạo ngày càng được

mở rộng, hầu hết các địa phương đều đào tạo giáo viên âm nhạc cho bậc tiểu học

3



và trung học cơ sở. Vấn đề đặt ra là khả năng đệm hát của giáo viên âm nhạc

trong các trường có đáp ứng được yêu cầu giảng dạy môn âm nhạc hay không?

Chúng ta biết rằng, khả năng thị phạm của GV trước học sinh là rất quan

trọng, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc thì khả năng này cần phải đề cao. Khi GV

đêm đàn để các em hát chắc chắn sẽ kích thích được sự hưng phấn cho các em và

tiết học sẽ sôi nổi hơn nhiều. Chính từ điều này, chúng ta sẽ phát huy tối đa khả

năng của học sinh, thu hút các em tham gia vào hoạt động học một cách tích cực

hơn, dần hình thành tư duy độc lập, tự chủ động trong học tập.

Trong một tiết học đặc biệt đối với các em học sinh miền núi được làm

quen với đàn Organ đó là một điều mới lạ nên các em rất có hứng thú mỗi khi

giáo viên đệm đàn cho các em hát. Có tiếng đàn Organ tạo cho các em sự hăng

say, và tự tin khi thể hiện bài hát.

Đặc biệt đối với các em HS lớp 5 ở lứa tuổi này các em đang có sự rụt rè và

ngại hát, có những em đã thay đổi về giọng nói. Nhưng khi được giáo viên đệm

đàn cho tập từng câu và hát cả bài thì các em rất hăng say và nhiệt tình hát. Trong

một tiết học hát thì vai trò của đàn organ là rất quan trọng và cần thiết.

Đàn organ rất quan trọng và cần thiết trong tiết học Âm nhạc vì nó vừa làm

cho tiết học sôi nổi và giúp cho các em học sinh hát chính xác về giai điệu của

một bài hát, hơn thế nữa có đàn organ giáo viên sẽ khơng phải hát mẫu đi hát mẫu

lại nhiều lần sẽ đỡ mệt và không làm cho HS bị nhàm chán trong tiết học.

Khi sử dụng nhạc cụ để dạy hát, GV không vất vả mà còn đem lại hiệu quả.

Việc đàn giai điệu các câu hát giúp HS phát triển tai nghe âm nhạc, nhạc cụ mà

còn là chỗ dựa, nâng cánh cho tiếng hát được hay hơn.

Trong trường TH dạy âm nhạc cho HS là dạy đại trà, nó khác với cách dạy

ở trường chuyên nghiệp. Khả năng âm nhạc của HS còn nhiều hạn chế, khơng

đồng đều nên việc dạy hát bằng đàn organ cần phải từ từ tiến hành theo các bước

nhất định và hợp lí. Việc sử dụng đàn cho HS để dạy hát rất cần thiết, nó giúp cho

các em nghe được âm thanh chuẩn xác của đàn, tạo sự hứng thú hiệu quả trong

giờ học.

Từ những lý do nói trên, tơi chọn viết kinh nghiệm “Tạo hứng thú cho học

sinh trong giờ học hát lớp lớp 5 thông qua việc sử dụng đàn Organ”

4. Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý liên quan đến kinh nghiệm.

Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh - Một loại hình nghệ thuật gắn bó mật

thiết với đời sống xã hội, làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, cải thiện và

nâng cao chất lượng cuộc sống và có vai trò tích cực trong việc thực hiện mục tiêu

giáo dục, đặc biệt có vị trí quan trọng đối với việc giáo dục học sinh biết thưởng

thức cái đẹp trong cuộc sống và trong văn hoá nghệ thuật. Cùng với mơn học

4



khác, âm nhạc góp phần hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng

đắn và lâu dài về mặt thẩm mĩ. Thông qua các hoạt động ca hát, nghe nhạc, tập

biểu diễn, giúp HS chủ động, linh hoạt sáng tạo, hoà nhập trong cộng đồng, cân

bằng trí lực, thể lực giữa học tập và vui chơi.

Âm nhạc gồm giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ. Giáo dục và

giảng dạy âm nhạc cho HS không nhằm đào tạo các em trở thành những người

làm nghề âm nhạc mà thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần

của các em, nhắm góp phần cùng các mơn học khác thực hiện mục tiêu của nhà

trường, mục tiêu cấp học.

Âm nhạc còn là một loại hình nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách

quan bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Ở trường Tiểu học,

mục tiêu của môn học âm nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản

về nghệ thuật âm nhạc, nhằm phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc hình thành và

phát triển năng khiếu cho học sinh.

Tóm lại: Mơn Âm nhạc ở trường Tiểu học không nhằm đào tạo những

người làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ hay ca sĩ…mà mục đích

chính là thơng qua mơn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các em

nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cho các em, nhằm xây dựng

và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc cho các em. Muốn làm được điều đó nhất

thiết các em phải được tiếp cận với âm nhạc một cách sâu rộng, bản thân các em

phải là người trực tiếp tham gia ca hát, được nghe nhạc chứ không phải là được

nghe những bài học lí thuyết khơ cứng xoay quanh những kí hiệu âm nhạc đơn

thuần. Để làm được như vậy người giáo viên phải ln tu dưỡng rèn luyện, sáng

tạo tìm ra các phương pháp, giải pháp thích hợp trong giảng dạy nhằm mục đích

giúp các em HS nói chung, HS lớp 5 nói riêng tự tin, chủ động, sáng tạo hơn

trong học tập. Có rất nhiều giải pháp giúp HS học tốt, xong ở bài viết này tôi tập

chung vào việc sử dụng cây đàn organ trong giảng dạy phân môn học hát ở lớp 5

để giúp HS hứng thú, tự tin, chủ động, sáng tạo hơn trong học tập đạt hiệu quả

cao.

Chương II. NỘI DUNG KINH NGHIỆM

1. Thực trạng của kinh nghiệm

Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục đào tạo âm nhạc có điều kiện

phát triển những bước cao hơn. Cho đến ngày nay việc đưa âm nhạc vào học

đường đã được chú trọng. Bởi vậy việc dạy âm nhạc ở trường TH mặc dù không

nhằm đào tạo các em thành những con người hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp

5



mà chủ yếu là giáo dục văn hoá âm nhạc, làm cho các em u thích nghệ thuật âm

nhạc, hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành

mạnh, sáng tạo, giàu tình cảm nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui tươi.

Âm nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý

của lứa tuổi học sinh, tạo điều kiện để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn,

trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò. Vai trò của âm

nhạc đối với đời sống con người đã được khẳng định là vô cùng quan trọng.

Bên cạnh việc dạy nhạc lý - tập đọc nhạc, âm nhạc thường thức, thì vị trí

của phân môn học hát là rất quan trọng. Đặc biệt là dạy phân môn Học hát ở học

sinh lớp 5 ở lứa tuổi này bước đầu xây dựng cho các em những kĩ năng học hát tối

thiểu, tuy nhiên quan trọng hơn là thức tỉnh trong các em những cảm xúc nội tâm,

sự ham thích hào hứng say mê với mơn học hát cũng như các hoạt động bổ ích mà

các em tham gia một cách tự giác và sáng tạo.

Trong giờ học hát, khi được tiếp xúc với âm nhạc có lời, có cảm xúc, có nội

dung cụ thể về sự vật, hiện tượng, được diễn tả bằng âm nhạc và ngôn ngữ văn

học, sẽ giúp các em phát triển ngôn ngữ và khả năng giao tiếp. Bên cạnh đó, khi

học hát, các em sẽ được nghe, được thực hành âm nhạc, từ đó phát triển năng lực

cảm thụ và thẩm mỹ âm nhạc ở mức độ cần thiết theo mục tiêu chung của môn

học. Để phát huy được tác dụng và ý nghĩa của giờ học hát, đòi hỏi phải có sự

phối hợp và tương tác của nhiều yếu tố khác nhau.

Trong những năm gần đây, việc đào tạo giáo viên âm nhạc (GVAN) cho các

trường phổ thông ở từng địa phương về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu. Quy mô

đào tạo ngày càng được mở rộng, hầu hết các địa phương đều đào tạo giáo viên

âm nhạc phục vụ cho bậc tiểu học và trung học cơ sở. Tuy nhiên, với việc đào tạo

ào ạt, đại trà như hiện nay thì khả năng đệm hát của giáo viên âm nhạc trong các

trường phổ thơng có đáp ứng được yêu cầu giảng dạy môn âm nhạc hay không?

Trên thực tế tại các trường phổ thông, việc sử dụng nhạc cụ để đệm cho học

sinh trong tiết học âm nhạc là rất hạn hữu, thậm chí nhiều trường khơng sử dụng

đến nhạc cụ, hoặc nếu có sử dung thì cũng chỉ đàn giai điệu bài hát mà thôi.

Phương tiện chủ yếu để giảng dạy là đĩa nhạc mẫu, máy nghe nhạc, hoặc nhạc

midi được chuẩn bị trước. Một số tiết học có sử dụng cơng nghệ thơng tin thì

phần âm nhạc cũng được cài sẵn trên máy tính… Xét ở diện tổng thể thì những

cách thực hiện như trên rất tiện lợi cho giáo viên. Tuy nhiên, theo nhìn nhận ở góc

độ chun mơn, việc giáo viên không chọn cách đệm đàn trực tiếp sẽ ảnh hưởng

lớn đến chất lượng giảng dạy, làm mất đi sinh khí, giá trị nghệ thuật và hứng thú

học tập của học sinh. Có nhiều lý do vì sao GVAN khơng chọn cách đệm hát trực

tiếp trong tiết dạy:

- Do nhiều trường chưa có phòng chức năng để dạy mơn âm nhạc cho nên

giáo viên gặp khó khăn khi di chuyển đàn từ phòng này sang phòng khác.

- Còn nhiều trường chưa được trang bị đàn phù hợp nên cũng gây nhiều

khó khăn cho GVAN.

6



- Do có sẵn đĩa nhạc nền, máy nghe và việc tìm nhạc nền cho bài hát rất dễ

dàng nên hầu hết GVAN thích chọn phương án này thay cho việc đệm đàn trực

tiếp tại lớp.

- Và một nguyên nhân khác, tôi cho đây là cốt lõi của vấn đề đó là kỹ năng

sử dụng nhạc cụ của GVAN còn nhiều hạn chế, thậm chí có GVAN khơng biết

cách đệm hát cho một ca khúc đơn giản nhất…

Đối với học sinh trường Tiểu học An Thịnh nơi tôi công tác đa số học sinh

là con em nông dân, mặt bằng dân trí còn thấp, điều kiện kinh tế một số hộ gia

đình rất khó khăn, học sinh khơng được tiếp cận thường xuyên với âm nhạc. Vì

vậy việc học mơn Âm nhạc còn gặp nhiều khó khăn, hiểu biết về âm nhạc lại càng

hạn chế, dẫn đến học sinh học lệch giữa các mơn văn hố và mơn năng khiếu.

Khảo sát lần đầu: Tôi cho học sinh hát biểu diễn trước lớp, kết quả một số

em yêu thích mơn học, xong nhiều học sinh còn tỏ ra nhút nhát nhiều em không

dám lên hát biểu diễn mặc dù thầy đã tạo khơng khí rất vui tươi thoải mái.

Khảo sát lần hai: Tôi cho học sinh khối hát biểu diễn trước lớp, kết quả: các

em đã có tiến bộ hơn, tuy nhiên sự thu hút học sinh vẫn chưa cao, chưa đạt kết

quả như mong đợi.

Minh chứng cụ thể thông qua kết quả môn học Âm nhạc năm học 20152016 khi chưa áp dụng chiệt để kinh nghiêm.

*Số liệu thống kê khảo sát về thái độ học tập của HS khối lớp 5 đầu

năm học 2016-2017 cho thấy:

Đầu năm học 2016– 2017

Tổng số HS

được khảo sát



Số HS u

thích mơn học



Tỷ lệ %



Số HS chưa

u thích mơn

học



Tỷ lệ %



125



45



36 %



80



64 %



Trong những năm vừa qua được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, nhà

trường được xây dựng khang trang, đầy dủ các phòng học văn hố, phòng chức

năng và phòng học bộ mơn, với những trang thiết bị hiện đại như máy tính, máy

chiếu, kết nối mạng Internet..., Đặc biệt là trang bị đàn trên lớp, đáp ứng với nhu

cầu dạy và học hiện nay .

Với môn Âm nhạc, khi được học và thực hành âm nhạc cùng với đàn organ

đa số các em đều rất thích thú và chất lượng thực hành cũng cao hơn hẳn. Giờ học

hát được tiến hành nhẹ nhàng hơn, lôi cuốn hơn, các em có năng khiếu thì việc

tiếp thu và thực hành bài học trở nên đơn giản, hiệu quả. Các em chưa phát triển

được năng khiếu cũng tích cực hơn trong học tập.

Để có được kết quả tốt trong việc dạy học bộ môn Âm nhạc sao cho học

sinh hào hứng, tiếp thu một cách có hiệu quả cao nhất. Tơi cho rằng mỗi thầy

7



giáo, cô giáo phải sử dụng thành thạo đàn Organ và áp dụng vào giảng dạy bộ

môn Âm nhạc thường xuyên.

2. Nội dung của kinh nghiệm

2.1. Giải quyết vấn đề

Để giáo viên âm nhạc có thể tự tin sử dụng đàn và đệm cho học sịnh hát

trên lớp một cách thuần thục, có hiệu quả là một việc đơn giản đối với một số giáo

viên âm nhạc xong qua khảo sát giáo viên, đại đa số còn tỏ ra lúng túng, bị khó

khăn trong khi sử dụng. Một số chưa biết sử dụng đàn và chưa biết đệm hát dù là

đệm hát thông thường bởi rất nhiều lý do khác nhau như đã trình bầy ở trên. Để

giải quyết vấn đề nêu trên tôi mạnh dạn đưa ra một số hình thức, biện pháp, giải

pháp sau:

Trước tiên GVAN cần nắm được những đặc điển chung, những tính năng

quan trọng và cách sử dụng đàn organ.

2.1.1. Giới thiệu về đàn organ:

Đàn organ điện tử: Đàn organ điện tử có hình dạng giống như đàn piano,

với một bảng điều khiển ở trên. Đa số các loại đàn organ hiện nay sử dụng công

nghệ DSP và chia làm hai loại organ thơng thường (61 phím) và piano điện tử (88

phím). Đàn organ sử dụng nguồn điện để hoạt động hoặc dùng pin.

Nguyên lý hoạt động: Đàn organ hoạt động dựa trên băng thu. Người ta thu

âm thanh của các nhạc cụ khác rồi cài vào trong đàn theo hệ thống phím. Với

nguyên lý trên, về mặt lý thuyết, đàn organ có thể mơ phỏng lại âm thanh của bất

kỳ nhạc cụ nào trên thế giới. Một cây đàn organ thông dụng mô phỏng được

khoảng dưới 600 nhạc cụ khác nhau.

Chức năng hòa đệm: Đàn organ rất linh hoạt, ứng dụng cao, dể sử dụng khả

năng trình diễn đa dạng. Ở Việt Nam đàn organ sử dụng rất phổ biến và được

nhiều người ưa thích. Các loại đàn organ hầu hết trang bị chức năng hòa đệm tự

động như một ban nhạc với nhiều nhạc cụ tiến hành hòa đệm với nhau theo nhiều

giai điệu như pop, rock, rumba,... rồi thu vào đàn. Nhờ đó người chơi có thể đàn

với nhiều loại nhạc cụ khác nhau hòa âm cùng một lúc theo các tiết điệu có sẵn

như thể đang chơi với một ban nhạc thật.

Với những tính năng vượt trội của đàn organ giáo viên dạy âm nhạc có thể

thỏa sức sáng tạo trong việc sử dụng đàn làm phương tiện dạy học đạt hiệu quả

cao.

Như đã giới thiệu ở trên đàn organ được trang bị chức năng hòa đệm tự

động như một ban nhạc. Đàn được lưu tới hơn 600 loại tiếng, thay thế cho hơn

600 loại nhạc cụ khác nhau. Đàn organ được xem là rất linh hoạt, ứng dụng cao,

khả năng trình diễn đa dạng, có thể thay thế cho cả một ban nhạc. Hiện nay tại

Việt Nam đàn organ sử dụng rất phổ biến và nhiều người ưa thích.

2.1.2. Sử dụng đàn organ trong giảng dạy Âm nhạc nói chung và dạy hát nói

riêng.

8



Đối với mơn Âm nhạc có các phân mơn khác nhau như: Học hát, tập đọc

nhạc, âm nhạc thừng thức (nghe nhạc). Các kỹ năng như hát, gõ đệm tiết tấu,

nhịp, phách; kỹ năng thẩm âm (Phân biệt âm thanh cao, thấp, ngân dài, ngắn) đều

rất cần đến đàn organ trong việc dạy học.

Đối với khối 4.5 có nội dung tập đọc nhạc, đây là phân môn rất cần đến đàn

organ để xác định cao độ, trường độ cũng như rèn luyện kỹ năng thẩm âm cho học

sinh đạt hiệu quả cao. Tuy nhiên ở phần này tôi đưa ra một số phương pháp đơn

giản để sử dụng hiệu quả đàn organ trong giảng dạy, tạo hứng thú cho học sinh

học tập, tôi xin nêu ra một số giải pháp căn bản trong việc đệm hát trên đàn organ

như sau:

Một là: Xác định giọng của bài hát, nhờ vào các kiến thức căn bản GV cần

xác định đúng giọng của bài hát qua việc xác định dấu hóa, (có hai loại dấu hóa)

Dấu hố thăng.



Dấu hoá giáng



Hai là: Xác định âm chủ của bài hát, Nếu âm chủ của bài hát kết thúc ở âm

nào thì giọng của bài có tên cùng với tên nốt đó. Bước tiếp theo cần xác định bài

hát là giọng trưởng hay giọng thứ; lúc này căn cứ vào dấu hóa đầu khóa để xác

định:

VD: Bài hát khơng có dấu hóa là giọng đơ trưởng (Cdur) hoặc đơ thứ

(Cmon). Trong trường hợp này nếu âm kết (Âm chủ) kết ở (C) thì bài này là giọng

Cdur. Còn nếu kết ở âm la thì bài này viết ở giọng la thứ (Am) theo quy luật giọng

song song. Một số ít bài âm chủ khơng xuất hiện mà thay vào đó là âm 5 của

giọng giáo viên cần lưu ý thêm.

Dưới đây là bảng xác định giọng song song:

Giọng trưởng

C

D

Eb

F

G

A

Bb



Giọng thứ

Am

Hm

Cm

Dm

Em

F#M

Gm



9



Ba là: Xác định hợp âm cho bài: Trước tiên cần hiểu hợp âm là sự kết hợp

cùng một lúc ba âm thanh (hoặc nhiều hơn) sắp xếp theo quãng ba hoặc có thể sắp

xếp theo quãng ba gọi là hợp âm.

(Để phục vụ cho việc đệm đàn Organ, ở bài viết này không đi sâu vào bản

chất của hợp âm mà chỉ giới thiệu những hợp âm thường được sử dụng trong việc

học đàn cũng như cách bấm hợp âm trên bàn phím điện tử Đàn Organ Yamaha và

Casio)

* Các loại hợp âm thường dùng:

- Hợp âm trưởng: C - D - E - F - G - A - B

- Hợp âm thứ: Cm - Dm - Em - Fm - Gm - Am - B (Hm)

- Hợp âm bảy: C7 (Cm7) - D7 - E7 - F 7 - G7 - A7 - B7

Bốn là: Cách xác định hợp âm nhờ vào vòng hòa thanh (Vòng quãng

năm) :

Khi đã xác định được gam chủ của một bài hát thì sẽ xác định bộ hợp âm

của gam tức là các hợp âm sẽ được sử dụng trong gam đó để đặt vào ca khúc. Đây

là phần hết sức quan trọng giúp cho GV mới học nhạc lý cơ bản hoặc học đàn cơ

bản có thể tự do đệm hát được bất kỳ bài nào trong chương trình âm nhạc phổ

thơng.

Vì đây là phần nhạc lý cơ bản nên tơi chỉ giới thiệu 6 hợp âm cơ bản của bộ

hợp âm trong gam. Trong một gam bất kỳ thì cấu tạo của nó gồm 7 nốt và 6 hợp

âm cơ bản ( Nếu chưa rõ có thể xem lại bài cấu tạo của gam) khi biết được bài hát

chơi trên gam gì thì các GV cần chơi trên 6 hợp âm là được.

Để cụ thể vấn đề trên thì trước hết GV cần hiểu quy tắc của hợp âm. Trong

bộ hợp âm được hình thành như thế nào từ đó đi đến việc áp dụng quy tắc hợp âm

, bộ hợp âm vào bản nhạc được dễ dàng nhất.

Khi các bạn biết được gam chủ trong một bài hát thì chúng ta sẽ tiến hành

đi tìm bộ hợp âm của gam đó để đặt vào bài hát.

Ở đây tơi lấy ví dụ về gam rê trưởng (D): Gam này bao gồm các nốt: D; E;

F#; G; A; B; C#. Đây là bảy nốt chính cấu tạo nên gam rê trưởng. Và từ 7 nốt

chính này GV sẽ xác định được bộ hợp âm tương ứng. Lần lượt từ trái qua phải

với mỗi nốt ta tiến hành xây dựng hợp âm của nốt đó theo quy tắc hình thành hợp

âm ở bài trước . Như vậy ta có hình thành được bộ hợp âm tương ứng của gam.

Các bạn xem hình dưới đây để hiểu rõ hơn về quy tắc này:



10



Có thể xác định theo cách hai: Lấy bậc I – IV và bậc V của gam D từ đó

tính giọng song song như sau:

D // Hm

G // Em

A // F#m

Như vậy bài này GV chỉ cần xoay quanh 6 hợp âm trên là được, ngồi ra có

thể sử dụng thêm về âm bảy. VD trong bài có thể sử dụng A7 hoặc F#7 tùy vào

bài cụ thể.

Năm là: Quy tắc đặt hợp âm cho một bài hát. Đặt hợp âm cho bài hát chính

cho mỗi ơ nhịp (là những nốt có độ dài dài nhất). Sau đó chúng ta tiến hành lập bộ

hợp âm cho nốt đó( 3 hợp âm) và điều tất nhiên là 3 hơp âm đó phải nằm trong bộ

hợp âm của gam chủ mà mình mới xác định. Sau đó chúng ta tiến hành chọn lại 1

trong 3 hợp âm vừa tạo để đặt vào ô nhịp trong bản nhạc theo tiêu chí sau:

- Ưu tiên hợp âm của gam chủ. Chẳng hạn như bài hát chơi trên gam đơ

trưởng thì hợp âm đơ trưởng sẽ ưu tiên xuất hiện nhiều hơn.

- Bài hát nào chơi trên gam trưởng thì bộ ba hợp âm của trưởng sẽ ưu tiên

xuất hiện nhiều hơn là thứ

- Ưu tiên những hợp âm nào có số nốt nhiều. Có nghĩa là số lần lặp lại của

nốt đó trong 1 ơ nhịp là nhiều nhất.Và như vậy để áp dụng được các quy tắc trên

vào việc đặt hợp âm thì GV cần biết thêm độ dài các nốt như thế nào. Thơng

thường trong một bản nhạc gồm:



11



Như vậy: 1 nốt tròn = 2 nốt trắng = 4 nốt đen = 8 nốt móc đơn = 16 nốt

móc kép = 32 nốt móc tam = 64 nốt móc tứ.

Sáu là: Cách bấm hợp âm trên đàn Organ:

- Có hai cách bấm hợp âm trên đàn: Bấm ngón đơn và bấm ngón kép ;

- Đối với giáo viên chưa biết đệm hát nên bấm ngón đơn (Single Finger) ;

- Một số nguyên tắc cơ bản của bấm các hợp âm ngón đơn trên đàn

Yamaha:

- Hợp âm trưởng: VD đô

trưởng (C), chỉ cần bấm vào nốt Đơ

ở khu vực phím đệm phía bàn phím

bên trái.

- Hợp âm thứ: VD rê thứ

(Dm) chỉ cần bấm vào nốt rê và một

nốt trên hàng phím đen liền trước.



- Hợp âm 7: VD son trưởng

bảy (G7) chỉ cần bấm vào nốt son và

một nốt ở hàng phím trắng liền

trước(F).



Là một giáo viên dạy âm nhạc không phải ai cũng nắm trắc được những nội

dung nêu trên do nhiều các nguyên nhân khác nhau như : Không được đào tạo cơ

bản, tào tạo chuyên sâu ở các trường chuyên nghiệp. Một số trường buông lỏng

dạy và học, một số thiếu cơ sở vật chất (khơng có đàn) ; những giáo viên tốt

nghiệp Trung cấp sư phạm trong giáo trình học chưa có phân mơn học đệm hát.

Dẫn đến còn một số giáo viên bị lúng túng, chưa tự tin khi đệm hát, ảnh hưởng

đến chất lượng dạy học tại các nhà trường. Bài viết trên một phần giúp các giáo

viên dạy âm nhạc có thêm tài liệu tham khảo phục vụ việc dạy học tốt hơn.

2.1.3. Sử dụng đàn organ để dạy phân môn học hát lớp 5:

Đối với học sinh trường TH An Thịnh nói riêng và học sinh trên địa bàn xã

An Thịnh nói chung đa phần các em là con em nông thôn, và con em dân tộc, điều

kiện tiếp cận, giao lưu, học tập âm nhạc còn hạn chế.

Xuất phát từ sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số học sinh còn

xem mơn học âm nhạc là một mơn phụ, các em chỉ quan tâm đến môn học mà các

em đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một số học sinh chưa

thực sự hứng thú học.

12



Học sinh lớp 5 là lứa tuổi bắt đầu có sự thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,

các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện

giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em

đã tỏ ra khơng thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp vì

vậy việc tạo cho học sinh hứng thú trong học tập là một điều hết sức cần thiết.

Một số em biết mình có giọng hát khơng được tốt lắm thì lại càng dụt dè,

khơng tự tin nên khơng thích mơn học Âm nhạc.

Giải pháp: Ngay từ bước chân của giáo viên khi bước vào lớp, với thái độ

vui vẻ thân thiện đối với học sinh, khởi đầu một tiết học bằng một bản nhạc ngắn,

một trò chơi âm nhạc hay phần dạo đàn cho bài cũ để HS hát lại bài cũ. Cùng với

việc đánh giá công bằng khi nhận xét HS. Đây là những yếu tố góp phần tạo nên

khơng khí hào hứng chung của cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới. Tuy

nhiên sự hứng thú học tập chỉ thực sự bắt đầu với phần giới thiệu bài mới. Giáo

viên có thể dùng hình ảnh minh hoạ nội dung của bài hát cho học sinh nhận biết

để giới thiệu vào bài, vào bài, ngồi ra để phát huy tính năng của cây đàn organ

giáo viên có thể sử dụng đàn organ đánh một đoạn nhạc, sử các loại âm sắc, tiết

tấu để kích thích khơi dậy tư duy, sự sáng tạo trong HS hay làm méo tiếng đàn đi

và cho các em nghe đoán bài hát … Những phương pháp nêu trên rất lôi cuốn

hấp dẫn học sinh.

Trước khi vào học bất cứ bài hát mới nào GV cũng phải cho HS luyện

thanh (khởi động giọng): Giúp HS khởi động giọng trước khi tập hát có tác dụng

khởi động chuẩn bị giọng để giúp học sinh hát dễ dàng , âm thanh được chuẩn xác

hơn,và cũng là để luyện tai nghe cho các em. Tuy nhiên cũng không cần thiết phải

luyện cho các em kĩ càng, bài bản với những mẫu âm phức tạp như HS học

chuyên nghiệp. Thời gian luyện thanh không nên quá nhiều (chỉ khoảng 2 đến 3

phút). Ở nội dung này rất cần đến cây đàn organ.

a) Tạo hứng thú cho học sinh ngay phần mở đầu bài học thông qua việc

đệm đàn organ cho học sinh luyện thanh.

Trước khi luyện thanh GV cần phải nhắc HS đứng thẳng, hai tay chống

hông tư thế thoải mái để luyện thanh cho tốt.

GV dùng đàn, đàn một vài mẫu âm đơn giản như a, mi, ma, …. Để cho các

em đọc theo sẽ tạo hứng thú và làm cho các em phát âm trơi chảy hơn. GV cũng

có thể dùng một vài câu nhạc ngắn mà các em đã thuộc nhưng phù hợp để luyện

thanh cho các em.

GV cho HS luyện theo đàn và dùng nguyên âm ghép phụ âm. Ví dụ: “mi –

ma…”. Cao độ đi lên dần rồi đi xuống dần.



13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Công tác bồi dưỡng học sinh được nhà trường đặc biệt, quan tâm, đầu tư, trong năm năm gần đây đã có nhiều em đạt học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, Chất lượng giáo dục đã góp phần khẳng định được vị thế của nhà trường

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×