Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Cơ sở khoa học của việc sử dụng phương pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức

Cơ sở khoa học của việc sử dụng phương pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức

Tải bản đầy đủ - 0trang

Đề tài: Vận dụng phương pháp điều tra trong dạy học mơn Đạo đức lớp 2

------------------------------------------------------------------------------------------------đó giáo viên sẽ có những tác động nhất định đến đối tượng học sinh như

động viên, khuyến khích các em hoặc nhắc nhở, định hướng.

8.2. Chương trình mơn đạo đức lớp 2

8.2.1. Định hướng xây dựng chương trình mơn Đạo đức

a. Bảo đảm phù hợp và phục vụ việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

Mục tiêu giáo dục tiểu học là “nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở

ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất thẩm

mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở” (theo Điều

27 của Luật giáo dục, 2005).

Như vậy, theo mục tiêu này thì chương trình mơn Đạo đức phải:

- Tạo được những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về

đạo đức cho học sinh tiểu học: Điều này các chuẩn mực hành vi trong chương

trình phải là những chuẩn mực cơ bản, vừa sức, phản ánh các mối quan hệ

thường gặp của các em. Đồng thời, chúng cũng tạo điều kiện cho học sinh tiểu

học phát triển đạo đức của mình qua việc mở rộng các mối quan hệ khác nhau.

- Chuẩn bị thiết thực cho học sinh tiểu học học tiếp trung học cơ sở: Tức là,

việc giáo dục đạo đức ở tiểu học phải có kết quả tốt để các em có đủ tư cách và

trách nhiệm thực hiện tốt việc học tập và rèn luyện ở bậc học mới; ngồi ra, mơn

Đạo đức còn có nhiệm vụ chuẩn bị cho học sinh học tốt môn Giáo dục công dân

ở Trung học cơ sở. Vì vậy, các chuẩn mực hành vi đạo đức ở tiểu học phải góp

phần hình thành ở các em hệ thống tri thức về các chuẩn mực đạo đức cơ bản,

thái độ học tập tích cực, kĩ năng và thói quen hoạt động tập thể, cư xử đúng đắn

với những người xung quanh, tính năng động, sáng tạo trong các cơng việc khác

nhau…

b. Bảo đảm tính cơ bản, hiện đại, thiết thực, gắn với thực tiễn Việt Nam

Theo định hướng này, nội dung chương trình mơn Đạo đức cần phải:

- Phản ánh được các mối quan hệ thường gặp của học sinh tiểu học như :

+ Quan hệ với bản thân ( tự trọng, ngăn nắp, ý chí, trung thực…).

+ Quan hệ với gia đình (u q, quan tâm, chăm sóc ơng bà, cha mẹ, anh

chị em, là các công việc khác nhau để giúp đỡ…).

+ Quan hệ với nhà trường (yêu quý, vâng lời, kính trọng thầy cô giáo, yêu

mến, giúp đỡ, chia sẻ với bạn bè, giữ gìn vệ sinh, thực hiện nội quy trường lớp,

chăm chỉ học tập…).



12



Đề tài: Vận dụng phương pháp điều tra trong dạy học môn Đạo đức lớp 2

------------------------------------------------------------------------------------------------+ Quan hệ với cộng đồng, xã hội (yêu quê hương, đất nước, tôn trọng

những nội quy, quy định nơi công cộng, tôn trọng, giúp đỡ, cư xử lịch sự với

những người xung quanh…).

+ Quan hệ với môi trường tự nhiên (yêu quý, bảo vệ cây trồng, vật nuôi,

thiên nhiên, môi trường…).

- Giúp học sinh tiểu học hòa nhập với cuộc sống văn minh, hiện đại trong

bối cảnh đất nước đổi mới tồn diện, sự nghiệp cơng nghiệp hóa và hiện đại hóa,

hòa nhập quốc tế. Vì vậy, trong chương trình, cần có những chuẩn mực hành vi

liên quan đến tơn trọng, thực hiện những quy định, luật lệ của nhà nước, xã hội,

ứng xử đúng đắn với người nước ngoài, thiếu nhi quốc tế, hiểu biết và tôn trọng

các tổ chức quốc tế…

c. Góp phần đổi mới phương pháp dạy học tiểu học

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học của chương trình tiểu học mới

được thể hiện trong chương trình mơn đạo đức ở chỗ:

- Chương trình tiểu học nêu định hướng là, phương pháp phải tập trung

vào việc dạy cách học, trong đó, giúp học sinh biết cách học và từ đó, có nhu

cầu tự học, thực hiện hành vi đạo đức trong cuộc sống.

- Chương trình coi trọng và khuyến khích dạy học trên cơ sở tổ chức hoạt

động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, từ đó tạo điều kiện cho

các em phát hiện tri thức mới, tự giải quyết các vấn đề của bài học.

- Chương trình mới đòi hỏi đổi mới phương pháp dạy học môn Đạo đức

phải song song với đổi mới phương tiện, hình thức tổ chức, kiểm tra và đánh giá

kết quả dạy học…

8.2.2. Nội dung chương trình mơn Đạo đức lớp 2

- Chương trình Đạo đức lớp 2 được thiết kế theo hướng xác định quyền

trách nhiệm, bổn phận đối với học sinh. Bao gồm các chuẩn mực hành vi đạo

đức phù hợp với lứa tuổi học sinh theo năm mối quan hệ trong cuộc sống như:

a. Quan hệ với bản thân:

• Gọn gàng, ngăn nắp, đúng giờ giấc

• Khi có lỗi, biết xấu hổ, nhận lỗi và sửa lỗi.

b. Quan hệ với người khác:

• Thật thà, khơng tham của rơi.

• Đồn kết với bạn bè.

• Lễ độ, lịch sự khi nói lời yêu cầu, đề nghị; khi nhận và gọi điện thoại; khi

đến nhà người khác.

13



Đề tài: Vận dụng phương pháp điều tra trong dạy học mơn Đạo đức lớp 2

------------------------------------------------------------------------------------------------• Biết cảm thơng và giúp đỡ những người có hồn cảnh khó khăn bằng

những việc làm phù hợp với khả năng.

c. Quan hệ với cơng việc:

• Tích cực tham gia làm những việc phù hợp với khả năng.

• Chăm chỉ học tập.

• Giữ gìn vệ sinh trường lớp.

d. Quan hệ với cộng đồng, đất nước, nhân loại:

• Yêu quý những người xung quanh, yêu q hương đất nước.

• u hòa bình, ghét chiến tranh.

e. Quan hệ với mơi trường tự nhiên:

• Tơn trọng, quy định về trật tự, vệ sinh cơng cộng.

• u q và bảo vệ lồi vật có ích.

8.3. Đặc điểm nhận thức, tâm sinh lí của học sinh tiểu học

8.3.1. Đặc điểm giải phẫu sinh lí

So với học sinh mẫu giáo, học sinh tiểu học có những sự thay đổi lớn về cơ

thể. Cơ thể các em phát triển nhanh và ngày càng hoàn thiện hơn. Sự phát triển

dần hoàn thiện của hệ xương, cơ, hệ tim mạch, hệ hô hấp, hệ thần kinh… đã

chuẩn bị những điều kiện thiết yếu cho học sinh tham gia tích cực vào hoạt động

học tập. Trong đó sự phát triển của hệ thần kinh có ý nghĩa to lớn. Sự phát triển

này trang bị cho trẻ tính tích cực, tìm tòi, khám phá, phát hiện ra các tri thức

khoa học nói chung và tri thức Đạo đức nói riêng ở mức độ nhất định.

8.3.2. Đặc điểm tâm lí

 Đặc điểm nhận thức

Nhận thức của học sinh Tiểu học còn mang nặng màu sắc tình cảm. Sự phát

triển của nó được chia thành 2 giai đoạn:

- Giai đoạn1: lớp 1,2,3.

- Giai đoạn 2: Lớp 4,5.

Ở cuối giai đoạn 1 và giai đoạn 2 nhận thức của học sinh Tiểu học đã phát

triển và dần mang màu sắc lí tính. Q trình nhận thức đó được thể hiện ở đặc

điểm của: chú ý, tri giác, trí nhớ và tư duy.

 Đặc điểm chú ý: Mặc dù khơng phải là một q trình nhận thức nhưng

chú ý là điều kiện đảm bảo cho quá trình này diễn ra một cách có kết quả.

Ở đầu tuổi tiểu học chú ý có chủ định của trẻ còn yếu, khả năng kiểm

sốt, điều khiển chú ý còn hạn chế. Ở giai đoạn này chú ý không chủ định

chiếm ưu thế hơn chú ý có chủ định. Ở cuối tuổi tiểu học trẻ dần hình

14



Đề tài: Vận dụng phương pháp điều tra trong dạy học môn Đạo đức lớp 2

------------------------------------------------------------------------------------------------thành kĩ năng tổ chức, điều chỉnh chú ý của mình. Chú ý có chủ định phát

triển dần và chiếm ưu thế, ở trẻ đã có sự nỗ lực về ý chí trong hoạt động

học tập như học thuộc một bài thơ, một cơng thức tốn hay một bài hát

dài,...Trong sự chú ý của trẻ đã bắt đầu xuất hiện giới hạn của yếu tố thời

gian, trẻ đã định lượng được khoảng thời gian cho phép để làm một việc

nào đó và cố gắng hồn thành cơng việc trong khoảng thời gian quy định.

Bởi vậy, cho nên đối với học sinh độ tuổi lớp 2 thì phương pháp rèn luyện

có ý nghĩa quan trọng giúp các em chuyển những chú ý ban đầu còn yếu

trở thành những phẩm chất bền vững hơn vì sự chú ý dù yếu nhưng nếu

điều đó được lặp đi lặp lại và chính các em được làm sẽ giúp các em ghi

nhớ lâu hơn.

 Đặc điểm trí nhớ: Các lớp đầu cấp Tiểu học trí nhớ của học sinh chưa

được tốt. Các em đã dễ dàng ghi nhớ các sự vật, sự việc, hiện tượng gây

nên những cảm xúc mạnh mẽ. Ngược lại các vấn đề khó, logic các em gặp

rất nhiều khó khăn để ghi nhớ chúng. Việc tổ chức cho các em rèn luyện

tri thức của bài học từ thực tế xung quanh sẽ giúp các em ghi nhớ tốt hơn

các tri thức đó.

8.3.3. Đặc điểm nhân cách của học sinh Tiểu học

 Đặc điểm nhu cầu: Xu hướng nhân cách được thể hiện ở hệ thống nhu

cầu của các em. Ở Tiểu học, các em có nhu cầu vui chơi, vận động, nhận

thức. Nhu cầu nhận thức giữ vai trò chủ đạo. Đây là yếu tố sản sinh ra tính

tích cực học tập của học sinh.

 Đặc điểm đời sống tình cảm: Đời sống tình cảm của các em trong giai

đoạn này rất phong phú, đa dạng, phức tạp và có tính tích cực. Các em

khó kiểm sốt xúc cảm. Vì vậy giáo viên cần sự khéo léo, tế nhị khi tác

động đến các em; nên dẫn dắt các em đi từ hình ảnh trực quan sinh động,

hấp dẫn và đặc biệt phải luôn chú ý củng cố tình cảm cho các em .

9. Lựa chọn và vận dụng các phương pháp, phương tiện dạy học môn Đạo

đức ở tiểu học.

Các phương pháp dạy học được vận dụng để giải quyết các nhiệm vụ của

mơn Đạo đức về giáo dục ý thức, hình thành thái độ, tình cảm và rèn luyện hành

vi, thói quen đạo đức. Nhưng khơng tồn tại bất kì một phương pháp nào mà có

thể đồng thời giải quyết đầy đủ, trọn vẹn cả ba nhiệm vụ trên. Bất kì những

phương pháp dạy học nào cũng có những ưu điểm nhưng đồng thời cũng bộc lộ

rõ nững nhược điểm của nó. Vì vậy, trong q trình dạy học mơn Đạo đức, để

15



Đề tài: Vận dụng phương pháp điều tra trong dạy học môn Đạo đức lớp 2

------------------------------------------------------------------------------------------------giải quyết các nhiệm vụ và từ đó đạt được những mục tiêu tương ứng của vận

dụng phối pháp các phương pháp với nhau, tuyệt đối khơng cường điệu hóa một

phương pháp nào. Bên cạnh đó, khi lựa chọn và sử dụng phương pháp thì đồng

nghĩa phải lựa chọn và sử dụng các phương tiện tương ứng.

Việc lựa chọn các phương pháp, phương tiện dạy học một tiết , một bài

đạo đức phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: tính chất của bài đạo đức, khả năng của

học sinh, mục tiêu cơ bản của tiết học, các phương tiện dạy học hiện có, các điều

kiện khách quan ngoại cảnh…

Tuy nhiên, ở từng tiết có thể vận dụng các phương pháp theo gợi ý sau:

- Ở tiết 1, cần lựa chọn và sử dụng phối hợp một số phương pháp như : kể

chuyện, đàm thoại, thảo luận nhóm, nêu gương, tổ chức trò chơi, rèn luyện…

- Ở tiết 2, lựa chọn và sử dụng phối hợp một số phương pháp như : Thảo

luận nhóm, làm việc cá nhân, tổ chức trò chơi, rèn luyện, báo cáo…

- Đối với thời gian giữa các tiết đạo đức, cần lựa chọn và vận dụng các

phương pháp: tổ chức điều tra, rèn luyện…

10. Những bài trong môn Đạo đức lớp 2 có thể áp dụng phương pháp rèn

luyện

Trên cơ sở những vấn đề nghiên cứu trên, chúng tôi nhận thấy, trong

chương trình đạo đức lớp 2 có một số bài có nhiều bài có thể sử dụng phương

pháp rèn luyện trong giảng dạy. Cụ thể như sau:

STT

Bài học có thể sử dung phương pháp rèn luyện

1

Học tập, sinh hoạt đúng giờ

2

Biết nhận lỗi và sửa chữa

3

Gọn gàng, ngăn nắp

4

Chăm làm việc nhà

5

Chăm chỉ học tập

6

Quan tâm giúp đỡ bạn bè

7

Giữ gìn trường, lớp sạch sẽ

8

Giữ trật tự nơi cơng cộng

9

Biết nói lời yêu cầu đề nghị

10

Giúp đỡ người khuyết tật

11

Bảo vệ lồi vật có ích

II. CƠ SỞ THỰC TIỄN



16



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Cơ sở khoa học của việc sử dụng phương pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×