Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Khái quát các đặc điểm của nghiên cứu khoa học ?

Khái quát các đặc điểm của nghiên cứu khoa học ?

Tải bản đầy đủ - 0trang

biết đến. Đặc điểm này dẫn đến hàng loạt các đặc điểm khác

nhau của nghiên cứu khoa học mà người nghiên cứu cần quan

tâm. Có 7 đặc điểm của nghiên cứu khoa học bao gồm:

1. Tính mới

Nghiên cứu khoa học là quá trình thâm nhập vào thế giới

của những sự vật mà con người chưa biết. Vì vậy, quá trình

nghiên cứu khoa học ln là q trình hướng tới những phát

hiện mới hoặc sáng tạo mới. Quá trình nghiên cứu khoa học

khơng có sự lặp lại các thí nghiệm hoặc một việc gì đã làm

trước đó.



Tính mới là thuộc tính quan trọng số một của lao động

khoa học. Dù đạt được một phát hiện mới thì người nghiên cứu

vẫn phải hướng tới, tìm tòi những điều mới mẻ hơn.

2. Tính tin cậy

Một kết quả nghiên cứu đạt được nhờ một phương pháp

nào đó phải có khả năng kiểm chứng lại nhiều lần, do nhiều

người khác nhau thực hiện trong những điểu kiện quan sát hoặc

thí nghiệm hồn tồn giống nhau với những kết quả thu được

hồn tồn giống nhau.

3. Tính thông tin

Sản phẩm khoa học luôn mang đặc trưng thông tin sản

phẩm của nghiên cứu khoa học về quy luật vận động của sự vật

7



hiện tượng, thông tin về quy trình cơng nghệ và các tham số đi

kèm, được thể hiện: một báo cáo khoa học, tác phẩm khoa học,

mẫu vật liệu mới, mẫu sản phẩm mới, mơ hình thí điểm,…

4. Tính khách quan

Khách quan có nghĩa: Nói, phản ánh sự vật hiện tượng tồn

tại ngoài ý thức của con người; hoặc nói thái độ, phản ánh nhận

xét sự vật hiện tượng căn cứ vào sự thực ở bên ngồi.

Tính khách quan vừa là một đặc điểm của nghiên cứu

khoa học, vừa là tiêu chuẩn phẩm chất của người nghiên cứu.

Nếu trong nghiên cứu khoa học mà không khách quan thì sản

phẩm nghiên cứu khoa học sẽ khơng thể chính xác và khơng có

giá trị gì cả.



Để đảm bảo tính khách quan, người nghiên cứu cần phải

luôn đặt các loại câu hỏi ngược lại với những kết luận đã được

xác nhận. Ví dụ:

+ Kết quả có thể khác khơng ?

+ Nếu kết quả là đúng, thì đúng trong những điều kiện

nào?

+ Còn phương pháp nào cho kết quả tốt hơn?

5. Tính rủi ro

8



Nghiên cứu khoa học là q trình tìm ra cái mới, vì vậy nó

có thể thành cơng, có thể thất bại, thành công sớm hoặc thành

công rất muộn. Vì vậy tính rủi ro của nó là rất cao.

Sự thất bại trong nghiên cứu khoa học có thể do nguyên

nhân với các mức độ khác nhau:

+ Do thiếu những thông tin cần thiết và đủ tin cậy để xử lý

những vấn đề được đặt ra trong nghiên cứu.

+ Do trình độ, kỹ thuật của thiết bị thí nghiệm khơng đủ

đáp ứng nhu cẩu kiểm chứng giả thuyết.

+ Do khả năng của người nghiên cứu chưa đủ tầm xử lý

vấn đề

+ Do giả thuyết nghiên cứu đặt sai

+ Do những tác nhân bất khả kháng

6. Tính kế thừa

Mỗi nghiên cứu phải kế thừa các kết quả nghiên cứu trong

các lĩnh vực khoa học rất khác xa nhau đã đạt được trước đó.



Tính kế thừa có ý nghĩa quan trọng về mặt phương pháp

luận nghiên cứu.

7. Tính cá nhân

9



Vai trò cá nhân trong sáng tạo mang tính quyết định. Dù

có thể là một nhóm người cùng thực hiện nghiên cứu thì vai trò

cá nhân trong sáng tạo cũng mang tính quyết định.

2.



Thế nào là phát hiện, phát minh và sáng chế ? Cho ví dụ

minh họa.



1. Phát hiện (Discovery)

Khái niệm: Là sự khám phá ra những vật thể, những quy

luật xã hội đang tồn tại một cách khách quan.



Nhận diện: Phát hiện khơng có tính mới, nó chỉ khám phá

ra các vật thể hoặc các quy luật xã hội, làm thay đổi nhận

thức, chưa thể áp dụng trực tiếp vào đời sống, nó khơng có giá

trị thương mại. Bởi vậy người ta khơng mua, bán, chuyển quyền

sử dụng các phát hiện.

Ví dụ minh họa: Marie Curie phát hiện nguyên tố phóng

xạ Radium, Kock phát hiện vi trùng lao, Christoph Colomb

phát hiện Châu Mỹ, Karl Marx phát hiện quy luật giá trị thặng

dư, Adam Smith phát hiện quy luật “bàn tay vô hình” của kinh

tế thị trường…

2. Phát minh ( Discovery)

Khái niệm: Là những hiểu biết được tích lũy một cách rời

rạc, có thể là ngẫu nhiên từ kinh nghiệm, trong đời sống hàng

ngày.

10



Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Phát minh: Sự

phát hiện một sự vật, một hiện tượng hoặc một quy luật tồn tại

khách quan của tự nhiên mà con người chưa từng biết tới. Phát

minh làm thay đổi, nâng cao trình độ nhận thức của con người

đối với tự nhiên và tạo cơ sở để con người lợi dụng, chế ngự tự

nhiên. Phát minh khoa học là yếu tố quyết định đối với tiến bộ

khoa học – kỹ thuật. Phát minh thường gắn liền với những

nghiên cứu cơ bản trong khoa học lý thuyết và khoa học ứng

dụng. Phát minh phản ánh các mối quan hệ hiện thực khách

quan cơ bản và những tính chất của các hiện tượng trong thế

giới hiện thực”

Theo tác giả Vũ Cao Đàm thì phát minh là sự khám phá ra

những quy luật, những tính chất hoặc những hiện tượng của thế

giới vật chất tồn tại một cách khách quan mà trước đó chưa ai

biết, nhờ đó làm thay đổi cơ bản nhận thức của con người.



Nhận diện: Phát minh là khám phá về quy luật khách quan

trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, có khả năng áp dụng để giải

11



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Khái quát các đặc điểm của nghiên cứu khoa học ?

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×