Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Hồi Kết: Những Lợi Ích Và Niềm Vui Từ Việc Học Một Ngoại Ngữ

Hồi Kết: Những Lợi Ích Và Niềm Vui Từ Việc Học Một Ngoại Ngữ

Tải bản đầy đủ - 0trang

haithứtiếngcủahọ–vàomộtkhunggiátrịcaohơnhẳn.

Nhữngnhàtuyểndụngnàycũngkhơngchỉdựavàovẻbềngồikhinghĩ

vậy.Bạnkhơng chỉtrơng cóvẻthơng minhhơn khibiếtthêm mộtngoại ngữ;

bạnthựcsựđãtrởnênthơngminhhơn.Bằngviệchọcmộtngoạingữ,bạnđã

vĩnhviễnthayđổicấutrúcnãobộcủamình.Bộnãocủanhữngngườibiếthai

thứ tiếng khác hẳn so với bộ não của người chỉ nói một thứ tiếng – có những

vùngnãonhấtđịnhđượcpháttriểnhơnhẳn–vàcácnghiêncứugầnđâychỉra

rằngbạnkhơngcầnphảibiếthaithứtiếngtừkhicònbémớicóthểcónhững

dấuhiệukhácbiệtvềnãobộnhưthế.Bạnchỉcầnhọcmộtngoạingữvàduytrì

nó;bạncànghọcnótốtvàduytrìnócànglâu,nãobộcủabạnsẽcàngthayđổi

nhiều.

Điềunàycóảnhhưởngthếnàođếncuộcsốnghằngngàycủabạn?Khihọc

mộtngoạingữ,bạnvĩnhviễncảithiệntrínhớcủamình–bạnsẽcóthểghinhớ

nhanhvàdễdànghơn.Bạnsẽlàmcáctácvụđanhiệmtốthơn.Nhữngngườibiết

haithứtiếngthườnggiỏitậptrunghơn.Họgiỏisángtạohơn.Họgiảiquyếtcác

vấnđềtốthơn.Nhữngsinhviênbiếthaithứtiếngđánhbạinhữngngườichỉbiết

mộtthứtiếngtrongcácbàikiểmtratiêuchuẩnvềtiếngAnh,tốnvàkhoahọc.

Tấtcảnhữnglợithếnày–đượcgọichunglàhiệuứngsongngữ–khơng

phảilàkếtquảcủatríthơngminhtựnhiên,bẩmsinh.Hầuhếtnhữngngườibiết

haithứtiếngkhơngbaogiờchọntrởthànhngườibiếthaithứtiếng;họchỉtình

cờlớnlêntrongcácgiađìnhnóihaithứtiếngkhácnhau.“Hiệuứngsongngữ”là

mộtloạitríthơngminhhọcđược,vàbằngcáchhọclấymộtngơnngữmới,bạn

cũngsẽcóđượcnó.Tạisaohiệuứngsongngữlạitồntại?Cầnphảithựchiệnrất

nhiềunghiêncứunữamớicócâutrảlờiđầyđủ,nhưngcáckếtquảnghiêncứu

hiệntạichỉramộtngunnhânđặcbiệtkỳlạ:Họcmộtngơnngữmớikhiếnviệc

suynghĩtrởnênkhókhănhơn.

KhihọctiếngPháp,bạnthựcrađangđưamộtanhchàngngườiPháptíhon

vàođầumình,vàanhtakhơngbaogiờchịuimlặng.Ngaycảkhibạnđangcố

gắngđểsuynghĩbằngtiếngAnh,anhchàngđóvẫnsẽngồiởphíasau,lầmbầm

bằngtiếngPháp.Khơngcócơngtắctắtnàocả.Bạncònnhớnhữngkhoảnhkhắc

“cảmgiácmộttừđangởngayđầulưỡimình”từChương2khơng?Nhữngngười

nóihaithứ tiếngcó cảmgiácđó thườngxun hơnnhữngngười nóimột thứ

tiếng,bởihọphảitìmkiếmtrongmộtlượngtừngữnhiềugấpđơi.Nhữngngười

biếthaithứtiếngthậmchícòngặpnhiềukhókhănhơntrongviệcđọcđúngtên

vật thể đơn giản – kia là một cái bảng, đó là một con mèo. Dù họ cuối cùng

thườngvẫntìmthấynhữngtừmàmìnhđangtìmkiếm,họvẫnmấtnhiềuthời

gianhơnđểtìmthấychúng,bởilnphảivậtlộnvớitênngườiPhápchếttiệt

suốtngàylầmbầmtiếngPhápkia.

Bềngồi,điềunàynghecóvẻkhủngkhiếpnhưchứngtâmthầnphânliệt

thụđộng.Nhưngnãobộcủabạncóthểthíchnghi.Trongqtrìnhhọctậpđể

nói một ngơn ngữ mới, bạn chắc chắn sẽ học được cách bóp nghẹt và bỏ qua

ngơnngữmẹđẻcủamình.Bạnhọccáchtậptrungbấtchấpviệcliêntụcbịlàm

mấttậptrungvìcácyếutốngơnngữ,vànóichungnãobộcủabạntrởnêntập

trunghơn.Nógiốngnhưviệctậpluyệnđilạikhắpnơivớinhữngkhốitạbuộc

vàocổchânbạnvậy;saumộtthờigian,cơthểbạnsẽthíchnghi–bạntrởnên

mạnh mẽ hơn – và bạn qn hết chúng. Học ngoại ngữ là một hình thức rèn

125



luyệnsứcmạnhchonãobộcủabạn.

Bộnãocủabạnkhơngchỉtrởnênmạnhmẽhơn,nócònkhỏemạnhhơn

nữa.Nhữngbộnãobiếthaithứtiếngcókhảnăngchốngchịulạitáchạicủatuổi

táctốthơn.Nghiêncứuchothấycómộtsựchậmtrễđángkểtrongviệcbắtđầu

pháttriểnbệnhmấttrínhớvàbệnhAlzheimerởnhữngngườinóihaithứtiếng.

Tínhtrungbình,nhữngngườigiàbiếthaithứtiếngsẽcótriệuchứngmấttrínhớ

muộnhơntớinămnămsovớinhữngngườinóimộtthứtiếng,vànếuhọđãhọc

được nhiều hơn hai ngơn ngữ, thì ảnh hưởng thậm chí sẽ còn mạnh hơn nữa.

Học ngoại ngữ cũng bồi bổ cho tâm hồn bạn. Nó kết nối bạn với những con

ngườimớivàmộtnềnvănhóamớitheonhữngcáchbạnkhơngbaogiờcóthể

tưởngtượngđược.NhữngngườiÝsẽkháckhihọnóitiếngÝ,vàthơĐứcsẽđẹp

đếntuyệtvời–nhưngchỉtrongtiếngĐứcmàthơi.Bạnsẽđượcnhìnthấynhững

mặtkháccủaconngườivànềnvănhóa–nhữngmặtkhơngthểthấyđượckhi

nhìntừthếgiớinóitiếngAnh.Bạnthậmchísẽđượcnhìnthấynhữngmặtkhác

củachínhmình.

TơisửdụngnhiềucửchỉkhinóitiếngÝ.Tơibuộcphảisửdụngnhiềucử

chỉkhinóitiếngÝ.KhinóitiếngÝ,tơikhaokhátđượcđidulịchvàngắmnhìn

nhữngđiềuđẹpđẽ,thưgiãntrongánhmặttrờivàănthứcănngon.TiếngÝđã

lấpđầytâmtrítơivớinhữngkỷniệmhạnhphúc,bởitấtcảcáctừtiếngÝđều

đượckếtnốivớinhữngkhoảnhkhắckhitơihọcvàsửdụngđượcchúng.Gelato

khơngchỉlà“kem”trongtiếngÝ–nólàmộtchuyếnhànhtrìnhdàisáutuầnmiệt

màivấtvảđểtìmchoramóngelatongonnhấtởÝ;đólàmóngelatodâutâyở

RomevàgelatohạtdẻcườiởPerugia–đólàviệcđượcănmóngelatodừangon

nhấtmàbạncóthểtưởngtượngra,khiđangngắmnhìnnhữngconsóngcuộn

vàomộtbếncảngtrànngậpnắngvàngtạiCinqueTerre.NhữngtừtiếngÝcủa

tơikhơngphảichỉlànhữngtừthườngngàyđãđượcsửdụngtừnhỏ;chúnglà

mộtbộnhữngkýứcriêngbiệtmàtơiđãtựtạoravớihaibàntayvàbộnãocủa

mình.Bằngviệchọcngơnngữđó,tơiđãtạoramộttưtưởngvàmộtcátínhmới

chobảnthânmình.Đólàmónqqgiánhấtcủaviệchọcmộtngoạingữ–

bạnđượcgặpmộtphiênbảnmớicủachínhmình.

Vàđiềunàykhơngchỉlàýkiếnđiênrồcủariêngtơi,tơiđãnhìnthấyđiều

nàyởtấtcảnhữngngườinóiđượcnhiềungoạingữmàtơitừnggặp.Mộttrong

các giáo viên tiếng Pháp của tơi là một phụ nữ người Mỹ, đã kết hôn với một

người Pháp và chuyển đến sống ở Paris. Khi nói tiếng Pháp, cơ là một trong

nhữngphụnữthơngminhvàthanhlịchnhấtmàtơiđãtừnggặp.Vàongàycuối

cùngcủakhóahọctiếngPháp,chúngtơicuốicùngcũngchuyểnsangnóibằng

tiếngAnh.Chỉtrongmộttíchtắc,cũngngườiphụnữthanhlịchđóđộtnhiên

biếnthànhmộtcơgáinhanhtrí,miệnglưỡinhưthủythủ,thíchtiệctùngđếntừ

Texas.ĐiềuđókhơngcónghĩarằngtínhcáchngườiPhápcủacơấylàgiảmạo

theomộtnghĩanàođấy;nóchỉđơngiảnlàmặtkháctrongtínhcáchcủacơ,vànó

chỉxuấthiệnkhicơấynóibằngtiếngPháp.

Đơi khi, bạn có thể cảm thấy ngơn ngữ nước ngồi cũng giống như một

chiếcmặtnạ.Đólàmộttròchơi“giảvờ”.Bạnđangchơitròđóngvaimộtanh

chàngngườiPhápnàođó,vàbạnđangđóngcảnhtròchuyệnvớimộtvàingười

bạn. Trong những khoảnh khắc như thế, bạn phát hiện ra mình đơi khi nói

những điều sẽ khơng bao giờ nói bằng tiếng Anh. Bạn cởi mở hơn. Bạn nói

126



chuyệnthoảimáihơn.Xétchocùng,đókhơngthựcsựlàbạn;đóchỉlàmộttrò

chơithơi.

Nhưngđiềuđókhơnghồntồnđúng.Đóchínhlàbạn.Vàbạnchỉcóthể

gặpgỡgươngmặtđócủamìnhtrongmộtngơnngữkhácmàthơi.

HỘPCƠNGCỤ

Phòngtrưngbày:Hướngdẫnvềnhữngtấmthẻhọccóthểdạyngoạingữcho

bạn.

Nghệthuậtcủathẻhọc.

Phòngtrưngbàyđầutiên:Tựlàmcácbộcơngcụluyệnphátâm.

Phòngtrưngbàythứhai:Cáctừđầutiêncủabạn.

Phòngtrưngbàythứba:Sửdụngvàhọccáccâuđầutiêncủabạn.

Phòngtrưngbàythứtư:Bộthẻtừvựngcuốicùng.

Mụcchúgiảicácthuậtngữvàcơngcụ.



127



Phòngtrưngbày



HướngDẫnTựLàmThẻHọcNgoạiNgữ

ChoBạn

Cuốnsáchnàynóivềnhiềuđiều:ngơnngữ,nãobộconngười,qtrình

họctập,bảnchấtcủatừngữ.Nhưngtrọngđiểmcủanólạilàviệchọcngoạingữ

vớicácthẻhọc.

Chúngtađềuđãgặpnhữngtấmthẻhọcởtrường.Chúngthườngcómột

lờigợiýởmộtmặt(Gợiý:lồichimdodo)vàmộtcâutrảlờiởmặtsau(trảlời:

Đây là một lồi chim khơng biết bay đã tuyệt chủng, từng sống trên đảo

Mauritius,v.v..),vàbạncóthểđãlàmhàngđốngnhữngtậpthẻnhưthếchocác

bàikiểmtraởtrườngcủamình.Nếuđãtừnglàmthìbạnđãđiquahếttậpthẻ,

xemnhữngtấmthẻđãbiết,vàthửkiểmtramộtlầnnữavớinhữngtấmbạncòn

chưanhớkỹ.Nếuthựcsựlolắngvềmộtbàikiểmtrasắptới,bạncóthểlậtngược

tậpthẻlạivàxembạncóbiếtcâutrảlờitheohướngngượclạikhơng(Gợiýmới:

Đâylàmộtlồichimkhơngbiếtbay,đãtuyệtchủng...Câutrảlờimới:lồichim

dodo.)Sauđó,bạnsẽlàmbàikiểmtracủamình,vàcất(hoặcvứt)nhữngtấmthẻ

nàyđi.

Thẻhọccóthểhơinhàmchán,nhưngchúnglàmtốtcơngviệcgiúpchúng

ta chuẩn bị cho bài kiểm tra. Nếu học chúng theo một chiều (Gợi ý: lồi chim

dodo),bạnđangchuẩnbịchomộtsốcâuhỏikiểmtranhấtđịnh(Dodolàgì?)

Nếuhọcchúngtheomộtchiềukhác(Gợiý:“Đâylàmộtlồichimkhơngbiết

bayđãtuyệtchủng...”),bạnđangchuẩnbịchonhữngdạngcâuhỏikiểmtrakhác

(“LồichimkhơngbiếtbaynàođãtừngsốngtrênđảoMauritius?”),vànếuhọc

chúngtheocảhaichiều,bạncóthểxửlýbấtkỳkịchbảnnàocóliênquanđến

dodo.

Nếumuốntrởthànhmộtchungiavềdodo,bạncóthểlàmramộtnúithẻ

họckhổnglồ,baoqtmọikhíacạnhvềdodotheocàngnhiềuhướngcàngtốt.

“Những con dodo đã từng sống ở đâu?” (Đảo Mauritius). “Một con dodo lớn

đếnđâu?”(Caobafeet,nặngtừ22đến40pound).“Dodocóthểbaykhơng?”

(Khơng).Vàcứnhưvậy.Cànghọccùngmộtthơngtintheonhiềucách,bạncàng

nắmrõchủđềcủamìnhhơn.

Tơimuốnbạntrởthànhmộtchungiatrongngoạingữcủamình,nhưng

bạnnêncómộtchútniềmvuitrongqtrìnhhọc.Vìvậy,tơisẽmangmộtsố

thayđổiđếnvớimơhìnhhọcvớiđámthẻmệtmỏinày.

Đầutiênvàtrướchết,chúngtasẽnhéttấtcảthẻhọccủabạnvàomộthệ

thốngnhắclạicáchqng,thứsẽbáochobạnbiếtkhinàocầnhọcmỗithẻ.Như

đãbànởChương2,điềunàykhiếnchochúngtrởnênhiệuquảvàvuihơnnhiều.

Bạnđangliêntụcchơimộttròchơivớichínhmình,cốgắngkiểmtramứcđộghi

nhớ trước khi quên đi một trong những tấm thẻ của mình. Nhờ trò chơi này,

128



nhữngtấmthẻhọccủabạnlncótínhtháchthức,vàbạnsẽlncóđượcmột

cảmgiácthànhcơngsaumỗilầnơntập.

Thứhai,bạnsẽsửdụngcácthẻhọcđểghinhớnhữngtrảinghiệmđagiác

quan,thayvìchỉghinhớcácthơngtin.Bạnsẽchọnmộttừnhưdéjeuner(bữa

trưa)vàkếtnốinóvớikýứcvềmộtthứgìđóngonmiệng.Sauđó,mỗikhibạn

thấy déjeuner, tâm trí của bạn ngay lập tức trơi trở lại về với món bánh mì

baguettegiòntanđầybơvàphomát(cùngmậtongvàquảócchó)màbạnđã

từng mua tại một quầy bánh mỳ trên đường phố Paris. Bạn có thể thực hiện

đượcđiềunàytheobacách:Bằngcáchsửdụnghìnhảnhthayvìdịch(mộtcái

bánhmìbaguettekẹpbơngontuyệt),tìmnhữngkýứcphùhợpchomỗitừ(bữa

trưatạiParis),vàviếtranhữnglờinhắcnhởnhonhỏvềnhữngkýứcđótrênthẻ

họccủamình(Paris,2002).Điềunàysẽqtrìnhơntậpthẻcủabạntrởnênthú

vịvàhiệuquảhơnnhiều.

Cuốicùng,bạnsẽkhơngphảihọcvìmộtbàikiểmtranhàmchánnàođó;

bạn đang tự dạy mình những chủ đề cực kỳ thú vị. Bạn đang muốn tìm kiếm

nhữngbíẩnbêndướibềmặtconchữvàmỗiquytắcngữpháp.Điềugìkhiến

mộttừnhưgatokhácvớimèo?LàmsaobạncóthểdùngngữpháptiếngĐứcđể

suynghĩtheomộtcáchhồntồnmới?Thayvìhọccácbảndịchdễqn,bạnsẽ

họccáchđểtrởthànhthợsănkhobáu,vàbạnsẽsửdụngthẻhọcđểtựnhắcvề

nhữngchuyếnphiêulưucủamình.

Hãybắtđầunào.Chúngtasẽbắtđầuvớicácnguntắccơbảnlàmnền

tảng cho những tấm thẻ này, sau đó đi qua từng loại thẻ một theo thứ tự: âm

(Chương3),từvựngcơbản(Chương4),ngữpháp(Chương5),vàtừvựngcấp

cao(Chương6).Bạnsẽnhétcáctấmthẻđãlàmđượcvàohệthốngnhắclạicách

qng,chơitròchơiơntậphằngngày,vàkếtthúcvớimộtngơnngữhồnchỉnh

trongđầu,sẵnsàngchoviệcđọctruyệntranhbằngtiếngNhật,xemphimĐức

hoặctròchuyệnvớinhữngngườihầubànởBrazil.

Cácnguntắcthiếtkếcơbản

ChúngtađangxâydựngdựatrêncácýtưởngđượcgiớithiệutrongChương

2vàChương3.Nếuchưađọcchúng,bạnhãyđọcngayđi.Chương2giảithíchlý

dochúngtalạisửdụngthẻhọc,cáchsửdụngmộthệthốngnhắccáchqngđể

lênkếhoạchcácbuổiơntậpcủabạnsaochohiệuquảtốiđa,vàcáchkhiếnmỗi

thẻ càng đáng nhớ càng tốt, bằng cách kết nối các âm, cách viết chính tả, khái

niệmvàcáckếtnốicánhânchomỗithơngtinbạnhọc.ỞcuốiChương3,chúng

tađãđiềutranghịchlý“nhiềuhơnlạilàíthơn”–đólàkhihọcthêmnhiềuthơng

tinhơnvềcùngmộtchủđềcóthểgiúpbạnhọcđượcchủđềđótrongthờigianít

hơn.

Chúng ta sẽ thêm hai ngun tắc thiết kế cơ bản mới vào cùng những ý

tưởngnày:

•Nhiềuthẻđơngiảntốthơnmộtvàithẻphứctạp.

•Lnchỉucầumộtcâutrảlờiđúngmỗilần.

Nguntắcđầutiêntrongsốnàychủyếulàvấnđềvềsựchúý.Bạnchỉcó

thểtậptrungvàomộtviệctạimộtthờiđiểm.Cáchệthốngnhắclạicáchqngcó

thể giúp bạn học và giữ lại một lượng lớn thông tin một cách nhanh chóng,

nhưng chúng khơng thể cho phép bạn suy nghĩ về nhiều thơng tin khác nhau

trongcùngmộtlúc.TừsettrongtiếngAnhcó464địnhnghĩa.Nếuvìmộtlýdo

129



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Hồi Kết: Những Lợi Ích Và Niềm Vui Từ Việc Học Một Ngoại Ngữ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×