Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Trò Chơi Ngôn Ngữ

Trò Chơi Ngôn Ngữ

Tải bản đầy đủ - 0trang

muốnlấybằngtiếnsĩtạiSorbonne,hãytiếptục.1.000từtiếptheosauđósẽgiúp

bạntăng5%khảnăngđọchiểuvànghehiểu–bạnsẽhiểuđược90%nhữnggì

bạnnghevà80%nhữnggìbạnđọc.[1]Nhìnbềngồi,5%nàycóvẻnhưqnhỏ

sovớicơngsứcbạnbỏrađểhọcthêm1.000từmới,nhưngtrongthựctế,chúng

tạoramộtsựkhácbiệtđángkể.Thayvìgặpkhókhănvớitừmớicứsaumỗibốn

từbạnđọc,giờbạnsẽđẩyxuốngthànhcứsaumỗinămtừ.Lúcnày,bạnđang

làmkhátốt,nhưngvẫnchưasẵnsàngchotấmbằngtiếnsĩcủamình.Nhữngvăn

bảnhọcthuậtmàbạnđọctrơngsẽgiốngnhưnày:

[1].Consố80%chỉápdụngchocácvănbảnphihưcấu.Nếuđọcsáchhư

cấu,thì2.000từthơngdụngsẽgiúpbạnhiểugần90%.

If current planting rates are __________ with planting _____ satisfied in

each_____andtheforestsmilledattheearliestopportunity,the______wood

suppliescouldfurtherincreasetoaboutthirty-sixmillion_____meters_______

inthe______2001-2015.The__________woodsupplyshouldgreatly_____

__________,evenifmuchisusedfor_____production.

Với2.000từ,bạnđangởmứchiểu80%.Bạncóthểđọcđượccácýchính

củamộtvănbản–đoạnvănnàynóivềcácnguồncungcấpgỗ–nhưngbạnđang

thiếurấtnhiềucácmảnhngơnngữquantrọng.Đểhiểuđượcrõhơn,hoặcbạn

cóthểhọcthêmrấtnhiềutừnữa(mứcđộhiểu90%cầnđếnkhoảng5.500từvà

mứcđộhiểu95%cần12.500từ),hoặcbạncóthểbắtđầuchunmơnhóa.

Mỗilĩnhvựcsửdụngmộtngơnngữriêng.Cáchọcgiảsửdụngtừngữkhác

với chính trị gia, và nhạc sĩ sử dụng những từ ngữ khác với nông dân. Trong

ngônngữmẹđẻ,chúngtađãhọcđượcmộtlượngđủvốntừvựng−từ15.000

đến 35.000 từ − để giao tiếp thoải mái trong một loạt các bối cảnh khác nhau.

Chúngtacóthểthoảimáinghecácbàidiễnvănchínhtrị,dựcácbàigiảngđại

học,vàđivàotiệmcắttóc.Thỉnhthoảng,chúngtasẽgặpkhókhănvớimộtbài

phêbìnhnghệthuậtsâusắc,haybàiviếtkhóhiểuvềvậtlýhạtnhân,nhưngđa

phần,vốntừvựngchúngtađủsức“phụcvụ”trongbấtcứmơitrườngnào.

Bạnkhơngnhấtthiếtphảicầnđếnlượngtừvựngtươngtựnhưthếtrong

mộtngoạingữmới.Bạncóthểsẽkhơngbaogiờcầnphảidựmộtbàigiảngđại

họcbằngtiếngPháp,hoặcngượclại,bạncóthểsẽphảisửdụngtiếngPhápcủa

mìnhchủyếutrongmơitrườngđạihọc.Khơngphảiaicũngcầnphảihọcnhững

từngữgiốngnhau,vàbạncóthểtiếtkiệmrấtnhiềuthờigianbằngcáchtùybiến

vốntừvựngsaochophùhợpvớinhucầucủariêngmình.Vídụ,nếucầnphải

đọc các văn bản học thuật, bạn có thể học một tập hợp nhỏ các từ học thuật

thườngđượcsửdụngnhư:affect,confirmvàfacilitate.Dướiđâylàmộtphiên

bảnmớicủabàiluậnvềnguồncungcấpgỗcủachúngta.Ngồitốp2.000từđầu,

tơiđãthêmvàochỉ570từngữdạnghọcthuậtnữa:

If current planting rates are maintained with planting targets satisfied in

eachregionandtheforestsmilledattheearliestopportunity,theavailablewood

suppliescouldfurtherincreasetoaboutthirty-sixmillion_____meters_____in

the period 2001-2015. The _____ available wood supply should greatly

exceeddomesticrequirements,evenifmuchisusedforenergyproduction.

Bây giờ bạn đã đạt đến mức độ hiểu 90%, và bạn có thể hiểu hầu hết các

đoạnvăntrên(bạnđangthiếucáctừcubic,annuallyvàadditional).Bạnsẽcần

106



mộtvốntừvựng5.500từđểđạtđếnmứcnàytrongmọibốicảnh,nhưngởđây,

trongmộtbốicảnhhọcthuật,bạnđãđạtđượckếtquảtươngtựchỉvớimộtnửa

lượngcơngviệc.

Dùbạncóhaykhơngdựđịnhbướcvàomơitrườnghọcthuật,bạnvẫncó

thểtậndụnglợithếcủaviệctùybiếnvốntừvựngnhằmtiếtkiệmthờigian.Hãy

bắtđầuvớiviệchọc1.000-2.000từđầutiênnhằmtạomộtnềntảngvữngchắc,

vàsauđóhọcthêmcáctừquantrọngdựatrênsởthíchcánhân.Bạncóthểtìm

thấynhữngtừnàyởđâu?Hãykiếmmộtcuốntổnghợptừvựngtheochủđề–

nhàxuấtbảnBarronkhaithácrấttốtdòngsáchnày–vàhọcbấtkỳtừnàobạn

muốn.Nhữngcuốnsáchnàycungcấpchobạndanhsáchcáctừdựatrêncácchủ

đềcụthể:giađình,kinhdoanh,ơtơ,v.v..Nếubạnlànhạcsĩ,bạncóthểmởtrực

tiếpphầnâmnhạcvàchọnracáctừvựnguthíchcủamình.Saunày,nếubạn

muốnhọc30từvềmónmìống,hãygiởđếnphầnthựcphẩmvàchọnranhững

gìbạncầntừđó.Việcchọncáctừvựnglàmộttrongnhữngphầnthúvịnhấtcủa

việchọcmộtngoạingữmới:Nógiốngnhưmộtchuyếnmuasắmcánhânchobộ

nãocủabạnvậy.

NHỮNGĐIỂMCẦNNHỚ

•Đểhọctừvựnghiệuquả,hãybắtđầuvớiviệchọc1.000từđầutiêntrong

ngoạingữđích.

•Nếuhướngđếnmứcđộthànhthạonângcao,hãytiếptụchọcchođếnkhi

bạnbiết1.500đến2.000từđầutiên.

•Mộtkhibạnđãhồntấtviệcxâydựngmộtnềntảngvữngchắc,hãylựa

chọncáctừngữbổsungdựatrênnhucầucánhâncủabạn.Bạncóthểtìmthấy

nhữngtừnàybằngcáchđọclướtquamộtcuốntổnghợptừvựngtheochủđề,

haytìmkiếmvớicáctừkhóachomỗibốicảnh—dulịch,âmnhạc,kinhdoanh,

v.v..

VÀILỜIVỀCÁCTỪ

Mộtcuốntừđiển:Tồnbộvũtrụxếptheothứtựbảngchữcái.

—AnatoleFrance

Trongchươngtrước,chúngtađãnóivềviệchọccáccấutrúcngữphápmớivà

cáctừngữphứctạpbằngcáchsửdụngcáccâuvídụtừsáchngữpháp.Bạncóthể

lấynhữngcâunày,biếnchúngthànhcácbàitậpdạng“điềnvàochỗtrống”,thêm

mộtvàihìnhảnh,vàhọcđượcmộtloạtcáctừvàdạngthứctừmới.Chẳnghạn,từ

“Where”cóthểđivới_____areyougoing?I’mgoingtoFrance!

Chiếnlượcnàycóthểdạybạncáctừmớicótrongsáchngữpháp,nhưng

phầncònlạicủatừvựngthìsao−danhsáchtừmàchúngtađãbànđếnởphía

trênấy?Bạnsẽcầncáchđểtìmvídụchấtlượngvànhữnglờigiảithíchchomỗi

từmới,sẽkhơnghạigìnếubạnhọcđượcthêmmộtchútngữphápcùnglúcđó.

Chúng ta sẽ sử dụng ba cơng cụ: Google Hình ảnh, việc tập viết tự định

hướng,vàmộttừđiểnđơnngữ.Chúngtađãbànvềhaithứđầutiênrồi,vàvới

lượng từ vựng và ngữ pháp đã tích lũy, bạn có thể sử dụng hết tiềm năng của

chúng.Thứcơngcụcuốicùng,cuốntừđiểnđơnngữ,sẽsớmtrởthànhngười

bạntốtnhấtcủabạn.Nósẽchophépbạnhọcbấtkỳtừnàotrongngoạingữđích

dùphứctạpđếnđâu.Đầutiên,chúngtahãytựgiớithiệumìnhmộtlầnnữavới

107



GoogleHìnhảnh.

GoogleHìnhảnh,phầntiếptheo

BạnđãthấytrongChương4cáchsửdụngGoogleHìnhảnhđểtìmhình

ảnhchotừmới,cũngnhưcáchđểchơitròchơiPháthiệnđiểmkhácbiệt.Nhưng

vớichútngữpháp,bạncòncóthểsửdụngGoogleHìnhảnhtheomộtcáchkhác.

GiảsửbạncầnphảihọctừtiếngPhápdernier(tiếngAnhlàlast;tiếngViệtlàcuối

cùng).MộtcúnhấpchuộttìmkiếmnhanhtừderniertrênGoogleHìnhảnhcho

bạncâuchuyệnminhhọanhonhỏnày:



nouvellesargentines.fr

ThelastArgentinedictatorsentencedtolifeimprisonment

Vànếudicontrỏchuộtlênphầnvănbản,bạnsẽthấyđượcdòngtiêuđề

ngunbảnbằngtiếngPháp:



Độtnhiênbạnđanghọcđượckhơngchỉmộttừ.Bạnđang“nhặt”đượccả

các từ với nghĩa “Argentina/Ác-hen-ti-na” (argentin), “dictator/ độc tài”

(dictateur),và“sentenced/kếtán”(condamné).Bạncũngđanghọcđượccụmtừ

vớinghĩa“lifeimprisonment/tùchungthân”(prisonàperpétuité),vàbạnđang

nhậnđượcrấtnhiềumảnhngữpháp.Đâylàmộtmỏvàngngônngữ,vàchỉmất

vài giây để học. Từ dernier có nghĩa là gì? Đó là từ thích hợp để điền vào câu

chuyệnnày:Le_____dictateurargentincondamnéàlaprisonàperpétuité.

108



Phải thừa nhận rằng, dernier không phải là từ duy nhất phù hợp để điền

vàocâuchuyệncủachúngta.Cólẽnhàđộctàithứnhấthoặcthứmườibảycủa

nước Agentina cũng đã đi tù. Tuy nhiên, bạn vẫn sẽ nhớ dernier mỗi khi bạn

thấycâuchuyệnnàyvàhìnhảnhđikèmvớinó.Xétchocùng,câuchuyệnđóchỉ

là một lời nhắc nhở về một trải nghiệm phong phú hơn nhiều: tìm kiếm từ

dernier,đọclướtqua19câuchuyệnminhhọakhác–JustinBiebertạibuổihòa

nhạcdernier(cuốicùng)củamình,bộphimTheDernierStand(TheLastStand)

của Arnold Schwarzenegger – và cuối cùng chọn câu chuyện về nhà độc tài

Argentina. Tất cả những trải nghiệm đó kết nối lại với nhau trong trí nhớ của

bạn,vànhữngtấmthẻhọccủabạnchỉđơnthuầntrởthànhmộtlờinhắcnhởđể

mangnhữngkýứcnàytrởlại.

GoogleHìnhảnhcũngcóthểcungcấpcácvídụminhhọachobấtkỳcấu

trúcngữphápnào.Bạncầncómộtcâuchuyệnhaychocấutrúcavaitfait(anh

ấy/cơấy/nóđãlàm)trongtiếngPháp?Hãytìmkiếmavaitfaitvàbạnsẽtìmthấy

1,6triệuvídụkhácnhauchocấutrúcđó,vớiđầyđủhìnhảnhvàbảndịch.

Tậpviếttựđịnhhướng

GoogleHìnhảnhlàcáchtuyệtvời(vànhanh)đểtìmcáccâuvídụchotừ

mới.Nhưngnếubạnmuốnhọcmộtloạtngữphápcùnglúc,hãyviếtracácvídụ

vàđịnhnghĩacủariêngmình.Saukhinhậnđượcbảnchữalỗichocáccâutựviết,

bạncóthểsửdụngcáccâuvídụđểtựhọctừmới,vàsửdụngbảnchữalỗiđã

nhậnđượcđểhọcngữpháp.

Đâylàmộtcáchsửdụngrấthiệuquảthờigiancủabạn.Khơngchỉlàhọctừ

vựngvàngữphápcùnglúc,màbạncònđangtạoranhữngvídụđặcbiệtđáng

nhớchocáctừcủamình.Đâykhơngchỉlàmộtcâuchuyệnmàbạnđãđọcởđâu

đó;chúnglànhữngcâuchuyệncủabạn,vàdođó,chúngsẽđọnglạitrongđầu

bạn.

Bạncũngcóthểviếtởbấtcứđâu,miễnlàbạncómộtdanhsáchbảndịch

củacáctừđểhọcvàmộtcuốnsổtaynhỏ,hoặcmộtchiếcđiệnthoạithơngminh.

Bạn có lẽ sẽ mắc phải những lỗi sai – tiếng Hungary có hai từ với nghĩa “màu

đỏ”;liệubạncóchọnđúngtừđểsửdụngkhơng?–nhưngmỗikhibạnmắcphải

mộtlỗisai,mộtngườibảnxứsẽpháthiệnranó,vàbạnsẽhọcđượcnhiềuhơntừ

kinhnghiệmrútra.

Tơithíchviếtbấtcứkhinàotơibịkẹttrênmộtchuyếnđidài.Tơisẽhồn

109



tất phần việc ơn tập thẻ học hằng ngày, rồi bắt đầu viết các câu ví dụ và định

nghĩachocáctừmới.Đólàmộtnguồngiảitrívơtậnvàcóthểlàmởbấtcứđâu.

Từđiểnđơnngữ

Từ điển đơn ngữ tốt là nguồn ngơn ngữ đầu vào đặc biệt xuất sắc. Bên

trongnó,bạnsẽtìmthấytấtcảcáctừbạnmuốn,kèmlờigiảinghĩađầyđủbằng

ngoạingữđích.Vànếukhơnghiểumộtsốtừtronglờigiảithíchđó,bạnchỉcần

tiếptụctracáctừđóvàtìmracácphầngiảithíchmớichochúng.Mỗikhibạn

đọcmộtđịnhnghĩamới,bạnsẽtựđộngtìmhiểumộtvàitừmớivàmộtloạtcác

ngữpháp.NógiốngnhưviệccómộtanhchàngngườiPhápnhỏtrongtúi,ln

sẵnsàngthảoluậnvềbấtkỳtừnàotrongngơnngữcủaanhtavàobấtcứthời

điểmnàotrongngàyvậy.

Nếucómộtcuốntừđiểnthựcsựtốt,bạnthậmchícóthểtìmthấycảcác

câuvídụđãđượcviếtsẵnchocáctừmớicủamình.Nếuđủmaymắnđểtìmra

mộtcuốntừđiểnnhưthế,thìbạnđangcótrongtaygiảipháptrọngóichomọi

nhucầuvềtừvựng.Hãylấynhữngcâuvídụvàcácđịnhnghĩađó,kiếmmộtvài

hìnhảnhđikèmtừGoogleHìnhảnh,vàchuyểnsanghọctừmớitiếptheo.

Ởtrìnhđộtrungcấpvàtrìnhđộcao,bạnsẽbắtđầudựanhiềuhơnvànhiều

hơnnữavàocáccuốntừđiểnđơnngữ,mộtphầnvìchúngqtuyệtvời,vàmột

phầnvìchúngsẽchobạnthấysựkhácbiệttinhtếgiữacáctừcủabạn.Ởmộtvài

chươngtrước,chúngtađãcốýtránhcáctừđồngnghĩa.Bâygiờ,chúngtacóthể

hoannghênhchúng,bởichúngtacóthểsửdụngtừđiểnđểbiếtsựkhácnhau

giữapolicemen(trangtrọng)và“cops”(khơngtrangtrọng).

Chođếnthờiđiểmnày,tơiđãkhuyếnkhíchcácbạnsửdụngcâuvídụđể

họctừtrừutượng,nhưngcáchđócũngcógiớihạn.Đơikhithậtkhóđểtìmcâu

ví dụ tốt giúp bạn nhớ một từ trừu tượng như determination. Trong chương

trước,tơiđãgợiýbạnnênbỏquabấtkỳtừnàokhóvàhọcchúngsaunày.Bây

giờ,vớisựgiúpđỡcủamộtcuốntừđiểnđơnngữ,khơngcógìbạnkhơngthểhọc

cả.

Ngaycảkhiđãcóthểtiếpcậnvớicácđịnhnghĩa,bạncũngđừngngừngsử

dụngcáccâuvídụ.Chúngkhiếnchotừdễnhớhơn,vàchỉchobạncáchsửdụng

từngữtrơichảy.Mộtcuốntừđiểnbổsungthêmmộttầngsâunữa,vàgiúpbạn

tìmrasựkhácbiệtgiữanhữngtừnhưeatvàdevour.

NHỮNGĐIỂMCẦNNHỚ

• Hãy sử dụng Google Hình ảnh để tìm kiếm các câu ví dụ chất lượng và

hìnhảnhminhhọachotừmới.Nónhanhchóngcungcấpnhữngvídụrõràng,

cùngsựkếthợpgiữahìnhảnhvàcáccâuvăndễnhớ.

•Nếubạngặpkhókhăn,hoặcđangkhơngcómáytínhbêncạnh,hãyviếtra

cáccâuvídụvàđịnhnghĩatừmới.Hãynhờngườisửalỗi,vàsửdụngcácbảnđã

đượcchỉnhsửađểhọccảngữphápvàtừvựng.

•Mộtkhiđãcóđủvốntừvựnggiắtlưng,hãythêmmộttừđiểnđơnngữtốt

vào hộp cơng cụ của bạn. Như thế, bạn sẽ đạt được khả năng học mỗi từ mới

bằngchínhngoạingữđích,vànhưmộtphầnthưởng,vốntừvựngthụđộngcủa

bạnsẽpháttriểnmỗikhibạnnghiêncứuvàghinhớmộtthuậtngữmới.

Việcsửdụngmộtcuốntừđiểncóthểngốnthêmmộtítthờigiancủabạn.

Trướcđây,bạncóthểtìmkiếmhìnhảnhcủamộtconmèovàlàmmộtthẻhọc

110



chỉtrongmộtvàigiây;bâygiờbạnsẽtìmkiếmcáchìnhảnh,cáccâuvídụtốt,và

cảđịnhnghĩanữa.Nhưngvớimỗitừbạnhọctheocáchnày,bạnsẽcómộtloạt

cáctừngữmớiđượcthêmvàovốntừvựngthụđộng,cùngnhiềungơnngữđầu

vàomớivàdễhiểu.Điềunàycủngcốtấtcảcácphầnngoạingữvàtăngtốcđáng

kểviệchọc.Nếusửdụngtừđiểntrựctuyến,bạnsẽkhơngtốnnhiềuthờigian.

Bạncóthểtìmkiếmmộttừmới,saochépcácthơngtincầnthiếtvàthêmnóvào

thẻhọctrongchưađầymộtphút.

ĐỌCVÌTHÍCHTHÚVÀĐỌCVÌLỢIÍCH

Càngđọcnhiều,bạncàngbiếtnhiều

Cànghọcnhiều,bạncàngtớiđượcnhiềunơi.

—Dr.Seuss,ICanReadwithMyEyesShut!

Chúngtacóđượcvốntừvựngkhổnglồtrongngơnngữmẹđẻ.Cáctừngữ

cóthểkhákhóđếm(từjumpcókhácvớijumpingkhơng?),nhưngnếuđếmcác

họtừ(vídụ,họtừjumpbaogồmcảjumpedvàjumping),thìđếnkhi20tuổi,

chúngtađãbiếtchừng15.000−35.000nhữnghọtừnhưthế.

Khơnghiểusaochúngtahọcđượcnhiềutừvậy?Chúngtahầunhưkhơng

vùiđầuvàotừđiểnsuốtthờiniênthiếu,vàhầuhếtnhữngtừmàchúngtabiết

rấthiếmkhi,thậmchíkhơngbaogiờ,đượcnóira.Lầngầnđâynhấtbạnnóitừ

“excavate” (khai quật) là khi nào? Chỉ có một ngun kh thi duy nht cũn li:

Húara,chỳngtaóhccphnlncỏctthụngquavicc,vchỳngta

cngcúthlmnhvyvimtngụnngncngoi.

csỏchngoivnthnggilờnsmtmikhngkhip:Hnggilin

lờltquanhngkittỏcvnhcdimiờnman,cmihaitlidngtmn

tratin.Chỳngtakhụngcntratnbnthõnnhvy.Chỳngtacúmtkh

nngcbit:Hctmiquangcnh,mkhụngcntinxộtchocựng

õycnglcỏchhcphnlncỏcttrongtingm.Phnútrongnóoch

nginlkhụngchuttikhinúgpphimttminhenfranỗais.

Thct,cú10%khnngchỳngtasthccmttmikhigpnú.

ụikhichỳngtasbtcnúngaytlnutiờnThedogsfarokwagged

excitedly v ụi khi sẽ học được dần dần. Nếu nhân vật trong cuốn sách của

chúngtanốchếtmộtdobozbia,vậythìchúngtacóthểkháchắcdobozlàmột

dạngchaihoặclon.Nếusauđóanhtabópnátcáidobozđótrongtayvànémnó

vàothùngrác,thìcólẽnókhơngđượclàmbằngthủytinh.

Bạn có thể tận dụng khả năng này bằng cách đọc nhiều, đọc nhanh. Mỗi

cuốnsáchdàicỡtiểuthuyết–chodùđólàsáchcủaTolstoyhayChạngvạng–sẽ

tựđộngtăngvốntừvựngcủabạnlênkhoảng300-500từ,vàđổhàngxơngữ

phápvàocỗmáyngơnngữtrongđầubạn.Vàvìvậy,bạnkhơngcầnphảibắtđầu

vớisáchkinhđiểnlàmgì.Hãyđọcbấtcứthứgìthúvị.HarryPotterđãđượcdịch

sangnhiềungơnngữkhácnhau(ítnhấtlà67ngơnngữ),vàbạncóthểtìmđọc

nhữngcuốntiểuthuyếtlãngmạnhayhaytrinhthámtrongmọingơnngữ.

Vớicuốnsáchđầutiên,hãycốgắngtìmmộtcâuchuyệnquenthuộc–bạn

đãtừngđọcbảndịchhoặcxemphimchuyểnthểcủanó–vàđọcnókhinghe

sáchnói.Phiênbảnsáchnóisẽgiúpbạnđọcnhanhhơn.Bạnsẽkhơngcóthời

gianđểsalầytrongcáctừchưabiết,vàsẽcảmnhậnđượcngữđiệucủangơnngữ

nóitrongngoạingữ.

111



Trongcácchươngtrước,tơiđãhướngsựchúýcủabạntớicáchphátâm

củatừngtừriênglẻ,nhưngvẫnchưanóinhiềuvềphátâmcảcâu.Ngaycảnhững

từquenthuộccũngcóthểkháclạkhinóinhanh,vàsáchnóilàcáchdễnhấtđể

làmquenvớingơnngữnói.Bạnđangnghemộtngườibảnxứnóitrongvòng1218giờliêntiếp,bạncólờithoạingaytrướcmặt,vàbạncómộtcâuchuyệnhayđể

tậptrungvào.Thậthồnhảo!Trongqtrìnhđọcsách,bạnsẽnhậnđượcmột

tấn ngơn ngữ đầu vào dễ hiểu, thu được một loạt các từ vựng mới, và vẫn vui

thíchtrongsuốtqtrìnhđó.

Bạncũngcócơhộiđểtậptrungvàomộtcâuchuyện,chứkhơngphảivấtvả

giảimãýnghĩachínhxáccủamỗitừtrongtừngcâu.Khơngphảilúcnàocũng

cầnquantâmcâyđũaphéplàmbằnggỗyewhaygỗalder,đơikhibạnchỉcầnbiết

phùthủyđóđãlàmgì.Đâylạilàmộtkỹnăngnữasẽcóthể“phụcvụ”bạntrong

tươnglai;bạncầncókhảnăngbỏquacáclỗhổngtrongvốntừvựngcủamình.

Bạnsẽkhơngbiếtýnghĩachínhxáccủamỗitừmớigặp,nhưngđiềuđókhơng

nhất thiết ngăn cản bạn hiểu được một câu chuyện hay một cuộc trò chuyện.

Bằngviệcđọcsách,bạncóthểhọccáchbngnhữngtừmàbạnkhơnghiểu,và

đểmìnhbịcuốntheosựkỳdiệucủamộtcâuchuyệnhay.

NHỮNGĐIỂMCẦNNHỚ

•Đọcsáchkhơngdùngtừđiểnlàcáchđơngiảnvàdễnhấtđểpháttriểnvốn

từvựngthụđộngcủabạn.Tínhtrungbình,mộtcuốnsáchsẽdạychobạn300—

500từmớichỉnhờngữcảnh.Chỉcầnđọcmộtcuốnsáchbằngngoạingữmục

tiêu, bạn sẽ khiến tất cả các sách và bất kỳ loại văn bản nào mà bạn đọc trong

tươnglaitrởnêndễđọchơn.

•Bằngcáchđọcsáchkếthợpvớingheaudiobook,bạnsẽdễdàng“đi”hết

mộtđoạnvăndàihơnnhiều,vàbạnsẽcóđượcsựtiếpxúcvơgiávớingữđiệu

củangoạingữbạnchọnkhinóđượcđọclên.Điềunàysẽcảithiệnkhảnăngphát

âm,nghehiểu,vốntừvựngvàvốnngữphápcủabạn;nóitómlại,nósẽtạora

mộtcúhíchcựclớntrênmọiphươngdiệnngoạingữcủabạn.

KHẢNĂNGNGHEHIỂUCHONHỮNGKẺLƯỜIBIẾNG

Nếubạnmuốnsửdụngtiviđểdạyaiđó,trướctiênbạnphảidạyhọcáchsử

dụngtivi.

—UmbertoEco

Học nghe có thể khá khó. Thực tế, lời nói bật ra rất nhanh, và thậm chí

những từ vựng quen thuộc cũng có thể nghe rất lạ khi phát ra từ miệng của

ngườikhác.Bạncóthểhọcđọcvàviếtmộtcáchthoảimái,thậmchíbắtđầusuy

nghĩđượcbằngmộtngoạingữ,rồiđộtnhiênkhigặpphảimộtthiếunữPháp,

bạnnhậnrarằngmìnhkhơnghiểubấtcứtừnàocơấynói.Mộtcâu–Jenesuis

pas(Tơikhơng)–bịbiếnthànhnhữnglờilầmbầmđơnlẻ–shwipa–vàbạnchỉ

còn nước gãi đầu, tự hỏi khơng biết liệu cơ ấy có đang thực sự nói tiếng Pháp

khơng?

HÃYTHỬTỰĐOLƯỜNG!

Bạn có thể đo chính xác vốn từ vựng tiếng Anh của mình tại địa chỉ

TestYourVocab.com.Cácbàitestnàythúvịvàchỉmấtchừng5-10phútđểlàm.

Hãythửnó,vàsauđókêugọitấtcảbạnbècủabạn(đặcbiệtlàconcáicủahọ)

cùng tham gia. Trang web này được lập ra bởi các nhà ngơn ngữ học, những

112



ngườiđangcốgắngtìmhiểucáchlượngtừvựngthayđổidựatheotuổitácvà

giáodục.Càngnhiềungườidùngnó,họsẽcàngcóđượcnhữngdữliệutốthơn,

vàhơnhết,chúngtasẽbiếtnhiềuhơnvềcáchvốntừvựngpháttriển.

Chưakểđếnnhữnggiọngđiệuvùngmiềnvàtiếngđịaphương.Khichuyển

đếnÁo,tơiđemtheochứngchỉthànhthạotiếngĐức.Tơikhệnhkhạngnghênh

ngangđếnmộtkhuchợnơngsản,muamộtcâyhúngquế,vàhỏingườibánhàng

cách chăm sóc nó. Ơng ấy trả lời bằng thứ tiếng Đức của người Áo. Sau năm

phútmỉmcườivàgậtđầu,tơihiểuđượcđúngmộttừ.Nước.Cóvẻtơicầnphải

làmmộtcáigìđóvớinướcđểgiữchocâyhúngquếkhỏichết.

Nếumuốnhiểuđượcngơnngữgiaotiếp,bạncầnphảilắngnghenhữnglời

nóitrongthựctế.Nhưngbạnkhơngthểchỉbắtđầubằngcáchlắngngheđàiphát

thanhbằngtiếngnướcngồicảngày.Nóqkhó!Bạnsẽcảmthấythấtvọngvà

mấttậptrung,vàkhiđãmấttậptrungthìđangngheđàicũngchẳngkhácgìviệc

nghenhữngâmthanhvơnghĩa.

Bạn có thể nghe nhạc nước ngồi, thứ có thể sẽ hấp dẫn hơn một chút,

nhưngâmnhạccũngkhơngtốthơnlàbao.Bạncóthườngxunchúývàolời

bàihátkhơng?Thậmchíbạncóthườngxunhiểuhếtlờicủanókhơng?Âm

nhạcdễcuốnchúngtađi,vàkhinhịptrốngvàtiếngguitarvanglên,chúngtasẽ

vuivẻhát“SlowmotionWalter,fireengineguy”dùlờibàihátthựcsựlà“Smoke

onthewater,fireinthesky.”Chúngtakhơnglắngngheâmnhạcvìnhữngcâu

chuyệncủanó,chúngtalắngnghenóvìâmnhạc.Vìvậy,nếubạnmuốnnghe

nhạcPháp,cứthửđi.Nócóthểsẽgiúpvàitừâmvangtrongđầubạn,nhưngnó

sẽkhơnggiúpbạnhiểuđượccơthiếunữPháp“thíchlầmbầmkia”.Thayvàođó,

hãyxemphimvàxemtruyềnhình.Ởnhữngthểloạinày,bạnsẽlắngnghenhững

câuchuyện,vàsẽchúýrấtcẩnthậnđếntấtcảmọithứngheđược.Khơnggiống

nhưvớicácđàiphátthanhtintức,ởđâybạnsẽnhìnthấyđượcnétmặtvàngơn

ngữcơthểcủatừngngười,vàbạncóthểthấychínhxácnhữnggìhọđanglàm

trongkhinói.Nhữngmanhmốithịgiácnàycóthểgiúpbạnhiểuđượcnhữnggì

bạnđangnghe.Tivivàphimcũnggiốngnhưcuộcsốngthực,câuchuyệnnhiều

khichỉhơikịchtínhhơnmộtchút.Chúnglànhữngứngcửviênhồnhảocho

việchọcnghe.

Các DVD phim và chương trình truyền hình thường đi kèm với phụ đề

tiếngAnhhoặcphụđềbằngngoạingữđích.Đừngsửdụngchúng.Vấnđềvới

phụđềởchỗđọcdễhơnlắngnghe.Chúngtakhiđósẽhọcbằngmắtnhiềuhơn

bằngtai,vìvậykhicóphụđề,chúngtasẽkhơngcảithiệnkhảnăngnghehiểulà

bao.

MộtbộphimvớiphụđềtiếngAnhvềcơbảnlàmộtcuốnsáchtiếngAnh

vớimộtsốtiếngồnnềnbênngồibằngngoạingữkhác.Cáiđóvơdụngvớicác

nhu cầu của chúng ta. Tất nhiên, bạn vẫn có thể nghe được một vài giờ tiếng

PháphoặctiếngTâyBanNha,nhưngbạnđangkhơngthựcsựlắngnghenhững

đoạnhộithoại;bạnchỉđangđọcnhữngcâuchuyện.

Nếuphụđềđóviếtbằngngoạingữđích,thìbạnvẫnchỉđangđọcmộtcâu

chuyện,mặcdùcâuchuyệnnàyhữuíchhơn.Đâycóthểlàmộtnguồnngơnngữ

đầuvàotuyệtvời,nókhơngkhácnhiềusovớiviệcđọcmộtcuốnsáchvànghe

sáchnóicủanó.Bạncầnđặtmìnhvàomộttìnhhuốngphảidựahồntồnvào

taivàtránhxacáiphụđềkia.Nhưngcólẽbạnvẫnsẽcầnđếnmộtvàisựgiúpđỡ.

113



Vớiphụđề,bạnsẽkhơngluyệnđượctaicủamình,nhưngnếukhơngcónó,các

bộphimvàchươngtrìnhtruyềnhìnhsẽkhiếnbạnbịngợp.Bạncóthểgiảmbớt

nhữngkhókhănbằnghaicách:Chọncácchươngtrìnhđầutiênmộtcáchthật

cẩnthậnvàđọcthơngtinvềchúngtrênWikipediatrướckhixem.

Trướctiênlàcácphimtruyềnhìnhdễxemhơnnhiềusovớiphimđiệnảnh.

Khixembấtcứcáigì,nhiệmvụđầutiên,khókhănnhấtcủabạnlàxácđịnhailà

aivàchuyệngìđangxảyra.Nhiệmvụnàykhóngangvớitruyềnhìnhvàphim

điệnảnh,nhưngtrongmộtloạtphimtruyềnhình,bạnchỉphảilàmđiềuđómột

lần.Đếntậpthứhaihoặcthứba,vềcơbản,bạnđãhiểuđượcnhữnggìđangxảy

ra,cóthểngồilạivàthưởngthứcnó.Trongmộtbộphimđiệnảnh,bạncóthểsẽ

khơngbaogiờhiểuđượcnhữnggìđangxảyra,vàđólàmộtcảmgiácthấtvọng.

Nókhiếnbạncảmthấynhưvừanémđihaigiờcủađờimình,thậmchíkhơngcó

chút vui vẻ nào khi làm việc đó. Vì vậy, hãy bắt đầu với một loạt phim truyền

hình.Ítnhấtsaumộtvàitậpphimđầutiên,bạnsẽbắtđầudễdàngtheodõihơn

nhiều.

Bạn nên xem những phim truyền hình nào? Hãy chọn bất cứ thứ gì bạn

thích,miễnlànókhơngphảilàmộtbộphimhài.Khơngcógìtệbằngviệcphải

nghehếtmộtcâuđùadàibằngtiếngĐức,chỉđểnhậnrarằngbạnkhơngthểhiểu

đượcsựhàihướccủacảcâunóiđó,vìnógâyhàibằngcáchdùngmộttròchơi

chữdởtệvớimộtsốtừngữhiếmgặp,chỉtồntạitrongmộtsốphươngngữhài

hước của tiếng Đức. Đừng làm thế với chính mình. Hãy xem House, 24 hoặc

Someguyrunsaroundandshootspeople(Mộttênnàođấychạykhắpnơivàbắn

mọingười).Trongphầnlớncáctrườnghợp,loạtphimtruyềnhìnhđóđềuđã

đượclồngtiếngchunnghiệpsangngoạingữđích.Bạncóthểtheodõinhững

bộphimđómàkhơnggặpqnhiềurắcrối(“Anhtađanglàmgìthế?Ồ,anhta

lạiđangbắnainữaà?”),bạnsẽchúý.Nếuchọnbộphimtruyềnhìnhcẩnthận,

bạncóthểkhiếnmìnhnghiệnxemtivibằngngoạingữ.Đâylàtìnhhuốngtốt

nhất.Tơiđãxemhết48tậpphimcủa24HeuresChrono(bảnlồngtiếngPháp

củaphim24)trêntiviròngrãhaituầnliền,vànóđãlàmđượcnhữngđiềukỳ

diệuvớitiếngPhápcủatơi.

Đừng lo lắng về các bản lồng tiếng; loạt phim truyền hình với ngân sách

khủngngàynayđãbỏxadạngkỹthuậtlồngtiếngtệhạicủamấybộphimkungfungàyxưa.Họbuộcphảilàmthế;cácloạtphimtruyềnhìnhMỹngàynayđang

đượcxemtrêntồnthếgiới,vàkhơngaimuốnxemmộtbảnlồngtiếngdởtệcho

loạtphimuthíchcủahọ.Chínhvìvậy,họsẽthcácdịchgiảchunnghiệp,

nhữngngườisẽchúýtớikhơngchỉtừngữmàcòncảviệckhớpthờigianvớibản

gốc.Bạnthậmchícònkhơngthểnhậnthấysựlệchphađơichútgiữatiếngvới

chuyểnđộngmơicủanhânvật.Nếuđiềuđóvẫnlàmphiềnbạn,cứthoảimáitìm

mộtloạtphimtruyềnhìnhđượclàmngunbảnbằngngoạingữđích.Nhưng

đừngngạcnhiênnếutấtcảnhữngcảnhqkhíchvuivẻvàvơnghĩacủaphim

truyền hình Mỹ bị thay thế bằng những cảnh kịch tính, hoặc tệ hơn, hài hước

nhé.

Bạnsẽhiểuloạtphimtruyềnhìnhhoặcphimđiệnảnhhơnnếuđọctómtắt

nộidungcủanótrướckhixem,đặcbiệtnếutómtắtđóđượcviếtbằngngoạingữ

đích. Thủ thuật này đã giúp tôi vượt qua hai mùa đầu tiên với loạt phim Lost

bảntiếngNga.HãyvàoWikipedia(bảntiếngAnh),tìmloạtphimtruyềnhình

114



mongmuốn,sauđóchuyểnsangngoạingữđích(bạnsẽtìmthấymộtđườngdẫn

ởphíadướicùngbêntráitrang).Ởđó,bạnthườngsẽtìmthấythơngtinvềloạt

phimcủamìnhvàphầntómtắtnộidungcủatừngtậpphim.Khiđọcmộttrong

nhữngbảntómtắtđó,bạnnhậnđượcmộtloạtcáctừvựngsẽsửdụngtrongmỗi

tậpphim.Chiếnlượcnàycũngcóthểgiúpbạnđốiphóvớicácbộphimđiệnảnh,

vìbạncóthểnắmbắtcácnhânvậtvàcốttruyệntrướckhixem.Nógiốngnhư

việcđọcmộtcuốnsáchngắn,sauđóxemmộtbộphimđượcchuyểnthểtừcuốn

sáchđó,màchắcchắnviệcnàytốthơnhẳnviệcnhìnchằmchằmvàomànhìnhvà

chỉ“ngộ”rađượccốttruyệnsaukhibộphimkếtthúc.

Mộtkhithoảimáixemtivibằngngoạingữ,bạncóthểbắtđầubỏđinhững

“sựtrợgiúp”này.BạnsẽkhơngcầnphảiđọccácbảntómtắttrênWikipedianữa,

vàbạncóthểdễdàngnắmbắtbộphim.Nếuthíchphiêulưuhơnnữa,bạnthậm

chícóthểthửphimhài(nhưngđừngmấtcơngxemmấyloạiđónếubạnđang

họctiếngĐức).Sauđó,bạncóthểthửnghesáchnóinếumuốn(màkhơngcó

mộtcuốnsáchtrongtay),podcastvàcácđàiphátthanh.

NHỮNGĐIỂMCẦNNHỚ

•Lắngnghelàmộtkỹnăngcónhịpđộnhanhmàđơikhicóthểkhiếnbạn

cảmthấybịngợp.Hãybắtđầuvớinhữngbướcnhỏvàdầndầntăngmứcthử

tháchlênchođếnkhibạncóthểđươngđầuđượcvớicảnhữngthửtháchnghe

hiểunhanhvàkhókhănnhất(radio,podcast,nhữngthơngbáonhàgaxelửabị

cắtxénnhiềuđếnvơlý).

•Hãybắt đầuvớimộtloạtphim truyềnhình nướcngồithú vị,hay một

loạtphimtruyềnhìnhMỹđượclồngtiếngvàkhơngcóphụđề.Bạncóthểgiảm

bớtkhókhănbằngcáchđọcbảntómtắtnộidungcáctậpphimtrướckhixem,để

chuẩnbịchomìnhtừvựngvàtìnhtiếttrongkịchbảncủamỗitậpphim.

•Khimứcđộthoảimáicủabạntăngdần,hãytừbỏcácbảntómtắt,bắtđầu

xemvànghenhữngphươngtiệntruyềnthơngcóđộkhócaohơn.

LỜINĨIVÀTRỊCHƠITỪCẤMKỴ

“Tơikhơngthểlàmđượcđiềunày,”tơinói.“Tơikhơngbiếtphảinóigì.”

“Hãynóibấtcứđiềugì,”anhấynói.“Bạnkhơngthểphạmsailầmkhiđang

ứngbiến.”

“Nếutơilàmhỏnghếtmọithứthìsao?Nếutơipháhỏnghếtmọinhịpđiệu

thìsao?”

“Bạnkhơngthể,”anhấynói.“Nócũnggiốngnhưchơitrốngvậy.Nếubạn

bỏlỡmộtnhịp,bạntạoramộtnhịpkhác.”

—PattiSmith,JustKids

CómộttròchơigọilàTừcấmkỵ.Cólẽbạnđãtừngchơinó.Trongtròchơi

Từcấmkỵ,bạncốgắnglàmchođồngđộicủamìnhnóiramộttừnàođó−vídụ

“bóng chày” − thành tiếng. Tuy nhiên, bạn không được phép nói ra từ “bóng

chày”, cũng khơng được phép nói “thể thao”, “trận đấu”, “người đánh bóng”,

“ngườibắtbóng”hoặc“bóng”.Nhữngtừđóbịcấm–chúnglànhữngtừcấmkỵ

–vàđểgiànhchiếnthắng,bạncầnphảitìmramộtconđườngđivòngquanhững

từbịcấm.Bạnứngbiến.Bạnnóivềmộtsựkiệnmànhữngngườichơitậptrung

lại với nhau, dùng gậy đánh cầu, và chạy xung quanh trên một mặt sân hình

115



thang.Nếumọiviệcsnsẻ,đồngđộicủabạnsẽhétlên“Bóngchày!,”vàbạn

giànhchiếnthắng.Nếuvẫnkhơngđược,bạnhãytìmmộtcáchkhác–đólàmơn

giảitríuthíchcủanướcMỹ,đólàthứmàđộiDodgerschơi,v.v..

Khảnăngnóilưulốtvàtròchơi“Từcấmkỵ”vềcơbảnlàmột.Khinói

bằngmộtngơnngữnướcngồi,bạncốgắngtruyềnđạtsuynghĩtrongđầumình,

nhưngkhơngphảilúcnàocũngcótừngữthíchhợpđểnóirađượcnhữngsuy

nghĩđó.BạnmuốnnóivớingườibạnĐứccủamìnhvềmộttrậnđấubóngchày,

nhưnglạikhơngbiếttừ“bóngchày”hay“thểthao”,“trậnđấu”trongtiếngĐức.

Làmthếnàođểgiaotiếpcácsuynghĩcủabạnvớingườibạnkiabâygiờ?

Phản ứng đầu tiên của bạn là muốn chuyển sang nói tiếng mẹ đẻ. Người

bạn Đức có thể sẽ hiểu được tiếng của bạn, và bạn sẽ nói được điều mà mình

muốnnói.Thậtkhơngmay,vốntiếngĐứccủabạnsẽkhơngtiếnbộchútnào.

Ngượclại,nếuvẫnkiêntrìtiếptụcnóibằngtiếngĐức,thìmộtđiềuđángchúý

sẽxảyra:Bạnsẽbắtđầuứngbiến.Tạithờiđiểmđó,bạnđãthựchiệnmộtbước

nhảyvọtkhổnglồđểtiếntớitrìnhđộlưulốt.

Khảnăngsửdụngngơnngữthànhthạolưulốt,xétchocùng,khơngphải

làkhảnăngbiếtmọitừvàmọiquytắcngữpháptrongmộtngơnngữ;đólàkhả

nănggiaotiếpcácsuynghĩcủabạnmàkhơngcầndừnglạimỗikhigặpphảivấn

đềnàođó.Nếubạncóthểnóithànhcơngvớibạnbèmìnhvềmơnbóngchày–

Chúngtơiđangxem...độiDodgers–bạnđãvừaluyệntậpkhảnăngnóilưulốt.

Bạnvừasửdụngtốthơncáctừđãbiếtđểdiễnđạt.Nếucóthểlàmđiềunàyvới

mọiýnghĩtrongđầu,bạnđãthắngtrongtròchơingơnngữ,bạnđãđạtđếntrình

độlưulốt.

Đâylàmộtkỹnăngcóthểhọcđược,vàcóthểluyệntậpbằngcáchsửdụng

phiênbảnđơngiảnhơncủatròchơi“Từcấmkỵ”.Chỉcómộtquytắc:Khơng

được phép sử dụng tiếng Anh. Mỗi khi nói chuyện với một người bản xứ hay

mộtngườihọcngoạingữkhác,bạnsẽchỉdùngduynhấtngoạingữđích.Sẽcó

nhữnglúc,mộtýnghĩnảyravàbạnsẽkhơngtìmđượctừnàođểdiễntảnó.Đây

chínhlàthờiđiểmquantrọngnhất.Hãynắmbắtnó!Đâylàcơhộituyệtvờiđể

biếncáctừvựngvàngữphápnằmlòngtrởcủabạnthànhngơnngữnóithành

thạo,vàbạnchỉcóthểcóđượcnókhikiênquyếttừchốinóichuyệnbằngtiếng

Anh.

Đâylàtròchơiquantrọngnhấttrongcuốnsáchnày.Tấtcảmọithứchúng

talàmchođếnthờiđiểmnàyđềuđượcthiếtkếđểgiúpbạnđếnđượcvớitròchơi

cuối cùng này. Vì vậy, đừng để ai mang nó đi. Bạn sẽ gặp phải những người

khơngcóhứngthúvớitròchơi“Từcấmkỵ”.Họcóthểlànhữngngườicùnghọc

ngoại ngữ, thích chuyển sang tiếng Anh bất cứ khi nào gặp khó khăn, hoặc

nhữngngườibảnxứmuốnlợidụngbạnđểluyệntậptiếngAnh.Họsẽ(đơikhi

vơ thức) khuyến khích bạn nói tiếng Anh. Đừng làm điều đó. Hãy tìm những

ngườikhácđểchơicùng.

Tìmnhữngngườikhácđểcùngchơitrò“Từcấmkỵ”

Trênthếgiớicóvơvànnhữngngườinóingơnngữmàbạnđanghọc.Bạn

cóthểtìmthấyhọởnhà,nướcngồi,hoặcđâuđógiữahainơitrên:

ỞNHÀ:VIDEOCHATTRONGPHỊNGKHÁCH

Cáchđâynămđếnmườinăm,lựachọnduynhấtđểtậpnóingoạingữngay

116



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Trò Chơi Ngôn Ngữ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×