Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Ngày 7/5/2015, Standard Chartered Bank đã trao tặng Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) giải thưởng Thanh toán xuyên suốt (Straight Through Processing - STP Award) năm 2014. Đây là sự ghi nhận về uy tín và chất lượng nghiệp vụ

Ngày 7/5/2015, Standard Chartered Bank đã trao tặng Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) giải thưởng Thanh toán xuyên suốt (Straight Through Processing - STP Award) năm 2014. Đây là sự ghi nhận về uy tín và chất lượng nghiệp vụ

Tải bản đầy đủ - 0trang

Đơn vị tính: Triệu USD

Chỉ tiêu



2011



2012



2013



2014



L/C nhập khẩu



176



135



145



183



L/C xuất khẩu



26



32



33



40



Nhờ thu nhập



32



33



31



Nhờ thu xuất



6



11



15



13



Chuyển tiền đi



124



131



134



178



Chuyển tiền đến



63



69



72



89



Doanh số TTQT



427



411



430



537



34



Nguồn: Báo cáo tổng hợp hoạt động kinh doanh các năm tại phòng kinh doanh

tổng hợp Eximbank Hà Nội

3.1.2.1. Hoạt động thanh toán theo phương thức chuyển tiền

a. Chuyển tiền đi

Nghiệp vụ chuyển đi được sử dụng rộng rãi trong hoạt động TTQT để thanh

toán hàng hoá nhập khẩu, chuyển tiền đặt cọc trong các hợp đồng mua bán thiết bị,

thanh toán tiền dịch vụ và các khoản chuyển tiền phi mậu dịch khác.

Nghiệp vụ chuyển tiền tại Eximbank Hà Nội chiếm một tỷ trọng khá lớn về

số món và tăng mạnh qua các năm. Chất lượng của nghiệp vụ chuyển tiền thể hiện ở

tốc độ thực hiện giao dịch, tính chính xác và hiểu biết về hệ thống thanh tốn của

các loại ngoại tệ để đảm bảo người thụ hưởng nhận được tiền nhanh nhất với chi phí

thấp nhất.

b. Chuyển tiền đến:

Tại Eximbank Hà Nội, nghiệp vụ chuyển tiền được chia thành 3 loại

chính, căn cứ vào mục tiêu chuyển tiền, gồm: Chuyển tiền thanh toán hàng xuất

khẩu, chuyển tiền kiều hối, chuyển tiền phi mậu dịch khác.

+ Chuyển tiền thanh toán hàng xuất khẩu: chiếm một tỷ trọng khá lớn trong

doanh số chuyển tiền đến của Eximbank Hà Nội, do một số khách hàng của

Eximbank Hà Nội có quan hệ tốt với người nhập khẩu nên thường xuyên sử dụng



44



phương thức thanh toán này.

+ Chuyển tiền phi mậu dịch: Trong các loại chuyển tiền phi mậu dịch,

chuyển tiền kiều hối là hình thức chính. Được sự khuyến khích của Chính phủ Việt

Nam trong việc thu hút kiều hối từ nước ngồi về thơng qua Quyết định số

170/1999/QĐ-TTg ngày 19/08/1999 của Thủ tướng Chính phủ, Thơng tư số

02/2000/TT-NH ngày 24/02/2000 của Ngân hàng Nhà nước, hoạt động chuyển tiền

kiều hối đã phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, đem lại một nguồn thu ngoại

tệ quan trọng cho đất nước. Xác định rõ việc mở rộng hoạt động chi trả kiều hối

không chỉ tăng thu dịch vụ ngân hàng mà còn là lượng ngoại tệ tương đối lớn có

thể thu hút với chi phí thấp nên hoạt động chi trả kiều hối ngày càng được

Eximbank Hà Nội quan tâm phát triển. Eximbank Hà Nội đã có những chính sách

khuyến khích khách hàng chuyển tiền kiều hối thông qua hệ thống Eximbank. Bên

cạnh việc hướng dẫn tận tình, cụ thể và rõ ràng khách hàng ở Việt Nam để cung

cấp chỉ dẫn chuyển tiền chính xác cho người thân của họ ở nước ngồi,

Eximbank H à N ộ i còn có chính sách giảm phí cho chuyển tiền kiều hối.

3.1.2.2. Hoạt động thanh toán theo phương thức nhờ thu

Hoạt động thanh toán theo phương thức nhờ thu kèm chứng từ được triển

khai tại Eximbank Hà Nội đồng thời với hoạt động thanh tốn theo phương thức tín

dụng chứng từ. Tuy nhiên do đặc điểm của phương thức nhờ thu là tiềm ẩn nhiều

rủi ro hơn đối với cả nhà xuất khẩu lẫn nhà nhập khẩu nên được các khách hàng sử

dụng ít hơn so với phương thức tín dụng chứng từ - chiếm 10% trong doanh số

hoạt động thanh toán quốc tế.

Trong hoạt động thanh toán theo phương thức nhờ thu kèm chứng từ, uy

tín của ngân hàng là một yếu tố rất quan trọng để các ngân hàng phục vụ

người xuất khẩu lựa chọn làm ngân hàng nhờ thu bộ chứng từ. Từ khi thực hiện

nghiệp vụ TTQT đến nay, uy tín của Eximbank Hà Nội ngày càng được nâng cao

trong quan hệ thanh toán giữa các ngân hàng trên thế giới nên số lượng các bộ

chứng từ nhờ thu thực hiện của Eximbank Hà Nội ngày càng tăng.

3.1.2.3. Hoạt động thanh tốn theo phương thức tín dụng chứng từ.



45



a. L/C nhập khẩu: Phương thức tín dụng chứng từ được sử dụng nhiều

nhất trong hoạt động TTQT của các khách hàng sử dụng dịch vụ TTQT của

Eximbank Hà Nội. Do vậy, doanh số thanh toán nhập khẩu theo phương thức này

chiếm tỷ trọng lớn nhất khoảng 40% trong doanh số hoạt động TTQT của

Eximbank Hà Nội.

Cùng với sự tăng trưởng mạnh mẽ trong doanh số và số lượng thư tín

dụng phát hành, cơ cấu hàng hoá nhập khẩu thanh toán qua Eximbank Hà Nội cũng

thay đổi qua các năm theo xu hướng đa dạng hoá. Nếu trong những năm mới

hoạt động, mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là máy móc thiết bị do các khách hàng

hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nhập khẩu để phục vụ sản xuất kinh

doanh thì nay đã mở rộng thêm các mặt hàng điện tử, ngun vật liệu, phân bón,

xăng dầu, bơng sợi, hố chất…

Trong năm 2014, số món giao dịch nhập khẩu tại Eximbank Hà Nội giảm

rõ rệt nhưng trị giá mở thư tín dụng lại tăng nhiều (tăng 26% so với 2013-Bảng

1.1). Các khách hàng truyền thống của Eximbank Hà Nội như Vinatex,

Hanosimex, Citra Westlake, Petrolimex, công ty cổ phần Thắng Lợi, hầu hết là

khách hàng đặc biệt của Eximbank Hà nội có hạn mức tín dụng lớn và được mở

thư tín dụng miễn ký quỹ 100% nên các cơng ty này ln là những đơn vị có

doanh số giao dịch cao tại Eximbank Hà Nội.

b. L/C xuất khẩu: Hoạt động thanh tốn xuất khẩu theo phương thức tín

dụng chứng từ là một nghiệp vụ quan trọng trong hoạt động TTQT của Eximbank

Hà Nội. Sự tăng trưởng và phát triển trong hoạt động này là kết quả của sự nỗ lực

vượt bậc của ngân hàng trong hoạt động TTQT. Eximbank Hà Nội đã cố gắng nâng

cao chất lượng dịch vụ TTQT để xây dựng được uy tín tốt, thu hút các khách hàng

mới sử dụng dịch vụ TTQT tại ngân hàng. Kết quả là doanh số hoạt động thanh

toán xuất khẩu nói chung và thanh tốn xuất khẩu theo phương thức tín dụng

chứng từ nói riêng đã tăng mạnh qua các năm trong đó giá trị L/C xuất khẩu năm

2014 tăng gấp đôi so với năm 2011.

3.2. Thực trạng rủi ro trong thanh toán quốc tế tại Exinbank chi nhánh Hà Nội



46



3.2.1. Rủi ro đối với phương thức chuyển tiền

Đối với phương thức chuyển tiền, rủi ro thường gặp phải của Ngân hàng

Eximbank – chi nhánh Hà Nội là các rủi ro liên quan đến thương mại, tỷ giá, quốc

gia, đạo đức và nghiệp vụ. Cụ thể, trong quá trình ký kết hợp đồng thương mại, hai

bên tham gia có thể bỏ sót hoặc cố tình bỏ sót điều khoản ràng buộc nào đó dẫn tới

hoạt động chuyển tiền có thể bị chậm trễ do nhiều nguyên nhân khác nhau. Sự chậm

trễ chuyển tiền sẽ phát sinh các khoản chi phí tiền lãi phát sinh, rủi ro thay đổi tỉ giá

dẫn tới thay đổi trị giá hàng hóa gây thiệt hại cho khách hàng, khoản này tùy thuộc

vào sai sót do bên nào gây ra phải chịu nhưng quá trình này vẫn ảnh hưởng nghiêm

trọng đến uy tín ngân hàng.

Rủi ro hay gặp đối với phương thức chuyển tiền của Eximbank Hà Nội là

thực hiện sai nghiệp vụ, nguyên nhân xuất phát từ việc khách hàng đặt sai lệnh,

hoặc nhân viên thực hiện sai quy trình dẫn tới khoản tiền bị chuyển sai mục đích,

thời điểm hoặc đối tượng nhận. Rủi ro này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của

Eximbank Hà Nội và làm cho Ngân hàng bị thiệt hại về tài chính.

Ví dụ 1: Rủi ro do thực hiện sai chỉ dẫn của người chuyển tiền: Eximbank

Hà Nội nhận được một chỉ dẫn thanh toán chuyển 50,000 EUR cho người thụ

hưởng mở tài khoản tại ngân hàng BNP Parisbas ở Paris. Tuy nhiên, khi thực

hiện lệnh chuyển tiền, do sơ suất trong việc kiểm tra ngân hàng của người thụ

hưởng, cán bộ thanh toán đã chuyển nhầm số tiền trên cho ngân hàng Banque

de Paris tại Paris. Ba ngày sau, người chuyển tiền thông báo cho ngân hàng là

người thụ hưởng vẫn chưa nhận được tiền thanh toán và đề nghị tra soát. Kiểm tra

lại hồ sơ, phát hiện ra sự nhầm lẫn nói trên, Eximbank Hà Nội ngay lập tức yêu cầu

ngân hàng Banque de Paris trả lại khoản tiền chuyển nhầm, đồng thời tạm thời sử

dụng tiền của ngân hàng để trả cho người thụ hưởng theo đúng chỉ dẫn.

Kết quả: Phải mất một tuần, sau rất nhiều điện yêu cầu, Banque de Paris

mới trả lại khoản tiền chuyển nhầm của Eximbank sau khi đã trừ 100 EUR phí dịch

vụ. Chỉ do sơ suất trong khi thực hiện chỉ dẫn thanh toán, Eximbank Hà Nội đã

phải chịu rủi ro lớn khi phải trả những chi phí phát sinh do việc trả nhầm và gây



47



mất uy tín đối với khách hàng.

Một rủi ro khác đối với Eximbank Hà Nội trong hoạt động thanh toán quốc

tế thường xảy ra ở phương thức chuyển tiền đó là việc chuyển tiền đến các quốc gia

đang bị cấm vận, hoặc các tổ chức cá nhân bị phong tỏa tài sản. Trong giao dịch, khi

khách hàng yêu cầu chuyển tiền đến các tổ chức, cá nhân hay quốc gia này,

Eximbank Hà Nội luôn đặc biệt lưu ý khách hàng về việc khoản tiền có thể sẽ bị

phong tỏa, giữ lại và khoản tiền sẽ khơng được chuyển đi. Việc xác minh tính hợp

pháp các khoản tiền này làm cho Eximbank Hà Nội và khách hàng mất rất nhiều

thời gian, chi phí, tiềm ẩn rủi ro khó đòi hoặc mất hẳn số tiền trên.

Ví dụ 2: Rủi ro do vi phạm các lệnh cấm vận của Mỹ: theo lệnh cấm vận của

Mỹ, mọi khoản thanh toán bằng đồng USD qua hệ thống thanh tốn bù trừ tại Mỹ

cho những người hưởng có tên nằm trong danh sách cấm vận đều bị phong toả tại

Mỹ. Eximbank Hà Nội khi thực hiện lệnh thanh toán số tiền USD13,000 theo đề

nghị của khách hàng trong nước cho 9 người du lịch đến Iran đã gặp sơ suất khi

nêu tên Iran trong lệnh thanh toán. Giao dịch trên khi được thực hiện bù trừ tại Mỹ

thông qua ngân hàng đại lý American Express Bank, New York đã bị phong toả vì

hệ thống điện tử phát hiện ra từ “Iran”, là một nước bị Mỹ cấm vận.

Kết quả: Mặc dù Eximbank Hà Nội đã rất cố gắng liên hệ với các đối tác để

tìm cách giải phóng số tiền bị phong toả, nhưng đều bị từ chối. Số tiền trên sẽ chỉ

được trả lại cho Eximbank Hà Nội khi Iran khơng còn bị lệnh trừng phạt cấm vận

của Mỹ.

3.2.2. Rủi ro đối với phương thức nhờ thu

Eximbank Hà Nội đã gặp phải rủi ro khi là ngân hàng chuyển chứng từ.

Eximbank Hà Nội cho khách hàng chiết khấu bộ chứng từ nhờ thu khơng hợp lệ. Vì

thế, Ngân hàng gặp phải rủi ro tín dụng từ phía khách hàng của mình là nhà xuất

khẩu do khơng nhận được tiền thanh tốn để hồn trả khoản vay.

Ví dụ 3:

Ngày 01/05/2013 Công ty TNHH xuất khẩu Minh Phát xuất bộ chứng từ nhờ

thu trả chậm (D/A) 90 ngày sau ngày B/L, trị giá USD 585.000, xuất khẩu cá ba sa



48



cho Công ty Hoogland Foods BV của Hà Lan với ngân hàng thu hộ là Fortis Bank,

ngày giao hàng là 26/04/2013, ngày đến hạn thanh toán là 25/07/2013. Nhưng việc

thanh toán tiền hàng đã gặp rất nhiều khó khăn, đến ngày đáo hạn 25/07/2013 Cty

Minh Phát vẫn chưa nhận được tiền thanh tốn từ đối tác.

Cơng ty Hoogland Foods BV là công ty của 1 người (ông Gert.J Hoodlands)

để đăng ký kinh doanh tại Hà Lan.

Công ty TNHH xuất khẩu Minh Phát sang tận Hà Lan tìm gặp ơng Gert.J

Hoodlands nhưng vẫn khó có thể gặp được, liên hệ điện thoại với Cơng ty

Hoogland Foods BV thì khơng có người nghe máy, lý do là Công ty Hoogland

Foods BV là công ty của 1 người (ông Gert.J Hoodlands) để đăng ký kinh doanh tại

Hà Lan.

Trong giao dịch với các doanh nghiệp Việt Nam, phía nước ngồi (Hoogland

Foods BV) đều đề nghị phương thức thanh toán D/A (thanh toán nhờ thu chấp nhận

chứng từ - người mua hàng sẽ ký chấp nhận lên hối phiếu và gửi lại cho ngân hàng

nhờ thu). Tuy nhiên sau khi giao hàng “đối tác” này cứ lần nữa khơng thanh tốn.

Người giao dịch với phía doanh nghiệp Việt Nam là ông Gert.J Hoodlands,

Giám đốc Công ty Hoogland Foods BV, nhưng khi ký hợp đồng thì thường lấy tư

cách pháp nhân là Công ty Star Procurment Inc.

Công ty TNHH Minh Phát đã phải thuê luật sư để nhờ tòa án bắt giữ tài sản

mới thu được tiền hàng. Tuy nhiên, phải đến tháng 6/2014, Minh Phát mới nhận

được số tiền thanh tốn trên và hồn trả lại cho Eximbank.

Kết quả: Việc trả chậm này đã làm Eximbank phải trích lập dự phòng và xếp

loại nợ của Minh Phát vào nhóm nợ xấu. Điều này cũng ảnh hưởng đến mối quan hệ

đối tác tin cậy giữa Eximbank Hà Nội và công ty TNHH Minh Phát.

3.2.3. Rủi ro đối với phương thức tín dụng chứng từ

 Khi Eximbank là Ngân hàng phát hành (NHPH)

Đối với hợp đồng mua bán trực tiếp thì người bán cũng là người thụ hưởng thư

tín dụng nhưng đối với hợp đồng mua bán qua tay ba thì người bán và người thụ

hưởng thư tín dụng khác nhau. Sai sót xảy ra khi nhân viên Eximbank Hà Nội chưa



49



hiểu hợp đồng mua bán tay ba nên đã hướng dẫn khách hàng của mình mở thư tín

dụng sai tên người thụ hưởng. Điều này khiến cho Eximbank Hà Nội khơng thu

được phí của khách hàng và đồng thời phải xin lỗi khách hàng vì sai sót từ phía

ngân hàng.

Ví dụ 4:

Cơng ty Việt Ba u cầu Eximbank Hà Nội phát hành thư tín dụng chuyển

nhượng trả ngay trị giá USD 20,000 với điều kiện giao hàng CIF Hai Phong port,

VietNam Incoterms 2000. Sau khi Eximbank Hà Nội phát hành thư tín dụng và

thơng báo cho ngân hàng của người bán thì nhận được thơng báo từ ngân hàng

thông báo là người bán không thể thực hiện giao hàng. Kế đó, cơng ty Việt Ba

khiếu nại Eximbank Hà Nội khách hàng của họ vẫn chưa nhận được thơng báo thư

tín dụng nên chưa thể giao hàng. Sau khi Eximbank Hà Nội kiểm tra đơn đề nghị

mở thư tín dụng và hợp đồng thì phát hiện sai tên người thụ hưởng. Bởi vì đây là

hợp đồng ký tay ba nên người thụ hưởng trong thư tín dụng khơng phải là người

bán ký kết hợp đồng và hợp đồng không thể hiện ngân hàng chuyển nhượng.

Kết quả: Khách hàng bổ sung thêm ngân hàng chuyển nhượng trong hợp

đồng. Eximbank phải sửa đổi thư tín dụng mà khơng được thu phí của khách hàng

vì đây là lỗi của mình.

 Khi Eximbank Hà Nội là Ngân hàng thông báo(NHTB)

Theo điều 7 UCP500 (điều 9 UCP 600) thì “ngân hàng thơng báo L/C có trách

nhiệm kiểm tra tính chân thật bề ngồi của L/C mà mình thơng báo. Khi ngân hàng

khơng thơng báo L/C thì phải có ý kiến phản hồi cho NHPH không chậm trễ”. Đây

là một trong những trách nhiệm rất quan trọng của NHTB. Nếu thư tín dụng là giả

mạo thì NHPH hồn tồn khơng bị ràng buộc vào cam kết này và nhà xuất khẩu

khơng thể đòi tiền từ NHPH. Rủi ro gặp phải khi ngân hàng không thể phát hiện

được tính chân thật của L/C hoặc tư vấn không đầy đủ về những điều khoản bất lợi

xảy ra cho khách hàng. Rất may Eximbank đã không gặp phải các rủi ro này.

Ví dụ 5:

Chi nhánh Ngân hàng Eximbank Hà Nội nhận được một L/C trị giá USD



50



1,057,000.00 phát hành bằng telex từ một ngân hàng ở Mỹ cho người hưởng lợi là

công ty XNK gạo. Bức điện có mã khóa (testkey) với ngân hàng Bank of New York,

Hongkong. Tuy nhiên, ngân hàng này thông báo là không cung cấp số testkey đó và

đề nghị Ngân hàng Eximbank Hà Nội xác nhận lại với NHPH. Khách hàng trong

nước đã chuẩn bị đủ hàng ở cảng, đang rất cần L/C để xuất hàng nên giục ngân

hàng Eximbank Hà Nội thơng báo L/C. Do khơng kiểm tra được tính xác thực của

bức điện, Ngân hàng Eximbank Hà Nội đã từ chối thơng báo L/C. Sau khi tìm hiểu,

khách hàng phát hiện ra người nhập khẩu là kẻ lừa đảo và rất may họ chưa giao

hàng.

Đây là một bài học kinh nghiệm trong việc kiểm tra tính chân thực bề ngồi

của L/C và sửa đổi L/C trước khi thông báo cho người thụ hưởng. Trong bất cứ hình

thức giả mạo nào, cam kết của NHPH đều khơng có hiệu lực, và rủi ro đối với nhà

xuất khẩu chắc chắn xảy ra nếu khơng phát hiện kịp thời. Chính vì vậy, bằng các

nghiệp vụ của mình, Ngân hàng Eximbank Hà Nội với vai trò là Ngân hàng thơng

báo phải có trách nhiệm kiểm tra tính chân thực bề ngồi của thư tín dụng để tránh

sự giả mạo. Ngân hàng có thể kiểm tra tính chân thực thơng qua chữ ký trên thư tín

dụng (kiểm tra chữ ký ủy quyền nếu phát hành bằng thư), bằng mã khóa (testkey

nếu phát hành bằng telex,…) hoặc bằng các mẫu điện đảm bảo tính xác thực (nếu

phát hành bằng SWIFT). Nếu ngân hàng đã sử dụng các giải pháp nghiệp vụ nhưng

không thể xác định được tính chân thực bề ngồi của L/C thì phải có ý kiến phản

hồi cho NHPH và từ chối thông báo cho người thụ hưởng. Nếu ngân hàng khơng

kiểm tra tính xác thực của L/C đã thông báo cho nhà xuất khẩu để nhà xuất khẩu

giao hàng nhưng khơng đòi được tiền do L/C giả mạo, nhà xuất khẩu có quyền yêu

cầu NHTB phải bồi thường. Rủi ro của NHTB lúc này khơng chỉ cho chính lơ hàng

bị mất mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới uy tín của ngân hàng trong hoạt động

TTQT.

Với vai trò là NHTB L/C, Ngân hàng Eximbank Hà Nội thường xuyên nhắc

nhở khách hàng kiểm tra nội dung của L/C so với hợp đồng ngoại thương. Bởi vì,

L/C được phát hành trên cơ sở nội dung của hợp đồng ngoai thương giữa nhà xuất



51



khẩu và nhà nhập khẩu, tuy nhiên khi đã được phát hành, L/C hoàn toàn độc lập với

hợp đồng. Cam kết của NHPH dựa trên L/C, không liên quan đến hợp đồng kinh tế.

Do vậy, nhà xuất khẩu phải đảm bảo rằng những điều khoản của L/C phản ánh trung

thực trách nhiệm và quyền hạn của mình đã thỏa thuân trong hợp đồng. Nếu phát

hiện ra những điều khoản bất lợi, mâu thuẫn với hợp đồng, những qui định khơng rõ

ràng thì nhà xuất khẩu phải yêu cầu nhà nhập khẩu đề nghị ngân hàng sửa đổi L/C

rồi mới giao hàng. Đây là một vấn đề đơn giản nhưng các khách hàng xuất khẩu của

Ngân hàng Eximbank Hà Nội thường xuyên bỏ qua, cho đến khi giao hàng xong và

xuất trình chứng từ để đòi tiền thì ngân hàng mới phát hiện ra bất đồng, do L/C qui

định không giống như hợp đồng đã ký. Thời điểm đó đã quá muộn để yêu cầu làm

sửa đổi L/C và nhà xuất khẩu phải chấp nhận rủi ro khi đòi tiền bằng bộ chứng từ có

bất đồng.

 Khi Eximbank Hà Nội là Ngân hàng chiết khấu

Trong q trình soạn thảo hợp đồng có những điều khoản sai với thông lệ quốc

tế dẫn tới bộ chứng từ không hợp lệ. Ở vị thế ngân hàng chiết khấu Eximbank Hà

Nội hoàn toàn ở thế bị động trong việc xuất trình bộ chứng từ theo đúng yêu cầu

của thư tín dụng. Vì vậy, Eximbank Hà Nội sẽ gặp phải rủi ro không thu được tiền

hàng hoặc bị khấu trừ những khoản phí bất hợp lệ và bị khách hàng đánh giá khơng

tốt về trình độ nghiệp vụ.

Ví dụ 6:

Ngày 25 tháng 06 năm 2011, Eximbank Hà Nội có nhận được bộ chứng từ xuất

trình theo phương thức tín dụng chứng từ của Công ty TNHH xuất nhập khẩu Tân

Thạch An xuất khẩu gạo trị giá 550,000 USD. Khi Eximbank Hà Nội kiểm tra

chứng từ phát hiện bộ chứng từ bất hợp lệ do thư tín dụng có điều khoản không thể

thực hiện được “Vận đơn đường biển lập theo lệnh của ngân hàng phát hành và ghi

cước phí trả trước (freight prepaid)”. Trong khi đó điều kiện giao hàng là FOB Hai

Phong port, Incoterms 2000 nên hàng tàu phát hành vận đơn thể hiện “freight

collect”. Do đó, Eximbank Hà Nội đã đề nghị Công Ty TNHH xuất nhập khẩu Tân

Thạnh An thông báo người nhập khẩu sửa đổi thư tín dụng trước khi giao hàng để



52



ngân hàng phát hành khơng thể từ chối thanh tốn. Tuy nhiên, 4 ngày sau Công Ty

TNHH xuất nhập khẩu Tân Thạch An thơng báo người nhập khẩu từ chối sửa đổi

thư tín dụng, yêu cầu gửi chứng từ gấp nếu không sẽ từ chối nhận hàng và Công Ty

TNHH xuất nhập khẩu Tân Thạch An phải bồi thường hợp đồng do giao hàng trễ.

Vì vậy, Cơng Ty THH xuất nhập Tân Thạch An yêu cầu Eximbank Hà Nội gửi

chứng từ đòi tiền nhưng phải lập văn bản gửi Eximbank với điều khoản “bộ chứng

từ có bất hợp lệ, đề nghị Eximbank gửi chứng từ. Cơng ty chúng tơi sẽ chịu hồn

tồn trách nhiệm nếu bộ chứng từ xuất trình bị ngân hàng phát hành từ chối thanh

toán.

Kết quả: Mặc dù người nhập khẩu đồng ý thanh toán nhưng ngân hàng phát

hành khấu trừ phí bất hợp lệ 100 USD. Eximbank Hà Nội hồn tồn ở thế bị động

khi khơng thể xuất trình được bộ chứng từ theo đúng yêu cầu của thư tín dụng. Đối

với trường hợp như vậy, quyền chủ động thanh toán nằm trong tay của ngân hàng

phát hành chứ không phải Eximbank Hà Nội. Tuy nhiên, rủi ro như vậy có thể bị

loại trừ nếu trược khi thư tín dụng được phát hành, Eximbank Hà Nội tư vấn cho

khách hàng những điều khoản này gây bất lợi khi xuất trình bộ chứng từ.

Ngồi ra, các ngân hàng thương mại tại Việt Nam nói chung và Eximbank

Hà Nội nói riêng luôn phải đối đầu với rất nhiều rủi ro khác trong các phương thức

TTQT như rủi ro tác nghiệp, rủi ro chiến lược, rủi ro từ hệ thống hỗ trợ (công nghệ

thông tin, đường truyền…). Trong nhập khẩu, các nhà nhập khẩu Việt Nam thường

bị ép thanh toán ứng trước trị giá hợp đồng, hoặc trong việc mở L/C bất lợi cho

mình, khiến việc nhận hàng chậm trễ, chứng từ xuất trình sơ sài…; chấp nhận thanh

tốn bộ chứng từ khơng có chứng từ gốc dễ dần đến việc đòi tiền trên bộ chứng từ

khác có chứng từ gốc; nhà nhập khẩu nhận hàng dưới dạng bảo lãnh nhận hàng do

Eximbank phát hành. Trong xuất khẩu, thời hạn xuất trình q ngắn, khơng đảm bảo

việc xuất trình dễ bị việc cớ để trả chứng từ khơng thanh tốn; chọn phương thức

thanh tồn khơng phù hợp gây nhiều rủi ro; kỹ năng đàm phán yếu kém, kiến thức

mập mờ nên ký hợp đồng khơng rõ ràng và bất lợi…



53



Bên cạnh đó, một trong những rủi ro được quan tâm hiện nay liên quan đến

thanh toán quốc tế là rủi ro trong kiện tụng thực hiên vi phạm hợp đồng: Biện pháp

khởi kiện bên vi phạm hợp đồng hiện rất khó khăn và tốn kém vì những vấn đề nan

giải như: Khi khởi kiện bên mua hàng để thu hồi nợ chưa được thanh tốn thì sẽ áp

dụng luật pháp của nước người mua, luật của nước người bán hay luật của một nước

thứ ba? Vụ kiện sẽ được xử ở đâu. Ngay cả khi vụ kiện được xử ở một nước khác

không phải tại nước người mua và người mua bị xử thua kiện thì cũng có khả năng

bản án cũng khơng được người mua thi hành. Ngồi ra, việc khởi kiện tại một tòa

án ở nước ngồi là một vấn đề tốn thời gian và tốn kém cho bên bán. Vấn đề đặt ra

là cần có một giải pháp để giảm thiểu rủi ro trong kiện tụng thực hiện vi phạm hợp

đồng.

3.3. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong thanh toán quốc tế tại Eximbank chi

nhánh Hà Nội

3.3.1. Các nguyên nhân khách quan

3.3.1.1. Nguyên nhân từ thực trạng nền kinh tế Việt nam.

Mơi trường pháp lý: hiện nay chưa có văn bản nào điều chỉnh mối quan hệ

giữa các chủ thể tham gia hoạt động thanh toán quốc tế, các bên tham gia vận dụng

UCP làm căn cứ quy định trách nhiệm và quyền hạn nhưng đây chỉ là thông lệ quốc

tế.

Trong khi đó các nước trên thế giới đều có những luật và văn bản dưới luật

quy định về giao dịch tín dụng chứng từ trên cơ sở thơng lệ quốc tế có tính đến đặc

thù quốc gia

Chính sách thương mại, quy định hoạt động xuất nhập khẩu, thuế quan, hải

quan chưa ổn định, chính sách tỷ giá biến động mạnh ảnh hưởng đến nhà xuất nhập

khẩu làm tăng rủi ro hối đoái. Các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ chưa phát triển

lắm (chủ yếu là mua bán giao ngay (Sport); Forward, Swap còn rất hạn chế). Điều

này gây khó khăn cho việc tính tốn hiệu quả và tránh rủi ro do biến động tỷ giá.

Đặc biệt là sự biến động bất thường của giá USD như hiện nay là điều khó khăn cho

các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, gây ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của họ. Ngân



54



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Ngày 7/5/2015, Standard Chartered Bank đã trao tặng Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) giải thưởng Thanh toán xuyên suốt (Straight Through Processing - STP Award) năm 2014. Đây là sự ghi nhận về uy tín và chất lượng nghiệp vụ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×