Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
1 Chương V: Tệp và các thao tác với tệp - Bài 14+15: Kiểu dữ liệu tệp và thao tác với tệp (1 tiết)

1 Chương V: Tệp và các thao tác với tệp - Bài 14+15: Kiểu dữ liệu tệp và thao tác với tệp (1 tiết)

Tải bản đầy đủ - 0trang

3.Nội dung

Giai đoạn 1: Phát hiện hoặc thâm nhập vấn đề

Hoạt động của

Hoạt động của GV

Nội dung

HS

- GV: Chiếu 1 chương trình

- HS lên bảng

lên bảng. Cơ có 1 chương



chạy chương



trình Nhập vào họ tên học



trình.



sinh, điểm tốn của một lớp

và tính trung bình cộng điểm

tốn của lớp đó. Sau đó GV

u cầu 1 HS lên bảng chạy

thử chương trình với bộ số

mẫu.

- GV (?): Bài toán này sử

dụng dữ liệu kiểu mảng để

lưu tên học sinh và điểm

toán. Theo em khi chạy

chương trình này, em gặp

những khó khăn gì?Và sau

khi tính xong điểm trung

bình, chúng ta có lưu lại

được khơng?



- HS trả lời: Khi

chạy chương

trình này sẽ mất

nhiều thời gian

để nhập dữ liệu,

số lần nhập

nhiều dễ dẫn

đến sai sót, khi

đó thì phải nhập

lại hồn tồn.

Sau khi tính

xong điểm trung

bình thì khơng

lưu lại được.



- GV: Vậy vấn đề đặt ra ở đây

là chúng ta cần có 1 kiểu dữ

liệu mới khắc phục được các

nhược điểm trên. Đó là kiểu

28



dữ liệu tệp. Kiểu dữ liệu tệp

có vai trò và đặc điểm như

thế nào? Chúng ta hãy cùng

đi tìm hiểu vào bài ngày hơm

nay.

Giai đoạn 2: Tìm giải pháp

Hoạt động của GV



Hoạt động của



- GV: Chia lớp thành 4 nhóm.



HS

- HS: Hoạt động



Nhóm 1: tìm hiểu về vai trò của



thảo luận theo



kiểu dữ liệu tệp, phân loại tệp.



nhóm.



Nội dung



Nhóm 2: tìm hiểu về khai báo

tệp, gắn tên tệp. Nhóm 3: tìm

hiểu về mở tệp, đóng tệp. Nhóm

4: tìm hiểu về đọc, ghi tệp, một

số hàm chuẩn khi làm việc với

tệp. Các nhóm lấy thêm 2 ví dụ

khơng có trong SGK.

- GV: Đi qua các nhóm, nghe

HS thảo luận, đặt câu hỏi, dẫn

dắt HS tìm hiểu đúng vấn đề.

Giai đoạn 3: Trình bày giải pháp

Hoạt động của GV

- GV: Yêu cầu 1 HS đại diện

nhóm lên thuyết trình và đồng

thời 1 HS viết lên bảng. Mỗi

nhóm trình bày 5’.



Hoạt động của

HS

- HS lên bảng

thuyết trình.

- HS: các nhóm



Nội dung

1.Vai trò của tệp

- Một số đặc điểm của dữ

liệu kiểu tệp:

Được lưu trữ lâu dài ở



nhận xét, bổ



bộ nhớ ngoài (đĩa từ, CD,



sung cho nhau.



USB, …), không bị mất khi

mất điện.

Lượng thông tin lưu trữ



- GV: Nhận xét, kết luận lại các

kiến thức mà HS vừa tìm hiểu.



29



trên tệp có thể rất lớn và chỉ

phụ thuộc vào dung lượng đĩa.

2. Phân loại tệp

- Xét theo cách tổ chức dữ

liệu:

 Tệp có cấu trúc: là loại

tệp mà các thành phần của nó

được tổ chức theo 1 cấu trúc

nhất định (dữ liệu ảnh, âm

thanh, …).

 Tệp văn bản: là tệp mà

dữ liệu được ghi dưới dạng

các kí tự theo mã ASCII.

Trong tệp văn bản, dãy kí tự

kết thúc bởi kí tự xuống dòng

hay kí tự kết thúc tệp tạo

thành một dòng (SGK, giáo

án, …).

- Xét theo cách truy cập dữ

liệu:

 Tệp truy cập tuần tự cho

phép truy cập đến một dữ liệu

nào đó trong tệp chỉ bằng cách

bắt đầu từ đầu tệp và đi qua

lần lượt tất cả các dữ liệu

trước nó;

Tệp truy cập trực tiếp cho

phép tham chiếu đến dữ liệu

cần truy cập bằng cách xác

định trực tiếp vị trí (thường là

số hiệu) của dữ liệu đó.

1. Khai báo



30



var : text;

Ví dụ:

a. var A: text;

b. var tep1, tep2: text;

c. var lop 11A: text;

Chú ý:

+ Tên biến tệp: 1 ký tự, nhiều

ký tự, hằng xâu, biến xâu,

tuân thủ theo quy tắc đặt tên

biến.

2. Thao tác với tệp

a. Gắn tên tệp

assign( ,
tệp>);

VD: ghép tên biến và tên tệp

tương ứng để được 3 câu lệnh

gắn tên tệp.

Tên biến: tep1, tep2, tep3.

Tên tệp: dulieu.txt, A,

C:\HOCTAP\Pascal\dulieu.txt

- Tên tệp là hằng xâu kí tự

hoặc biến xâu, đường dẫn

chứa ổ đĩa

b. Mở tệp

* Mở tệp mới

rewrite ();

* Mở tệp đã có

reset ();

VD1:

assign (tep1, ‘DL.txt’);

reset (tep1);

VD2:

tentep := ‘DL.txt’;

assign (tep1, tentep);

reset (tep1);

c. Đọc/ghi tệp văn bản

* Ghi dữ liệu vào tệp

+ write( ,


31



sách kết quả>);

Hoặc

+ writeln( ,
sách kết quả>);

VD: write (f, ‘x = ’, 15);

writeln (f, ‘x = ’, x, ‘y = ’, y);

VD: write (f, x,‘ ’, y);

* Đọc tệp

read( ,
biến>);

Hoặc

readln( ,
sách biến>);

d. Đóng tệp

Close();

VD: close (tep1);

- eof ();

trả về giá trị true nếu con trỏ

đang chỉ tới cuối tệp.

- eoln ();

trả về giá trị true nếu con trỏ

tệp đang chỉ tới cuối dòng.



4. Củng cố:

GV đưa ra một số bài tập để HS củng cố lại các kiến thức vừa tìm hiểu.

Câu 1: Em hãy nêu các thao tác để ghi tệp.

Câu 2: Em hãy nêu các thao tác để đọc tệp.

Câu 3: Em hãy viết chương trình để ghi vào tệp Lop11.txt họ tên của



-



em. GV hướng dẫn HS tìm cách giải câu 3:

Bước 1: Phát hiện hoặc thâm nhập vấn đề

Giáo viên nêu vấn đề: Bài toán yêu cầu ghi họ tên của em vào



-



tệp Lop11.txt

Bước 2: Tìm giải pháp.

HS suy nghĩ trả lời các câu hỏi gợi ý của GV:

+ Input, output của bài tốn là gì?

+ Bài tốn cần ghi tệp hay đọc tệp?

+ Các thao tác cần dùng để ghi tệp là gì?

32



+ Em hãy nêu ý tưởng của bài tốn?

Bước 3: Trình bày giải pháp.

- GV gọi HS trả lời câu hỏi:

+ Câu lệnh khai báo tệp trong bài tốn này là gì?

+ Trước khi ghi dữ liệu vào tệp cần làm gì?

+ Câu lệnh ghi dữ liệu vào tệp là gì?

+ Sau khi ghi dữ liệu vào tệp cần làm gì để hồn thành thao tác

với tệp?

GV gọi 2 HS lên bảng viết chương trình hồn chỉnh và u cầu



-



HS dưới lớp hãy viết chương trình hồn chỉnh vào vở.

GV gọi HS nhận xét bài trên bảng. GV nhận xét và sửa lại

chương trình đúng (nếu HS làm sai). HS kiểm tra bài làm của



mình với đáp án.

Bước 4: Tìm hiểu sâu giải pháp.

- Nếu bài tốn yêu cầu nhập họ tên 1 học sinh và ghi vào tệp

Lop11.txt thì chương trình thay đổi như thế nào?

- Ta cần thêm thao tác gì trước khi dữ liệu vào tệp?

- GV giao bài tập này cho HS về nhà làm.



5. Dặn dò

- Xem lại các thao tác với tệp.

- Đọc trước bài 16: Ví dụ làm việc với tệp.

4.2



Chương V: Tệp và các thao tác với tệp - Bài 16: Ví dụ làm việc với tệp

(2 tiết)

BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

(TIẾT 1)

I. Mục đích, u cầu

1. Kiến thức

- Củng cố, khắc sâu cho HS những kiến thức về kiểu tệp, đặc biệt là các

thao tác để đọc, ghi dữ liệu từ tệp

2. Kỹ năng

- Phát hiện và giải quyết vấn đề

- Khai báo biến kiểu tệp.

- Gán tên cho biến tệp.

- Mở tệp để đọc/ghi.

- Đọc, ghi tệp.

3. Thái độ

- Thấy sự cần thiết và tiện lợi của kiểu dữ liệu tệp.

4. Năng lực

- Năng lực tư duy.

- Năng lực ngôn ngữ.

- Năng lực lập trình cơ bản.

II. Phương pháp

33



Phương pháp dạy học mới: Sử dụng các bước của dạy học phát hiện và

giải quyết vấn đề kết hợp một số biện pháp:

- Tạo môi trường học tập để tất cả học sinh trong lớp đều được phát triển.

- Giúp HS phát hiện, tiếp cận các vấn đề từ thực tiễn.

- Xây dựng các tính huống gợi vấn đề, vấn đề phù hợp với khả năng của

HS.

- Tổ chứ hoạt động của HS theo nhóm nhỏ

- Tổ chức hoạt động trò chơi.

- Kết hợp các phương pháp: vấn đáp, thuyết trình.

III. Chuẩn bị

1. Giáo viên: SGK tin học 11, giáo án, máy tính, tổ chức trong phòng có



-



máy chiếu.

2. Học sinh: SGK tin học 11, đọc trước bài.

IV. Tiến trình lên lớp, nội dung bài giảng

1. Ổn định lớp (1 phút)

- Ổn định lớp

- Kiểm tra sĩ số: Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số.

2. Kiểm tra bài cũ (7 phút)

GV gọi 2 HS lên bảng viết chương trình hồn chỉnh của bài tập đã

-



giao tiết trước.

Trong thời gian Hs làm bài, GV thu vở một số HS chấm

- GV gọi HS nhận xét bài trên bảng.

- GV nhận xét và sửa lại chương trình (nếu sai).

- HS kiểm tra đáp án với bài làm của mình.

3. Nội dung



Giai đoạn 1: Phát hiện hoặc thâm nhập vấn đề

Hoạt động của

Hoạt động của GV

Nội dung

HS

- GV: Bài học trước các em đã

được làm quen với một kiểu

dữ liệu mới đó là kiểu dữ liệu

tệp, để các em nắm chắc hơn

phần kiến thức lí thuyết đã

học, bài học hơm nay chúng



- HS phát biểu



1. Ví dụ 1 (SGK/87)



ta sẽ đi vào tìm hiểu một số

ví dụ cụ thể.

- GV: Gọi 2-3 HS đọc bài toán



- Input:

+ Tọa độ trại thầy Hiệu trưởng



VD1.

- GV (?): Em hãy xác định



O(0,0)

34



Input và Output của bài



+ Tệp TRAI.TXT chứa liên



toán.

- GV: Đăt vấn đề: Cho trước



tiếp các cặp số nguyên (x,y).



tọa độ 1 điểm (trại thầy HT),



-



- Output:

+ Khoảng cách giữa trại mỗi



tọa độ các điểm còn lại ở



lớp và trại thầy hiệu trưởng.



trong tệp TRAI.TXT (trại

GVCN). Ta cần tính khoảng

cách từ trại GVCN tới trại

thầy HT.

Giai đoạn 2: Tìm giải pháp

Hoạt động của GV



Hoạt động của



- GV: (?) Em hãy cho biết cách



HS

- HS suy nghĩ



tính khoảng cách tọa độ trại



trả lời câu hỏi.



Nội dung



thầy hiệu trưởng và trại giáo

viên chủ nhiệm?



- d:= sqrt (x*x+y*y)



- GV (?): Áp dụng vào bài tốn

vd1, em hãy chuyển đổi cơng

thức đó sang ngơn ngữ pascal?

- GV (?): Bài tốn này u cầu



- Bài toán cần đọc tệp.



đọc dữ liệu từ tệp hay ghi tệp?



- Thao tác:

+ Khai báo.

+ Gắn tên tệp.

+ Mở tệp để đọc.

+ Đọc tệp.

+ Đóng tệp.



- GV (?): Vậy cần dùng những

thao tác gì?



- GV (?): Ý tưởng để giải bài

toán?



- HS:

+Mở tệp

Trai.TXT để

đọc.

35



+Đọc tọa độ trại

GVCN.

+ Sử dụng vòng

lặp để đọc hết

tọa độ trại

GVCN trong tệp

Trai.TXT.

+Áp dụng CT,

tính khoảng

cách.

+Đưa ra màn

hình.

+Đóng tệp.

Giai đoạn 3: Trình bày giải pháp

Hoạt động của GV

- GV: Giải thích cho HS hiểu



Hoạt động của

HS

- HS nghe



thuật tốn trong chương trình.



giảng, hỏi GV



Mơ phỏng trên slide trình



khi có thắc mắc.



chiếu.

- GV: (?) Tại sao phải sử dụng



Nội dung



- HS: phát biểu



- Chưa xác đỉnh rõ số vòng



vòng lặp while … do mà



lặp nên khơng thể sử dụng



khơng sử dụng vòng lặp for.



vòng lặp for.



- GV: u cầu HS giải thích lại

chương trình theo ý hiêu của

mình.

- GV: Yêu cầu HS nhập chương

trình và chạy thử với bộ số mẫu.

Giai đoạn 4: Nghiên cứu sâu giải pháp

Hoạt động của

Hoạt động của GV

Nội dung

HS

GV: (?) Bài tốn mới: Khơng

- HS: Thảo luận

Phiếu bài tập gồm đề bài và



36



cho trước tọa độ trại thầy HT,



làm phiếu bài



các câu hỏi dẫn dắt HS tìm ra



mà cần nhập từ bàn phím. Sau



tập.



cách giải.



khi tính xong khoảng cách trại



- Xác định input và output



thầy HT đến trại GVCN, ghi lại



của bài toán.



kết quả vào tệp KETQUA.TXT.



- Em thấy bài tập có điểm gì



Thì thuật tốn thay đổi như thế



giống và khác với VD1?



nào?

GV: (?) Chia lớp thành 4 nhóm



- Trong bài này cần ghi tệp

hay đọc tệp?



và yêu cầu HS làm phiếu bài



- Công thức cần sử dụng (viết



tập.



theo ngôn ngữ pascal)

- Các thao tác cần thực hiện

để giải bài tốn?

- Ý tưởng để giải bài tốn là

gì?

- Em hãy viết chương trình

hồn chỉnh và gõ vào máy



GV: Đi qua các nhóm và trợ



tính, kiểm tra theo bộ số mẫu



giúp khi cần thiết.

GV: Gọi đại diện nhóm trình



sau. Tọa độ trại thầy HT (3;1).

Tọa độ trại GVCN (2;-1)(3;-4)



chiếu bài của nhóm lên máy

chiếu và trình bày ý tưởng.

GV: Nhận xét và kết luận lại.



(1;5)

HS: Cử đại diện

lên trình bày bài.

Nhận xét, bổ

sung giữa các

nhóm.



Program Baitap;

Uses crt;

Var f: text;

a,b,c,d:integer;

d: real;

Begin

37



Assign (f, ‘TOADO.TXT’);

Reset (f);

While not eof(f) do

Begin

Read (f, a,b,c,d);

d:=sqrt(sqr(a-c)+sqr(b-d));

Writeln (‘Khoang cach: ’,d);

End;

Close (f);

Readln;

End.

4. Củng cố

- Việc trao đổi với bộ nhớ ngoài được thực hiện thông qua kiểu dữ liệu tệp.

- Để làm việc với tệp ta cần khai báo tệp.

- Các thao tác để đọc tệp:

+ Khai báo biến tệp.

+ Mở tệp để đọc.

+ Đọc tệp.

+ Đóng tệp.

- Cho HS chơi trò chơi “Đốn từ”. 1 Hs lên bốc thăm từ cần đoán là các câu

lệnh hoặc ý nghĩa câu lệnh. HS đó sẽ diễn tả bằng hành động để các HS bên dưới

đốn.

5. Dặn dò

- Đọc trước VD 2 SGK tr88.

- Làm bài tập SGK tr89

BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

(TIẾT 2)

I.



Mục đích, yêu cầu

1. Kiến thức

- Củng cố, khắc sâu cho HS những kiến thức về kiểu tệp, đặc biệt là các



thao tác để đọc, ghi dữ liệu từ tệp

2. Kỹ năng

- Phát hiện và giải quyết vấn đề

- Khai báo biến kiểu tệp.

- Gán tên cho biến tệp.

- Mở tệp để đọc/ghi.

- Đọc, ghi tệp.

38



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

1 Chương V: Tệp và các thao tác với tệp - Bài 14+15: Kiểu dữ liệu tệp và thao tác với tệp (1 tiết)

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×