Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
HÀ NỘI – 2018

HÀ NỘI – 2018

Tải bản đầy đủ - 0trang

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo Sau

đại học, Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo mọi điều kiện giúp tơi học tập và

hồn thành luận văn này.

Tơi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Trung Thọ - Người

thầy đã trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên tơi trong suốt q

trình học tập và hồn thành luận văn.

Tơi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Chủ nhiệm cùng các thầy cô,

các cán bộ của Bộ môn Giải phẫu bệnh đã dạy dỗ, giúp đỡ, tạo điều kiện cho

tôi trong suốt q trình học tập và hồn thành luận văn này.

Tơi xin trân trọng cảm ơn các bác sĩ, kĩ thuật viên của Trung tâm Giải

phẫu bệnh – Sinh học phân tử và các cán bộ, nhân viên của phòng Kế hoạch

tổng hợp, Bệnh viện K3 đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tơi trong q

trình hồn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Hội đồng thơng qua đề

cương, đã đóng góp những ý kiến quí báu và hữu ích cho bản luận văn này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các học viên lớp Bác sĩ nội trú Giải phẫu

bệnh khóa 41, cũng như các anh chị và các em nội trú, cao học và chuyên

khoa định hướng đã luôn bên tôi trong q trình hồn thành luận văn này.

Cuối cùng, con xin bày tỏ lòng biết ơn vơ hạn đến ơng, bà, bố mẹ, và

người thân trong gia đình đã ln luôn quan tâm, động viên, giúp đỡ con

trong suốt quá trình học tập.

Hà Nội, ngày 28 tháng 08 năm 2018

Tác giả Luận văn



Phạm Thuần Mạnh



LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Phạm Thuần Mạnh, học viên Bác sĩ nội trú khóa 41, chuyên ngành

Giải phẫu bệnh, Trường Đại học Y Hà Nội xin cam đoan:

1. Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn

của thầy PGS.TS Lê Trung Thọ

2. Cơng trình này khơng trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã

được công bố tại Việt Nam.

3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hồn tồn chính xác,

trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở

nơi nghiên cứu.

Tơi xin hồn tồn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.

Hà Nội, ngày 28 tháng 08 năm 2018

Người viết cam đoan



Phạm Thuần Mạnh



DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ADN



: Acid deoxyribonucleic



AJCC



: American Joint Committee on Cancer



BCG



: Bacillus Calmette-Guerin



BMĐN



: Biểu mô đường niệu



BN



: Bệnh nhân



CIS



: Carcinoma in situ



CK



: Cytokeratin



Cs



: Cộng sự



HMMD



: Hóa mơ miễn dịch.



ISUP



: International Society of Urological Pathology



TCYTTG



: Tổ chức Y tế Thế giới.



UTBMĐN



: Ung thư biểu mô đường niệu



UTBMĐNKXN



: Ung thư biểu mô đường niệu không xâm nhập



UTBMĐNXN



: Ung thư biểu mô đường niệu xâm nhập



UTBQ



: Ung thư bàng quang



MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ..................................................................................................1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................3

1.1. Giải phẫu học, mô học của bàng quang..................................................3

1.1.1. Giải phẫu học của bàng quang..........................................................3

1.1.2. Mô học của bàng quang....................................................................4

1.2. Yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang.................................................6

1.3. Dịch tễ ung thư bàng quang....................................................................7

1.4. Một số phương pháp chẩn đoán ung thư bàng quang.............................8

1.4.1. Chẩn đoán lâm sàng..........................................................................8

1.4.2. Chẩn đốn cận lâm sàng....................................................................9

1.5. Phân loại mơ bệnh học..........................................................................12

1.5.1. Sơ lược về lịch sử phân loại u bàng quang.....................................12

1.5.2. Phân loại TCYTTG năm 2016 về các khối u biểu mô đường niệu.15

1.6. Phân loại giai đoạn bệnh học................................................................17

1.7. Phân loại độ mơ học..............................................................................18

1.8. Hóa mơ miễn dịch trong chẩn đoán UTBMĐN....................................19

1.9. Điều trị ung thư bàng quang..................................................................21

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..........23

2.1. Đối tượng nghiên cứu............................................................................23

2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn........................................................................23

2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ..........................................................................23

2.2. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................23

2.2.1. Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang, hồi cứu kết hợp tiến cứu....23

2.2.2. Cách chọn mẫu nghiên cứu.............................................................23

2.2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu...................................................24



2.2.4. Biến số nghiên cứu..........................................................................24

2.2.5. Các kỹ thuật thu thập thông tin.......................................................26

2.2.6. Quy trình nghiên cứu......................................................................26

2.2.7. Xử lí số liệu.....................................................................................28

2.2.8. Hạn chế sai số.................................................................................28

2.2.9. Đạo đức trong nghiên cứu...............................................................28

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................30

3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu...........................................30

3.1.1. Phân bố bệnh nhân theo giới...........................................................30

3.1.2. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi.................................................31

3.1.3. Phân bố bệnh nhân theo lý do vào viện..........................................32

3.2. Đặc điểm tổn thương u trên nội soi.......................................................32

3.3. Phân típ mơ bệnh học của UTBMĐN...................................................35

3.4. Đặc điểm mô bệnh học của ung thư bàng quang xâm nhập cơ.............35

3.5. Phân bố u theo giai đoạn bệnh học........................................................36

3.6. Phân độ mô học của UTBMĐN dạng nhú............................................36

3.7. Liên quan giữa kích thước u với xâm nhập u........................................37

3.8. Liên quan giữa hình dạng u với xâm nhập u.........................................37

3.9. Đối chiếu độ mô học và giai đoạn bệnh học của UTBQ không xâm

nhập cơ .................................................................................................38

3.10. Đặc điểm bộc lộ CK20 ở nhóm u pTa, pT1........................................43

3.11. Đặc điểm bộc lộ Ki67 ở nhóm u pTa và pT1......................................44

3.12. Đối chiếu bộc lộ CK20 và Ki67 với các típ mơ học...........................49

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN............................................................................50

4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu...........................................50

4.1.1. Đặc điểm về tuổi của đối tượng nghiên cứu...................................50

4.1.2. Đặc điểm về giới của đối tượng nghiên cứu...................................51



4.1.3. Đặc điểm về lý do khám bệnh.........................................................51

4.2. Đặc điểm tổn thương u trên nội soi.......................................................52

4.3. Đặc điểm mô bệnh học của u theo TCYTTG 2016...............................56

4.3.1. Phân loại típ mơ bệnh học theo TCYTTG 2016.............................56

4.3.2. Phân loại độ mô học của UTBMĐN theo TCYTTG 2016.............59

4.3.3. Phân loại giai đoạn bệnh học của UTBMĐN theo AJCC 7 (2010) 62

4.4. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn CK20 và Ki67 trong UTBMĐN ở bàng quang..64

4.4.1. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn CK20 ở UTBMĐN giai đoạn pTa và pT165

4.4.2. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn Ki67 ở UTBMĐN giai đoạn pTa và pT1. 67

4.4.3. Đối chiếu bộc lộ CK20 và Ki67 với một số típ mơ học của

UTBMĐN.................................................................................................69

KẾT LUẬN....................................................................................................71

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC



DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1. Bảng phân loại các UBMĐN của TCYTTG năm 2016..................15

Bảng 1.2. Bảng phân loại TNM của UTBQ theo AJCC 2010.........................17

Bảng 3.1. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi.................................................31

Bảng 3.2. Phân bố bệnh nhân theo lý do vào viện..........................................32

Bảng 3.3. Phân bố u theo vị trí........................................................................32

Bảng 3.4. Phân bố u theo số lượng, kích thước và hình dạng.........................33

Bảng 3.5. Phân típ mơ bệnh học của UTBMĐN.............................................35

Bảng 3.6. Phân bố UTBQ đã xâm nhập cơ theo đặc điểm mô bệnh học........35

Bảng 3.7. Phân bố u theo giai đoạn bệnh học.................................................36

Bảng 3.8. Phân độ mô học của UTBMĐN dạng nhú......................................36

Bảng 3.9. Liên quan giữa kích thước u với xâm nhập u.................................37

Bảng 3.10. Liên quan giữa hình dạng u với xâm nhập u.................................37

Bảng 3.11. Đối chiếu độ mô học và giai đoạn bệnh học.................................38

của UTBQ không xâm nhập cơ.......................................................................38

Bảng 3.12. Phân bố u pTa, pT1 theo kiểu hình bộc lộ CK20..........................43

Bảng 3.13. Liên quan kiểu hình bộc lộ CK20.................................................43

và độ mô học của các u pTa và pT1................................................................43

Bảng 3.14. Liên quan kiểu hình bộc lộ CK20 và giai đoạn bệnh học.............44

Bảng 3.15. Phân bố u pTa, pT1 theo mức độ bộc lộ Ki67..............................44

Bảng 3.16. Liên quan mức độ bộc lộ Ki67 và giai đoạn bệnh học của các u

pTa và pT1.....................................................................................48

Bảng 3.17. Liên quan mức độ bộc lộ Ki67.....................................................48

và độ mô học của các u pTa và pT1................................................................48

Bảng 3.18. Đối chiếu bộc lộ CK20 và Ki67 với các típ mơ học.....................49



DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1. Phân bố bệnh nhân theo giới.......................................................30

Biểu đồ 3.2. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi và giới................................31



DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1. Sơ đồ giải phẫu của bàng quang ở nam giới ....................................4

Hình 1.2. Hình ảnh các lớp mơ học của thành bàng quang ..............................4

Hình 1.3. Các lớp tế bào của biểu mơ đường niệu bình thường .......................5

Hình 1.4. Hình ảnh nội soi của UTBQ ...........................................................10

Hình 1.5. Tế bào học BMĐN bình thường với kích thước đều nhau, bào tương

rộng, nhân nhỏ và tế bào học trong UTBQ độ cao với nhân lớn, tăng sắc 10

Hình 1.6. Đại thể của UTBQ xâm lấn tới lớp cơ.............................................11

Hình 1.7. Hình ảnh đại thể của UTBQ xâm lấn mơ mỡ quanh bàng quang ........11

Hình 1.8. UTBMĐN với biệt hóa vảy có ranh giới tế bào rõ .........................12

Hình 1.9. UTBMĐN không xâm nhập dạng nhú, độ thấp với sự bất thường về

cấu trúc và đặc điểm tế bào ở mức độ nhẹ và UTBMĐN không xâm

nhập dạng nhú, độ cao với sự bất thường ở mức độ nặng .............12

Hình 1.10. Sơ đồ các giai đoạn bệnh học của UTBQ ....................................18

Hình 1.11. So sánh phân độ mơ học giữa các hệ thống phân loại của TCYTTG..19

Hình 1.12. CK20 dương tính tồn bộ chiều dày biểu mơ trong UTBMĐN tại chỗ....21

Hình 2.1. Sơ đồ minh họa pha bệnh phẩm UTBQ..........................................27



DANH MỤC ẢNH

Ảnh 3.1. Khối u bàng quang dạng nhú nằm ở thành trái, kích thước khoảng 2cm. 34

Ảnh 3.2. Khối u bàng quang dạng đặc nằm ở thành sau, kích thước khoảng

4cm, bề mặt tăng sinh mạch............................................................34

Ảnh 3.3. Ung thư biểu mô đường niệu dạng nhú độ thấp, không xâm nhập. .39

Ảnh 3.4. Ung thư biểu mô đường niệu dạng nhú độ cao, không xâm nhập....39

Ảnh 3.5. Ung thư biểu mô đường niệu tại chỗ................................................40

Ảnh 3.6. Ung thư biểu mô đường niệu xâm nhập kiểu thâm nhiễm...............40

với các dây,dải hoặc tế bào u đơn lẻ................................................................40

Ảnh 3.7. Ung thư biểu mô đường niệu xâm nhập lớp cơ bàng quang............41

Ảnh 3.8. Ung thư biểu mô đường niệu xâm nhập mô mỡ quanh bàng quang 41

Ảnh 3.9. Ung thư biểu mô đường niệu với biệt hóa vảy xâm nhập................42

Ảnh 3.10. Ung thư biểu mô đường niệu biến thể vi nhú xâm nhập................42

Ảnh 3.11. CK20 chỉ dương tính với lớp tế bào dù (bộc lộ bình thường) ở một

trường hợp ung thư biểu mơ đường niệu dạng nhú độ thấp, không

xâm nhập.........................................................................................45

Ảnh 3.12. CK20 dương tính với tất cả các lớp tế bào của BMĐN ở một

trường hợp UTBMĐN dạng nhú, độ cao không xâm nhập.............45

Ảnh 3.13. CK20 dương tính lan tỏa trong một trường hợp ung thư biểu mô

đường niệu biến thể vi nhú..............................................................46

Ảnh 3.14. CK20 âm tính trong một trường hợp ung thư biểu mơ đường niệu

với biệt hóa vảy...............................................................................46

Ảnh 3.15. Ki67 chỉ dương tính rải rác ở một trường hợp ung thư biểu mô

đường niệu dạng nhú độ thấp, không xâm nhập.............................47

Ảnh 3.16. Ki67 dương tính khoảng 85% các tế bào u ở một trường hợp.......47

1-3,6-9,13-17,19,20,22-27,29,30,33,34,36-39,44,45,49-



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

HÀ NỘI – 2018

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×