Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

Tải bản đầy đủ - 0trang

HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC



6.1. Chủ nghĩa tư bản độc quyền

6.1.1. Bước chuyển từ chủ nghĩa tư bản tự do

cạnh tranh thành chủ nghĩa tư bản độc quyền

* Các giai đoạn phát triển lịch sử của CNTB:

-Giai đoạn Tích lũy nguyên thủy TBCN

-Giai đoạn Tự do cạnh tranh

-Giai đoạn Độc quyền

-Giai đoạn Đế quốc



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC



* CNTB độc quyền xuất hiện vào cuối thế kỷ

XIX đầu thế kỷ XX. Do những nguyên nhân

sau:

- Lực lượng sản xuất phát triển  thúc đẩy q

trình tích tụ, tập trung sản xuất, hình thành

những xí nghiệp có qui mô lớn

- Khoa học công nghệ phát triển  tăng năng

suất lao động, tăng tích luỹ tư bản, thúc đẩy

phát triển sản xuất lớn.



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC



- Sự cạnh tranh và khủng hoảng kinh tế  các

nhà tư bản phải cải tiến kỹ thuật, đẩy mạnh tích

tụ, tập trung.

Các nhà tư bản nhỏ phá sản;

Các nhà tư bản lớn nắm địa vị thống trị trong

ngành

- Tín dụng tư bản chủ nghĩa mở rộng, trở thành

đòn bẩy thúc đẩy tập trung sản xuất, tạo tiền đề

cho sự ra đời các tổ chức độc quyền



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC



6.1.2. Năm đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ

nghĩa tư bản độc quyền

a. Tập trung sản xuất và các tổ chức độc

quyền

-Khái niệm: tổ chức độc quyền là tổ chức liên

minh giữa những nhà tư bản lớn để tập trung

vào trong tay phần lớn việc sản xuất và tiêu thụ

một số loại hàng hố nào đó nhằm mục đích

thu được lợi nhuận độc quyền cao.



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

* Các hình thức độc quyền cơ bản

-Cácten: là hình thức tổ chức độc quyền mà các nhà tư bản kí hiệp định về giá cả, qui mô sản

lượng, thị trường tiêu thụ

-Xanhđica: là hình thức tổ chức độc quyền mà trong đó việc mua bán do một ban quản trị

chung đảm nhận

-Tơrớt: là hình thức tổ chức độc quyền mà việc sản xuất và lưu thông đều thống nhất ở một

ban quản trị đảm nhận



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

-Cơngxcxiom: là hình thức tổ chức độc quyền có sự liên kết dọc thuộc các ngành khác nhau

nhưng có liên quan với nhau về kinh tế, kỹ thuật

-Cơnglơmêrat: là hình thức tổ chức liên kết đa ngành cả công nghiệp, vận tải, thương nghiệp,

ngân hàng và các dịch vụ khác

* Giá cả độc quyền: nhờ vị trí thống trị mà các tổ chức độc quyền chi phối giá cả thị trường –

bán hàng hoá với giá cả độc quyền cao và mua hàng hoá với giá cả độc quyện thấp



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

b.Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính

-Khái niệm: Tư bản tài chính là sự thâm nhập và dung hợp vào nhau giữa tư bản độc quyền

trong ngân hàng và độc quyền trong công nghiệp

- Sự phát triển của tư bản tài chính  sự hình thành một nhóm nhỏ độc quyền chi phối tồn bộ

đời sống kinh tế chính trị của tồn bộ xã hội tư bản  gọi là bọn đầu sỏ tài chính

-Vai trò: thơng qua chế độ tham dự tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính thống trị về kinh

tế, chính trị, đối nội, đối ngoại của các quốc gia tư bản



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

c. Xuất khẩu tư bản

-Khái niệm: xuất khẩu tư bản là xuất khẩu giá trị ra nước ngồi nhằm mục đích chiếm đoạt

giá trị thặng dư và các nguồn lợi nhuận khác ở các nước nhập khẩu tư bản

- Tính tất yếu của xuất khẩu tư bản:

+ Do một số nước phát triển đã tích luỹ được một khối lượng lớn tư bản “tư bản thừa”  cần

tìm nơi đầu tư có lợi hơn đầu tư trong nước



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

+ Nhiều nước lạc hậu về kinh tế bị lôi cuốn vào sự giao lưu kinh tế nhưng thiếu tư bản, giá đất,

tiền lương thấp, nguyên liệu rẻ… rất hấp dẫn đầu tư

- 2 hình thức xuất khẩu tư bản chủ yếu:

+ Xuất khẩu tư bản trực tiếp: đưa tư bản ra nước ngoài để trực tiếp kinh doanh thu lợi nhuận

(FDI)

+ Xuất khẩu tư bản gián tiếp: là hình thức xuất khẩu cho vay để thu lợi tức (ODA)

Ngồi ra có thể căn cứ vào chủ sở hữu tư bản có xuất khẩu tư bản nhà nước và xuất khẩu tư

bản tư nhân



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

- Mục đích của xuất khẩu tư bản:

+Nhằm mở rộng QHSX TBCN ra nước ngồi;

+Là cơng cụ chủ yếu để bành chướng sự thống trị của tư bản tài chính trên phạm vi thế giới.

d. Sự phân chia thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

- Sự tích tụ, tập trung tư bản tăng, xuất khẩu tư bản phát triển  sự phân chia thị trường thế

giới;

- Sự cạnh tranh khốc liệt dẫn đến thoả hiệp hình thành các liên minh độc quyền quốc tế



HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

e. Sự phân chia thế giới về lãnh thổ giữa các cường quốc đế quốc

- Sự phân chia thế giới được củng cố và tăng cường bằng việc phân chia thế giới về lãnh thổ.

Các cường quốc đế quốc ra sức xâm chiếm thuộc địa

-Việc phân chia thế giới về lãnh thổ không đều dẫn đến các cuộc chiến tranh đòi chia lại thị

trường.

 Đó là nguyên nhân chủ yếu dẫn tới hai cuộc chiến tranh thế giới trong thế kỷ XX



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×