Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn

Tải bản đầy đủ - 0trang

tình trạng học sinh yêu trước tuổi vị thành niên và đáng báo động hơn là xuất

hiện cả những clip sex của các em truyền tay nhau tung lên mạng xã hội và đau

lòng hơn khi xem những clip này nhiều em lại tỏ ra thích thú và ủng hộ. Về phía

khác, một số cán bộ quản lí, giáo viên chưa thực sự là tấm gương sáng cho học

sinh, chỉ chăm lo dạy tri thức khoa học, xem nhẹ môn giáo dục công dân, thờ ơ

không chú ý đến việc giáo dục đọa đức cho học sinh. Hơn nữa bản thân những

giáo viên dạy bộ mơn này có nhiều giáo viên khơng tâm huyết với bộ mơn,

khơng tìm mọi biện pháp kích thích để giờ học có hiệu quả. Vì thế nhiều giờ

giáo dục công dân diễn ra trong sự buồn tẻ, chán chường.

Xuất phát từ điều đó, việc trang bị kiến thức môn giáo dục công dân phần

đạo đức sẽ giúp các em nang cao ý thức đạo đức của mình, thiết nghĩ điều này

thực sự cần thiết. Song, làm thế nào để học sinh thực sự hứng thú với mỗi giờ

học đạo đức lại là vấn đề nan giải. Bởi vì đa số các em học sinh coi môn này là

môn phụ và trong suy nghĩ các em, phần đạo đức là phần các em đã được làm

quen từ cấp THCS, khơng cần học cũng biết. Do đó phần đạo đức nếu chỉ học

nguyên trong sách giáo khoa mà không cần liên hệ với thực tiễn cuộc sống, với

các thông tin, sự kiện từ cuộc sống hay những tấm gương sáng từ trong cuộc

sống đời thường thì sẽ khơng kích thích được lòng say mê học tập của học sinh.

Rồi từ đó sẽ làm cho mơn giáo dục công dân đúng như trong suy nghĩ của mọi

học sinh, gia đình và tồn xã hội từ trước đến nay chỉ là 1 mơn học phụ “Khó,

Khơ và Khổ”. Đó chính là lí do vì sao tơi chọn đề tài “Kết hợp phương pháp

thảo luận nhóm với phương pháp đàm thoại để dạy phần công dân với đạo

đức môn giáo dục công dân 10” làm đề tài nghiên cứu của mình.

2. Thực trạng

Qua điều tra, thăm dò và dự giờ đồng nghiệp trong trường và 1 số trường

THPT trong huyện Hà trung, đồng thời qua quá trình giảng dạy tại trường THPT

Hà trung trong những năm qua cho thấy thực trạng q trình dạy và học phần

Cơng dân với đạo đức - GDCD 10 của giáo viên và học sinh còn nhiều hạn chế.

Điều này xuất phát từ 1 số ngun do.

Lý do đầu tiên cần phải nhìn nhận đó là về phía giáo viên dạy mơn giáo

dục cơng dân. Có 1 thực tế hiện nay, nhiều giáo viên dạy bộ môn chưa nhận thức

được hết tầm quan trọng của phần học Công dân với đạo đức 10, cho rằng đây là

phần dễ giảng, chỉ cần truyền đạt kiến thức trong sách giáo khoa là đủ và học

sinh cũng đã được làm quen từ cấp 2 nên không cần giảng nhiều, khắc sâu nhiều

kiến thức học sinh cũng sẽ nắm được. Hơn nữa giáo viên vẫn suy nghĩ Giáo dục

công dân khơng phải là mơn học chính, khơng thi tốt nghiệp...nên dù cố gắng

đến đâu thì học sinh cũng chỉ có thái độ thờ ơ, xem nhẹ. Một số giáo viên nhận

thức được tầm quan trọng của phần học có tác động lớn và có ý nghĩa giáo dục

trực tiếp đạo đức cho học sinh. Nhưng trong quá trình giảng dạy của mình, giáo

viên chỉ giảng kiến thức trong sách giáo khoa. Vì vậy giờ học cơng dân đối với

học sinh trở nên nhàm chán, tẻ nhạt.

Về phía học sinh, do nhận thức và quan niệm về bộ môn Giáo dục công

dân chưa đúng, coi môn Giáo dục công dân là mơn học phụ nên thường dành ít,

thậm chí khơng dành thời gian cho việc học bộ môn. Những giờ học ở trên lớp

có những em còn lấy các mơn học được xem là quyết định đến tương lai các em

3



như: Tốn, lí, hóa… để tranh thủ học trong giờ giáo dục công dân. Rõ ràng một

giờ học mà giáo viên khơng kích thích được sụ hứng thú từ người học, một giờ

học mà học sinh không tập trung và chú ý học thì làm sao giờ học đó có hiệu

quả thiết thực?

Lí do thứ hai khiến cho việc dạy và học mơn Giáo dục cơng dân gặp nhiều

khó khăn nữa là từ cách nhìn nhận của phụ huynh học sinh với môn học này.

Đối với mỗi phụ huynh khi cho con em mình học lên THPT họ chỉ quan

tâm, đầu tư cho các môn học phục vụ cho việc thi cử, định hướng nghề nghiệp

trong tương lai như: Toán, lí hóa, văn… Một điều thực tế cần nhìn nhận đúng

vấn đề là trong số 12 môn học THPT chỉ có Giáo dục cơng dân, thể dục, cơng

nghệ là mơn học không thi tốt nghiệp và thi vào đại học. Điều này càng gây tâm

lí coi thường và có thái độ phủ nhận vai trò mơn học như 1 lẽ đương nhiên.

Nhiều phụ huynh có suy nghĩ rất đơn giản rằng đối với môn giáo dục công dân

khi học không cần tập trung học ở nhà, không cần suy nghĩ, khơng cần đến trí

tuệ, khơng cần dành q nhiều thời gian mà chỉ cần tranh thủ đọc sơ qua, có mặt

trên lớp đầy đủ là tốt rồi.

Lí do thứ ba là về phía xã hội. Đã từ lâu mơn học cơng dân trong cách

nhìn nhận của xã hội là mơn học phụ nên xã hội vẫn chưa có sự quan tâm, đầu tư

đúng mức cho người dạy và người học bộ mơn này.

Chính vì sự xem nhẹ của học sinh, giáo viên, phụ huynh, xã hội đối với

môn giáo dục công dân mà dẫn đến sự buông lỏng trong quá trình dạy và học

mơn học này nên hiện nay chất lượng và hiệu quả của giờ học về giáo dục đạo

đức khơng cao. Cũng có lẽ vì thế mà tình trạng xuống cấp về đạo đức của học

sinh diễn ra càng phổ biến.

Trong khi đó, việc giáo dục tư tưởng, đạo đức khó hơn giáo dục tri thức vì

nó khơng chỉ giáo dục bằng giáo án có sẵn mà còn phải bằng nhân cách và

những tấm gương sống động (điển hình mẫu). Giáo dục đạo đức khơng đứng

độc lập mà được lồng ghép vào từng mảng, từng vấn đề, từng lĩnh vực, bài giảng

thấm sâu vào học sinh mỗi ngày. Cái khó của giáo dục đạo đức ở học sinh không

chỉ lựa chọn nội dung, cách thức giáo dục mà còn ở nghệ thuật giáo dục nhằm

tạo ra cho các em niềm hứng khởi và xúc cảm thẩm mỹ. Đặc biệt việc giáo dục

đạo đức thành cơng sẽ góp phần trực tiếp trong việc giáo dục và rèn luyện giá trị

sống, kỹ năng sống cho học sinh hiện nay - vấn đề mang tầm vóc thời đại. Để

làm được điều này, một trong những biện pháp hữu hiệu chính là phải biết dựa

vào các thơng tin chính xác, các tấm gương điển hình, các câu chuyện có thực và

sống động trong thực tế cuộc sống. Như Hồ Chí Minh đã từng khẳng định “Một

tấm gương sống có giá trị hơn cả ngàn lần bằng diễn thuyết”. Điều này đồng

nghĩa với việc trong quá trình giảng dạy tri thức và giáo dục đạo đức có hiệu quả

phải tìm ra một phương thức tích cực và thích hợp.

Thực tế hiện nay, việc sử dụng các phương pháp dạy học, đặc biệt là thảo

luận nhóm hay đàm thoại riêng biệt chưa mang lại kết quả giáo dục đạo đức như

mong muốn. Bởi vì một số giáo viên cho rằng việc sử dụng riêng biệt phương

pháp thảo luận nhóm làm mất thời gian, lớp ồn, làm ảnh hưởng đến lớp học

xung quanh….

4



Qua các giờ dạy học môn giáo dục công dân ở trường học, có những giờ

dạy giáo viên sử dụng phương pháp đàm thoại hoặc thảo luận nhóm nhưng kết

quả thành cơng khơng mang lại như mong muốn. Việc sử dụng chỉ mang tính

hình thức và đơi khi chỉ được áp dụng trong các giờ dạy thao giảng nên không

phát huy được hết lợi ích của hai phương pháp này.

3. Kết quả của thực trạng trên

Để tìm hiểu thực trạng vấn đề đang nghiên cứu, tôi đã tiến hành khảo sát

chất lượng đối với học sinh các lớp 10B, C, K, H của trường THPT Hà trung

trong năm học 2017-2018 trước khi chưa kết hợp phương pháp thảo luận nhóm

và đàm thoại trong quá trình giảng dạy phần đạo đức. Nhưng chất lượng môn

học chưa thực sự đáp ứng được mục tiêu giáo dục đề ra. Do vậy bản thân tơi

nhận thấy ngồi việc sử dụng phương pháp truyền thống như trước đây, để mỗi

bài học đạo đức trở nên hấp dẫn, sôi nổi, lơi cuốn sự say mê của học sinh thì có

một giải pháp cực kì quan trọng là giáo viên nên kết hợp phương pháp thảo luận

nhóm và phương pháp đàm thoại để giảng dạy và nâng cao chất lượng phần

Công dân với đạo đức trong Giáo dục công dân 10.

4. Giải quyết vấn đề

Mối quan hệ trong quá trình dạy học là một nghệ thuật ‘cho và nhận”,

truyền thụ và lĩnh hội. Vì thế câu hỏi lớn đặt ra ở đây là Người “cho” truyền thụ

như thế nào, bằng cách nào để người “nhận” có thể lĩnh hội với tất cả lòng say

mê, tính tự giác, chủ động tích cực và có hiệu quả. Để đạt được điều đó đòi hỏi

giáo viên - người truyền thụ phải có duy nghĩ tìm tòi, vận dụng được các phương

pháp phù hợp với nội dung đặc thù của từng bài học. Tôi thiết nghĩ rằng, người

giáo viên lên lớp cũng giống như người nghệ sĩ lên sân khấu, để thu hút được sự

say mê của khán giả thì ngồi năng khiếu ra còn đòi hỏi cả một nghệ thuật. Người

giáo viên cũng vậy, để giờ giảng của mình thực sự sinh động và học sinh có thể

tiếp thu bài một cách có hiệu quả thì ngồi những tri thức vốn có của mình, một

yếu tố khơng thể thiếu được là năng lực sư phạm, hay nói cách khác là phương

pháp, kĩ năng truyền thụ. Theo phương châm giáo dục hiện nay, lấy học sinh làm

trung tâm trong các giờ học, học sinh phải là chủ thể tích cực thì việc lựa chọn

phương pháp phù hợp với bài dạy là một việc không hề đơn giản.

4.1. Một số yêu cầu về phương pháp đàm thoại

Đàm thoại là phương pháp dạy học thông qua hệ thống các câu hỏi gợi ý,

giáo viên hướng dẫn, điều khiển cho học sinh tự giác trả lời để tiến đến chiếm

lĩnh nội dung tri thức. bằng hệ thống các câu hỏi gợi mở, giáo viên sẽ giúp học

sinh phát huy được tính độc lập của tư duy trong việc giải quyết các vấn đề đã

được nêu ra.

Phương pháp đàm thoại trong môn giáo dục công dân sẽ giúp cho học

sinh tiếp cận, hiểu và từng bước nắm vững kiến thức mang tính phổ biến, khái

qt và trìu tượng cao nhưng lại rất thiết thực và gắn bó với cuộc sống, hiện tại

và tương lai của học sinh. Đồng thời dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh

sẽ hình thành, phát triển năng lực tư duy sáng tạo, tư duy logic. Bởi vì để trả lời

được những câu hỏi, diễn đạt được tư tưởng của mình, học sinh phải biết vận

dụng những tri thức đã có, biết khái quát, lập luận một cách logic trên cơ sở các

phương pháp nhận thức tư duy khoa học.

5



Để sử dụng tốt phương pháp đàm thoại trong việc giảng dạy môn giáo dục

công dân nhằm đạt hiệu quả cao trong giáo dục, giáo viên cần tuân theo các yêu

cầu sau:

- Đàm thoại có thể dùng để giảng tri thức mới hoặc củng cố tri thức cũ,

kiểm tra đánh giá kết quả giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh. Sau khi

lựa chọn hình thức này, giáo viên phải lựa chọn những hình thức đặt câu hỏi phù

hợp với nó để xác định loại câu hỏi cần nêu ra. Loại câu hỏi rất đa dạng, do đó

trong khi đặt nên có những thay đổi nhất định để tránh sự ức chế, tăng yếu tố

kích thích hưng phấn tư duy cho học sinh.

- Các câu hỏi đặt ra cần sắp xếp một cách theo một hệ thống xác định, hợp

lí giúp học sinh theo dõi, lĩnh hội đầy đủ kiến thức mới. Khi chuyển từ câu hỏi

này sang câu hỏi khác cần tạo ra sự liên hệ giữa chúng để kiến thức không bị

tách rời.

- Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng, chính xác cả nội dung và từ ngữ. Những

câu hỏi dài, mập mờ, khơng cính xác sẽ làm cho học sinh khó hiểu, hoặc khơng

hiểu và do đó sẽ khó trả lời hoặc trả lời không đúng nội dung định hướng của

giáo viên.

- Câu hỏi phải phù hợp với nội dung bài giảng, gần gũi với thực tế hay

những nôi dung kiến thức học sinh đã được tích lũy. Câu hỏi đòi hỏi trả lời bằng

những kiến thức học sinh chưa được trang bị, tích lũy sẽ làm cho các em không

đủ khả năng trả lời dẫn đến chán học.

- Câu hỏi đặt ra phải phù hợp với đặc điểm, tâm sinh lí, thực tế của xã hội,

trình độ của học sinh. Khi nêu ra các câu hỏi cần tìm đến các loại học sinh khác

nhau trong 1 lớp để một mặt kích thích sự phát triển trí tuệ ở học sinh trung

bình, khá, mặt khác có thể giúp học sinh yếu, kém phát huy tính tích cực, do đó

động viên sự hăng hái học tập của học sinh. Muốn vậy cần có sự đầu tư thỏa

đáng của giáo viên vào đặt câu hỏi chính, dự kiến những câu trả lời của học

sinh, đặt ra các câu hỏi phụ nhằm gợi mở cho học sinh.

- Môn giáo dục công dân là một mơn học có chức năng hệ tư tưởng bị

định kiến khơng tốt về mặt chính trị, tư tưởng. Cho nên cần khuyến khích học

sinh tự do đặt ra, tranh luận, giải quyết những vẫn đề thuộc nội dung bài học và

thực tiễn diễn ra xung quanh.

4.2. Một số yêu cầu về phương pháp thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm là một phương pháp dạy học mà ở đó giáo viên thiết kế

bài học (hay một phần của bài) dưới dạng những bài tập nhận thức với nhiệm vụ

cụ thể rồi giao cho từng nhóm nhỏ nhỏ học sinh.

Dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên trong một khoảng thời gian nhất

định, các thành viên trong nhóm tiến hành trao đổi hợp tác, tranh luận để cùng

nhau giải quyết nhiệm vụ của mình, từ đó tiếp cận và chiếm lĩnh nội dung tri

thức của bài học. Về bản chất, phương pháp thảo luận nhóm được sử dụng nhằm

giúp cho mọi học sinh tham gia một cách chủ động vào q trình học tập. Tạo cơ

hội cho các em có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết các

vấn đề có liên quan đến nội dung bài học, tạo cơ hội cho các em được giao lưu,

học hỏi, cùng nhau hợp tác giải quyết những nhiệm vụ chung. Chính vì vậy để

sử dụng phương pháp này có hiệu quả, giáo viên và học sinh, cần:

6



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Cơ sở thực tiễn

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×