Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 17

III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 17

Tải bản đầy đủ - 0trang

I. MỞ ĐẦU

1.1. Lí do chọn đề tài.

Trong những năm qua được sự quan tâm của Đảng và nhà nước nền giáo dục

phông thông ở nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, chất lượng dạy và

học không ngừng được nâng cao, số lượng học sinh đạt huy chương trong các kỳ

thi ôlimpic quốc tế ngày càng nhiều, nhiều cơng trình nghiên cứu sáng tạo khoa

học kỹ thuật của học sinh, sinh viên được đưa vào ứng dụng trong sản xuất và

đời sống, kỹ năng sống, kỹ năng lao động của học sinh, sinh viên đáp ứng tốt

yêu cầu của việc làm. Hệ thống trường lớp khang trang, cơ sở vật chất phục vụ

cho quá trình dạy học ngày càng đầy đủ và hiện đại. Đội ngũ giáo viên được

nâng cao về chất lượng và đầy đủ về số lượng.

Song cũng như các nền giáo dục tiến tiến khác trên thế giới, khi giáo dục

đồng hành phát triển cùng với xã hội thì sẽ ln ln có phát sinh các vấn đề cần

giải quyết, nền giáo dục của nước ta cũng không ngoại lệ.

Một trong các vấn đề mà chúng ta ln ln phải lưu tâm đó là vấn đề làm

thế nào để nâng cao chất lượng dạy học cho các đối tượng học sinh có học lực

trung bình và học lực dưới trung bình. Trong số hàng triệu học sinh THPT của

chúng ta thì phần lớn các em đều tự giác, chăm chỉ học tập và có khả năng học

tập tốt, nhưng cũng có một phần khơng nhỏ là những học sinh chưa tự giác,

chưa tích cực, chỉ học tập một cách đối phó và hầu như những học sinh này

thường có học lực trung bình hoặc dưới trung bình. Thực tế này xảy ra ở tất cả

các môn học đặc biệt là ở các môn khoa học tự nhiên.



2



Ở trường THPT Nơng Cống 2 mỗi khóa có bảy lớp trong đó có ba lớp là học

sinh đăng kí chọn học khối A và A1, còn lại bốn lớp các em chọn học khối

C,D.... Bản thân tôi là giáo viên dạy môn Vật lý tại trường nhiều năm tôi thấy

rằng ở các lớp khối A, A1 học sinh rất tích cực và hứng thú học mơn Vật lý còn

ở các lớp đại trà thì mơn Vật lý quả là một mơn học khơ khan, khó hiểu. Ở các

lớp đại trà học sinh cho là môn Vật lý khơng quan trọng vì khơng phải mơn

khối, các em khơng phải thi tốt nghiệp, thi đại học môn này nên rất ngại học,

các em luôn học trong trạng thái đối phó và các em cũng khơng cần biết mơn

này có vai trò, ứng dụng như thế nào trong cuộc sống. Thực tế này rất phổ biến

đặc biệt là ở khối lớp 11,12. Nếu tình trạng trên khơng được khắc phục thì trước

hết là học sinh sẽ mất đi cơ hội được học tập, được tìm hiểu những kiến thức mà

sẽ rất cần thiết cho cuộc sống của các em và sau đó sẽ ảnh hưởng khơng tốt đến

kết quả dạy học môn Vật lý, ảnh hưởng không tốt đến các mơn học khác và tất

yếu là chúng ta khơng hồn thành được mục tiêu của giáo dục.

Tôi cho rằng người giáo viên hồn tồn có thể dùng phương pháp dạy học

phù hợp để khắc phục tình trạng này. Với trách nhiệm của người giáo viên dạy

mơn Vật lí, tơi ln trăn trở, tìm hiểu, quan tâm đến chất lượng học tập của học

sinh; đến suy nghĩ, tâm tư tình cảm tình cảm của học sinh với bộ mơn của mình.

Bản thân tơi ln ln khơng ngừng học hỏi, tìm tòi, sáng tạo và ứng dụng các

phương pháp dạy học để sao cho học sinh hứng thú nhất khi học môn của mình

sao cho chất lượng dạy và học vật lí của cơ và trò đạt hiệu quả tốt nhất. Xuất

phát từ những lí do trên tơi đưa ra đề tài: Phương pháp truyền cảm hứng học

tập phần Điện họ c cho học sinh ở các lớp đại trà khối 11 trường THPH

Nơng Cống 2’.



3



1.2. Mục đích nghiên cứu.



-



Tìm hiểu về vai trò của cảm hứng đối với q trình học tập.



Tìm ra các phương pháp dạy học để sao cho học sinh ở các lớp đại trà khối 11

học tập với cảm hứng cao nhất và đạt được kết quả tốt nhất .

Sử dụng tối đa cơ vật chất, đồ dùng dạy học, thiết bị thí nghiệm mà nhà trường

đang có.

Đối tượng nghiên cứu

I.3.

- Vai trò của cảm hứng đối với q trình học tập nói chung và đối với q trình

học mơn Vật lý nói riêng.

- Các bài học trong phần Điện học trong chương trình Vật lý lớp 11 cơ bản.

- Các phương pháp và kỹ thuật dạy học như phương pháp dạy học tích cực,

phương pháp dạy học truyền thống, phương pháp dạy học giải quyết vấn đề, dạy

học theo dự án, phương pháp sử dụng đa phương tiện….

- Đặc điểm tâm lí học lứa tuổi của học sinh THPT.

1.4. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết : Tham khảo các tài liệu, sách báo, phim

tài liệu khoa học chuyên ngành Vật lý để tìm hiểu và sưu tập những kiến thức về

phương pháp dạy học, về các thí nghiệm, các loại máy móc có liên quan đến bài

học.

Phương pháp điều tra sư phạm bằng các phiếu thăm dò, bằng quan sát, bằng

kiểm tra đánh giá …

II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

4



Các nhà tâm lý học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng cảm hứng hay hứng thú có

vai trò quan trọng đối với q trình hoạt động và làm việc của con người, nó là

động cơ thúc đẩy con người tham gia tích cực vào hoạt động đó. Khi chúng ta có

cảm hứng với cơng việc thì dù phải khó khăn chúng ta cũng vẫn cảm thấy nhẹ

nhàng , thoải mái và sẽ cố gắng hết sức để vượt qua. Như vậy nếu chúng ta luôn

hoạt động và làm việc với trạng thái đầy cảm hứng thì bao giờ chúng ta cũng sẽ

đạt được hiệu quả tốt nhất.

Trong hoạt động học tập thì cảm hứng đóng vai trò quyết định đến kết quả,

thực tế cho thấy nguồn cảm hứng đối với môn học luôn luôn tỷ lệ thuận với kết

quả học tập môn học đó của người học.

Mục tiêu giáo dục của chúng ta là: giúp học sinh phát triển toàn diện về

đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực

cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt

Nam Xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị

cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây

dựng và bảo vệ tổ quốc. Như vậy để đạt được mục tiêu trên thì chúng ta phải

nâng cao chất lượng dạy học ở tất cả các môn học, ở tất cả các khối lớp và ở tất

cả các đối tượng học sinh mà không được xem nhẹ bất kỳ một môn học nào, một

khối lớp nào hay một đối tượng học sinh nào.

Vật lý là một môn khoa học thực nghiệm, kiến thức vật lý luôn gắn liền với

thực tế cuộc sống lao động và sản xuất, nếu nắm vững những kiến thức vật lý

trong quá trình học phổ thì người học sẽ có thêm một hành trang hữu ích cho

cuộc sống. Để học tốt mơn Vật lý thì người học khơng nhất thiết phải có trí tuệ

thơng minh kiệt xuất mà chỉ cần người học học tập một cách nghiêm túc, tập

trung hay nói cách khác là người học luôn học tập ở trạng thái đầy cảm hứng là

sẽ đạt được kết quả cao.



Vậy làm thế nào để học sinh có cảm hứng học tập khi học bộ môn này ?,

đây là một câu hỏi mà tôi luôn trăn trở để tìm ra câu trả lời trong mỗi giờ dạy

của mình. Sau nhiều năm giảng dạy, tìm hiểu, áp dụng và rút kinh nghiệm tôi xin

đưa ra một số kinh nghiệm của mình trong đề tài sau đây:

Phương pháp truyền cảm hứng học tập phần Điện học cho học sinh ở các

lớp đại trà khối 11 trường THPH Nông Cống 2.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Ở các lớp đại trà khối 11 Trường THPT Nông Cống 2 học sinh rất ngại học

mơn Vật lý. Theo các học sinh này thì mơn Vật lý không phải môn mà các em

theo khối, các kiến thức Vật lý không liên quan đến cuộc sống và nó rất khơ

5



khan, khó hiểu vì vậy nên các tiết học Vật lý thường hay ồn ào, học sinh không

tập trung học và lén làm việc riêng. Khi học Vật lý các em thường có tâm lý uể

oải, đối phó, khi làm bài kiểm tra thì chỉ tìm cách chép bài, giở tài liệu sao cho

đủ điểm trung bình là được. Trong các giờ học Vật lý thậm chí có những học

sinh còn tỏ thái độ bất cần khi giáo viên nhắc nhở về thái độ học tập.

Nếu để tình trạng trên kéo dài thì sẽ làm cho học sinh ngày càng lười tư duy,

lười suy nghĩ, ngày càng xem thường môn học này. Như vậy sẽ vô cùng nguy

hại vì nó sẽ ảnh hưởng xấu đến q trình hình thành nhân cách của học sinh, đến

các mơn học khác và tất yếu là đến mục tiêu của giáo dục.

2.3 Các giải pháp thực hiện giải quyết vấn đề:

Để truyền cảm hứng học tập bộ môn Vật lý cho học sinh ở các lớp đại trà

khối 11 nhằm khắc phục thực trạng trên tôi xin đưa ra hai giải pháp sau đây :

Giải pháp thứ nhất : Tôi xây dựng một nguyên tắc chung để sử dụng trong

tất cả các tiết dạy của mình. Giải pháp này nhằm mục đích giáo dục đạo đức cho

học sinh.

Giải pháp thứ hai: Tôi sử dụng các phương pháp dạy học cụ thể cho một số

bài học trong phần Điện học trong chương trình sách giáo khoa lớp 11 cơ bản.

Giải pháp này đóng vai trò truyền cảm hứng học tập cho học sinh.

2.3.1 Giải pháp thứ nhất: Trong tất cả các giờ dạy Vật lý và cả trong cuộc

sống của mình tơi luôn luôn thực hiện theo nguyên tắc là:

Phải luôn luôn làm tăng số lượng những học sinh kính trọng và q mến

mình.

Học sinh chắc chắn sẽ học tốt những mơn học mà các em u kính thầy cơ

giáo của mơn đó vì vậy có thể nói là để mỗi giờ học diễn ra một cách có hiệu

quả nhất đối với học sinh, đối với giáo viên và đối với mục tiêu dạy học thì

nhiệm vụ đầu tiên của người giáo viên đứng lớp là phải bằng phẩm chất đạo đức

và năng lực chun mơn của mình khơng ngừng làm tăng số lượng những học

sinh kính trọng và q mến mình ở trong mỗi lớp.

Để đạt được nguyên tắc trên thì người giáo viên phải làm được các việc sau:

- Có lối sống mẫu mực và độ lượng. Mẫu mực và độ lượng phải được

thể hiện ở việc làm, ở lời nói, ở trong cách đối nhân xử thế với học

sinh, với đồng nghiệp và với nhân dân địa phương nơi sinh sống, đúng

như câu danh ngôn: “ Người càng hiểu biết thì càng độ lượng”.

- Sống đầy nhiệt huyết, vơ tư, trong sáng khơng tham lam, ích kỷ, vụ lợi

cá nhân, đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích của bản thân.

- Có lời nói, việc làm và lối suy nghĩ theo hướng lạc quan, hiện đại,

khoa học và tích cực.

- Tác phong , trang phục phải kín đáo, giản dị, lịch sự và phù hợp với

điều kiện xung quanh, đặc biệt là khi đứng trước học sinh.

- Khi đã lên lớp dạy thì khơng những phải chuẩn bị bài chu đáo mà còn

phải ln ln có một trạng thái tâm lí thoải mái, vui vẻ, đầy sức sống.

6



Một tiết dạy tốt của người thầy sẽ bao hàm cả tiết học tốt của học trò,

nếu bài dạy có sự đầu tư kỹ lưỡng thì kết quả bao giờ cũng tốt.

- Phải có kiến thức chun mơn vững vàng, sử dụng thành thạo công

nghệ thông tin, biết sử dụng tiếng anh, đặc biệt là tiếng anh chuyên

ngành.

- Không bao giờ tỏ ra coi thường, miệt thị,đánh đập học sinh, ln lấy

phương châm lấy nhu trị cương trong q trình giảng dạy.

* Có thể nói một cách đầy đủ nhất đó là người giáo viên phải ln sống và làm

việc theo tư tưởng đạo đức và phong cách của Bác Hồ Chí Minh.

2.3.2 Giải pháp thứ hai: Các phương pháp dạy học cụ thể cho một số bài

học trong phần Điện học.

Căn cứ trên nội dung chương trình của phần Điện học ở sách giáo khoa

lớp 11 cơ bản, căn cứ trên thời lượng một giờ học, căn cứ trên phân phối chương

trình của mơn học, căn cứ trên những đặc điểm về tâm lý học lứa tuổi và căn cứ

trên tình hình thực tế sự phát triển của kinh tế xã hội, để truyền cảm hứng học

tập cho học sinh tôi chia các bài học thành bốn loại sau đây:

2.3.2.1



Loại 1: Những bài học có lồng ghép dạy học tích hợp.

Kiến thức trong những bài học này có liên quan trực tiếp đến các vấn đề

“ nóng hổi ” , đang có tính thời sự của cuộc sống, ngồi ra những kiến thức này

cũng là cơ sở để tạo ra và củng cố một số kỹ năng sống cần thiết cho học sinh.

Sau đây tôi xin đưa ra một số ví dụ mà tơi đã và đang sử dụng rất hiệu quả :

Ví dụ 1: Bài 7: “ Dòng điện không đổi . Nguồn điện ” ( Tiết 11 – 12 theo

phân phối chương trình) .

* Lí do mà tơi chọn sử dụng lồng ghép dạy học tích hợp ở bài này là: Ở

tiết 12 ở mục V có giới thiệu về Pin và Acquy, chúng ta biết rằng hai thiết bị này

được sử dụng vô cùng phổ biến trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là trong vài

năm trở lại đây phải đến 90% học sinh THPT sử dụng xe đạp điện, xe máy điện

để đi học. Pin và Acquy rất gần gũi với học sinh, với mọi người dân nên học

sinh sẽ rất hứng thú khi các em được tìm hiểu về cấu tạo, về cách sử dụng để

kéo dài tuổi thọ và về các biện pháp tái chế … các thiết bị này. Mặt khác vấn đề

xử lí rác thải, vấn đề tái chế rác thải cũng như là vấn đề ô nhiễm môi trường hiện

nay đang là vấn đề cấp bách của toàn thể nhân loại.

* Cách lồng ghép dạy học tích hợp : Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu

hết các đơn vị kiến thức trong bài, tôi dành thời gian khoảng 5 phút cuối để tiến

hành một pha tích hợp bằng cách đưa ra 2 câu hỏi để học sinh suy nghĩ, thảo

luận tìm ra câu trả lời, sau đó về nhà các em sẽ hoàn thành đầy đủ câu trả lời

vào giấy để nạp lại cho giáo viên. Giáo viên sẽ đọc, đánh giá và chọn những bài

điển hình nhất để đọc trước lớp vào giờ sinh hoạt ngoại khóa. Hai câu hỏi tích

hợp có nội dung là:

7



Câu 1:



Để Acquy ở xe máy điện, xe đạp điện dùng được bền lâu thì khi



sử dụng chúng ta phải thực hiện những nguyên tắc nào ?

Câu 2 Có được vứt bỏ trực tiếp các loại Pin và Acquy phế thải vào môi

trường không ? Vì sao?. Theo em chúng ta nên xử lí như thế nào các loại Pin và

Acquy phế thải để vừa giảm thiểu được ô nhiễm môi trường vừa tận dụng tối đa

những sản phẩm phế liệu ?

*



Phân tích:



Sau khi đưa ra 2 câu hỏi như trên tôi thấy học sinh vô cùng



hứng thú, các em vui vẻ và tỏ ra rất hào hứng thảo luận để cùng nhau tìm ra câu

trả lời.

Như vậy với việc đưa ra các vấn đề trên cho học sinh tơi thấy rằng nó đem

lại nhiều ý nghĩa to lớn , một mặt tạo điều kiện cho các em tìm hiểu để biết cách

sử dụng Pin và Acquy được bền lâu góp phần tiết kiệm được tiền của cho gia

đình, mặt khác cho các em biết hết những tác hại của việc xả trực tiếp loại rác

thải này ra mơi trường từ đó các em sẽ tuyên truyền để mọi người trong gia đình

và cả chính bản thân các em sẽ khơng xả bừa bãi loại rác thải này nữa mà phải

phân loại vào đúng nơi quy định. Ngoài ra khi trả lời về biện pháp xử lí các loại

Pin và Acquy phế thải các em khơng những sẽ được tìm hiểu về các quy trình tái

chế hiện có mà các em còn được thỏa chí sáng tạo những quy trình mới theo

cách riêng của mình, điều này còn góp phần kích thích tính sáng tạo của học

sinh.

Ví dụ 2: Bài 9: “ Định luật ôm đối với toàn mạch ” (Tiết 16 theo phân phối

chương trình)

* Lí do mà tơi chọn sử dụng lồng ghép dạy học tích hợp ở bài này là: Trong

mục III - phần 1- có giới thiệu về hiện tượng “ đoản mạch” ở Pin, ở Acquy và ở

mạch điện sinh hoạt gia đình. Hiện nay 100% các hộ gia đình đều đã và đang sử

dụng điện lưới, bên cạnh đó chúng ta cũng thấy rằng trong thời gian gần đây ở

nước ta xảy ra liên tiếp các vụ hỏa hoạn mà nguyên nhân là do chập, cháy ở

mạng điện sinh hoạt, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản….



8



Như vậy ta thấy rằng những kiến thức về an toàn cũng như tiết kiệm trong

sử dụng điện và cả kỹ năng xử lí tình huống khi có hỏa hoạn của nhiều người

dân và của đa số học sinh THPT ở nước ta còn chưa cao. Vì vậy tơi chọn

phương pháp tích hợp cho bài này nhằm củng cố và cung cấp thêm cho học sinh

những kiến thức về sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và những kỹ năng xử lí tình

huống khi xảy ra hỏa hoạn.

* Cách lồng ghép dạy học tích hợp : Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu

hết các đơn vị kiến thức trong bài, tôi dành thời gian khoảng 5 phút cuối để tiến

hành một pha tích hợp bằng cách đưa ra 2 câu hỏi để học sinh suy nghĩ, thảo

luận tìm ra câu trả lời, sau đó về nhà các em sẽ hoàn thành đầy đủ câu trả lời vào

giấy để nạp lại cho giáo viên. Giáo viên sẽ đọc, đánh giá và chọn những bài điển

hình nhất để đọc trước lớp vào giờ sinh hoạt ngoại khóa. Hai câu hỏi tích hợp

có nội dung là:

Câu 1: Trình bày những hiểu biết của em về nguyên nhân xảy ra hiện tượng

đoản mạch (chập mạch điện) và các biện pháp khắc phục.

Câu 2: Từ thực trạng về an toàn điện hiện nay nếu gặp tình huống chập cháy

điện cũng như tình huống có hỏa hoạn xảy ra thì em sẽ xử lí như thế nào để

giảm thiểu thiệt hại về tài sản và đảm bảo an tồn tính mạng cho mọi người, cho

bản thân?

* Phân tích: Với hai câu hỏi thực tế như trên tôi quan sát thấy học sinh vô

cùng hào hứng, các em nhiệt tình và sơi nổi thảo luận đưa ra các phương án trả

lời.

Những kiến thức về nguyên nhân xảy ra chập điên và các biện pháp khắc

phục các em cũng đã được tìm hiểu ở cấp THCS nhưng ở thời điểm lớp 11 các

em đã sắp trưởng thành, có em chỉ khoảng một năm học nữa thơi là sẽ đi học

nghề, đi làm ....nên tôi tạo điều kiện cho các em ôn tập củng cố lại những kiến

thức đó.

Mặt khác chúng ta thấy rằng trong chương trình giáo dục phổ thơng chưa có

một bài học cụ thể nào dạy cho các em kỹ năng xử lí tình huống khi có hỏa hoạn

xảy ra nên khi đi tìm hiểu để trả lời câu hỏi 2 các em sẽ biết và ghi nhớ được

những kỹ năng xử lí tình huống này. Những kiến thức trên là vô cùng cần thiết

đối với cuộc sống của các em học sinh và cuộc sơng của tất cả mọi người.

Ví dụ 3: Bài 15 “ Dòng điện trong chất khí ” ( Tiết 30-31 theo phân phối

chương trình )



9



* Lí do mà tơi chọn sử dụng lồng ghép dạy học tích hợp ở bài này là: Ở mục

V – Tia lửa điện và điều kiện tạo ra tia lửa điện- có phần ứng dụng giới thiệu về

hiện tượng “ sét “ . Chúng ta đều biết rằng trong nhiều thập kỷ gần đây sự biến

đổi khí hậu trên trái đất đang diễn biến vô cùng phức tạp, các hiện tượng thời

tiết cực đoan như : sét, giông, lốc…diễn ra ngày càng thường xuyên hơn và gây

ra nhiều thiệt hại về người và tài sản.

Vì những lí do trên nên tơi sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để tạo điều

kiện cho học sinh thu thập thêm các kỹ năng về phòng tránh các tác hại của sét.

* Cách lồng ghép dạy học tích hợp : Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu hết

các đơn vị kiến thức trong tiết 31, tôi dành thời gian khoảng 5 phút cuối để tiến

hành một pha tích hợp bằng cách đưa ra 2 câu hỏi để học sinh suy nghĩ, thảo

luận tìm ra câu trả lời, sau đó về nhà các em sẽ hồn thành đầy đủ câu trả lời vào

giấy để nạp lại cho giáo viên. Giáo viên sẽ đọc, đánh giá và chọn những bài điển

hình nhất để đọc trước lớp vào giờ sinh hoạt ngoại khóa. Hai câu hỏi tích hợp

có nội dung là:

Câu 1: Khi đi đường gặp mưa giông, sấm sét dữ dội ta phải làm như thế nào

để đảm bảo an toàn cho bản thân ?

Câu 2 : Em hãy nêu các yêu cầu kỹ thuật khi chế tạo và lắp đặt một cột chống

sét ?

* Phân tích: Sau khi đưa ra 2 câu hỏi ngắn gọn và liên quan trực tiếp đến

thực tế như trên tôi thấy học sinh vô cùng hứng thú, các em vui vẻ, hào hứng

thảo luận một cách nghiêm túc để cùng nhau tìm ra câu trả lời.

Khi tìm hiểu để trả lời câu hỏi thứ nhất thì cũng đồng nghĩa với việc các em

sẽ tích lũy được một kỹ năng sống vơ cùng cần thiết cho bản thân, và rồi các em

lại có thể sẽ tuyên truyền, hướng dẫn cho những người xung quanh cùng biết.

Kiến thức để trả lời câu hỏi thứ hai lại càng thú vị hơn, đặc biệt là đối với các

học sinh nam, nó sẽ là hành trang quý giá để các em sử dụng cho gia đình mình

và có thể cho cơng việc mà các em lựa chọn trong tương lai.

* Nhận xét : Qua những ví dụ trên tơi thấy rằng việc sử dụng hợp lí phương

pháp dạy học tích hợp khơng những sẽ mang đến nguồn cảm hứng học tập rất

lớn cho học sinh mà quan trọng nhất là còn tạo cơ hội để các em tích lũy được

nhiều kỹ năng sống rất cần thiết cho bản thân. Với những ý nghĩa to lớn, những

bài học đầy tính thực tiễn như trên thì chúng ta khơng cần phải quát nạt, không

cần phải ép buộc mà tự giác các em đã bị cuốn hút vào học tập môn Vật lý rồi.

2.3.2.2 Những bài học khai thác kiến thức ở phần “ Em có biết ” trong sách

giáo khoa.

Trong sách giáo khoa Vật lý, sau một số bài học, Bộ Giáo Dục có cung cấp

thêm một số kiến thức cho giáo viên và học sinh thông qua mục “ Em có biết ”.

Nội dung kiến thức ở mục này nhằm giới thiệu những cơng nghệ, những máy

móc, thiết bị hoạt động dựa trên việc ứng dụng những kiến trong bài học.

10



Nếu chúng ta chỉ dạy hết nội dung bài học, làm các bài tập trong sách giáo

khoa và giao cho học sinh về nhà đọc mục này thì với đối tượng là học sinh ở

các lớp đại trà các em sẽ chẳng bao giờ đọc, hay nếu có tự đọc thì các em cũng

khơng hiểu được hết, mà đã khơng hiểu thì sẽ dẫn đến tình trạng ngại học, như

vậy thì sẽ lãng phí mục này mà học sinh lại mất đi cơ hội học tập.

Nếu giáo viên hướng dẫn cho học sinh khai thác, tìm hiểu kỹ phần kiến thức

này thì học sinh sẽ thu thập được rất nhiều kiến thức, rất nhiều thơng tin bổ ích

về khoa học kỹ thuật, về các loại máy móc, đặc biệt là các em sẽ thấy được ý

nghĩa thực tế của kiến thức Vật lý và như thế đương nhiên là học sinh sẽ tự động

hứng thú với môn học này. Vì những lí do trên nên trong q trình dạy học tôi

không bỏ qua phần kiến thức này mà ln ln khai thác tối đa tác dụng của nó.

Sau đây là một số ví dụ điển hình :

Ví dụ 1 : Khi dạy Bài 1: Điện tích . Định luật cu-lơng , mục “ Em có biết “

ở sau bài học có giới thiệu cơng nghệ Sơn tĩnh điện, đây là công nghệ sơn mới,

hiện đại, nhiều ưu điểm và hiện nay đang được sử dụng chủ yếu. Thiết nghĩ nếu

học sinh lớp 11, đặc biệt là các đối tượng học sinh nam được tìm hiểu thì đây là

sẽ một cơ hội để hướng nghiệp cho các em sau này.

*) Cách khai thác kiến thức: Sau khi bằng các phương pháp phù hợp,

hướng dẫn học sinh tìm hiểu hết nội dung kiến thức trong bài học tôi dùng

khoảng 5 phút cuối để giới thiệu về công nghệ Sơn tĩnh điện như sau: Trong

công nghệ sơn thông thường , người ta dùng một súng có khí nén để sơn những

hạt sơn nhỏ li ti đến bám vào bề mặt của vật cần sơn, tương tự như phun nước

hoa hay thuốc diệt muỗi…Khi được phun như trên chỉ có một phần những hạt

sơn đến bám vào bề mặt vật cần sơn, còn phần lớn các hạt sơn sẽ bay vào khơng

khí , vừa lãng phí vừa gây ơ nhiễm mơi trường. Để khắc phục nhược điểm này,

người ta đã cải tiến công nghệ sơn phun thành công nghệ sơn tĩnh điện. Trong

công nghệ này, mũi của súng phun làm bằng kim loại và được nối với cực dương

của một máy phát tĩnh điện. Cực âm của máy được nối với vật cần sơn. Các hạt

sơn bay ra khỏi súng nhiễm điện tích dương và bị hút về vật cần sơn. So với lớp

sơn phun thì lớp sơn tĩnh điện sẽ bám chắc hơn vì có thêm lực điện hút hút các

hạt sơn vào vật cần sơn. Trong công nghệ này, vật cần sơn phải bằng kim loại .

Tôi vừa giới thiệu vừa kết hợp dùng máy chiếu cho học sinh xem một đoạn clip

về quy trình sơn tĩnh điện thực tế.



Sơn tĩnh điện

11



 Phân tích : Cơng nghệ sơn tĩnh điện là một ứng dụng thực tế gần gũi, dễ

hiểu và có hiệu quả kinh tế cao của lực tương tác điện.

Trong suốt quá trình giới thiệu phần kiến thức này tôi thấy các em học sinh rất

hứng thú, các em chăm chú lắng nghe và quan sát, đến giờ học tiếp theo tôi kiểm

tra bài cũ, kiểm tra vở bài tập thì thấy rằng tất cả các học sinh trong lớp đều tự

tin và rất thuộc bài. Các em hoàn tồn có tâm lí hứng khởi để học bài tiếp theo.

Ví dụ 2 : Khi dạy Bài 5 : Điện thế. Hiệu điện thế , mục “ Em có biết ” sau

bài có giới thiệu Thiết bị lọc bụi tĩnh điện. Theo tôi đây là một kiến thức rất cần

thiết và thú vị đối với học sinh, vì các em cũng biết rằng hiện nay vấn để xử lí

khí thải, khói bụi từ các nhà máy đang là vấn đề rất cần thiết nhưng cũng rất nan

giải đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.

*) Cách khai thác kiến thức: Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu nội dung

kiến thức trong bài tôi dùng khoảng 5 phút cuối để giới thiệu về cấu tạo và

nguyên tắc hoạt động của Thiết bị lọc bụi tĩnh điện như sau: Thiết bị lọc bụi tĩnh

điện gồm một hệ thống các thanh hoặc bản kim loại bố trí dọc theo trục của ống

khói. Ở hai bên thành trong ống khói có hai tấm kim loại hình mặt trụ. Các

thanh hoặc bản kim loại được nối với cực âm của nguồn điện cao thế. Hai tấm

kim loại mặt trụ được nối với cực dương. Khi các hạt bụi, khói bay từ dưới lên

qua các thanh hoặc bản kim loại thì chúng sẽ bị nhiễm điện âm. Vì vậy chúng sẽ

bị hút dính vào các tấm kim loại mặt trụ và bị trung hòa về điện. Một bộ phận cơ

học lắc nhẹ hai tấm này làm cho các hạt khói, bụi rơi xuống và được đưa ra

ngoài.Hiệu điện thế giữa hai tấm kim loại mặt trụ với các thanh hoặc bản kim

loại vào khoảng vài chục nghìn vơn. Tơi vừa giảng vừa kết hợp dùng máy chiếu

cho học sinh xem một đoạn clip mô tả cấu tạo bên trong của thiết bị lọc bụi tĩnh

điện và các ống khói có sử dụng thiết bị này.



Ống khói lọc bụi tĩnh điện



Ơng khói cơng nghệ cũ



 Phân tích : Kiến thức trong bài có phần trừu tượng đối với các em học

sinh ở các lớp cơ bản nên trong q trình dạy học tơi thường thấy học sinh

có phần mệt mỏi và các em có cảm giác như những kiến thức về Điện thế,

Hiệu điện thế… có vẻ như xa vời đối với thực tế. Vì vậy sau khi học xong

bài tơi sẽ cho học sinh tìm hiểu phần “ Em có biết “, để cho các em được

tìm hiểu và thấy được ứng dụng thực tế của các kiến thức trên.

12



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 17

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×