Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ DẠY HỌC MÔ ĐUN PLC THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP CHO SINH VIÊN NGHỀ CƠ ĐIỆN TỬ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM – HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ DẠY HỌC MÔ ĐUN PLC THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP CHO SINH VIÊN NGHỀ CƠ ĐIỆN TỬ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM – HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Tải bản đầy đủ - 0trang

có thể cập nhật thêm vào chương trình các nội dung kiến thức chuyên môn mới,

phù hợp với công nghệ sản xuất tiên tiến mà không ảnh hưởng đến khung chương

trình đào tạo theo quy định, đồng thời tránh được hiện tượng trùng lặp trong lúc

học tách rời lý thuyết với thực hành cũng như làm tăng hiệu quả về chất lượng đào

tạo khi kiến thức lý thuyết được phối hợp dạy học thực hành, có tác dụng bổ sung

kiến thức đúng lúc trong khi đang thực hành. Vì vậy, việc thực hiện quan điểm tích

hợp giúp cho việc hình thành và phát triển năng lực của HSSV.

2.1.2. Quan điểm dạy học tích hợp lý thuyết nghề với thực hành nghề

Dạy học lý thuyết nghề là quá trình cung cấp các kiến thức cơ bản, kỹ thuật

của nghề với những quy trình cơng nghệ tiến tiến, những kinh nghiệm của nghề

theo từng giai đoạn, sau đó HSSV xuống xưởng thực tập theo từng giai đoạn để

hình thành kỹ năng theo các cơng nghệ đó. Hai q trình dạy học này thường bổ

sung cho nhau, thống nhất với nhau, được tổ chức thực hiện xen kẽ thay đổi và kế

thừa nhau. Khơng những thế chúng còn có tính phân hóa cao do sự đa dạng, phong

phú của các yêu cầu đặc trưng của hàng trăm nghề đào tạo khác. Chính vì vậy đã

có nhiều quan điểm, cải tiến phương pháp dạy nghề nhằm mục đích nâng cao hiệu

quả hoạt động dạy và hoạt động học trong dạy nghề. Đó là hình thức tổ chức quá

trình dạy học cần được áp dụng trong các trường dạy nghề thông qua hoạt động

dạy lý thuyết và hoạt động dạy thực hành. Với phương pháp này học sinh sẽ nắm

bắt, áp dụng kiến thức vào ngay khi thực hành, do vậy kiến thức không bị lãng

quên. Phương pháp này mang lại cho người học không khí học tập tốt hơn, kích lện

tính tích cực và sự tìm tòi sáng tạo của học sinh giúp họ hiểu biết kịp thời đảm bảo

nguyên tắc Học đi đôi với hành”. Học sinh dễ thao tác, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo

nghề nghiệp một cách nhanh chóng, bảo đảm thời gian. Với quan điểm dạy học

này người học sẽ nắm đồng thời lý thuyết và thực hành,có khả năng tư duy tốt và

phát huy tính sáng tạo trong khi học tập để hoàn thiện đầy đủ kiến thức, kỹ năng



37



theo mục tiêu đề ra. Đó cũng chính là quan điểm tích hợp giữa lý thuyết với thực

hành mà đề tài đề cập tới.

Hiện nay trong dạy nghề đã có nhiều xu hướng thự hiện thống nhất quá trình

dạy lý thuyết chuyên môn nghề với dạy thực hành như theo quan điểm tích hợp

bằng phương pháp MES (Mơ đun kỹ năng hành nghề) hoặc DACUM

(Development of A Curriculum - Phát triển chương trình đào tạo). Các quan điểm

dạy học này được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phân tích tỉ mỉ tồn bộ các

cơng việc trong quy trình công nghệ của mỗi nghề để thiết kế một nội dung đào tạo

theo từng cơng việc của quy trình cơng nghệ sao cho phù hợp với nhu cầu người sử

dụng lao động cũng như trình độ khả năng của người học. Cách dạy ngày có các ưu

điểm, nhược điểm sau:



-



-



Ưu điểm:

Nhanh chóng, kịp thời bổ sung kiến thức kỹ năng nghề cho phù hợp với sự



biến đổi của tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ;

- Mục tiêu đào tạo, cấu trúc nội dung đa dạng, thời gian đào tạo ngắn;

- Nội dung đào tạo được tích hợp giữa lý thuyết và thực hành;

- Nâng cao tính mềm dẻo, linh hoạt của quá trình đào tạo nghề;

Hiệu quả kinh tế cao vì hầu hết các kỹ năng nghề đều có thể sử dụng ngay trên

những khái niệm khoa học kỹ thuật cơ bản cho một nghề diện rộng để tạo khả

năng phát triển lâu dài cũng như tạo nên tính thích ứng cao của học sinh với sự

biến đổi của khoa học và công nghệ bị hạn chế bởi thời gian đào tạo và cấu trúc

lô gic của quá trình đào tạo.

• Nhược điểm:

- Do thiếu phương tiện, thiết bị máy móc và phần mềm nên khả năng hình

-



thành kỹ năng của người học còn hạn chế

Các kiến thức kỹnăng thành phần chưa được lựa chọn chúng không liên kết



-



với nhau chặt chẽ do cơ sở vật chất còn nghèo nàn, trang thiết bị còn thiếu.

Việc kiểm tra đánh giá nhận thức của học sinh sinh viên hạn chế, vì vậy q

trình tiếp nhận thơng tin phản hồi và tự điều chỉnh của GV và HS hiệu quả

cao.

38



Khó đảm bảo tính hệ thống cảu các bộ mơn khoa học có liên quan, do vậy ảnh



-



hưởng đến khả năng phát triển tư duy kỹ thuật của học sinh.

2.1.3. Mục tiêu, nội dung chương trình mơ đun PLC

Mục tiêu, nội dung chương trình của mơ đun PLC của TCDN

Mã số mơ đun: MĐ 25

Thời gian mô đun: 90 giờ



(Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành: 75 giờ)



I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MƠ ĐUN:





Vị trí của mơ đun:Mơđun được bố trí dạy cuối chương trình sau khi học

xong các mơn chun mơn như điện tử công suất, Kỹ thuật xung – số, kỹ

thuật cảm biến, trang bị điện, lắp đặt và điều khiển thiết bị điện cơng







nghiệp....

Tính chất của mơ đun:Là mơ đun chun mơn nghề.



II. MỤC TIÊU CỦA MƠ ĐUN

 Về







kiến thức:

Trình bày được các khái niệm về điều khiển lập trình chính xác theo

nội dung đã học

Trình bày được cấu trúc và phương thức hoạt động của các lệnh cơ



bản

 Về kỹ năng:

- Thực hiện lập trình các bài tập ứng dụng dùng PLC đạt các yêu cầu

về kỹ thuật và công nghệ

- Kết nối mạch điện theo yêu cầu cơng nghệ

 Về thái độ: Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác và an tồn vệ sinh cơng

nghiệp

III. NỘI DUNG MÔ ĐUN

1.



Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian

39



STT



Tổng



Tên các bài trong mô đun



số

1



Bài 1: Đại cương về điều khiển



4



lập trình

1.1. Tổng quan về điều khiển

1.2. Điều khiển nối cứng và điều



Thời gian

Thực Kiểm tra



hành/ ( LT hoặc

thuyết

Bài tập

TH)

4

0

1

1



khiển lập trình

1



1.3. So sánh PLC với các hình

thức điều khiển khác

1.4.Các ứng dụng của PLC trong



2



thực tế

Kiểm tra

Bài 2: Cấu trúc và phương thức



1



12



hoạt động của một PLC

2.1. Cấu trúc của một PLC

2.1. Thiết bị điều khiển lập trình



3



PLC

2.3. Địa chỉ các ngõ vào/ ra

2.4. Cấu trúc bộ nhớ của PLC

2.5. Xử lý chương trình

Bài 3: Kết nối giữa PLC và thiết

bị ngoại vi

3.1. Kết nối dây giữa PLC và



12



1



11



1



2

2



1



2

2

2

10



1



3



thiết bị ngoại vi

3.2.Kiểm tra việc nối dây bằng



3



phần mềm

3.3.Cài đặt và sử dụng phần mềm



4



lập trình cho PLC

40



1



Kiểm tra

4



1



Bài 4: Các phép toán nhị phân



20



của PLC

4.1. Các liên kết logic

4.2. Các lệnh ghi / xóa giá trị cho



5



tiếp điểm

4.3. Bộ định thời gian (Timer)

4.4. Bộ đếm (Counter)

Kiểm tra

Bài 5: Các phép toán số của PLC



6



5.1. Chức năng truyền dẫn

5.2. Chức năng so sánh

5.3. Chức năng dịch chuyển

5.4. Chức năng chuyển đổi

5.5. Chức năng toán học

Kiểm tra

Bài 6: Các bài tập ứng dụng trong



2



17



1

1



4

5



1



4

4

12



6



5



1

2

1

1

1



1

1

1

1

1



1

1



1

30



điều khiển động cơ

6.1. Giới thiệu

6.2. Cách kết nối dây

6.3. Mạch điều khiển xy lanh khí



1



29



1



4

5

5



nén

6.4. Mạch điều khiển động cơ KĐB



5



3 pha quay thuận nghịch

6.5. Mạch trộn sơn



5



6.6. Mạch mở máy sao/ tam giác

Cộng



5

72



90



15



3



Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được

tính vào giờ thực hành



41



Qua bản trên nhận thấy, nội dung tổng quát và phân phối thời gian của

mô đun PLC đã được xây dựng dưới dạng tích hợp lý thuyết và thực hành

nhưng mới có nội dung lý thuyết theo tên các bài còn các nội dung thực hành

tương ứng với các nội dung lý thuyết thì chưa có. Vì vậy, trong đề tài này tác

giả tập trung xây dựng danh mục các nội dung thực hành tương ứng với các

nội dung lý thuyết có trong chương trình khung và sau đó sẽ xây dựng nội

dung một số bài giảng tích hợp cả lý thuyết và thực hành cho sinh viên nghề

Cơ điện tử trường CĐN Việt Nam – Hàn Quốc thành phố Hà Nội.

2.1.4. Đặc điểm của mô đun PLC

Mô đun PLC là một mô đun chuyên môn nghề thuộc mô đun đào tạo

nghề bắt buộc trước khi học các mô đun chuyên ngành khác. Qua phân tích

chương trình cho thấy mơ đun PLC nghề Cơ điện tử đề cập đến những kiến

thức chun mơn và có những đặc điểm chủ yếu sau:

2.1.4.1. Tính cụ thể của mơ đun

Tính cụ thể của nội dung mơ đun được thể hiện ở chỗ: nội dung mô

đun đề cập đến những lý thuyết cơ bản về cấu tạo, nguyên lý làm việc của, đặc

tính vật lý xảy ra trong PLC cụ thể như: bộ phận xử lý tín hiệu đầu vào là

dạng số hoặc tương tự ( nút nhấn, công tắc hành trình, cảm biến nhiệt độ, cảm

biến tiệm cận, cảm biến lưu lượng...), bộ phận xử lý tín hiệu đầu ra dạng số

( Rơ le, cơng tắc tơ, bóng đèn, động cơ...) và bộ phận xử lý tín hiệu đầu ra

dạng tương tự ( biến tần, ...), bộ phận hiển thị thơng tin ( màn hình HMI).

2.1.4.2. Tính trừu tượng của mơ đun

Tính trừu tượng của mơ đun PLC thể hiện trong hệ thống các khái

niệm, các lệnh thực hiện của các thanh ghi dữ liệu, các vùng nhớ bên trong của

thiết bị mà người học không trực tiếp quan sát được.



42



Như vậy, để quá trình truyền thụ kiến thức về PLC đạt hiệu quả, người giáo

viên phải biết phân tích nội dung từng bài, từng chương từ đó tìm ra đặc điểm

về tính cụ thể và tính trừu tượng của nội dung kiến thức đó, đồng thời phải

thấy rõ được mối quan hệ giữa cái cụ thể và cái trừu tượng; giữa lý thuyết và

thực hành. Vậy người giáo viên phải biết sử dụng các phương tiện, đồ dùng

dạy học một cách hiệu quả để quá trình nhận thức của người học được thuận

lợi, đảm bảo dạy học tích hợp lý thuyết với thực hành đạt hiệu quả cao.

2.1.4.3. Tính tổng hợp của mơ đun

Đặc điểm này thể hiện ở chỗ: Mô đun PLC là mô đun học ứng dụng mà

cơ sở của nó là các mơ đun: Kỹ thuật cảm biến, Điều khiển điện khí nén, Điều

khiển thủy lực, Mạng truyền thông công nghiệp,Robot công nghiệp, ... ngồi

ra, nó còn có nhiều ứng dụng trong sản xuất và trong đời sống. Với đặc điểm

này, giáo viên khi tiến hành giảng dạy phải biết kết hợp giữa kiến thức mô đun

với các kiến thức liên quan và giữa kiến thức mơ đun với thực tế.

2.1.4.4. Tính lý thuyết và thực hành của mơ đun

Mơ đun PLC có sự thống nhất chặt chẽ giữa các thành phần lý thuyết

và thực hành, trong sự tác động qua lại và kết hợp khơng ngừn giữa các hành

động trí óc (suy nghĩ) với hành động thực hành (động tác). Đặc điểm này thể

hiện rõ ở chỗ: sau khi học xong lý thuyết người học được thực hành để kiểm

chứng lại lý thuyết đã học.

Với đặc điểm này, giáo viên khi dạy phải biết kết hợp giữa lý thuyết và

thực hành: Khi dạy lý thuyết phải biết kết hợp phương pháp trực quan, làm

mẫu để giúp người học hiểu rõ bản chất; ngược lại khi dạy thực hành cần sử

dụng lý thuyết để giải thích, chứng minh việc mình vừa thực hiện.



43



2.1.4.5.Tính thực tiễn của mơ đun

Mơ đun PLC có đặc điểm này cũng là do đối tượng nghiên cứu và nội

dung mô đun phản ánh hoạt động thực tiễn của con người. Bởi những nghiên

cứu của con người thường xuất phát từ thực tiễn, được thực tiễn kiểm tra và

những nghiên cứu đó khơng nằm ngồi mục đích ứng dụng của nó vào thực

tiễn. Với đặc điểm này đòi hỏi người giáo viên phải biết đưa ra nhứng kiến

thức thực tiễn vào bài giảng và biết chỉ ra những ứng dụng của kiến thức vào

trong thực tế.

2.2. QUY TRÌNH XÂY DỰNG BÀI DẠY TÍCH HỢP LÝ THUYẾT VỚI

THỰC HÀNH MƠ ĐUN PLC

2.2.1. Quy trình xây dựng bài dạy tích hợp

Xuất phát từ mục tiêu dạy học, đặc điểm và nội dung của mô đun PLC, những

yêu cầu đào tạo đối với sinh viên Trường CĐN Việt Nam – Hàn Quốc thành phố

Hà Nội, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học của mơ đun, tác giả xin đưa ra quy

trình xây dựng nội dung các bài dạy tích hợp lý thuyết với thực hành mô đun PLC

như sau:



Bước 1

Xác định mục tiêu bài giảng



44



Bước 2

Lựa chọn nội dung kiến thức, PPDH và trang

thiết bị



Bước 3

Xây dựng bài giảng tích hợp



Bước 4

Thử nghiệm, đánh giá và hồn thiện

Hình 2.1. Quy trình xây dựng bài giảng



2.2.2.Nội dung các bước

Bước 1: Xác định mục tiêu bài giảng dựa trên cơ sở đầu bài đã được ban hành

trong chương trình khung

Trong các bài giảng việc xác định mục tiêu là rất quan trọng. Xác định

đúng mục tiêu sẽ định hướng cho người dạy và người học những công việc

cần phải đạt được sau khi học xong nội dung bài học, mơn học đó. Cụ thể, đối

với thầy xác định mục tiêu là xác định công việc mà người thầy phải làm

trong quá trình soạn bài để sinh viên đọc, tự học hiểu và làm được; còn đối

với sinh viên mục tiêu là cái mà sinh viên đạt được, phải làm được sau khi

học xong nội dung bài học, mơn học đó. Mục tiêu của mỗi bài tích hợp bao

giờ cũng xác định theo các mặt: Mục tiêu về kiến thức, mục tiêu về kỹ năng

và mục tiêu về giáo dục thái độ nghề nghiệp. Mục tiêu của một bài dạy luôn

được mở đầu bằng câu “Sau khi học xong nội dung (bài) này học sinh có khả

năng”.

Bước 2: Lựa chọn nội dung kiến thức thực hành, thiết bị và phương pháp dạy học

phù hợp với nội dung lý thuyết và điều kiện thực hành

45



Để đảm bảo nguyên tắc “ học đi đôi với hành”, nội dung phần dạy lý thuyết

trong bài dạy tích hợp phải được lựa chọn dựa trên chương trình khung và trên cơ

sở điều kiện thực tập hiện có của nhà trường.Phân tích nội dung phần lý thuyết và

mục tiêu của bài để đưa ra nội dung phần thực hành phù hợp với nội dung lý thuyết

giúp sinh viên dễ kiểm nghiệm lại phần lý thuyết vừa học. Nội dung lý thuyết, thực

hành có thể được thực hiện đồng thời (song song) hoặc thực hiện lý thuyết xong rồi

mới đến thực hành tùy vào từng nội dung cụ thể. Với nhưng nội dung phải hướng

dẫn trực tiếp trên các mơ hình thực hành thì nên sử dụng phương pháp giản dạy

song song lý thuyết với thực hành. Khi giáo viên giảng lý thuyết đồng thời thao tác

làm mẫu thì sinh viên lắng nghe và quan sát, ghi nhớ và thực hiện theo.

Như vậy khi giáo viên giảng xong là đã thực hiện xong cả phần lý thuyết và

hướng dẫn ban đầu của nội dung thực hành sau đó sinh viên chỉ tập trung vào thực

hành luyện tập và làm những bài tập liên quan để rèn luyện kỹ năng. Thực hiện

như vậy sẽ giảm được thời gian hướng dẫn lý thuyết ban đầu của nội dung thực

hành và tránh được sự trùng lặp, trừu tượng của phần lý thuyết, tăng được thời gian

cho hoạt động thực hành. Với những nội dung có kiến thức lý thuyết tìm hiểu về

cấu tạo, hoạt động và ứng dụng thì nên xây dựng và chọn phương pháp hướng dẫn

lý thuyết xong sau đó làm bài tập (thực hành) cụ thể để minh chứng, kiểm nghiệm

lại những gì có trong nội dung phần lý thuyết.Đồng thời tìm hiểu, nghiên cứu thực

tế, yêu cầu sản xuất tại các cơ sở, nhà máy, xí nghiệp và những định hướng mục

tiêu, nội dung phương pháp thực hiện đang triển khai để xây dựng bài giảng cho

phù hợp với thực tế của cơ sở.

Do vậy kiến thức thực hành trong bài dạy tích hợp phải được lựa chọn và xây dựng

sao cho sinh viên được học cái gì thì được thử nghiệm và làm cái đó ngay trong

khoảng thời gian học, đồng thời vận dụng được vào thực tế.

Tóm lại, để đảm bảo nguyên tắc xây dựng các bài dạy mô đun PLC theo quan

điểm tích hợp vừa phù hợp với nội dung, chương trình, điều kiện dạy học, vừa

46



phản ánh được thực tiễn của quá trình sản xuất cần phải lựa chọn các nội dung kiến

thức từ nhiều nguồn khác nhau. Cụ thể cần phải:

Nghiên cứu nội dung chương trình mơ đun PLC theo chương trình khung.

Tìm hiểu, nghiên cứu thực tế và những định hướng mục tiêu, nội dung phương

pháp dạy học đang triển khai.

Bước 3: Xây dựng bài giảng tích hợp mơ đun PLC theo chương trình khung

Nội dung bài giảng tích hợp mơ đun PLC được xây dựng để thực hiện trong

khoảng thời gian ≥ 2h (1h = 60 phút)

Bước 4: Giảng dạy thử nghiệm, đánh giá nội dung và hoàn thiện các bài giảng đã

xây dựng

Mục đích của bước này là đưa các bài giảng đã xây dựng vào giảng dạy thử

để xác định tính khả thi của đề tài và các tình huống bất ngờ có thể xảy ra trong

q trình thực hiện và biện pháp xử lý của giáo viên. Từ đó điều chỉnh, sửa đổi, bổ

sung vào bài giảng những chỗ chưa hợp lý để hoàn thiện bài giảng.

2.3. XÂY DỰNG NỘI DUNG LÝ THUYẾT VÀ THỰC HÀNH MÔ ĐUN PLC

THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP

Nguyên tắc xây dựng

-



Đảm bảo mục tiêu dạy học

Đảm bảo đủ nội dung lý thuyết và thực hành trong chương trình đào tạo

Nội dung thực hành phải đảm bảo tính liên kết chặt chẽ và phù hợp với nội

dung lý thuyết



TT



Tên các nội dung lý thuyết trong MĐ



1



Bài 1: Đại cương về điều khiển lập

trình

1.1. Tổng quan về điều khiển

47



Tên các nội dung thực hành

tương ứng trong MĐ



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ DẠY HỌC MÔ ĐUN PLC THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP CHO SINH VIÊN NGHỀ CƠ ĐIỆN TỬ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM – HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×