Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 CHO HỌC SINH TIỂU HỌC XÃ HỒNG THU, HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 CHO HỌC SINH TIỂU HỌC XÃ HỒNG THU, HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU

Tải bản đầy đủ - 0trang

- Nội dung chương trình cần chú trọng thực hành, hình thành các kỹ năng cơ bản

về BVMT.

- Nội dung và mục tiêu , phương pháp của GDMT phải phù hợp với trình độ phát

triển của học sinh cấp học.

- Nội dung chương trình cần phải chú ý khai thác tình hình thực tế mơi trường địa

phương xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.



1.2. Đặc trưng của giáo dục môi trường địa phương

Giáo dục môi địa phương là giáo dục về những vấn địa lí mơi trường xã hội... của

địa phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước,

nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về địa phương nơi mình sinh sống. Đồng thời

bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức bảo vệ môi trường địa phương.

Đặc trưng của môn giáo dục môi trường địa phương vì mơn trường ln ln thay

đổi, biến động theo khơng gian và thời gian nên nhiều khi những kiến thức trong sách

giáo khoa (SGK) chưa đủ và mang tính cập nhật nên việc thu thập và xử lí thơng tin về

mơi trường tại mỗi tỉnh là cần thiết Ví dụ: Khi dạy bài “Đặc điểm khí hậu Việt Nam” sau

khi học xong bài này, GV có thể cho HS về nhà (lên mạng, sách, báo, tivi...) tìm các sự

kiện, số liệu nói lên tính thất thất thường của khí hậu nước ta (các tư liệu, số liệu về các

trận hạn hán, lũ lụt, sương muối...). Mỗi địa phương sẽ có nhưng đặc điểm về mơi trường

sống,lịch sử phát triển, trình độ phát triển kinh tế xã hội, dân trí… khác nhau. Chính vì

thế việc đưa giáo dục mơi trường địa phương vào giáo dục cũng phải linh hoạt và phù

hợp với tình hình thực thế của từng địa phương. Như vậy, hoạt động giáo dục môi trường

mới thực sự phát huy tác dụng.



1.3. Khả năng giáo dục môi trường qua mơn khoa học trong chương trình cấp

tiểu học

Đặc điểm mơn học khoa học và khả năng lồng ghép giáo dục mơi trường địa

phương vào mơn học

Mơn TN-XH tích hợp những kiến thức về thế giới tự nhiên và xã hội, có vai trò

quan trọng trong việc giúp học sinh (HS) học tập các môn Khoa học, Lịch sử và Địa lý ở

các cấp cao hơn. Góp phần đặt nền móng ban đầu cho việc giáo dục về khoa học tự nhiên

và khoa học xã hội ở các cấp học trên. Môn học coi trọng việc tổ chức cho HS trải

nghiệm thực tế, tạo cho các em cơ hội tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên và xã hội xung

quanh; vận dụng kiến thức vào thực tiễn, học cách ứng xử phù hợp với tự nhiên và xã

hội. Do vậy, khả năng lồng ghép giáo dục môi trường thông qua các môn TN-XH là rất

cao. Tuy nhiên, ở từng địa phương khác nhau sẽ có những đặc điểm về mơi trường sống,

6



lịch sử phát triển, trình độ phát triển kinh tế xã hội, dân trí… khác nhau. Chính vì thế việc

đưa giáo dục môi trường địa phương vào giáo dục cũng sẽ cần thật linh hoạt và phù hợp

với tình hình thực thế của từng địa phương. Như vậy, hoạt động giáo dục môi trường mới

thực sự phát huy tác dụng.

Đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học có tình cảm hồn nhiên, mang nặng màu sắc cảm tính. Cùng với

quá trình học tập và phát triển tâm lý, tình cảm đó được củng cố và phát triển trên cơ sở

nhận thức ngày càng đúng đắn hơn, đầy đủ hơn đối tượng và chuẩn mực của các mối

quan hệ trong cuộc sống của các em. Trẻ dễ bắt chước hành động của người khác, kể cả

những hành động vượt quá sức trẻ, đơi lúc tính bột phát, ngẫu nhiên được thể hiện trong

hành động của trẻ. Về mặt hành động các em rất hiếu động, ở độ tuổi này bắt đầu phát

triển nhận thức lý tính tức là phát triển những tư duy mới. Trí nhớ của các em được xây

dựng trên cơ sở mới của quá trình học tập, được điều khiển một cách có ý thức.

Do vậy, khả năng ghi nhớ và học tập các mơn học nói chung và mơn giáo dục mơi

trường tự nhiên của các em nếu được đào tạo kỹ lưỡng sẽ đem lại những hiệu quả bước

đầu quan trọng trong quá trình học tập sau này ở những cấp học cao hơn.



2. Cơ sở thưc tiễn của việc giáo dục môi trường địa phương trong dạy học

môn khoa học lớp 4 cho học sinh tiểu học tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ,

tỉnh Lai Châu

2.1. Thực trạng mơi trường tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Giới thiệu về xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu: là

một xã thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam. Xã Hồng Thu có diện tích

63,9 km², dân số năm 1999 là 2770 người, mật độ dân số đạt 43 người/km².

Thưc trạng môi trường tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu: Ở

xã Hồng Thu - Sìn Hồ tồn tại một số vấn đề về mơi trường như sau:

- Tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng do hiện tượng chặt phá rừng

- Khơng có khu xử lý rác thải, rác bị chất đống bên đường gây mất mỹ quan cũng

như gây ô nhiễm môi trường.

- Rác thải rắn khơng có nơi tập kết và xử lý mà bị đổ ở những nơi hẻo lánh hoặc

đổ ngay bên đường.

- Ô nhiễm nước phát sinh trong sinh hoạt của con người, khơng có khu xử lý nước

thải, nước trực tiếp đổ ra các sông suối gần nhà. Gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

và ảnh hưởng tới nguồn ngầm sinh hoạt của người dân.

7



- Tình trạng nước đọng sau lũ, rác thải, xác động vật chết sau lũ… chưa được xử

lý kịp thời nên rất hay xảy ra bệnh dịch sau mỗi đợt lũ quét.

- Trên 80% hộ dân chưa có nhà vệ sinh hợp vệ sinh. Người dần vẫn giữ thói quen

ni vật ni như trâu, bò, lợn, gà… dưới gầm sàn nhà. Rất mất vệ sinh và nhiều bệnh

tật.

- Du lịch phát triển kèm theo đó là lượng rác thải không phân hủy rất nhiều, mà

địa phương thì chưa có khu xử lý rác thải khơng phân hủy nào. Lượng rác này trôi nổi

gây mất mỹ quan và ô nhiễm môi trường.

- Khai thác khoáng sản và vật liệu xây dựng bừa bãi, khơng có giấy phép. Việc

khai thác không quy hoạch ảnh hưởng tới nền địa chất và có thể gây ra hiện tượng sạt lở

đất đá.



2.2. Thực trạng giáo dục môi trường địa phương qua môn khoa học cho học

sinh tiểu học tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Về nhận thức của giáo viên trong việc giáo dục môi trường địa phương thông

qua môn tư nhiên xã hội

Để tiến hành khảo nhận thức của GV về GDMT địa phương trong dạy học môn

khoa học lớp 4 cho HS tiểu học xã Hồng Thu, hụn Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu tơi đã tiến

hành phát phiếu hỏi và phỏng vấn giáo viên tiểu học khối lớp 4 Trường Tiểu học Hồng

Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu và thu được kết quả được thể hiện ở bảng 1.1 sau đây

Bảng 1.1. Nhận thức của giáo viên về mức độ cần thiết của GDMT địa phương

trong dạy học môn khoa học lớp 4 cho HS tiểu học xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh

Lai Châu

Mức độ

Số lượng(người)

Xử lý (%)

Rất cần thiết

10

76,9%

Cần thiết

2

15,4%

Không cần thiết

1

7,7%

(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát)



8



Biểu đồ 1.1. Mức độ cần thiết của GDMT địa phương trong dạy học môn Khoa học

lớp 4 cho học sinh tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Kết quả trong bảng khảo sát 2.1 cho thấy nhận thức về mức độ cần thiết của

GDMT địa phương của các thầy cô giáo khối lớp 4 rất cao. Trong tổng số 13 GV được

khảo sát có 10/13 GV cho rằng GDMT địa phương trong dạy học mơn KH là rất cần

thiết. Có 2/13 GV cho rằng GDMT địa phương trong dạy học môn KH cần thiết. Số GV

cho rằng GDMT địa phương trong dạy học mơn KH là khơng cần thiết chỉ có 1/13 GV

lựa chọn.

Tỉ lệ các ý kiến cho rằng GDMT địa phương trong dạy học môn TN – XH là rất

cần thiết rất cao chiếm tới 76,9%. Tỉ lệ các ý kiến cho rằng GDMT địa phương trong dạy

học môn KH cần thiết chiếm 15,4%. Còn tỉ lệ GV cho rằng GDMT địa phương trong dạy

học môn KH là không cần thiết chỉ chiếm một phần rất nhỏ bé là 7,7%.

Điều này cho thấy các thầy cô giáo khối lớp 4 rất quan tâm tới vấn đề giáo dục

môi trường địa phương trong dạy học môn KH

Hoạt động GDMT ở Trường Tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai

Châu

Để tiến hành khảo sát thực trạng giáo dục môi trường địa phương trong dạy học

môn KH lớp 4 cho HS Tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, tôi đã tiến hành

phát phiếu hỏi và phỏng vấn giáo viên tiểu học khối lớp 4 Tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn

Hồ, tỉnh Lai Châu và thu được kết quả được thể hiện ở bảng 1.2 , 1.3, 1.4 và 1.5.

9



Bảng 1.2. Mức độ thường xuyên GDMT địa phương trong dạy học môn Khoa

học cho HS trường Tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Tần suất áp dụng

Giáo viên (người )

Tỉ lệ (%)

Thường xuyên

9

69,2%

Thỉnh thoảng

3

23,1%

Không bao giờ

1

7,7%

(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát)

Thông qua các số liệu thu thập được từ việc khảo sát , tôi nhận thấy có 9/13 GV

thường xuyên áp dụng GDMT địa phương trong dạy học mơn Khoa học lớp 4, có 3/13

GV thỉnh thoảng mới áp dụng, và chỉ có 1/13 GV không bao giờ áp dụng GDMT địa

phương trong dạy học môn Khoa học lớp 4 .Tỉ lệ GV thường xuyên GDMT địa phương

trong dạy học chiếm tỉ lệ cao nhất 76,9%, thỉnh thoảng mới GDMT địa phương là 15,4%,

còn tỉ lệ GV không bao giờ GDMT địa phương chỉ chiếm 7,7 %. Điều này cho thấy GV

đã quan tâm trú trọng tới việc GDMT ĐỊA PHƯƠNG thông qua môn Khoa học.

Để tìm hiểu mức độ phù hợp của các nội dung GDMT ĐỊA PHƯƠNG khi tích

hợp với mơn Khoa học chúng tôi đã khảo sát và cho ra kết quả ở bảng 1.3 sau đây:

Bảng 1.3. Mức độ phù hợp của các nợi dung GDMT địa phương tích hợp với

mơn Khoa học



Mức độ

Phù hợp

Chưa phù hợp



Lựa chọn

Tỉ lệ (%)

11

84,6%

2

15,4%

(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát)



10



Qua bảng số liệu và biểu đồ 1.1 chúng tôi nhận thấy các thầy cô giáo đã áp dụng

những nội dung GDMT ĐỊA PHƯƠNG phù hợp với tình hình thức tế của địa phương xã

Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Trong quá trình GDMT ĐỊA PHƯƠNG trong dạy học môn Khoa học lớp 4 các thầy

cơ giáo còn thường xun sử dụng các phương pháp dạy học tích cực. Điều này được thể

hiện trong bảng số liệu 1.4 sau đây.

Bảng 1.4. Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học tích cưc các nội dung GDMT

ĐỊA PHƯƠNG tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Mức độ

Thường xuyên

Thỉnh thoảng

Không bao giờ



Lựa chọn

9

3

1



Tỉ lệ (%)

69,2%

23,07%

7,73%



Việc thường xuyên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy

mơn khoa học mang lại hiệu quả tốt, HS sẽ hứng thú và tham gia bài học một cách tích

cực. Điều này được thể hiện trong bảng 1.5 dưới đây.

Bảng 1.5. Hứng thú của học sinh khi tham gia học tập mơn Khoa học có nợi dung

GDMT ĐỊA PHƯƠNG xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Mức độ

Rất hứng thú

Bình thường

Khơng hứng thú



Lựa chọn

12

1

0



Tỉ lệ (%)

92,3%

7,7%

0%

11



(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát)

Tỉ lệ giáo viên đánh giá học sinh hứng thú với môn Khoa học trong GDMT ĐỊA

PHƯƠNG rất cao, tỉ lệ này chiếm tới 93,3%. Trong quá trình dạy học mơn KH thì GV

nhận thấy việc GDMT địa phương nhận được sự hưởng ứng lớn của học sinh, phần lớn

các em đều cảm thấy rất thích thú bởi những vấn đề mơi trường quen thuộc tại địa

phương mình cư trú.

Tóm lại , Một bộ phận lớn GV tại Trường Tiểu học Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh

Lai Châu đã quan tâm và thường xuyên kết hợp giảng dạy, liên hệ mở rộng với GDMT

địa phương trong quá trình giảng dạy nội dung bộ môn KH lớp 4. Việc kết hợp GDMT

địa phương trong dạy học mơn KH sẽ giúp HS có cái nhìn tổng quát hơn về môi trường

tự nhiên thuộc địa bàn huyện, đồng thời trẻ được tiếp nhận thông tin một cách chủ động

và tự nhiên nhất



KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề giáo dục môi trường địa

phương trong dạy học môn KH lớp 4 cho học sinh tiểu học xã Hồng Thu - hụn Sìn Hồ

– Lai Châu tơi đã đưa ra một số kết luận như sau: Giáo dục môi địa phương là những vấn

đề cơ bản hoặc thời sự về văn hoá, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường,... của địa

phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm

trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu

quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần giải quyết những

vấn đề của quê hương.

- Giáo dục môi trường địa phương đã được các thầy cơ quan tâm chú ý tích hợp trong quá

trình giảng dạy môn Khoa học cho HS lớp 4.

Thông qua kết quả khảo sát với 13 giáo viên khối lớp 4 trên địa bàn xã Hồng Thu huyện Sìn Hồ – Lai Châu tôi nhận thấy:

- Nhận thức của giáo viên về mức độ cần thiết của hoạt động GDMT ĐỊA

PHƯƠNG trong dạy học môn KH cho học sinh tiểu học huyện Sìn Hồ – Lai Châu rất

tốt. Giáo viên tại huyện Sìn Hồ – Lai Châu đã được phổ biến về GDMT ĐỊA PHƯƠNG

trong giảng dạy môn KH.

- Trong quá trình giảng dạy GV nhận thấy HS rất hào hứng tham gia các hoạt động

GDMT địa phương do thầy cơ tổ chức. Tuy nhiên, trong quá trình GDMT địa phương các

thầy cơ giáo lại gặp rất nhiều những khó khăn về kinh phí cũng như thiếu sự phối hợp, hỗ

trợ của các bộ phận, ban nghành địa phương.

12



CHƯƠNG 2: TÍCH HỢP GIÁO DỤC MƠI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG

TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

XÃ HỒNG THU, HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU

1. Khái quát chung về vấn đề tích hợp giáo dục môi trường

1.1. Khái niệm về tích hợp giáo dục mơi trường

Tích hợp giáo dục môi trường là thông qua các môn tự nhiên xã hội để lồng ghép

và liên hệ trong các nội dung giảng dạy về môi trường và bảo vệ mơi trường cho các đối

tượng mục tiêu. Tích hợp giáo dục môi trường cho học sinh tiểu học thông qua các các

môn học tự nhiên xã hội sẽ giúp học sinh dễ tiếp thu và có ý thứ bảo vệ mơi trường.



1.2. Các mức độ tích hợp giáo dục mơi trường

Các mức độ tích hợp giáo dục mơi trường vào các mơn học tại cấp tiểu học có các

mức độ như sau:



- Mức độ 1: Nội dung của bài học phù hợp với mục tiêu và nội dung giáo dục bảo

vệ môi trường.

- Mức độ 2: Một số phần của bài học phù hợp với nội dung giáo dục bảo vệ môi

trường.

- Mức độ 3: Nội dung của bài học có điều kiện liên hệ lơgic với nội dung giáo dục

bảo vệ mơi trường.

1.3. Các ngun tắc và hình thức tích hợp

Nguyên tắc tích hợp

- Nguyên tắc 1: Tích hợp không làm thay đổi đặc trưng của môn học, không biến

bài học của bộ môn thành giáo dục môi trường.

- Nguyên tắc 2: Khai thác nội dung GDMT có chọn lọc, có tính tập trung vào

chương, mục nhất định khơng tràn lan, tùy tiện.

- Nguyên tắc 3: Phát huy cao độ các hoạt động nhận thức tích cực của HS và kinh

nghiệm thực tế của các em đã có, tận dụng tối đa mọi khả năng để HS tiếp xúc với

mơi trường.

Hình thức tích hợp

- Phát huy tính tích cực, chủ động của HS qua một số trò chơi, thảo luận nhóm, dự

án, đóng vai... trong dạy học nội khóa

- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa

13



2. Tích hợp giáo dục môi trường địa phương trong dạy học môn Khoa học

lớp 4 cho học sinh tiểu học xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

2.1. Những nội dung giáo dục mơi trường tại xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ, tỉnh

Lai Châu cần tích hợp trong chương trình mơn Khoa học

Xuất phát từ yêu cầu giáo dục về môi trường và thực trạng môi trường địa phương

xã Hồng Thu - huyện Sìn Hồ– Lai Châu, các nội dung giáo dục mơi trường địa phương

cần tích hợp trong chương trình các môn môn khoa học lớp 4 gồm:

- Giáo dục về ô nhiễm nước phát sinh trong sinh hoạt của con người, nguyên nhân và

ảnh hưởng tới nguồn ngầm sinh hoạt của người dân.

- Rác thải rắn và xử lý rác thải rắn nhằm bảo vệ môi trường sinh thái

- Khai khác khoáng sản và sạt lở đất gắn với bảo vệ môi trường sinh thái

- ….



2.2. Một số kế hoạch bài học tích hợp GDMT địa phương trong dạy học

Một số nội dung co thể tích hợp GDMT ĐỊA PHƯƠNG trong dạy học thông qua

môn khoa học lớp 4 như sau:

Bài học

Ơ nhiễm nước

và phòng ơ

nhiễm nước



Nội dung cần tích hợp về GDMT

Nguyên nhân và biện pháp hạn chế

ô nhiềm nguốn nước



Phương thức tích hợp

Giáo dục thơng qua các tiết học

lý thuyết về môi trường địa

phương trên lớp học.



Rác thải rắn và

xử lý rác thải

rắn nhằm bảo vệ

môi trường sinh

thái

Tài nguyên địa

phương



Nguyên nhân và biện pháp hạn chế

rác thải rắn



Giáo dục qua việc thực hành

làm vệ sinh môi trường lớp học

và tại trường…



Khai thác khoáng sản gắn với bảo

vệ và giữ gìn mơi trường sinh thái



- Khai thác gián tiếp qua bài đọc

và tham quan thực tế



Ánh sáng và

việc bảo vệ đôi

mắt



Sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh để

bảo vệ đơi mắt, cung cấp đủ ánh

sáng trong quá trình học tập



Giáo dục dựa trên hoạt động

học tập và sinh hoạt thực tế của

HS



Phương pháp tích hợp cho một số bài đã chọn:

- Phương pháp điều tra, phương pháp trực quan,phương pháp khai thác trải nghiệm thực

tế,phương pháp thảo luận nhóm,phương pháp nêu gương,phương pháp đóng vai,phương

pháp thực hành.

14



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 CHO HỌC SINH TIỂU HỌC XÃ HỒNG THU, HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×