Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
III. Công ty cổ phần

III. Công ty cổ phần

Tải bản đầy đủ - 0trang

Mòi có dóng có thè góp mcit hồe nhiéu có pbàn. [^u;r.

khòng han che mot thành vién chji dUde mua bao rhiéu

phàn tram vòn diéu le nhiing càc thành vièn thè tboa

thn trong diéu lé giói han tòi da so' có phièu nià ni&

thành vièn có thè mua de cbcing lai vièc mot thànb vièr,

nào dò có thè nàm dUcic quyen kiém sồt còng ty. Nhu và,^

còng ty phàn là mot sii lién két éa nhièu thànb vici

vói muc dich chung là làp ra mot tó chùc kinh doanh có ti

càch phàp nhàn. tài san dóc làp, ềe qun ve tèi sai

va càc qun khàc, cóng ty có thè là nguyen dcin va li ehii

trong càc vu kién.

Cóng ty có phàn chiù tràch nhiém ve càc khồn nà em

còng ty bang tài san cóng ty. ềe thành vién còng ty eli

chiù tràch nhiém dòi vói càc khoan nò cùa còng ty bang »

vòn dà góp vào còng ty. Gòng ty có phàn là loai cóng U'

hồn tồn mang tinh chà't mot cóng ty dòi vó'n. Thành vici

cóng ty ( dóng) có thè là ngi khóng có kién tbùc ^é

kinb doanb, khóng càn quen bièt nhau. Cóng ty tbci 'ò

rà't nhiéu thành viéri.

2. Có p h à n

Có phàn là phàn chia nhò nhà't vó'n diéu lé éa cc'ng; t.^

có thè dUde thè hién di hình thùc có phièu. Có phém ò

mot già tri danh nghìa gqi là ménb già eó phié'u. Méib gà

có phié'u va già eó phié'u có tbè khàc nhau. Ménh già 'ó

phiéu là già tri dUdc còng ty xàc dinh, con già có phiéei più

thuóc vào khà nàng thtic té cùa cóng ty va càc u to eia

thi trng, già có phiéu thè cao hdn bồc thàp h(n

ménh già có phiéu. |

Có phié'u dutic phàt hành duói nhiéu hinh tbùc kbic

nhau, vi du; có phié'u có ghi tèn va eó phié'u khòng gii tm.

162



e:ac loiii có ])hiéu uu iiòn kh;u-. Cac có phièu khòng ghi tén

du()c tu do chun nhu'dng, càc có phié'u có ghi tén chi dUdc

chuyèn nhu'dng theo càc diéu kién dà qui dinh.

Luat còng ty co phàn mot so nuóc qui dinh ménh già tói

thièu e'iia mot có ]ihicu va nguyen tàc làm tròn so (Lt cóng

ty \a(;t Nani khòng có qui dinh này) nhu'ng xu thè chung

ngi-iicii ta thu'dng phàt bànb càc có phié'u có ménb già tUdng

diieing de de dàng so sànb trén tbi triiòng chùng khồn.

Có phièu là loai già'y tò có già tri chùng minh tu càch

thành \'ién éa ngu'òi có có phàn. Có thè mua có phàn bang

tit^n, bang vàng. bang ngoai té. bang hién vàt hồe bang

hàn qun sd hùu cóng nghiép. Viéc mua phàn bang

hi«én vàt phài có dinh già tri hién vàt. Diéu lé có thè qui

clinh diéu kién cho càc dòng có thè bc càc thành vièn

hcii dóng qn tri phài gàn bò vói boat dòng cùa còng ty.

dàm bào qun Idi che càc có dòng có vi thè yéu hdn.

(ai phiéu là mot chùng chi chùng minh tii càch thành

vièm cóng ty. NgUdi mua có phàn sé trd thành thành vièn

cóng ty bàt kè ho có tham già thành làp cóng ty hay

khòng. Tù có phàn phàt sinh càc quyén va nghìa vu cùa

t h à n h vièn. Thóng thUdng càc có phàn déu có già tri nhU

nhau nliUng ngUdi ta cùng có thè qui dinh trong diéu lè

càc; có phàn có quyén Uu tièn.

Su ra dói cùa còng ty phàn là tién de cho sii ra dòi cùa

thi trng chùng khồn. Thi trUdng chùng khền Viét

Nam cbua phàt trièn, nò dòi hòi càc dieu kién kinh t è x à bòi

nhà't dinh, nò cùng dòi bòi mot khn khó pbàp ly thich hcjp.

3. Co d ò n g

Có dóng là nhùng ngi có mua có phàn cùa cóng ty.

Có dóng thè nhiéu nghìa vu vói cóng ty nhung nghìa

163



vu quan trong nhàt là dóng có phàn cho còng t>'. chi san

khi dà dóng có phàn ngi ta mói trd thành dòng eua

cóng ty. Càc qun cùa dóng diiejc chia ra thành hai

nhóm là càc quyén cbinb tri va càc quyén kmh té. Cac

quyén ve chinh tri góm quyén tham dii dòli bòi có d(ing.

qun ùng é, bau é, biéu quyét, quyén thòng tin xem xét

so sàeh, khuyén nghi. Càc quyén ve kinh té góm quyen

chia Idi tue hàng nàm cùa cóng ty va quyén duoc chia tài

san khi giài thè cóng ty.

4. Y nghìa cùa c ó n g ty co phàn

Lich su cóng ty có phàn dà qua nhiéu bc thàng tram

Dàc trUng kinh tè có bàn cùa còng ty có phàn là còng kha

huy dòng vò'n, tao làp ra càc nguón vó'n khóng ló dàu tv

vào kinh doanh, va sU mém dèo trong viéc su dung vói

phù hdp vói boat dóng kinb doanh. Mùc vòn trung bini

cùa mot còng ty có phàn trèn thè' giói vào khồni

30.000.000 USD, có nhùng cóng ty có phàn dà eó có dóni

trèn khàp thè' giói. Hàu nhU càc cóng trình lón cùa thè' giò

déu sii tham già cùa cóng ty có phàn bồc do càc cónr

ty phàn dàm nhiém.

Càc Uu dièm trén day éa cóng ty có phàn cùng dónr

nghìa vói sii rùi ro do sii lam dung càc Uu thè' ve huy donj

vó'n. Lich su cóng ty có phàn gàn lién vói càc vu lùa dào nei

tièng trén thè giói, sii lùa dào dàc biét nghiém trong xày ri

trong thdi ky sau ehié'n tranh t h è giói thù nhàt. Cbièi

tranh va lam phàt dà mang theo nhiéu bau qua xà'u chi

nén kinh tè va vi vày ma viéc tao ra khà nàng cóng khà

huy dòng vó'n càng tao diéu kién cho càc hành vi lùa dac

Thiie t è nhùng nàm 80 d Viét Nam che phép khàng dini

ké't luàn trèn day. Sau khi có chù trUdng phàt trièn nei

164



kinb té h à n g boa nhiéu t h a n h p h a n . dóng vièn moi nguòn

von n h a n ròi dua vào kiidi dorudi. n h à niióc che phép càc

doanh nghiép du'fjc còng khai lui\' òng vón. C h ù trUdng

t r é n dà m a n g lai két qu;i kha q u a n nhu'ng do p h à p luàt

c h u a chat che. chu'a dóng bó, t r m h dei d à n t r i ve k i n b

d o a n h con q u a t h à p nén nhiéu ngiiòi dà Idi d u n g ed bòi

nay de huy dòng vòn iibU "nude boa T h a n h HUdng, càc quy

tin d u n g dò t h i . càc hdp tàc xà tin dung... Màc dù chUa có

t è n goi là cóng ty co p h à n nhu'ng càc ed sd n à y dà boat

dòng theo n g u y e n tàc cùa còng ty có p h à n va c h ù n g dà de

lai mot b a u q u a tièu ciic dòi vói nén k i n h t è vói dòi song,

xà bòi nói c h u n g . Sii lam dung cóng ty có p h à n t h è hién

diiói n h i é u h ì n h thùc. nhu'ng thu'dng t h è hién dùói d a n g

c h ù yciu s a u day.

- T h à n h hip càc còng ty có p b à n vói muc dicb lùa dào

t r o n g huy dòng vó'n. Vi cóng ty có p h à n có hai Idi t h è ed

b à n t r o n g viéc h u y dòng vòn. T h ù nhà't, nò chicjc cóng k h a i

b à n có p h i é u cho d à n cU, trong dò n h ù n g ngUdi k h ó n g có

hièu biét ve k i n h d o a n b . T h ù bai. còng ty có p h à n diicJc vay

vón t r o n g cóng c h ù n g b a n g p h à t b à n b t r a i phié'u. Vi vày

n h i é u ngUdi dà t h à n h làp cóng ty eó p h à n vói muc dicb là

t h u b ù t ềe n g u ó n vò'n va sau dò tini càch chay tròn.

- CĨ phié'u là mot loai già'y tò có già tri n é n có t h è duejc

c h u y è n nhUdng t u do trén thi tru'dng vò'n. N è u l u à t p h à p

k h ó n g qui d i n h c h a t che tbi rat de tao diéu kién cho viéc

d à u Cd có p h i è u . tao ra tinh t r a n g thìia vó'n va t h i è u vò'n

già tao gay t h i é t hai cho càc có dòng.

- T r o n g cóng ty p b à n thUdng có rà't n h i é u có dóng

nèn k h à n à n g t h a m già quàn ly va kiém t r a cùa càc

dòng it p h à n hi h a n che. Vi có n h i é u có dóng n è n

trong q u a t r ì n b hoat dòng de có su p h à n chia càc n h ó m có

165



dóng có quyén Idi khàc nhau. thàm ehi chóng dòi nhau.

Càc có dóng có it có phàn de bi chèn ép. hi hòc lót.

- Nguyen tàc cùa có pbàn là bình dàng nhu'ng trong

thiic tè ngi ta cùng rat de tao ra càc có jihiéu có nhièn

quyén biéu quyé't, nhU vày là càc có phié'u này dà có nbién

quyén quàn ly hdn càc có phié'u khàc va nhit vày là phà vò

nguyen tàc quàn ly ed bàn cùa còng ty có pbàn. Tiidng tu

nbù vày ngùòi ta cùng có thè tad ra càc eó phièu quàn Iy

cùa nhùng ngUdi diéu hành boat dòng éa còng ty.

Còng ty có phàn là mot loai bình doanh nghiép có tinh

chat tó chùc rat cao trong nén kinh tè thi trUdng. Nò tao

diéu kién cho moi cóng dàn déu có thè tham già vào bofit

dóng kinh doanh. Tuy nhién phàp luàt còng ty có phàn

phài có nhùng qui dinh chat che càn thiét de bào dàm

quyén Icii cho moi có dóng. Có nhU vày nò mói dóng vièn f'-U

dóng góp vó'n cùa moi cóng dàn vào boat deing kinh doanh.

góp phàn vào viéc phàt trién kinh tè'vùng manh.

5. To chùc quàn ly c ò n g ty co phàn

Mot cóng ty có phàn thudng có 3 ed quan qn ly: Dai

bòi dòng; Hói dóng qn tri va Ban kiém sồt.

Dtii htn dóng co dòng:

Dai bòi dóng là có quan thàm quyén quyèt dinh cao

nhà't cùa cóng ty góm tàt cà càc co dòng. Có dóng có the

triic tièp bồc giàn tiép tham già dai bòi dòng có dóng. Da'

bòi dóng có dóng tbng ba loai.

- Dai bòi dóng thành làp

- Dai hói dóng tbng

- Dai bòi dóng bà't tbng

166



Dai bòi dóng t h à n h hip ehi tién b à n b de t h à n b hip

( òiiL' t\', t b a o luan va thóng cpia diéu lé c:ùa còng ty. Luàt

kboiig ()ui dinh (hn h(ii dóng phai tién b à n b tru'óc bay s a u

k b i có giày phép i h a n h hip nhu'ng chàc c h à n phai tién

h à n ) i tnióc kbi d à n g ky kinb d o a n b , vi kbi d à n g ky kinh

elo.aiib càn có b a n diéu lé, Tru'óc khi tièn b à n b dai bòi

clóng. cac s à n g hip \'ión có tbè t h à n b làp mot b a n t r ù bi de

c h u à n hi cho viéc t h a n h hip cóng ty. Dai bòi dóng t h à n h

l à p bop lé phài eó so ekii bièu dai dién cho mot so vón diéu

lé n h à t dinh cùa còng ty.

D.'ii bòi dòng tbùò'ng du'ejc tó chùc h à n g n à m theo n à m

t à i ehinh cua cóng ty bồc theo u càu cùa bòi dóng q u à n

tri bồc kiém sồt vièn Dai bòi dóng t h u d n g quyèt dinh

eàe và'n de chù yèn sau day:

- Q u y è t d i n h phiidng hùòng, n h i é m vu p h à t trièn cóng

ty va ké hoach k i n b d o a n h b a n g n à m .

- T b a o luàn va thóng qua b a n g tóng ké't n à m tài chinh.

- Bau. bài n h i é m t h à n b vièn bòi dóng q u à n tri va kièm

soàt vièn,

- Quyèt dinh p h à n phòl Idi n h u à n cùa cóng ty.

- Quyét d i n h càc giài p h à p lón ve tài c h i n b còng ty.

- Xem xét càc sai p h a m cùa bòi dóng q u à n tri.

Dai bòi dóng b à t t b u ò n g là dai hcii dóng chi dUdc t r i é u

t i p khi s u a dói diéu lé còng ty.

Dai hcii dóng b a u ra càc t h à n h vièn hcii dóng q u à n

tri, bòi dóng q u à n tri b a u ra mot chù tich bòi dóng q u à n

t:!. C h ù tich bòi dóng qn tri có thè kiém giàm dòc (Tóng

g a l l i dci'c còng ty) bồc hói dóng qn tri cu thành vién cùa

bòi dòng qn tri làm giàm dò'c hồe th ngi làm giàm

167



dò'c cóng ty. Giàm dò'c là ngUdi diéu hành boat dòng cv.a

cóng ty va là dai dién phàp ly che cóng ty. Dai bòi dóng

qu't dinh viéc hUdng lUdng bồc thù lao cùa càc tbàrb

vién boi dóng qn tri.

Diéu lé cóng ty có thè qui dinh sò'có phièu tòi thièu nià

mot thành vién bòi dóng qn tri phài có, sò'có phiéu này

khóng du'ejc chun nhUdng trong thdi gian ho dang duong

nhiém va mot so nàm sau khi ho thòi khóng tham già là

thàph vién hói dóng quàn tri .

Kiém sồt vién:

Kièm sồt vién do dai bòi dóng bau ra va diiòc buòn^

lUdng hdàc thù lao theo qui dinh cùa dai bòi dòng. Kiém

sồt vièn thay màt cho càc có dòng kièm sồt boat dóng

cùa cóng ty, chù 'u là càc và'n de ve tài chinh, vi vày pbà:

có mot kiém sồt có trình dò kè tồn. Nhiém vu cu thè cùe

kièm soàt vién là;

- Kièm tra so sàeh k è tồn, tài san va bang tóng két

nàm tài ehinh cùa cóng ty.

- Bào cào dai bòi dóng ve ké't qua thàm tra bang tòn^

ké't tài ehinh hàng nàm.

- Bào cào càc sU kién tài ehinh bà't thUdng ve liu

khuyé't diém va qn ly tài ehinh éa Hòi dóng qn tri.

- Triéu tàp dai bòi dóng khi thà'y ền thièt.

Càc kièm sồt vién chiù tràch nhiém trc dai bòi dónij

va khóng dUcjc kiém nhiém là thành vién bòi dóng qn tri

giàm dóc hồe là ngi có lién quan tnic he ba ddi vói ho.

Nhu vày tó chùc cùa còng ty có ed quan cao nhà't nbUnj

có sii phàn cóng càc chùc nàng cu thè elio tùng ed quai

khàc nhau, giàm sàt làn nhau trong moi còng vièc.

168



a. Vòn va che dò tài c h i n h

Còng ty có phàn là loai còng tv dói vcin nén càc qui

(dinh ve vò'n va tài cbinb co y nghìa rat quan trong. Vó'n có

Iphàn co thè bang tién. bang bièn vàt bồc bang quyén so

Ihifu cóng nghiép. Khi thành hip. càc phàn vó'n bang tài

fiàn vìi hién vàt phai dUde dóng day dù theo lich bièu góp

vón. Pbàn vó'n huy dòng trong cóng chùng phài dUejc thóng

tầo cóng khai vói càc thòng tin càn thièt.

Luat doanh nghiép khòng eò nhiéu qui dinh cu thè ve

c:hè dò tal ehinh cùa cóng ty. Lt mói ehi de dèn viéc ghi

chép so sàeh ké tồn bàt bc. cóng ty có phàn là loai

cioanb nghiép có che do tài chinh phùc tap ... che dò ké'

tồn biein b à n b khóng thich hcjp trong viéc bào dàm dUdc

quyén Idi eùa càc ben. Vi vày, trong diéu lé cóng ty có thè

clua ra càc qui dinh ve tài chinh de bào dàm quyén Icjì cùa

moi thành vièn cóng ty va qun leji éa càc ben lién quan.

Ci nàm tài chinh bòi dóng qn tri phài làm bang tóng

két tài cbinb éa cóng ty va càc kièm sồt vièn kièm tra

càc bang tóng ké't tài chinh này. Cóng ty cùng có thè th

còng ty kièm tồn giùp dò trdng viéc kièm tra tài chinh

cùa cóng ty. Dai bòi dóng tbng sé là ed quan qut dinh

viéc chà'p nhàn bang tóng ké't tài chinh hàng nàm va thòng

cjua kit hoach phàn phòi Icii nhn.

IV. CỊNG TY TRÀCH NHIÈM HÙtJ HAN

1. Khài n i é m

Khàc vói tà't cà càc loai hình cóng ty khàc, cóng ty

tràch nhiém hùu han là san phàm cùa boat dòng hip phàp,

do ềe ebuyèn già phàp 1>^ sàng tao ra. Càc loai hình cóng

ty khàc do ềe thUdng già làp ra, phàp lt thùa nhàn va

169



góp phàn hồn thién nò. Ngày 20 thàng 4 nàm 1892. càc n m

làm luàt cùa Due dà diia ra mò hình còng ty tràch nàie ni

hùu bau dàu tién trén thè giói vói càc hip luàn nhU san:

- Mò hình còng ty phàn khóng thich bdji dói vói càc

nhà dàu tu nhò va vùa. Càc qui dinh qua phùc tap trong

luàt cóng ty có phàn khóng càn thièt elio loai cóng ty nhc

va vùa có rat it thành vién va tbuòng thi bei dà ciuen nhau.

- Che dò chiù tràch nhiém vó han cùa càc cóng ty dò

nhàn khòng thich bop vói tà't cà càc nhà dàu tu'. Biét ))bài

tàn rùi ro dà là mot trong càc ly do de thànb dat trcn.i'

kinh doanh.

- Cóng ty tràch nhiém hùu han là loai còng ty kèt hdj,

dUdc Uu dièm ve che dò tràch nhiém hùu han cùa còng t;.

có phàn va Uu dièm càc thành vièn quen bièt nhau cui

cóng ty dói nhàn. Nò khàc phue nhUcjc diém ve sii phùc ta].

khi thành làp va diéu hành cùa còng ty có phàn va nhifodièm khóng phàn ehia dUde rùi re cùa cóng ty dói nhàn.

Dùng nhu càc nhà làm lt dà dii dồn, sau khi c)

Lt cóng ty tràch nhiém hùu han nàm 1892 cùa Due th

càc nhà dàu tu bào hùng bUòng ùng. So lUcing càc cóng t'

tràch nhiém hùu han tàng nhanh. Sau nàm 1892 bau bè

càc nuóc chàu Àu dà eó luàt cóng ty tràch nhiém hùu han.

Thiic t è d Viét Nani chùng minh mot diéu là tbù(in>

già Uu tièn thành lap doanh nghiép di hình thùc còng ttràch nhiém hùu han. Tù khi Lt cóng ty dén nay s)'

lng cóng ty tràch nhiém hùu han nhiéu hdn hàn ehcóng ty có phàn. Càc nUóc thee luàt Anh. My khóng có luà

ve cóng ty tràch nhiém hùu han nhUng treng lt còng t'

có loai còng ty khóng phàt hành có phié'u trong cóng chùng

loai còng ty này có nhiéu dièm gió'ng nbii còng ty tràci

170



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

III. Công ty cổ phần

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×