Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương II: Thực trạng hoạt động outsourcing của Apple tại Trung Quốc cùng những hệ quả về kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp giai đoạn 2012 - 2019

Chương II: Thực trạng hoạt động outsourcing của Apple tại Trung Quốc cùng những hệ quả về kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp giai đoạn 2012 - 2019

Tải bản đầy đủ - 0trang

Hình 1: Một số sản phẩm nổi tiếng của Apple

Để đạt được những thành tựu đáng ngưỡng mộ như hiện nay, Apple trong suốt quá trình

hoạt động đã và đang hợp tác với rất nhiều các đơn vị trên toàn thế giới. Theo số liệu từ

Apple vào năm 2018, tại thời điểm công bố hãng đang hợp tác với hơn 200 đơn vị trên

tồn cầu, có thể kể đến như 3M Company tại Mỹ, Alps Electric Company tại Nhật Bản

và đặc biệt hơn một nửa số lượng đối tác đến từ Trung Quốc và Đài Loan, bao gồm

Foxconn, Cheng Loong, Foxlink, Coilcraft,…

2.1.2. Chuỗi cung ứng của Apple

Tổng quan, một sản phẩm của Apple từ khi chỉ là nguyên vật liệu thơ đến khi kết thúc

vòng đời của mình sẽ trải qua 05 bước sau đây:



lắp ráp tại Trung Quốc.

Nguyên vật liệu thô được Apple mua từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc và một số quốc gia Châu Á khác, sau đó được tập trung tại các nhà máy sản xuất và







Từ ngun liệu thơ, các sản phẩm được lắp ráp và hoàn thiện tại rất nhiều các nhà máy trên khắp Trung Quốc. Đây là khâu được outsource chủ đạo của Apple.







Các sản phẩm của Apple sau đó hoặc được chuyển đến kho hàng của các đơn vị vận chuyển như UPS, FedEx hoặc được chuyển về kho của Apple tại Elk Grove, California.







Khách hàng có thể mua sản phẩm của Apple từ nhiều kênh khác nhau gồm: Cửa hàng online, cửa hàng bán lẻ, các nhà buôn và lực lượng bán hàng trực tếp,...







Sản phẩm sau khi hết vòng đời có thể được khách hàng gửi trả tới Apple Store gần nhất.







thơ

thơ

Mua ngun

ngun vật

vật liệu

liệu

Mua

Sản xuất

Lưu kho

kho

Lưu

Phân phối

phối

Phân

Đổi trả

trả

Đổi



Như vậy ta có thể thấy bí quyết của Apple trong chuỗi cung ứng của mình là outsource

một hoạt động cốt lõi (core) là sản xuất sang Trung Quốc, trong khi bản thân đảm nhiệm

các hoạt động liên quan tới R&D, thử nghiệm sản phẩm, nghiên cứu thị trường, dự báo

nhu cầu,…

2.2. Thực trạng thực thi trách nhiệm xã hội của Apple khi outsource sản xuất tại

Trung Quốc giai đoạn 2010 – 2019

Theo tài liệu công bố của Apple 2018, hoạt động sản xuất của công ty được outsource

rộng khắp trên gần 30 quốc gia với nhiều đối tác lớn, trong đó cái tên nổi bật nhất là

Foxconn.

Như đã được trình bày trong phần cơ sở lý luận , một doanh nghiệp khi thực thi trách

nhiệm xã hội của mình cần quan tâm tới 04 phạm trù chính bao gồm: Kinh doanh và mơi

trường, Con người, Cộng đồng, và Danh tiếng. Tuy nhiên, bài luận này sẽ chỉ tập trung

phân tích thực trạng việc thực thi trách nhiệm xã hội trên 02 khía cạnh là Kinh doanh &

Môi trường và Con người của Apple khi outsource sản xuất tại Trung Quốc từ năm 2010

đến nay.

2.2.1. Thực trạng thực thi trách nhiệm xã hội về Kinh doanh & Môi trường.

Bảo vệ môi trường trong kinh doanh từ trước tới nay vẫn luôn là vấn đề được cả dư luận

và các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Xét trên khía cạnh trách nhiệm xã hội, một doanh



nghiệp muốn làm tốt trách nhiệm của mình trên khía cạnh Kinh doanh & Mơi trường cần

đáp ứng các tiêu chí như: Xử lí tốt rác thải, Hướng tới sản xuất bền vững, ví dụ qua sử

dụng năng lượng xanh (gió, mặt trời, sóng,…) và Tái chế khi có thể.

Đầu năm 2011, một nhóm các tổ chức phi chính phủ tại Trung Quốc đã công bố một báo

cáo mang tên “The Other Side of Apple” – “Mặt trái của Apple” trong đó chứa hàng loạt

những bằng chứng cho thấy nhiều nhà máy sản xuất được Apple outsource đã có những

hành vi gây ơ nhiễm mơi trường xung quanh trong q trình hoạt động. Tuy nhiên, Apple

đã rất nhanh chóng bác bỏ các cáo buộc này, dẫn tới việc nhóm các tổ chức phi chính phủ

này dành thêm 5 tháng để điều tra sâu hơn về trách nhiệm của các đối tác sản xuất của

Apple với môi trường và cho ra đời phần 2 của bài báo cáo nêu trên mang tên “The Other

Side of Apple II”. Các hành vi gây ô nhiễm môi trường được đề cập trong bài được phát

hiện tại nhiều công ty khác nhau bao gồm Foxconn, Ibiden Electronics, Meiko

Electronics, Kaeder Electronics và Unimicron Electronics. Sau đây là một số trích dẫn từ

bài báo cáo:

“Qua q trình điều tra, chúng tôi đã phát hiện ra rằng một số nhà cung cấp của Apple

đang gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường. Một trong số những đơn vị này là nhà

máy của Meiko Electronics tại Quảng Châu, là đối tác cung cấp bảng mạch điện sử dụng

trong các sản phẩm của Apple. Nhà máy này trước đó đã bị Cục Bảo vệ Mơi trường phát

hiện có âm mưu che giấu các hành vi gây ô nhiễm môi trường. Chỉ trong vòng vài tháng,

đơn vị này đã bị phạt hơn 10 lần cho các vi phạm liên quan tới môi trường.

Khơng chỉ có vậy, nhà máy Meiko tại Vũ Hán còn chứng kiến mức độ vi phạm các quy

định về bảo vệ môi trường lớn hơn nhiều so với nhà máy Meiko Quảng Đông. Hồ Nam

Thông bên cạnh nhà máy, qua khảo sát cho kết quả bị ô nhiễm nghiêm trọng. Theo kết

quả từ một đơn vị thứ ba, nguồn nước thải sản xuất của nhà máy này chứa hàng loạt các

kim loại nặng như đồng hay niken, vốn là những chất gây ô nhiễm thường thấy ở các nhà

máy sản xuất bảng mạch điện. Tuy nhiên khi khảo sát bùn ở dưới đáy hồ Nam Thơng,

lượng đồng tìm thấy đạt tới 4270mg/kg bùn, tức là gấp từ 56 đến 193 lần chỉ số đo được

tại các vùng trung lưu của sơng Dương Tử.



Hình: Nhà máy Meiko Vũ Hán (dấu đỏ) và hồ Nam Thông (hướng Đông Nam)

Khối lượng lớn chất thải từ các nhà máy nằm trong chuỗi cung ứng của Apple đang đe

dọa nghiêm trọng tới sức khỏa và sự an tồn của cộng đồng. Qua q trình nghiên cứu,

chúng tôi đã được nghe nhiều lời phàn nàn đến từ cộng đồng cư dân địa phương về một

số nhà máy này. Điển hình có thể kể đến 02 đơn vị Kaedar Electronics và Unimicron

Electronics tọa lạc tại Côn Sơn, Tô Châu, Trung Quốc, là 2 nhà máy nhận được rất nhiều

chỉ trích từ phía cư dân địa phương về lượng khí thải. Dân cư ở đây nói rằng họ rất lo

lắng cho sức khỏe của con cái mình. Nghiêm trọng hơn nữa, một ngôi làng ở vùng lân

cận đã chứng kiến tỉ lệ người dân bị ung thư tăng đột biến.

Nhà máy Foxconn Electronics tọa lạc tại Thái Nguyên, Sơn Tây, Trung Quốc nổi tiếng

với công suất sản xuất khổng lồ nhưng đồng thời cũng dính líu tới nhiều bê bối liên quan

tới ô nhiễm môi trường. Trong những năm trở lại đây, dân cư địa phương đã nhiều lần gửi

các cáo buộc tới chính quyền về việc nhà máy này đang thải ra khí thải có mùi cực kì khó

chịu khiến họ mắc nhiều bệnh về hơ hấp, chảy nước mắt hay nhiều khi không dám mở

cửa sổ vì mức độ ơ nhiễm q kinh khủng. Về vấn đề này, chính quyền địa phương đã

nhiều lần yêu cầu nhà máy này kiểm sốt lượng khí thải của mình, tuy nhiên vấn đề đang

ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống của người dân này vẫn chưa có vẻ gì là được giải

quyết triệt để.

Chúng tơi trong q trình điều tra đã phát hiện ra một lượng chất thải độc hại rất lớn bắt

nguồn từ các nhà máy đối tác của Apple, cộng thêm tình trạng nhiều nhà máy trong số



này không xả thải đúng quy định. Mỗi ngày, công ty Ibiden Electronics Beijing thải ra

hàng chục tấn rác thải độc hại chứa nhiều kim loại nặng như đồng, niken và xyanua. Tuy

nhiên qua quá trình kiểm tra, các cơ quan về bảo vệ môi trường đã phát hiện ra mặc dù đã

có những quy định nghiêm ngặt về kiểm soát vận chuyển chất thải nhưng tất cả đều bị

cơng ty này bỏ qua. Ngồi ra, Trạm xử lý rác thải đô thị độc hại Thâm Quyến - nơi chịu

trách nhiệm xử lý rác thải công nghiệp cho nhiều công ty công nghệ cũng đã bị phát hiện

xả thải trái quy định

Chất thải độc hại không chỉ được hiểu là những hóa chất gây hại trực tiếp tới con người

và động vật mà còn có thể gây ơ nhiễm các nguồn nước bao gồm: sơng ngòi, hồ chứa,

biển và đại dương,...Những chất này còn có nguy cơ làm nhiễm độc đất và mạch nước

ngầm gây ra những hậu quả lâu dài và rất khó khắc phục triệt để. Việc Apple từ chối phơi

bày những vụ việc này sẽ tiếp tay cho các nhà máy đối tác của mình tiếp tục xả các chất

thải công nghiệp độc hại chưa được xử lý triệt để ra môi trường, gây ra những thiệt hại

lâu dài cho môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng”

Qua phân tích bài báo cáo trên, chúng ta có thể đồng ý rằng trên khía cạnh Xử lý thải,

Apple thiếu sát sao trong vấn đề quản lý, dẫn tới tạo cơ hội cho nhiều đối tác sản xuất có

những hành vi gây tổn hại nghiêm trọng với môi trường. Tuy nhiên, Apple cũng đã có

những hành động chứng tỏ sự quan tâm đồng thời thể hiện nỗ lực của mình trong việc

làm tròn trách nhiệm xã hội về Mơi trường. Một trong số đó có thể kể đến như việc The

Institute of Public and Environmental Affairs - một trong số các tổ chức thực hiện cuộc

điều tra này đã nhận được một email từ Apple ngay trong ngày cơng bố báo cáo, nói rằng

Apple rất hứng thú được biết thêm về các kết quả trong q trình điều tra của nhóm, đồng

thời khẳng định Apple luôn đảm bảo các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội cao nhất có thể

đối với tất cả các đối tác nằm trong chuỗi cung ứng của mình.

Tổng kết lại trên khía cạnh Kinh doanh & Mơi trường, dù Apple đang chứng tỏ mình là

doanh nghiệp top đầu trong việc tiết kiệm nhiên liệu và sử dụng năng lượng xanh, hướng

tới sản xuất bền vững, tuy nhiên những thành tựu ấy phần lớn vẫn còn đang giới hạn ở

các đơn vị trực tiếp do Apple quản lý, còn thực trạng việc thực hiện trách nhiệm xã hội về

Kinh doanh & Môi trường của các đơn vị đối tác, đặc biệt là các nhà máy sản xuất tại

Trung Quốc được Apple outsource vẫn còn rất nhiều điểm cần cải thiện, đòi hỏi sự quan

tâm sát sao hơn nữa từ phía Apple.



2.2.2. Thực trạng thực thi trách nhiệm xã hội về Con người

Nếu truy cập vào website chính thức về Trách nhiệm xã hội của Apple tại

https://www.apple.com/supplier-responsibility, ta dễ dàng bị ấn tượng bởi vô số các khẩu

hiệu và lời khẳng định quả quyết về sự quan tâm và đề cao lợi ích của con người của

doanh nghiệp này. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh Apple không hề làm tốt nhiệm vụ

của mình như đã hứa.



Hình: Khẩu hiệu về Con người trên trang web về Trách nhiệm xã hội của Apple

Quyền và lợi ích của rất nhiều cơng nhân làm việc tại các nhà máy sản xuất lắp ráp các

sản phẩm của Apple thuộc Foxconn, hay còn được biết đến như Tập đoàn Khoa học kỹ

thuật Hồng Hải, đã bị ảnh hưởng. Phần lớn công nhân làm việc trong các khu công

nghiệp này là dân cư địa phương và từ các khu vực lân cận, chủ yếu là người lao động có

học thức thấp. Theo những thơng tin từ 02 bài báo gồm “The undercover internship: what

it’s like to work in Chinese factory assembling iPhones” được đăng tải trên news.com.au

vào tháng 5 năm 2017 và bài “Life and death in Apple’s forbidden city” đăng tải trên tờ

The Guardian vào tháng 6 năm 2017, yếu tố Con người tại các nhà máy của Foxconn

được Apple outsource sản xuất chưa bao giờ được quan tâm đúng mức. Cụ thể, phần lớn

công nhân tại các phân xưởng của Foxconn đều đồng ý rằng công việc của họ vừa nhàm

chán lại vừa mệt mỏi, đồng thời còn thường xuyên phải làm ca dài và làm thêm giờ. Một

tuần lao động của các công nhân ở đây kéo dài từ Thứ hai cho đến Thứ bảy, với 8 tiếng

làm việc trong Thứ bảy và 12 tiếng làm việc trong các ngày còn lại, ngày nghỉ duy nhất là

Chủ nhật. Với gần 70 tiếng làm việc mỗi tuần, một cơng nhân trung bình tại nhà máy của

Foxconn, không làm thêm giờ chỉ được trả khoảng 3000 NDT 1 tháng tức xấp xỉ 10 triệu

VND, đã trừ đi tiền ăn ở của công nhân. Hơn thế nữa, những công nhân này tuy làm việc

12 tiếng mỗi ngày trong tuần nhưng lại chỉ được nhận lương của 10,5 tiếng, lại càng làm

cuộc sống của các công nhân này thêm khó khăn. Minh chứng cho vấn đề này, trong hơn



35.000 công nhân tại đây khi được khảo sát bởi Hiệp hội Cơng bằng Lao động (FLA) có

tới 64% cho biết mức lương hiện tại không đủ để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của cuộc

sống.

Trong quá trình làm việc hàng ngày, những công nhân tại các nhà máy này đều phải chịu

áp lực khổng lồ cùng với sự ngược đãi với tần suất dày đặc từ những quản đốc phân

xưởng. Theo hai bài báo nêu trên, các công nhân cho biết họ thường xuyên bị các quản

đốc quát tháo với những khẩu hiệu như “Every second counts” – “Mỗi giây đều quý giá!”

với mục tiêu thúc đẩy tối đa tiến độ làm việc của người lao động. Những quản đốc này

được miêu tả là cục cằn, thô lỗ, có thái độ rất tồi tệ và thường xuyên có những hành động

hay lời nói mang tính bạo hành tinh thần rất cao với các công nhân. Các công nhân ở đây

cho biết có những trường hợp cả dây chuyền đã được yêu cầu dừng hoạt động chỉ để

quản đốc phê bình và mắng nhiếc một nhân viên mới chưa bắt kịp được với tốc độ làm

việc. Ngoài ra, kể cả việc một công nhân xin phép đi vệ sinh trong giờ làm việc cũng có

thể làm quản đốc nổi đóa và trút giận lên người lao động. Bên cạnh đó, các cơng nhân ở

đây đều rất sợ bị mắc lỗi, kể cả những lỗi nhỏ nhất bởi họ biết chắc mình sẽ phải chịu sự

khiển trách cơng khai trước tồn bộ những đồng nghiệp khác sau đó. Đơi khi, nếu một

công nhân mắc lỗi gây thiệt hại nghiêm trọng, người đó sẽ còn bị quản lý u cầu viết

một bức thư xin lỗi trang trọng và đọc to trước tồn thể đồng nghiệp, với lời hứa sẽ

khơng bao giờ tái phạm. Khi được hỏi về cảm nhận về môi trường làm việc căng thẳng

cùng những hình phạt nặng nề nêu trên, nhiều công nhân đều cho biết họ thường xuyên

cảm thấy bị xúc phạm và tủi hổ trong mỗi ngày làm việc.

Không những phải chịu đựng nhiều tủi nhục trong giờ làm việc, người lao động tại

Foxconn còn phải đối mặt với nhiều khó khăn khác trong cuộc sống sinh hoạt ngồi 12

tiếng trong phân xưởng. Các cơng nhân ở đây sau khi được nhận vào làm việc thường sẽ

được sắp xếp cho ở 8 người trong một căn phòng nhỏ chỉ khoảng 30m 2 ngổn ngang đồ

dùng sinh hoạt, cá biệt có những trường hợp 12 người phải ở chung một phòng. Mỗi cơng

nhân được cung cấp 1 tủ đồ nhỏ, chẳng đủ chứa hết được đồ dùng cá nhân cơ bản. Phòng

tắm giặt và vệ sinh đều là phòng tập thể, rất bất tiện.



Hình: Một cơng nhân trong phòng kí túc xá của nhà máy Foxconn tại Quảng Đơng, Trung Quốc



Hình: Nơi ở và vệ sinh của các công nhân nhà máy Foxconn Quảng Đông, Trung Quốc

Bên cạnh vấn đề nơi ở, bữa ăn của công nhân tại nhà máy Foxconn Quảng Đông cũng

gây nên nhiều ý kiến trái chiều. Từ phía ban quản lý cơng ty, họ khẳng định 04 nguyên

tắc về ăn uống được áp dụng tại đây lần lượt gồm: An toàn, Sạch sẽ, Giàu dinh dưỡng và

Ngon miệng. Thoạt nhìn qua những bức ảnh trong bài báo “Inside Foxconn #5: Food”

của tác giả James Fallow đăng tải trên tờ The Atlantic tháng 10 năm 2012, hầu hết mọi



người đều sẽ cảm thấy Foxconn đã làm khá tốt cơng việc của mình trên khía cạnh ăn

uống cho nhân viên khi các bữa ăn được chuẩn bị có phần đầy đủ cả về lượng và chất,

đồng thời cũng cung cấp nhiều dịch vụ ăn uống đi kèm khác.



Hình: Một số hình ảnh về hoạt động ăn uống của công nhân viên nhà máy Foxconn

Quảng Đông, Trung Quốc

Tuy nhiên, thực tế lại chứng minh điều ngược lại. Theo bài báo “Food At Apple Contract

Manufacturer Foxconn Panned By Workers” đăng tải trên tờ Forbes năm 2012, hơn 70%

công nhân làm việc tại nhà máy Foxconn Quảng Đông phàn về chất lượng đồ ăn được

phục vụ. Hơn 1/3 số nhân viên khi được hỏi 3 thứ mà họ muốn cải thiện về nơi làm việc

hiện tại nếu có thể đều nói họ muốn chất lượng đồ ăn cần phải tốt hơn. Một nghiên cứu từ

FLA vào năm 2012 đã đưa ra những con số không thể bàn cãi chứng minh sự yếu kém về

chất lượng đồ ăn được phục vụ tại nhà máy này, cụ thể: 71.8% số công nhân được khảo

sát phàn nàn về đồ ăn, trong đó 26.1% cho rằng đồ ăn phục vụ tại căng tin của công ty



không đạt yêu cầu và tới 45.4% cho rằng đồ ăn “không thể chấp nhận được”. Chỉ có chưa

tới 1/5 số cơng nhân tại đây khi được hỏi hài lòng với chất lượng đồ ăn!

Bên cạnh những sự quan tâm về khía cạnh ăn ở và cơng việc, Foxconn Quảng Đông cũng

khá chú ý tới các hoạt động giải trí thư giãn sau một ngày làm việc vất vả cho công nhân

viên. Nhiều cơ sở vật chất phục vụ cho mục đích này đã được cơng ty đáp ứng như bể bơi

hay phòng xem TV, phòng chiếu phim,…



Hình: Bể bơi tiêu chuẩn tại Foxconn Thâm Quyến, Trung Quốc

Qua những thực trạng được phân tích ở trên, khơng q khó để ta dự đốn được những

hậu quả thương tâm xảy đến với nhiều công nhân làm việc tại Foxconn. Trong năm 2010,

tổng cộng có tới 16 vụ tự sát diễn ra tại nhà máy Foxconn Quảng Đông làm 13 người chết

và 3 người còn lại bị thương nặng. Nhà máy này sau đó đã phải cho lắp đặt các tấm lưới

chống tự sát đồng thời yêu cầu nhân viên ký một cam kết “Không tự sát”, tuy nhiên chỉ

làm cho tình hình xấu đi.



Hình: Lưới chống tự tử tại Foxconn Quảng Đơng, Trung Quốc

Đến đầu năm 2012, tình trạng còn tồi tệ hơn khi gần 150 cơng nhân tụ tập trên tầng

thượng nhà máy và đe dọa tự tử tập thể. Nguyên nhân của vụ việc này được cho biết một

phần bắt nguồn từ việc hơn 600 công nhân tại đây được quản lý yêu cầu tham gia vào dây

chuyền lắp ráp máy tính cho Acer trong khi không hề được huấn luyện trước, làm việc

trong nhà máy bụi bặm, tối tăm và được trả mức thù lao thấp khơng tưởng. Bên cạnh đó,

một ngun nhân khác khiến cơng nhân “khơng thể chịu nổi” và phải biểu tình là việc

Foxconn hứa sẽ trả 1 tháng lương tiền bồi thường cho các cơng nhân có nguyện vọng

nghỉ việc nhưng sau đó lại khơng hề thực hiện. May mắn thay, khơng có thương vong về

người trong cuộc biểu tình này. Kết quả, 45 cơng nhân nghỉ việc và số còn lại quay lại

làm việc sau khi cơng ty có các biện pháp giảng hòa. Người phát ngơn cho Foxconn sau

đó cho biết vụ việc đã được xử lý êm đẹp trong hòa bình sau các cuộc đàm phán giữa

lãnh đạo cơng ty, đại diện chính quyền địa phương và cơng nhân. Người này còn khẳng

định rằng quyền lợi của cơng nhân là mối quan tâm hàng đầu của Foxconn và công ty sẽ

thực hiện mọi biện pháp đảm bảo mọi công nhân đều được đối xử công bằng.

Tưởng rằng mọi chuyện đã êm đẹp, tới tháng 5 năm 2013, Foxconn tiếp tục chứng kiến 1

vụ tự sát của công nhân tại thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Vụ việc

khiến 3 công nhân thiệt mạng, bao gồm 2 nam công nhân 30 và 24 tuổi cùng 1 nữ cơng

nhân 23 tuổi. Ngun nhân chính xác của vụ việc này chưa được khẳng định, tuy nhiên ta

có thể dễ dàng suy luận ra nguyên nhân một phần chắc chắn đến từ sự đối xử có phần



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương II: Thực trạng hoạt động outsourcing của Apple tại Trung Quốc cùng những hệ quả về kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp giai đoạn 2012 - 2019

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×