Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
3 Các bộ phận cơ bản của hộp số

3 Các bộ phận cơ bản của hộp số

Tải bản đầy đủ - 0trang

 Nhiệm vụ: Khuếch đại mô men từ động cơ vào hộp số (bộ truyền bánh răng hành

tinh) bằng việc sử dụng dầunhư một môi chất thông qua bộ biến mô làm thay đổi

momen truyền momen sẽ được biến đổi và truyền tới trục sơ cấp của động cơ.



Cấu tạo



Hình 2.5: Cấu tạo của bộ biến mô



a. Bánh bơm

Được bố trí nằm trong vỏ của bộ biến mơ được nối với trục khuỷu qua đĩa dẫn

động nhiều cánh hình cong được lắp bên trong bánh bơm một vòng dẫn hướng được lắp

trên mép trong của các cánh để dẫn dòng dầu được êm.



Hình 2.6: Nguyên lý hoạt động của bánh bơm

b. Bánh tua bin

Có nhiều cánh được lắp trên bánh tua bin giống trường hợp của bánh bơm hướng

cong của cấc cánh thì ngược chiều với bánh bơm.



23



Hình 2.7: Nguyên lý hoạt động của bánh tuabin

c. Stato

Nằm giữa bánh bơm và bánh tua bin qua khớp 1 chiều được lắp trên trục stato và trục này

được cố định trên vỏ hộp số

- Hoạt động của stato :Dòng dầu trở về từ bánh của tuabin và bánh bơm theo hướng sự

cản quay của bánh bơm.Do đó stato đổi chiều của dòng dầu sao cho nó tác động lên phía

sau của các cánh trên bánh bơm do đó lằm tăng mơ men

- Hoạt động của khớp 1 chiều: Cho phép stato quay theo chiều hoạt động của động cơ tuy

nhiên nếu stato định bắt đầu quay theo chiều ngược lại thì khớp 1 chiều sẽ khóa stato để

khơng cho nó quay.



Hình 2.8: Nguyên lý hoạt động stato



24



d. Khớp một chiều

Khớp một chiều được lắp giữa hai vành trong và ngoài của bánh Stator, có nhiệm vụ

chỉ cho hai vành trong và ngồi của stato quay tự do với nhau theo chiều A còn theo chiều

B thì khơng được.



Hình 2.9: Hoạt động chung của khớp một chiều

Kết cấu của khớp bao gồm: Hai vành trong và ngoài của bánh Stator, các con lăn bằng

thép và lò xo giữ cho các con lăn ln có xu hướng tỳ vào hai vành và khóa vành ngoài

với vành trong . Tuy chỉ với kết cấu rất đơn giản như vậy nhưng khớp một chiều này lại

đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp cho bánh Stator đạt được ý đồ thiết kế đưa ra.

Khớp một chiều hoạt động như một miếng chêm, khi vành ngoài quay theo chiều B vì

khoảng cách l nhỏ hơn nên các con lăn dưới tác dụng trợ giúp của lò xo sẽ khóa cứng

vành ngồi và vành trong với nhau, ngược lại khi vành ngồi có xu hướng quay theo

chiều A thì các con lăn ln cho hai vành trong và ngồi quay tương đối với nhau.

e. Khớp khóa biến mơ

- Chức năng

Cơ cấu ly hợp khố biến mơ truyền công suất từ động cơ một cách trực tiếp giống

như một khớp nối cơ khí. Do biến mơ sử dụng dòng thuỷ lực để gián tiếp truyến cơng

suất nên gây ra sự tổn hao cơng suất. Vì vậy ly hợp được lắp bên trong biến mô để nối

trực tiếp động cơ với hộp số nhằm giảm tổn thất công suất.



25



- Kết cấu



Hình 2.10: Kết cấu khóa biến mơ

Kết cấu khóa biến mô bao gồm một khung thép, trên khung này có bố trí các lò xo

giảm chấn và một vành khăn bằng vật liệu sợi atbet hay hợp kim gốm để tạo lực ma sát

khi cần thiết. Ở mặt đối diện với vành khăn này về phía vỏ hộp số có một bề mặt kim loại

được thiết kế để tỳ vành khăn ma sát này lên. Lò xo giảm chấn sẽ hấp thụ mômen xoắn

khi ly hợp ăn khớp để tránh va đập.

- Hoạt động



3

1

6



4



5



Hình 2.11: Điều khiển đóng khớp khóa biến mơ

1. Bánh bơm; 2. Bánh tuabin; 3. Khớp khóa biến mơ; 4. Van điện từ;

5. Van tín hiệu; 6. Đường dầu cao áp vào

26



Khi tốc độ bánh bơm và bánh tuabin chênh lệch nhau 5%, tín hiệu thủy lực sẽ được

đưa đến hai van (van điện từ và van thủy lực) để điều khiển khóa biến mơ. Dầu áp suất

cao được cung cấp đến van điện từ và van tín hiệu để cung cấp vào mặt trước và sau của

khớp khóa biến mơ để tạo chênh áp giữa hai bề mặt trước và sau của khớp khóa biến mơ

làm khớp khóa này đóng lại. Giảm chấn có nhiệm vụ làm giảm tải trọng động khi khớp

khóa biến mơ làm việc.



2



3



1

6



7



4



5



Hình 2.12: Điều khiển nhả khớp khóa biến mơ

1. Bánh bơm; 2. Bánh tuabin; 3. Khớp khóa biến mơ; 4. Van điện từ; 5. Van tín hiệu; 6.

Đường dầu cao áp vào; 7. Đường dầu đến bộ làm mát

Khi tốc độ động cơ và tốc độ đầu ra của hộp số (quy dẫn về cùng trục) sai khác nhau

lớn hơn 5% khớp khóa biến mơ sẽ được điều khiển nhả ra. Để điều khiển nhả khớp khóa

biến mơ ngun lý vẫn là tạo sự chênh áp giữa hai mặt trước và sau của khớp khóa cũng

bằng van điện từ và van tín hiệu và dầu sau khi ra khỏi biến mơ thì được đưa vào bộ làm

mát để thải bớt một phần nhiệt lượng dầu đã hấp thụ trong q trình làm việc và do ma

sát sau đó sẽ quay về bơm dầu để tiếp tục tuần hoàn.

f. Các cơ cấu làm kín

Dùng để ngăn cản sự rò rỉ chất lỏng công tác từ khoang của biến mô men thủy lực ra

ngồi. Để làm kín người ta sử dụng các phương pháp sau: giữa hai chi tiết đều cố định thì

sử dụng đệm làm kín bằng cao su; còn giữa các chi tiết chuyển động thì sử dụng đệm làm

kín tự ép và vòng găng kim loại, vòng phớt, ống nối ren.

 Nguyên lý hoạt động của bộ biến mô

- Sự truyền mô men: Khi tốc độ bánh bơm tăng thì lực ly tâm bắt đầu lằm cho dầu chẩy

từ tâm bánh bơm ra phía ngồi khi tốc độ bánh bơm tăng lên nữa thì dầu sẽ ép văng ra

khỏi bánh bơm.Dầu và vào cánh của tua bin làm cho tuabin bắt dầu quay cùng chiều với

27



bánh bơm.Dầu chẩy vào trong dọc theo các bánh của tua bin khi nó chui được vào tua bin

thì mặt cong của bánh sẽ đổi hướng dầu ngược lại về phía bánh bơm và chu kì lại bắt đầu

lại từ đầu.



Hình 2.13: Sơ đồ nguyên lý hoạt động của biến mô

- Khuếch đại momen: Việc khuếch đại mô men do bộ biến mô thực hiện bằng cách dẫn

dầu khi nó vẫn còn năng lượng sau khi qua bánh tua bin trở về bánh bơm qua cánh

stato.Nói cách khác,bánh bơm được quay do mơ men này lại được bổ xung dầu quay về

từ bánh tua bin



Hình 2.14: Nguyên lý khuếch đại momen của biến mơ



28



2.3.2. Ly hợp

Ly hợp trong hộp số vơ cấp có chức năng giống như ly hợp cơ khí ở chỗ nó đóng

và cắt lực truyền từ động cơ đến hộp số. Nếu quay trục sơ cấp của hộp số trong khi

những lá đĩa ly hợp chuyển số bị cắt thì trục thứ cấp của hộp số sẽ không quay. Nhưng

nếu quay trục sơ cấp khi những đĩa ly hợp đóng thì trục thứ cấp sẽ quay theo.

2.3.2.1. Cấu tạo



Hình 2.36: Các bộ phận của ly hợp nhiều đĩa

1. Trục ly hợp; 2. Vòng đệm; 3. Bạc lót; 4. Vòng chặn; 5. Vòng phản ứng

6.Đĩa phanh; 7. Tấm phanh

+ Các đĩa ma sát: Ăn khớp bằng then hoa với bánh răng bao.

Các đĩa có chiều dày khoảng 1.6 ÷ 2.18mm. Lớp ma sát dày khoảng 0.38 ÷ 0.76mm. Bề

mặt ma sát này có thể xẻ rãnh theo nhiều dạng khác nhau. Các dạng rãnh này giúp dòng

dầu vào giữa đĩa ma sát và đĩa ép nhanh hơn và làm mát tốt hơn.

Nguyên liệu chung để chế tạo đĩa ma sát là giấy đặc biệt, đó là hỗn hợp của: cotton, than

chì, và các chất vơ cơ khác.



Hình 3.37: Một số dạng rãnh của đĩa ma sát

29



+ Các đĩa ép: Ăn khớp bằng then hoa với trống của ly hợp.

Các đĩa ép có bề dày khoảng 1.78 ÷ 2.54mm, phía ngồi đĩa ép có nấc để ăn khớp với

trống của ly hợp.

Các đĩa ép được chế tạo với bề mặt nhẵn hơn 25 micro inch. Độ nhám bề mặt tốt nhất

khoảng 12 ÷ 15 micro inch.

Đĩa ép còn có chức năng tản nhiệt từ các đĩa ma sát.



Hình 4.38: Dạng rãnh của đĩa ép

Để bộ ly hợp làm việc đúng chức năng, những đĩa ma sát phải lắp xen kẽ với các đĩa ép

và ghép phía sau bộ lò xo hồi vị.

+ Piston: Khi bộ ly hợp chịu tác dụng của áp suất thủy lực, pit tơng có thể chuyển động

vào hoặc ra trong xylanh tùy thuộc vào chiều tác động. Pit tơng và xylanh được làm kín

bởi những phớt chịu lực hay còn gọi là xéc măng. Hành trình của pit tơng được giới hạn

bởi vòng hãm.

+ Lò xo hồi: Để pít tơng trở lại vị trí ban đầu khi khơng chịu áp suất thủy lực trên mộ ly

hợp phải có lò xo hồi vị. Trạng thái ban đầu ln đẩy piston về một phía để cho các đĩa

ma sát và đĩa ép không tiếp xúc với nhau.

2.3.2.2. Hoạt động

+ Ăn khớp: Khi dầu có áp suất chảy vào trong xylanh, nó ấn vào bi van một chiều của

piston làm cho nó đóng van một chiều lại. Điều đó làm cho piston dịch chuyển bên trong

xylanh ấn các đĩa ép tiếp xúc với các đĩa ma sát. Do lực ma sát cao giữa đĩa ép và đĩa ma

sát, các đĩa ép chủ động và các đĩa ma sát bị động quay với tốc độ như nhau, điều đó có

nghĩa ly hợp ăn khớp và trục sơ cấp được nối với bánh răng bao.

+ Nhả khớp: Khi dầu thủy lực có áp suất được xả ra, áp suất dầu trong xylanh giảm

xuống. Cho phép viên bi van một chiều tách ra khỏi đế van, điều này được thực hiện

bằng lực ly tâm tác dụng lên nó và dầu trong xylanh được xả ra qua van một chiều này.

Kết quả là piston trở về vị trí cũ bằng lò xo hồi làm ly hợp nhả ra.

30



2.3.3. Phanh

Phanh được sử dụng trong hộp số vơ cấp có tác dụng giữ 1 phần tử của bộ truyền hành

tinh với mục đích tạo số đảo chiều (số lùi trong hộp số).



Hình 5.39: Cấu tạo phanh dải nhiều đĩa

+ Hoạt động

Khi áp suất thuỷ lực tác dụng lên xi lanh, pittông dịch chuyển bên trong xi lanh đẩy các

đĩa ép và đĩa ma sát tiếp xúc với nhau. Như vậy tạo ra một lực ma sát cao giữa từng đĩa

ép và đĩa ma sát. Khi dầu có áp suất được xả ra khỏi phanh, pittông trở về vị trí ban đầu

bằng lò xo hồi làm cho phanh nhả ra.

2.3.4 Bộ truyền động.



31



Hình 2.15 Cấu tạo bộ truyền.

Bao gồm các chi tiết: bộ truyền hành tinh (bánh răng mặt trời, bánh răng hành tinh và

bánh răng bao), bộ truyền vô cấp (puli sơ cấp, thứ cấp, đai thép), cặp bánh răng giảm tốc

và cặp bánh răng truyền lực cuối (vi sai).

2.3.4.1 Chức năng của các chi tiết.

Chi tiết



Chức năng



Li hợp số tiến



Nối trục sơ cấp và bánh răng mặt trời khi chuyển động tiến,

đồng thời chuyển lực dẫn động từ động cơ đến bánh răng

mặt trời.



Phanh số lùi



Giữ cần dẫn khi chuyển động lùi.



Cụm bánh răng hành tinh



Thay đổi chuyển động tiến và lùi theo sự hoạt động của li

hợp số tiến hay phanh số lùi.



Cụm puli-đai thép



Thay đổi tỉ số truyền puli liên tục và truyền công suất từ

động cơ đến cặp bánh răng giảm tốc.



Cặp bánh răng giảm tốc



Giảm tốc độ đầu ra từ bộ puli-đai thép và truyền nó sang cặp

bánh răng truyền lực cuối.



Hình 2.16 Bảng chức năng các chi tiết chính.

2.3.5 Bộ truyền vô cấp loại đai thép.

Điều khiển tỉ số truyền tốc độ bằng việc biến đổi bề rộng của cặp puli.



Puli sơ cấp



Đai thép



Puli thứ cấp



Hình 2.21 Cấu tạo bộ truyền vô cấp

32



2.3.6 Cấu trúc piston kép của puli sơ cấp giúp làm giảm đường kính của buồng

thủy lực.

- Khi bơm bơm dầu vào buồng thủy lực của puli sơ cấp, áp lực dầu sẽ tác dụng lên cơ cấu

piston kép đẩy mặt côn bên trái ép sang phải làm giảm bề rộng rãnh lại, tức là tăng đường

kính của puli lên.

- Khi bơm dầu vào buồng thủy lực của puli thứ cấp, áp lực dầu sẽ tác dụng lên cơ cấu

piston đẩy mặt côn bên phải ép sang trái làm giảm bề rộng rãnh lại, tức là tăng đường

kính của puli lên.

 Puli sơ cấp cũng như thứ cấp có thể điều chỉnh tùy ý đường kính của nó nhờ vào sự

thay đổi áp suất thủy lực tối ưu.



Hình 2.22 Cấu tạo piston puli sơ cấp và thứ cấp.

2.3.7 Đai truyền động thép.

Đai thép cho phép truyền lực nhờ hiệu ứng nén của từng phần tử đai (lực đẩy).

Chú ý: Xích và đai cao su sử dụng lực kép để truyền lực.

Đây là loại dây phức hợp được làm từ một vài lá thép mỏng kết hợp cùng với những

phiến thép có độ cứng cao, được tạo hình ơm chặt lấy các lá kim loại. Dây đai bằng kim

loại không bị trượt và có độ bền cao hơn, cho phép CVT có thể làm việc với moment

động cơ cao hơn và êm hơn so với dây đai cao su.



Input Shaft



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

3 Các bộ phận cơ bản của hộp số

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×