Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Tính cấp thiết của đề tài

Tính cấp thiết của đề tài

Tải bản đầy đủ - 0trang

có cơ hội tăng thị phần, mở rộng thị trường kinh doanh. Bên cạnh đó, để thực

hiện các cam kết theo hiệp định thương mại, các quốc gia phải loại bỏ hàng

rào phi thuế quan, giảm thuế nhập khẩu. Điều này khơng chỉ làm cho hàng

hóa từ các quốc gia có cơ hội cạnh tranh với nhau trên “đất khách” mà còn là

sự cạnh tranh của hàng hóa nội địa với “những vị khách” của mình. Đứng

trước thách thức về cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường nội địa khi

mà các hàng rào thuế quan và phi thuế quan được nới lỏng dần dần tiến tới

dỡ bỏ, các quốc gia đã tăng cường sử dụng các công cụ bảo hộ thông qua các

biện pháp bảo đảm thương mại cơng bằng của WTO, một trong số đó có

phòng vệ thương mại.

Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007, với chính sách kinh tế mở cửa,

tham gia vào nền kinh tế khu vực và thế giới, thúc đẩy sự tự do hóa thương

mại, thu hút đầu tư nước ngồi, tạo bàn đạp cho nền kinh tế. Với chính sách

này, Việt Nam ngày càng tham gia vào nhiều hiệp định tự do thương mại FTA

ví dụ như Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), Khu vực mậu dịch tự do

ASEAN – Trung Quốc, Hợp tác toàn diện ASEAN – Nhật Bản, Liên minh

kinh tế Á – Âu, Hiệp định đối tác Tồn diện và Tiến bộ xun Thái Bình

Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA)…vv.

Tuy nhiên, đây cũng là thách thức không hề nhỏ cho Việt Nam khi phải bước

ra sân chơi lớn cạnh tranh rất khốc liệt khi mà năng lực cạnh tranh của các

doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ còn khá là

hạn chế so với các doanh nghiệp nước ngoài. Chưa kể cả sự cạnh tranh không

lạnh mạnh. Không những thế, sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam có lợi thế

bởi giá nhân cơng rẻ, điều kiện tự nhiên ưu đãi đã và đang là mục tiêu của

nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại, đặc biệt là các vụ kiện chống bán phá giá

của nhiều quốc gia trên thế giới.



6



Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp sản xuất

trong nước trước áp lực cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu việc sử dụng các

biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ) là

tất yếu.

Trên thực tế, pháp luật về chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ là

một trong những phần phức tạp nhất trong hệ thống pháp luật thương mại

quốc tế. Chính vì vậy, cho đến nay các biện pháp này dường như vẫn bị doanh

nghiệp Việt Nam bỏ ngỏ, thờ ơ. Để đáp ứng xu thế hội nhập và ứng phó với

những diễn biến khó lường của thương mại quốc tế và khu vực, việc thành lập

một cơ quan chuyên trách về lĩnh vực phòng vệ thương mại trong bối cảnh

hiện nay là yêu cầu cấp bách.

Trước yêu cầu cấp thiết đó, Bộ Cơng Thương đã thành lập mới Cục

Phòng vệ thương mại là cơ quan giúp Bộ trưởng Bộ Công Thương thực hiện

chức năng quản lý nhà nước về phòng vệ thương mại, góp phần triển khai

hiệu quả các quy định pháp luật về phòng vệ thương mại của Việt Nam để bảo

vệ lợi ích của các doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập. Cùng với Bộ Công

thương, Cục PVTM là cơ quan trực tiếp thực hiện hoạt động điều tra, áp dụng

biện pháp PVTM.

Cục Phòng vệ thương mại có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các cơ

quan liên quan tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về chống bán phá

giá, chống trợ cấp và áp dụng các biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nhập khẩu

vào Việt Nam; tổ chức điều tra việc nhập khẩu hàng hóa nước ngồi vào Việt

Nam để đề xuất áp dụng các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự

vệ theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, việc thành lập cơ quan quản lý Nhà nước trực tiếp thực hiện

hoạt động điều tra, áp dụng biện pháp PVTM còn nhiều vấn đề cần hồn thiện

hơn nhằm bảo vệ hàng hóa nội địa khỏi các đối thủ cạnh tranh nước ngồi, tạo

7



mơi trường cạnh tranh lành mạnh. Ngồi ra, khơng chỉ có hệ thống cơ quan

quản lý Nhà nước trực tiếp thực hiện hoạ động điều tra, áp dụng biện pháp

PVTM mà còn có hệ thông cơ quan quản lý Nhà nước phối hợp và các tổ

chức xã hội liên quan trong hoạt động điều tra, áp dụng biện pháp PVTM tồn

tại những vấn đề cần phải làm rõ và khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt

dộng điều tra, áp dụng biện pháp PVTM trong bối cảnh tự do hố thương mại.

Chính sự nhìn nhận đó, thiết nghĩ việc nghiên cứu đề tài “Cơ quan điều tra,

áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại theo pháp luật Việt Nam” là hết

sức cần thiết.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, nhiều quốc gia ngày càng xích

lại gần nhau thông qua việc ký kết các hiệp định thương mại, tạo điều kiện

cho hàng hóa di chuyển qua lại tự do. Chính vì lẽ đó mà biện pháp PVTM lại

càng được quan tâm hơn hết tại Việt Nam. Mặt khác, nhằm hỗ trợ các doanh

nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với hàng hóa nhập khẩu việc áp

dụng các biện pháp phòng vệ thương mại tại Việt Nam, đặc biệt là về cơ chế

hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phòng vệ thương

mại đã có rất nhiều các chuyên gia nghiên cứu, phân tích , đánh giá về vấn đề

này. Cụ thể là các cơng trình nghiên cứu của một số tác giả:

1. Nguyễn Quý Trọng, Pháp luật về tự vệ trong nhập khẩu hàng nước

ngoài vào Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn.

Cơng trình này đã phân tích khá chi tiết và chuyên sâu về các quy định

liên quan đến cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của cơ quan thực thi pháp luật về

chống bán phá giá và tự vệ thương mại của Việt Nam. Từ đó, các tác giả cho

rằng cần thiết phải có hoạt động giám sát độc lập khi thực thi biện pháp chống

bán phá giá, tự vệ thương mại đối với cơ quan điều tra vụ việc PVTM, nếu

không sẽ dẫn tới lạm dụng quyền lực trong quá trình điều tra vụ việc PVTM

8



2. Mai Xuân Hợi, Địa vị pháp lý của cơ quan điều tra vụ việc phòng vệ

thương mại, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật.

Khi phân tích các bất cập của pháp luật PVTM về địa vị pháp lý của

Cục quản lý cạnh tranh – cơ quan điều tra vụ kiện PVTM đã đề xuất giải pháp

xây dựng một cơ quan điều tra vụ việc PVTM độc lập về cơ cấu tổ chức, về

nguồn ngân sách, đồng thời chuyên trách về chức năng nhiệm vụ.

3. Đoàn Trung Kiên, Pháp luật về chống bán phá giá hàng nhập khẩu

vào Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn.

Trong bài viết tác giả Đoàn Trung Kiên kết luận như sau: “Quyền hạn

của cơ quan điều tra là rất lớn, trong khi khơng có cơ quan nào giám sát hay

tư vấn độc lập cho q trình điều tra, có thể sẽ dẫn tới lạm dụng quyền lực”

4. Phùng Gia Đức, Hoàn thiện pháp luật để chủ động áp dụng biện

pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu, Tạp chí Pháp luật và

Phát triển, số 7, 7/2016.

Cơng trình đã phân tích những bất cập về địa vị pháp lý của Phòng

Điều tra vụ kiện PVTM của doanh nghiệp trong nước (Phòng 2), từ đó đề xuất

cần xây dựng Cơ quan Điều tra Việt Nam về PVTM được độc lập với Bộ chủ

quản và đặt ở vị trí tương đương với cấp Tổng cục trực thuộc Chính phủ, chịu

sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

5. Đinh Thị Mỹ Loan, Xây dựng mơ hình cơ quan quản lý Nhà nước về

cạnh tranh, chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ trong thương mại quốc

tế. Kinh nghiệm quốc tế và đề xuất cho Việt Nam, đề tài nghiên cứu khoa học

cấp Bộ mã số 2005 - 78 – 001.

Đề tài đã khẳng định: “để xây dựng một môi trường cạnh tranh lành

mạnh công bằng, xây dựng nếp văn hóa cạnh tranh, một vấn đề quan trọng

trước mắt là làm sao xây dựng được một mơ hình cơ quan cạnh tranh, cơ

9



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tính cấp thiết của đề tài

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×