Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
LIỆU PHÁP ỨNG PHÓ GIẢI QUÝET VẤN ĐỀ

LIỆU PHÁP ỨNG PHÓ GIẢI QUÝET VẤN ĐỀ

Tải bản đầy đủ - 0trang





Liéu phàp iingphó - gidi quyét vàn de



.-^



Nhóm liéu phàp này gòni càc chièn lUdc ùng phó (coping

strategies). càc ky nàng giài quyèt vàn de (problem solving

skills) và huàn luvén phòng ngìta stress (stress iimoculation

traiimmg),

Huan lun phòng ngìfa S t r e s s :

PhUdng phap này dùdc Donald Meichanbaum phac thào

dùng elio nhùng bénh nhàn cùa òng ditdng dàu vói stress.

Trong cc sòìig rat nhiéu sU kién. thih buong gay stress.

Tuy nhién mói ca nhàn xù ly giài quyèt cac sù kien. tmh huòng

i^àv stress rat khac nhau pini thc vào bàn chat cua si.t kièn

-•>



và nàng lite ùng phó cùa chinh ca nhàn dò. Stress tieu ette hieu

theo nghìa rong hèn quan tói mot loat cac phàn ùng tiéu citc bao

góm: lo làng. gicin dù. màc càm. xung dot tram nliUdc va cac

kiéu dau khó thè chat khac nhu dau dau. luet mòi. mat ngù.

vieni loét và càng thàng bàt an Nhùng ngUÒi hi cac triéu chùng

nav thoat dau d\UW huan luyén cac ky nàng ùng phó. .san do

thuc hanh sù dung cac ky nang này de kiém soat cac tình hng

hoac sii kien gay stress. Qua trình này có thè góm 3 giai doan:

càu true lai khài mém, luvén tàp càc ky nàng ùng pho, thi/c

hành trong cac tmh huo'ng cu the cùa cuóc song.

Cau trùc lai khài niem:

Day là pha nhan thùc lai vàn de. thay thè nhùng y nghì

khòng hdp ly. nhùng niém tm sai lèch bang nhùng y nghì mém

tm hdp ly hdn Bàn thàn cac sù kién hay càc tình hng tu nò

chùa thè gay ra nhùng phàn Ùng xùc càm tièu citc. chàng han



156



n h u lo àu, bue mhih ma tinte ra là cac phàn ùng tiéu ette lai bàt

nguòn t ù su nhàn thùc khóng day dù hồc thién léeh ve bàn

chat cùa sU kién hay thih liuó'ng. Sù dung cac ky t h u a t càu trùc

lai khài niém (xét lai bàn chat cùa vàìi de cò dùng n h u dà nghì

khòng':'). này sinh càc giài phap thay t h è (liéu có thè làm gì de

giài quyèt và'n de *?),... Chàng bau. mot ngùdi ban khac giói bóng

nhién hanh nhat. xa lành hồc càt dùt moi quan he voi ban ma

khòng dua ra bàt ky ly do nào. t h a m ehi con "noi xàu" sau lung

ban. Trong tình hng này có thè co y nghì "do là ngUoi ban tói.

ta khòng ền nhùng ngUdi bau nhit vay...'" gay stress (thàt vong.

bitc tue). Neil nhùng y nghì này ditdc thay thè bang nhùng y

nghì hdp ly hdn n h u "day có thè là .su hiéu làm hồc cò ly do nào

dò àn sau thài dò ky la này'^'' làm giàm stress.

T h à n chù nén xeni ùng phó n h u là mot qua trhih góm 5

buóc:

- Chuàn bi san sàng chàp nhàn tinh huóng gàv sti'ess.

- Tim càch di/dng dàu và ùng phó vói tinh huóng nàv.

- San sàng giài quyèt hàu qua néu có.

- Dành già hiéu qua thi/c hièn trong vice di/dng dau vài tinh

huóng.

- Ti/ thi/dng de cùng có khuyén khich nhùng hành vi phu hdp.

Dat du(/c càc ky nàng itng phó:

Trong pha này t h à n chù hoc và thùc hành cac chièn lUde

xing phó vói stress. Màc dàu cac ky nàng cu thè phu thuòc vào

b à n chat cùa tình hìig gay stress thi vàn có 4 nhóm ky nàng

c h u n g s a n day ditdc xem là n h ù n g ky nàng ed bàn de ditdng dàu

vói stress: Thi/ giàn



vói càc nhóm cd khàc nhau,



hiéu



chinh

lòi



nhùng sai lam trong nhàn thùc, hgc càch giài quyèt vàn de, ti/

khuyén khich cùng co de tàng long ti/ tin. Kln bi stress iiguòi ta

thuòng cò phàn ùng càng cùng ed. Nàm dUde càc ky thuàt thu

giàn sé giùp giài toà stress. Màt khàc ngitòi ta thng nhùng

nhan thùc sai lèch ve bàn chat cùa sù kién tình hng gay

stress, lo sd khòng bièt làm thè nào de giài quyét vàn de. Vi vày

hoc càc ky thuài phàn tich nhàn thùc lai tình buong và hoc ky

nàng giài quyét vàn de sé giùp chùng ta duong dàu có hièu qua

hdn vói stress.

Thuc hành i/ng dung trong càc tinh huóng dm thiamg:

Trong pha này lién quan tòi viéc này sinh nhùng thài dò

indi (hdp ly hdn) và khai trièn nhùng bành vi ùng phó cu thè và

luvén tàp vói mot so tmh hng gay stress cu thè Bang càch

nàv thàn chù hoc cach ùng phó có hiéu qua vói stress.

Hn lun cadi phòng ngùa stress, thuc ra là mot chUdng

trình can thièp phóì hdp mot so liéu phap tièp càn ròi nbiéu tàm

tri theo kiéu "tiém chùng" hành vi nhàm dua thàn chù chù dòng

tièp can VĨI mot so tình hng gay stress, giùp ho khài quàt

hoa. nhàn dièn lai và'n de. hitóng dàn ho cac ky nàng ùng phó và

nhùng ky nàng này giòng nhu nhùng "kliaiig the" trong cd che

mién dich cùa cd thè, có sùc de khàng vói stress.

Lieu phàp giài qut và'n de

Kln gap tình hng gay stress, chùng ta hồc tìm cach làn

tranh hồc chù dòng nhanh chóng tìm cach giài qut. Lièu

phap giài qut vàn de hùóng dàn cho bau mot chièn lùdc mang

tinh bè thóng de tièp càn và xù ly có hièu qua nhùng và'n de khó

khan ban dang gap phài và sé gap phài trong cuòc song.

158



Lièu phap này xem giài quyet van de nhit là mot qua trình

itng xit gom càc giai doan hoac cac bitóc. Theo Thomas D'Zunlla

và M a r v m Goldfried, nhùng ngitòi dà khai sinh ra phitdng phap

này thi qua t r m h gmi quyét van de có 4 giai doan co bàn sau:

1- Xàc dinh van de.

2- Này sinh nhiéu n h à t cac giài pliap có the.

3 - Quyét dinh chon giài phap tot nhat (toi itu).

4 - Thitc hién giài phap dà chon và danh già hiéu qua

cùa nò.

Càc fiiai doan cùa qua trinh fiidi qut vàn de difoc mó hinh hồ

nhu sau:



Vàn de

chUa giài

quyét



Xae

dmh

vàn de



Càn nhàc

chon iL/a

giài phap tói

i/li



Thirc hién

giài phàp

dà chon va

danh già

tinh hiéu

qua cùa nò



Vàn de

dà 6\Joc

giài

quyét



159



^^'- De ap dung eó hièu qua hèu phàp này. diéu quan trong là

chùng ta phài biéu ditdc ba diéu kién tién quyèt sau day:

1. Nhùng và'n de khó khan hay .stress là mot bó phàn khòng

the khóng có trong ddi song và moi ngi/di the hgc càch ùng .xù

de dóì pilo vói chùng.

2. Càn phài nhàn dién rò bàn chat cùa và'n de khi nò .xày ra

dccó nh ùng giài phàp hdp ly.

3. Hiéu qua cùa qua trinh giài quyet và'n de lién quan dén

vice càn nhac danh già càc giài phap khàc nhau và quyet dinh

àp dung 1 giài phàp tòt nhàt.

Giai doan 1: Xae dmh và'n de và tìm ra cac muc tiéu phài

dat là diéu kién tién quyèt de này smh cac giài phap cu thè ò

giai doan 2. Thàn chù hày dàt càu bòi "cai gì là hàii chat cùa

vàn de" "cai gì phài xày ra de tình hng có van de ditdc giài

qut".

Giai doan 2: Này smh tàt cà càc giài phàp có thè. Suy nghi

dua ra càng nbiéu giài phap. thàn chù càng có khà nàng càn

nhàc danh già. hta chon ditoc mot giài phap tòt nhàt. Viec liét

ké tàt cà cac giài phap co the và càn nhàc danh già bau qua cùa

tùng giài i)hap là càch tot nhàt di dèìi chon dUdc mot giài phàp

phù hdp nhàt ò giai doan sau.

Giai doan 3: Ra quyèt dmh. Giai doan này dot bòi thàn chu

tàp trung vào mot giài phàp dUde xem là tòt nhàt trong so tà't cà

cac giài phap co thè, giài phap này dUde phàn tich mò xè và ehi

dUdc quyèt duih chon sau kln dà xem xét và càn nhàc ky nhùng

bau qua thè .

Giai doan 4: Tinte hién và danh già hièu qua. Trong giai

doan nàv thàn chù khòng chi thitc hién giài phap dà chon ma

160



còli danh già bièu qua giài phap dà chon: "Lièu vàn de dà dUde

giài quyèt sau khi tbUe hién giài phàp?". Néu vàn de vàn ehita

dUde giài (piyét. thàn cliii buòc phài quay lai ềe giai doan tritóc.

qua trình giài qut vàn de é thè tiép tue elio dén tàn khi vàn

de ditdc giài qut hồn tồn.







Liéu phàp mig phó theo kiéu nhàn biét • chàp nhàn diéu chinh



Klii chùng ta bi nhùng mòì lo àu day vò. nhùng nói àm ành

sd bài. nhùng y nghì vàn vd khòng thè loai bo dxióc, chùng ta sé

ùng phó thè nào? Càch tòt nhàt de loai bò nhùng ròì nhiéu kiéu

này là chàp nhan chùng mot càdì day dù.

Bau có thè sù dung qui trình AWARE gòm 5 bude sau day:

Hinrc 1: Chàp nhàn (Accept)

Vui ve tièp nhàn càm giàc lo bài (hay mot kiéu stress nào

dò). Hày tit nói vói mình "Tói sé chàp nhàn và ditdiig dàu vói

nò". Càm giae khièn sd khi nghì dèn lo bài hồc lo sd ràng mot

nói àm ành nào dò sé xt hién lai. chi làm tmh hình xàu hdn.

Cadi tòt nhat là vui ve, chuàn bi tàm thè tièp nliàn và ditdng dàu.

Thay cho viéc tìm càdì xua duòi khòng che, ta bay de càm

giàc lo làng dén mot càch tù nhién và quan tàm theo sàt nò

nhùng khòng làm elio càm giàc lo àu này chi phóì cài gì ta nghì,

ta càm và cài gì ta dang và sé hành dòng.

Bu(/c 2: Quan sài (Walch)

Theo dòi xem càm giàc lo sd này dén và di nhù thè nào.

Càdì tòt nhàt là tù tàch mmh ra khòi trang thài lo làng vói tù

161



càch là "mot ngitòi linli gàe dòc làp" ddn thn là chi chù tàm

theo dói xem cài gì dang xày ra. De y xem, làm thè nào ma mùc

dò lo bài tàng lén hay giàm di. Lue này ta ln nhó ràng ta

khóng phài là bàn thàn sU lo làng. Càng tàch minh ra khoi

trgng thài xùc càm tàm ly dang trai nghiém bao nhiéu, bgn

càng de quan sàt và de thồt khoi lo làng.

Bc 3: Héinh dóng (Ad)

Hành dòng mot càdì tit nhién. coi nlnr sit lo bài khòng

màt. Hày "già vò" xem tình hng lo làng dò là bùih thng nhit

mot tình huòng khac. De làm ditde diéu này. hày quan tUdng

thà long tàt cà càc ed. làm ed thè mém ra và moi boat dong ditdc

quan tUÒng chàm lai (lidi thd chàm lai. nhip tim chàm lai.

nhùng hành vi khac cùng chàm lai) nhitiig khòng diUig lai.

khóng bò chay, khòng làng tranh....

Bc 4: ì^hàc lai (Repeat) hc 1,2,3

Cini tàm theo dòi moi dièn bièn cùa càm giàc lo bài này cho

dèn tàn kbi nò giàm xng tói mùc thồi mai và tiep tue tu am

thj "hày chàp nhàn. quan sat và bành dong bat chàp moi sit có

màt cùa nò".

Bc 5; Mong mn (Hxpect) mot diéu tòt dep nhàt se xày ra

Hày tù nói vói mình ràng cai ta lo làng hiè'm khi xày ra.

ràng càm giàc tiéu citc này sé qua mau tbòi. Dùng chàn nàn kln

làt sau càm giac lo làng lai xuàt hièn. Thay vào dò. càm nhàn.

phàt hién ndi mình nhùng nàng htc giài quyèt dUdng dàu vói

stress. Hày nhó ràng chùng nào ta con sòìig tbì nhùng lo làngstress con dén t h à m ta. Chàp nhàn sù thàt này và dùa mình

vào vi tri tòt hdn de san sàng ditdng dàu vói stress khi nò

quay lai.

162



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

LIỆU PHÁP ỨNG PHÓ GIẢI QUÝET VẤN ĐỀ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×