Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
2 Tổng quan về trang trí gốm sứ

2 Tổng quan về trang trí gốm sứ

Tải bản đầy đủ - 0trang

Khóa luận tốt nghiệp



GVHD: ThS. La Vũ Thùy Linh

Nguyễn Thị Hằng



15



So với thuỷ tinh thơng thường thì men có những tính chất khác như khơng đồng

nhất, lớp trên khi nung phản ứng với mơi trường của lò nung, lớp dưới thì phản ứng với

xương, trong lớp men có những chất không tan hay kết tinh.

Người ta tráng thêm lớp men với mục đích để :

- Tăng sự trơn láng , sản phẩm không bị hút nước trên bề mặt để dễ dàng vệ sinh

sản phẩm

- Cho phép sản xuất phong phú màu sắc cho sản phẩm mà bản thân xương

không làm được

- Men còn được sử dụng như một lớp bảo vệ cho việc trang trí màu dứơi men

dẫn đến độ bền hơn hàng trăm năm.

Bảng 1.1 : Những oxýt thông dụng thường dùng cho men [2]

Những oxyt



Những oxyt



Những



cơ bản

Na2O

K2O

CaO

MgO

ZnO

BaO

PbO



trung tính



oxyt axit

SiO2

B2O3

SnO2



Al2O3



1.2.2 Sự tạo màu của men

Sự phát màu của men là do khả năng hấp phụ và phản xạ ánh sáng của men

trong vùng khả kiến, nếu men phản xạ tồn phần thì màu của men là trắng, nếu men

hấp phụ tồn phần ánh sáng thì có màu đen, trường hợp chỉ hấp phụ một số tia còn lại

phản xạ một số tia khác thì màu của men ứng với các bước sóng khơng bị hấp phụ

phản xạ trở lại trong vùng khả kiến. Cơ chế và các yếu tố ảnh hưởng của sự phát màu

rất phức tạp.



Khóa luận tốt nghiệp



GVHD: ThS. La Vũ Thùy Linh

Nguyễn Thị Hằng



16



1.2.3 Bản chất của màu sắc

Màu sắc bao gồm :

- Sắc thái màu ( đơn màu ) : là các màu đặc trưng như đỏ , cam , vàng …

- Tông màu : sự biến đổi trong phạm vi của một đơn màu , ví dụ như màu xanh

gồm xanh lục , xanh lam …

- Cường độ màu : khả năng phát màu hay sự thuần khiết của đơn màu

Trong thực tế , màu sắc của vật gồm tám màu cơ bản là Trắng , Đen , Đỏ , Da

cam , Vàng, Lục, Lam và Tím

Từ tám màu cơ bản trên có thể phối thành vô số những tông màu khác nhau

1.2.4 Những loại màu dùng trong sản xuất gốm sứ

Những loại màu dùng trong sản xuất gốm sứ thì có rất nhiều , căn bản đều lấy từ

các oxit ( như đồng , coban , mangan , sắt …)

Ở Châu Âu họ dùng màu sẵn tinh chế đã hàng thế kỷ nay nhưng ở Châu Á nói

chung và Việt Nam nói riêng thì vẫn quen dùng các màu từ quặng dứơi dạng thiên

nhiên. Ví như thuốc Tây y tinh chế, Đơng y dùng thẳng nguyên liệu tự nhiên.

Mỗi loại đều có ưu - nhược điểm riêng .Nếu như màu tinh chế rất ổn định qua

độ lửa thì nó lại kém phần đa dạng. Dù nhiều màu đến đâu thì cũng cảm thấy một sự

lặp đi lặp lại cố định. Màu dưới dạng tự nhiên thì đậm nhạt , sâu nơng , màu sắc biến

hoá bất ngờ thường xảy ra do độ lửa , nên dù ít màu nhưng da dạng , đẹp nhưng lại

hay bị hỏng màu sắc do lửa.

1.2.5 Các phương pháp trang trí gốm sứ

TRANG TRÍ



Chất màu

Màu trên

men



Màu trong

men



Ít bền Bền vừa Rất bền



Lustre



Email



Màu dưới

men

Chất màu kim loại



Men màu



Engob



Khóa luận tốt nghiệp



17



GVHD: ThS. La Vũ Thùy Linh

Nguyễn Thị Hằng



Bóng

Mờ

Dạng bột

Hình 1.5: Sơ đồ các phương pháp trang trí gốm sứ [1]

1.3 Phân loại chất màu để trang trí sản phẩm gốm :

1.3.1 Phân loại theo vị trí

Màu có 2 loại chính là màu dưới men và màu trên men , ngồi hai loại chính

trên còn có loại màu trong men.

1.3.1.1 Màu dưới men ( màu cao hay còn gọi là màu nặng lửa)

Các chất màu dưới men được phủ trực tiếp lên các sản phẩm đã sấy khô hay

nung sơ bộ. Chúng được phủ hay trang trí dưới lớp men sau đó tiến hành nung ( lần

một ) cùng nhau ở nhiệt độ cao trên 1000 O C ( thường là từ 1250-1430 O C).

Sự nóng chảy sẽ làm lớp màu trang trí gắn chặt vào lớp men lót kết hợp với lớp

men bóng và trong suốt che phủ trên các chất màu , vậy nên chúng bám rất chặt trên bề

mặt sản phẩm . Độ bền cơ học và hoá học của lớp màu dưới men rất cao.

Tuy nhiên , có rất ít các oxit màu kim loại chịu được nhiệt độ cao do đó các

chủng loại màu dưới men khơng đa dạng.

Bảng 1.2: Các ví dụ màu dưới men cho các sản phẩm sứ [1]

Thành phần

Nguyên liệu

Màu

Xanh lá Xanh dương Nâu tối

Hồng

Cr2O3

5

SiO2

61

12

Xương sứ nung lần 1

95

Xương sứ đã nung

9

Co3O4

30

U3O8

36

Al(OH)3

32

64.6

MnCO3

13.6

13.6



Khóa luận tốt nghiệp



GVHD: ThS. La Vũ Thùy Linh

Nguyễn Thị Hằng



18



AlPO4

Nhiệt độ nung chất

mang màu/0C

Lượng men thêm vào,

%TL



-



-



-



21.8



1360



1360



1410



1250



20



10



10+5%

cao lanh



15-25



1.3.1.2 Màu trên men ( màu thấp độ hay còn gọi là màu nhẹ lửa )

Sản xuất bằng cách kết tủa các hợp chất hồ tan vào nước hay dung mơi.

Chất trợ dung rất quan trọng làm cho màu bóng và liên kết chặt chẽ với men.

Chứa rất ít Al2O3 và SiO2, chủ yếu là chất dễ chảy.

0

Nhiệt độ nung 650-850 C sau khi vẽ màu lên men. Do nung ở nhiệt độ thấp nên

màu trên men rất phong phú. Tuy nhiên độ bền của màu trên men là có thời hạn

Bảng 1.3: Thành phần của một số màu trên men [1]

Chất chảy

Màu tạo thành

Kí hiệu

Chất màu

% chất màu

%

khi nung

chất chảy

0.25CoO.0.35ZnO.0.1

B2O3.0.4PbO.0.5SiO2

CoO.Al2O3

Cr2O3

0.5CoO.0.5ZnO.Cr2O3

0.25Fe2O3.ZnO

Fe2O3.Cr2O3

Co2O3.Mn2O3.Cr2O3

Fe2O3

Pb2Cr2O3

Fe2O3.Al2O3



100%



-



-



Xanh nước biển



15-30%

20

20

15-20

20

22



1

3

4

1

1

5

6

1

5

7



85-70

80

80

85-80

80

43.5

5

83-80

78

82



Xanh da trời

Xanh lục

Lam lục

Nâu sáng

Nâu



17-20

22

18



Đen

Đỏ

Đỏ san hô

Đỏ vàng



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

2 Tổng quan về trang trí gốm sứ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×