Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Thực trạng dạy học văn miêu tả lớp 4I ở trường tiểu học Trưng Vương

Thực trạng dạy học văn miêu tả lớp 4I ở trường tiểu học Trưng Vương

Tải bản đầy đủ - 0trang

Trường Tiểu học Trưng Vương



Bài báo cáo thu hoạch



- Nhưng lên lớp 4, các em mới bắt đầu học cách lập dàn ý, dựng đoạn

và viết thành bài văn hoàn chỉnh. Hơn nữa, khả năng ngơn ngữ của các em

còn hạn chế, mỗi bài văn miêu tả hay lại đòi hỏi khả năng tưởng tượng và sử

dụng ngôn ngữ diễn đạt thật sinh động. Thực tế cho thấy, đa số học sinh lớp 4I

viết văn miêu tả chưa hay hoặc sắp xếp ý còn lộn xộn, lủng củng, hình ảnh

trong bài văn chưa gợi tả, ít liên tưởng hoặc chỉ là sao chép một cách sống

sượng bài văn mẫu. Vậy nguyên nhân tại đâu? Đó là điều trăn trở của tôi khi

nghiên cứu.

- Mỗi bài văn miêu tả là sự kết tinh của những nhận xét tinh tế, là sự

đúc kết việc tiếp thu và vận dụng những kiến thức đã học. Đọc một số bài văn

của học sinh, ta có thể thấy ngay được kết quả của việc dạy và học.

- Qua kết quả điều tra chất lượng viết văn miêu tả của học sinh lớp 4I ,

tôi xin nêu lên những phương pháp, biện pháp tiến hành trên cơ sở các

phương pháp đặc trưng của phân môn mà Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

nhằm nâng cao chất lượng dạy học sinh lớp 4 viết văn miêu tả mà tơi áp dụng

có hiệu quả.

3.3. Kiểm nghiệm bài văn miêu tả của học sinh lớp 4

3.3.1. Một số lỗi thường gặp

a. Trong phần cơ sở thực tiễn tôi đã đề cập những vấn đề chung thường

gặp ở bài văn miêu tả của học sinh lớp 4: bài văn ngắn, kể lể, ít hình ảnh,…

Ví dụ 1:

- Cái cặp của em nhiều màu. Mặt trước có siêu nhân rất đẹp. Nó có ba

ngăn. Một ngăn em để bút, một ngăn em để vở, một ngăn để sách.

- Cây bàng cao đến mái nhà. Thân nó to, xù xì. Cây bàng có nhiều

cành, tán rộng. Lá màu xanh. Quả ăn có vị chát.

Đoạn văn như vậy được coi là tạm được vì đúng ý. Câu văn rõ nghĩa.

Nhưng miêu tả như vậy chỉ cần vài câu là tả xong một đồ vật, một cây. Và nó

cũng rất chung chung, khơng làm nổi bật được nét riêng của đồ vật đó, cây đó.



GVHD: Đào Thị Thu Hảo



23



SVTT: Hà Thị Thanh Nhường



Trường Tiểu học Trưng Vương



Bài báo cáo thu hoạch



b. Đọc bài văn miêu tả của các em, ta còn thấy sự khô khan, nghèo

cảm xúc, sự liệt kê lan man, dài dòng, lủng củng, lộn xộn, khơng lột tả được

đối tượng miêu tả, đơi khi còn bịa đặt.

- Nhiều em muốn bắt chước cho bài văn hay hơn đã sử dụng biện pháp

so sánh, nhân hoá một cách tuỳ tiện. VD: Quả bàng to như con lợn con.

- Hình thức câu lặp lại nhiều lần: Mắt của nó màu đen. Râu của nó dài.

Lơng thì đen…

- Chưa liên kết chặt chẽ giữa các câu trong đoạn, trong dài.

- Chưa biết sử dụng dấu câu nhằm nâng cao hiệu quả diễn đạt. VD:

Cún con mới dễ thương làm sao. (!)………

c. Bài văn miêu tả của học sinh lớp 4 hầu hết mắc những lỗi: Lỗi chính

tả, lỗi dấu câu, lỗi diễn đạt, lỗi chủ đề. Cụ thể như sau:

- Lỗi chính tả: Học sinh chủ yếu vẫn thường sai lỗi phát âm địa

phương: n/ng, ưt/ưc, t/c....

- Lỗi dấu câu:

+ Không dùng dấu câu: Xảy ra nhiều với học sinh Chưa đạt chuẩn kiến

thức kĩ năng. Các em khơng sử dụng hoặc ít sử dụng dấu chấm, dấu phẩy

trong một câu hoặc trong một bài văn.

+ Sử dụng dấu câu sai. Ví dụ: Cây bàng cao thân cây. Xù xì.

- Lỗi diễn đạt:

+ Lỗi dùng từ khơng phù hợp. VD: Con mèo có bộ lông trắng tinh.

+ Câu không đủ thành phần. VD: Có nhiều cành, nhiều lá rậm rạp

+ Câu thừa thành phần( lặp lại thành phần một cách không cần thiết).

VD: Em rất yêu quý con mèo nhà em.

+ Câu có nội dung trùng lặp với câu khác trong bài văn.VD: Con gà

trống dậy rất sớm. Nó dậy sớm để báo thức mọi người.

+ Câu không phân định được thành phần. VD: Em phải giữ gìn chiếc

đồng hồ để trên mặt tủ.



GVHD: Đào Thị Thu Hảo



24



SVTT: Hà Thị Thanh Nhường



Trường Tiểu học Trưng Vương



Bài báo cáo thu hoạch



+ Câu sai nghĩa. VD: Con mèo nặng khoảng 2 tạ.

+ Câu không rõ nghĩa. VD: Con mèo lơng trắng mắt nó em u chú

lắm.

+ Câu khơng có sự tương hợp về nghĩa giữa các thành phần câu, giữa

các vế câu.

Ví dụ 2: Chiếc cặp của em màu đỏ giúp em học giỏi.

+ Các câu trong bài mâu thuẫn nhau: Cây bàng to, mập mạp. Thân cây

khẳng khiu.

- Lỗi lạc chủ đề. Ví dụ: Tả chiếc cặp: Ngăn ngoài của cặp em đựng bút.

Chiếc bút màu đỏ rất đẹp.

Như vậy, ta thấy bài văn miêu tả của học sinh lớp 4 mắc rất nhiều lỗi.

Tuỳ theo mức độ, học sinh có khả năng hạn chế hơn một số lỗi cơ bản. Ở đây

đặt ra một vấn đề cấp thiết là dạy học sinh viết văn sao cho mạch lạc, giàu

hình ảnh, tái hiện được cụ thể, sinh động đối tượng miêu tả.

3.3.2. Nguyên nhân

- Giáo viên chưa khơi gợi được sự ham học, yêu thích miêu tả đồ vật, con

vật, cây cối,...xung quanh, chưa tạo được động cơ học văn miêu tả ở các em.

- Các em chưa hiểu rõ đặc điểm cơ bản của văn miêu tả, chưa phân biệt

được sự khác biệt giữa văn bản miêu tả với các kiểu bài văn khác.

- Khả năng quan sát và lựa chọn hình ảnh để quan sát và miêu tả chưa

tinh tế.

- Vốn từ miêu tả còn nghèo nàn. Chưa có thói quen tích luỹ các từ ngữ

gợi tả.

- Kĩ năng lựa chọn từ ngữ, dùng từ, đặt câu, viết đoạn văn, kĩ năng diễn

đạt,…còn hạn chế. Các em chưa biết cách sắp xếp ý khi viết bài, bố cục thiếu

rõ ràng, chưa khoa học.

- Khơng có thói quen sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hoá khi viết văn.



GVHD: Đào Thị Thu Hảo



25



SVTT: Hà Thị Thanh Nhường



Trường Tiểu học Trưng Vương



Bài báo cáo thu hoạch



- Khả năng giao cảm với đối tượng miêu tả còn hạn chế; cảm xúc, tình

cảm khơng tự nhiên, có sự gượng ép.

- Trong tiết trả bài, học sinh chưa được sửa lỗi và tự sửa lỗi kĩ, đầy đủ;

các em cảm thấy nặng nề, thất vọng về bài viết của mình.

- Các em chưa thực sự cảm thấy yêu môn học.

III. CÁC GIẢI PHÁP RÈN KỸ NĂNG VIẾT VĂN MIÊU TẢ CHO HỌC

SINH LỚP 4I TRƯỜNG TIỂU HỌC TRƯNG VƯƠNG

1. Biện pháp tiến hành:

- Xây dựng thiết kế bài dạy tiết tập làm văn hình thành khái niệm về văn

miêu tả. Thông qua thực nghiệm nhằm trao đổi thống nhất các vấn đề chuyên

môn nghiệp vụ với đồng nghiệp trong nhà trường. Xác định các biện pháp,

phương pháp giảng dạy có hiệu quả đối với tiết tập làm văn hình thành lý

thuyết văn miêu tả.

- Đánh giá thêm thực trạng kỹ năng viết văn miêu tả, những mặt tích cực

cũng như tồn tại hạn chế, từ đó có những điều chỉnh, đề xuất biện pháp khắc

phục phù hợp.

2.Biện pháp cụ thể

2.1. Tạo động cơ học văn miêu tả ở học sinh bằng nhiều kỹ năng khi học

tập làm văn

- Sản phẩm của phân môn Tập làm văn là các bài văn nói hoặc viết theo

các kiểu bài do chương trình qui định. Để sản sinh các bài văn này, học sinh

phải có thêm nhiều kỹ năng khác ngồi các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng

Việt, kỹ năng dùng từ đặt câu. Đó là các kỹ năng phân tích đề, tìm ý và lựa

chọn ý, kỹ năng lập dàn ý, viết đoạn và liên kết đoạn.

- Nhiệm vụ của phân môn TLV bậc tiểu học, mở rộng vốn sống, rèn

luyện tư duy, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho

học sinh. Trong đó, học văn miêu tả góp phần phát triển tư duy hình tượng



GVHD: Đào Thị Thu Hảo



26



SVTT: Hà Thị Thanh Nhường



Trường Tiểu học Trưng Vương



Bài báo cáo thu hoạch



của trẻ được rèn luyện phát triển nhờ các biện pháp so sánh, nhân hoá,…khi

miêu tả. Nhưng làm thế nào để thực hiện được nhiệm vụ trên mà không biến

các em thành những “thợ” viết văn? Vậy ta cần kích thích các em yêu văn và

có nhu cầu viết văn.

- Trước hết, hãy tạo tình huống khiến các em háo hức khám phá điều

thú vị trong đối tượng miêu tả. Ví dụ: Giáo viên cho học sinh quan sát bức

tranh cây hoa phượng đang ra hoa đỏ rực và hỏi: Quan sát tranh, em thấy cây

hoa có đặc điểm gì mà nhà văn Xn Diệu đã ví “như mn ngàn con bướm

thắm đậu khít nhau.”?

- Học sinh sẽ phân tích tìm ra đặc điểm tương đồng của bộ phận nào đó

của cây hoa với mn ngàn con bướm đậu khít nhau. Qua đây cũng rèn cho

các em óc quan sát tinh tế, sự liên tưởng và tư duy phân tích, kích thích các

em suy luận.

- Dạy học sinh viết văn miêu tả phải gắn liền với việc hình thành những

kĩ năng sống khác. Như dạy các em biết giữ gìn đồ vật, tổ chức học sinh

trồng, chăm sóc và bảo vệ cây…

- Khi ra đề TLV, giáo viên nên chú ý đề bài yêu cầu viết về những gì

gần gũi, thân thiết với học sinh, tạo ra được động cơ nói năng, kích thích các

em muốn nói, viết về nội dung mà đề bài đã yêu cầu. Ví dụ:

Đề 1: Hãy tả một cây ở trường gắn với nhiều kỉ niệm của em.

Đề 2: Hãy tả một cây do chính tay em vun trồng.

Đề 3: Em thích lồi hoa nào nhất? Hãy tả lồi hoa đó.

- Khi học sinh đã có hứng thú học văn miêu tả, ta tiếp tục duy trì điều

đó trong suốt q trình học tập và tích cực rèn các kĩ năng khác theo yêu cầu

khi viết văn.

Ngoài ra, bên cạnh yêu cầu duy trì chủ đề, để đạt mục đích giao tiếp,

bài văn phải có sự phát triển, chủ đề phải được triển khai. Giáo viên cần chỉ ra



GVHD: Đào Thị Thu Hảo



27



SVTT: Hà Thị Thanh Nhường



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Thực trạng dạy học văn miêu tả lớp 4I ở trường tiểu học Trưng Vương

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×