Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Hình 2.1: Tác động của việc thay đổi đường cung cầu đến lượng cầu

Hình 2.1: Tác động của việc thay đổi đường cung cầu đến lượng cầu

Tải bản đầy đủ - 0trang

Khái niệm tiêu dùng bền vững

Khái niệm tiêu dùng bền vững được các nước trên thế giới nhắc đến

từ những năm 90. Hội thảo Oslo năm 1994 đưa ra khái niệm về tiêu dùng bền

vững “việc sử dụng hàng hóa và dịch vụ đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người và

mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn, đồng thời giảm thiểu việc sử dụng tài

nguyên thiên nhiên, giảm thiểu phát thải ô nhiễm và các chất độc hại trong

vòng đời sản phẩm, từ đó khơng làm ảnh hưởng đến nhu cầu thiết yếu của thế

1



hệ tương lai”. Như vậy tiêu dùng bền vững là thuật ngữ bao gồm một số vấn đề

chính như đáp ứng nhu cầu, nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao hiệu quả

sử dụng tài nguyên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Các nghiên cứu sau đó cũng đưa ra khái niệm về tiêu dùng bền vững và

hầu hết các khái niệm về tiêu dùng bền vững có các đặc tính bao gồm:

- Thỏa mãn nhu cầu của con người;

- Hướng tới chất lượng cuộc sống tốt nhờ tiêu chuẩn sống tốt;

- Quan tâm đến sự bình đẳng giữa tất cả mọi người;

- Chú trọng đến các thế hệ tương lai;

- Quan tâm đến ảnh hưởng kể từ khi bắt đầu đến khi kết thúc tiêu dùng;

- Hạn chế sử dụng nguồn lực sinh rác thải và gây ơ nhiễm mơi trường.

Đồng tình với quan điểm trên, Charter và cộng sự cho rằng tiêu dùng

bền vững khơng phải là tiêu dùng ít đi mà làm thế nào để đáp ứng được nhu cầu

của tiêu dùng một cách thông minh hơn [80]. Điều này có nghĩa là cần tiêu dùng

một cách hiệu quả, sử dụng ít tài nguyên thiên nhiên hơn. Hertwich và cộng sự

cũng đưa ra khái niệm về tiêu dùng bền vững, trong đó đề cập đến các giải pháp

để có sự phân phối công bằng hơn về tiêu dùng trên thế giới và hạn chế ảnh

hưởng tới môi trường [90]. Khái niệm của Hertwich đề cập đến sự công bằng trong

phân phối hàng hóa và dịch vụ ở một thời điểm chứ không nhắc đến sự công bằng

giữa các thế hệ hiện tại và tương lai. Trong khi đó, UNEP đưa ra khái niệm về

tiêu dùng bền vững là tạo

59



1



Xem thêm: http://enb.iisd.org/consume/oslo004.html



60



cho người tiêu dùng cơ hội để tiêu thụ sản phẩm, sử dụng dịch vụ đáp ứng nhu

cầu của họ một cách hiệu quả, giảm thiểu hậu quả tiêu cực về mơi trường, kinh tế

và xã hội. Mục đích cuối cùng của tiêu dùng bền vững là nâng cao chất lượng

cuộc sống của cả người tiêu dùng thế hệ hiện tại và các thế hệ tương lai, đồng

thời giảm thiểu các tác động xấu tới môi trường [116]. Jackson cũng bàn luận

đến tiêu dùng bền vững như là sự cân bằng giữa chất lượng cuộc sống của

người tiêu dùng hiện tại thông qua việc sử dụng các nguồn lực và tài nguyên thiên

nhiên để người tiêu dùng trong tương lai cũng có được chất lượng cuộc sống như

vậy [93].

Một khái niệm khác về tiêu dùng bền vững là việc sử dụng hàng hố và dịch

vụ để có cuộc sống tốt hơn, thoả mãn được nhu cầu của con người trong điều

kiện sử dụng ít nhất các nguồn lực tự nhiên, giảm thiểu tối đa việc phát thải

chất độc trong quá trình tiêu dùng để nó khơng gây hại đến các nhu cầu của thế

hệ tương lai [117]. Srinivas đưa ra khái niệm về tiêu dùng bền vững là tiêu dùng

háng hóa và dịch vụ có tác động ít nhất tới môi trường để mang lại hiệu quả về

kinh tế cũng như đảm bảo công bằng về xã hội mà vẫn đáp ứng được nhu cầu cơ

bản của con người trên tồn thế giới [113]. Ngồi ra nhóm nghiên cứu Antonietta

Di Giulio và cộng sự [74] cũng đưa ra 4 câu hỏi lớn cho vấn đề tiêu dùng bền vững

gồm: thế nào là tiêu dùng, làm thế nào để có mối liên hệ giữa tiêu dùng và tính

bền vững, làm sao để có thể đánh giá được tiêu dùng là bền vững hay làm thế nào

để thúc đẩy tiêu dùng bền vững của cá nhân người tiêu dùng. Bài báo cũng đã

tổng hợp các câu trả lời cho 4 câu hỏi trên về vấn đề tiêu dùng bền vững của

nhiều tác giả qua các thời kỳ.

Như đã đề cập ở trên, tiêu dùng bền vững bao hàm một số vấn đề chính

như đáp ứng nhu cầu, nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao hiệu quả sử dụng

nguồn tài nguyên, tăng sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, giảm thiểu chất

thải, giảm ô nhiễm môi trường. Lồng ghép các hợp phần này là một trong những

vấn đề quan trọng của việc cung cấp các dịch vụ tương tự hoặc tốt hơn để đáp

61



ứng các yêu cầu cơ bản của cuộc sống và những khát vọng cải tiến cho cả thế hệ

hiện tại và tương lai, đồng thời giảm thiểu những thiệt hại về môi trường và rủi

ro đối với sức khoẻ con người. Do đó, vấn đề then chốt là mức độ cải thiện cần

thiết về chất lượng môi



62



trường thông qua việc thay thế các hàng hóa và dịch vụ có hiệu quả hơn và ít gây

ơ nhiễm (các mơ hình tiêu dùng) hơn là thơng qua giảm lượng hàng hố và dịch

vụ tiêu thụ tiêu dùng.

Những mơ hình thực tế của việc tiêu dùng bền vững bao gồm: sự phân bổ,

sự phục hồi, tái sử dụng hàng hóa, sử dụng lâu bền, nâng cao chất lượng sản

phẩm; và sử dụng hàng hóa của những đơn vị sản xuất kinh doanh mà các

nguyên liệu cấu thành nên nó có thể làm mới, có thể tái tạo và được cung cấp bổ

sung khi cần thiết trong bất kỳ thời gian nào.

Như vậy, có nhiều khái niệm về tiêu dùng bền vững nhưng hầu hết các khái

niệm đều có sự thống nhất là dựa trên nền tảng khái niệm tiêu dùng bền vững

tại Hội thảo Oslo năm 1994, đó là tiêu dùng đáp ứng được nhu cầu của con người

ở các thế hệ, đảm bảo sự bình đẳng giữa tất cả mọi người trong điều kiện sử

dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và giảm gây ô nhiễm môi trường.

Trong các mục tiêu mà tiêu dùng hướng đến gồm đáp ứng nhu cầu, đảm

bảo sự bình đẳng và sử dụng hiệu quả tài ngun, giảm ơ nhiễm mơi trường thì

luận án này chỉ tập trung vào khía cạnh bảo vệ mơi trường trong tiêu dùng bền

vững. Đó chính là việc sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và

hạn chế ô nhiễm môi trường. Việc hạn chế sử dụng túi ni lơng hay khuyến khích sử

dụng xăng E5 là những hoạt động hướng tới bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài

nguyên thiên nhiên sẽ được lựa chọn là đối tượng khảo sát mục tiêu cho nghiên

cứu này.

2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu dùng dân cư

Sự lựa chọn của người tiêu dùng

Người tiêu dùng ln có mục tiêu tối đa hóa độ thỏa dụng của mình vì vậy

sẽ có xu hướng lựa chọn những hàng hóa để tối đa hóa lợi ích cho bản thân. Các

yếu tố quyết định đến sự lựa chọn của người tiêu dùng bao gồm thu nhập, giá cả

các hàng hóa, sở thích của người tiêu dùng. Khi những yếu tố này thay đổi,

đương nhiên, điểm lựa chọn của người tiêu dùng sẽ thay đổi.

63



Trường hợp thu nhập thay đổi



64



Khi thu nhập thay đổi, như ta đã biết, đường ngân sách sẽ dịch

chuyển. Chẳng hạn, khi thu nhập tăng (giả định các điều kiện khác giữ nguyên),

đường ngân sách sẽ dịch chuyển song song ra phía ngồi.

Ở hình 2.2 ta thấy, khi thu nhập tăng lên đường ngân sách sẽ dịch chuyển

từ AB sang A‟B‟. Với đường ngân sách mới A‟B‟ và đường bàng quan U2 điểm lựa

chọn tối ưu của người tiêu dùng là E‟. Đường ngân sách A‟B‟ nằm ngoài đường AB

nên đường bàng quan U2 cũng nằm ngoài đường bàng quan U1 biểu thị mức độ

thỏa dụng cao hơn. Nếu Q1 và Q2 đều là những hàng hóa thơng thường thì khi

thu nhập tăng cả hai hàng hóa Q1 và Q2 đều được tiêu dùng nhiêu hơn, điểm E‟

sẽ vừa nằm bên trên và bên phải điểm E. Còn nếu một trong hai hàng hóa ví dụ

Q1 là hàng hóa thứ cấp thì điểm E‟ sẽ song song ở bên trái điểm E, lúc này thu

nhập tăng khiến người tiêu dùng giảm mức tiêu dùng về hàng hóa Q1 và tăng mức

tiêu dùng hàng Q2

Q2

A‟

A



E



0



E



u

1

B



u

2



B‟



Q1



Hình 2.2: Điểm lựa chọn tối ưu của người tiêu dùng khi thu nhập thay đổi

Trường hợp giá cả thay đổi

Giá cả hàng hóa thay đổi một mặt, tác động đến giá tương đối giữa

hai hàng hóa thay đổi, mặt khác, lại thường làm cho thu nhập thực tế của

người tiêu dùng thay đổi. Hai tác động này diễn ra đồng thời khiến cho đường

ngân sách của người tiêu dùng xoay và dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu, và làm

65



cho họ thay đổi điểm lựa chọn tối ưu của mình. Để đơn giản hóa, chúng ta chỉ

xét trường hợp giá



66



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Hình 2.1: Tác động của việc thay đổi đường cung cầu đến lượng cầu

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×