Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Cần có sự kết hợp với các công cụ chính sách khác

Cần có sự kết hợp với các công cụ chính sách khác

Tải bản đầy đủ - 0trang

có lộ trình bước đi phù hợp. Để thay đổi hành vi của cá nhân thì cần từng bước

nâng



139



cao nhận thức, hiểu biết và tạo cơ chế, môi trường phù hợp. Thiết kế cơng cụ

chính sách đưa vào thực hiện cần có sự tính tốn đến lợi ích của các bên liên

quan. Đến thời điểm thích hợp, khi các điều kiện đã đáp ứng được thì việc sử

dụng cơng cụ hành chính để ép buộc sẽ mang lại hiệu quả hơn. Ngồi việc ban

hành chính sách thì các văn bản hướng dẫn cụ thể trong việc triển khai và quá

trình lập kế hoạch, giám sát và đánh giá sẽ tạo điều kiện để thực thi các chính sách

được tốt hơn.

4.3.Giải pháp về sử dụng cơng cụ kinh tế trong chính sách thúc đẩy tiêu dùng

bền vững của dân cư

4.3.1. Giải pháp chính sách hạn chế sử dụng túi ni lơng

Túi ni lơng là một loại bao bì tiện lợi và phổ biến nhưng song song với ưu

điểm này là những ảnh hưởng nghiêm trọng của nó đến mơi trường, xã hội, kinh

tế đất nước và cả con người. Để hạn chế sử dụng túi ni lơng cần phải có những

chính sách phù hợp và theo lộ trình nhất định. Các cơng cụ chính sách đang áp

dụng ở nước ta đặc biệt là công cụ kinh tế chưa phát huy hiệu quả bởi nhiều lý do,

công cụ thuế chưa đủ mạnh để gây ảnh hưởng tới hành vi người tiêu dùng, cơng

cụ truyền thơng chưa đủ mạnh và thường xun, còn cơng cụ hành chính thì còn

thiếu nhiều điều kiện về môi trường cũng như hành lang pháp lý trong quá trình

thực thi giám sát. Để hạn chế việc sử dụng túi ni lông trong thời gian tới, một số

giải pháp được đề cập đến mang tính chất tham khảo cho các nhà hoạch định chính

sách như sau:

Quy định cấm các nhà bán lẻ phân phối miễn phí túi ni lơng cho khách hàng

Mục tiêu của các quy định này là buộc các nhà bán lẻ yêu cầu khách hàng trả

tiền cho túi ni lông đựng hàng hoặc chuyển sang sử dụng các loại túi thay thế

nhằm thay đổi thói quen sử dụng túi ni lông của khách hàng với một lộ trình phù

hợp, theo đó các đối tượng thuộc quy định này sẽ được mở rộng dần. Quy định

này có thể bắt đầu áp dụng đối với các siêu thị và trung tâm thương mại sau đó

tới các cửa hàng đại lý và các chợ. Việc khách hàng phải bỏ tiền ra để chia sẻ chi

140



phí sử dụng túi ni lông sẽ khiến khách hàng phải dần thay đổi hành vi của mình.

Tuy nhiên mức giá khách hàng phải trả cho việc sử dụng túi ni lơng là bao nhiêu

thì cần phải được tính tốn cụ thể hơn để giá trị đó có thể đủ lớn khiến người dân

thay đổi hành vi.



141



Đánh thuế tiêu dùng túi ni lông

Thuế sẽ được áp dụng đối với nhà sản xuất túi ni lông/nhà phân phối,

tính trên đơn vị túi ni lơng được sản xuất. Nhà sản xuất, nhà phân phối sẽ công

khai cộng chi phí này vào giá thành của túi ni lơng và người bán lẻ/người tiêu dùng

phải trả. Việc áp dụng thuế này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen của các nhà

bán lẻ trong việc phát miễn phí túi ni lơng cho khách hàng và qua đó thay đổi thói

quen sử dụng túi ni lơng của khách hàng. Điều quan trọng là mức thuế phải được

tính đủ cao để làm thay đổi thói quen sử dụng túi ni lơng của nhà bán lẻ và

người tiêu dùng. Thuế sẽ được thu từ các nhà sản xuất hoặc các nhà phân phối.

Hỗ trợ sản xuất hàng hóa thay thế túi ni lông

Thực tế khảo sát cho thấy, người dân hầu hết nhận thức được tác hại của

túi ni lông và sẵn sàng thay đổi hành vi của mình. Tuy nhiên chưa có mặt hàng nào

có thể thay thế túi ni lơng bởi tính tiện lợi và giá thành rẻ của nó. Khi tham khảo ý

kiến người dân về điều kiện cần thiết để người dân có thể ngừng sử dụng túi ni

lơng thì phần lớn người trả lời cho rằng cần phải có hàng hóa thay thế thì mới có

thể ngừng sử dụng túi ni lơng. Vì vậy áp dụng lệnh cấm hay hạn chế sử dụng

túi ni lông ở nước ta có thể khơng hiệu quả nếu chưa tìm ra giải pháp cho việc

sản xuất hàng thay thế túi ni lơng.

Hiện đã có một số loại túi có thể được thay thế cho túi ni lông gồm túi vải,

túi giấy, túi phân hủy sinh học... Có nhiều điều kiện và giải pháp hứa hẹn khả năng

thay thế túi ni lông bằng các loại bao bì thân thiện mơi trường. Việc nghiên cứu và

đưa bao bì phân hủy sinh học vào ứng dụng thay thế túi ni lông cần nhận được

sự hỗ trợ từ Nhà nước qua các quy định, luật lệ, chính sách khuyến khích thay đổi

thói quen sử dụng túi ni lông và định hướng chiến lược trong công tác bảo

vệ môi trường và xử lý chất thải phù hợp. Tuy nhiên cần tính tốn các biện pháp

để hướng tới việc sử dụng loại túi có thể sử dụng nhiều lần sẽ tiết kiệm hơn về

kinh tế, tài nguyên và phù hợp môi trường hơn so với túi phân hủy sinh học.

Bên cạnh việc sử dụng các công cụ kinh tế, công cụ truyền thông là không

142



thể thiếu trong các chương trình mơi trường, ảnh hưởng khơng nhỏ đến thành

công



143



của các công cụ khác nhằm giảm sử dụng túi ni lơng. Các chương trình truyền

thơng này nên được tổ chức thường xuyên và định kỳ dưới các chiến dịch tuyên

truyền, vận động. Các đối tượng hướng đến bao gồm: người tiêu dùng, nhà

bán lẻ/phân phối và nhà sản xuất túi ni lông và mỗi người dân trong cộng đồng.

Quá trình hoạch định và thực hiện việc tuyên truyền nâng cao nhận thức người

dân đối với hạn chế sử dụng túi ni lơng cần có sự phối hợp của các cấp chính

quyền, các tổ chức chính trị, xã hội dân sự và khuyến khích sự tham gia của các

cộng đồng, cá nhân và người dân địa phương.

4.3.2. Giải pháp chính sách thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5

Trước bối cảnh nguồn tài nguyên dầu mỏ đang dần cạn kiệt và môi

trường thiên nhiên bị tàn phá, việc sử dụng xăng sinh học là một xu hướng hướng

tới phát triển bền vững. Theo dự đoán của nhiều chuyên gia, xăng sinh học sẽ

trở thành nguồn nhiên liệu chính thay thế cho nhiên liệu hóa thạch trong tương lai

gần. Chính vì vậy, việc dần chuyển đổi từ sử dụng xăng khoáng sang xăng sinh học

là việc làm cần thiết. Chủ trương này đã được Nhà nước ta quan tâm thực hiện

trong hơn 10 năm trở lại đây. Tuy nhiên việc thực hiện theo chủ trương, chính

sách của Nhà nước gặp một số khó khăn đến từ cả phía cung và cầu của sản

phẩm. Để thúc đẩy quá trình đưa xăng E5 vào sử dụng đại trà cần đảm bảo các

yếu tố sau:

Đối với công cụ kinh tế

Công cụ kinh tế là công cụ dựa vào thị trường dựa trên cơ sở có sự hài

hòa về lợi ích và chi phí các bên liên quan. Chính vì vậy khi áp dụng đối với việc

đưa xăng sinh học vào sử dụng ở nước ta cần phải có sự tính tốn và cân nhắc kỹ

hơn về lợi ích và chi phí của tồn xã hội, của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh

và của người tiêu dùng.

Việc đầu tư vào các nhà máy sản xuất nhiên liệu nhưng không đưa vào

sử dụng được như hiện tại đã gây tổn thất và lãng phí nhiều về kinh phí. Cần

phải rà sốt lại việc tiếp tục đầu tư hay cho các nhà máy phá sản để tránh thất

144



thoát thêm ngân sách của nhà nước.



145



Một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu không phải là doanh nghiệp

nhà nước không mặn mà với việc kinh doanh xăng E5 bởi nó khơng lãi như kinh

doanh xăng khống vì tỉ lệ hao hụt cao, chi phí đầu tư tốn kém. Khi lợi ích của

doanh nghiệp bị ảnh hưởng thì họ sẽ có xu hướng chuyển sang ưu tiên bán xăng

Ron 95 nhiều hơn xăng E5. Điều này sẽ gây lãng phí khơng cần thiết cho xã hội.

Cần tính tốn kỹ hơn trong việc duy trì các loại xăng hiện tại và cân nhắc việc

tiếp tục tiến đến sử dụng E10 hay khơng?

Tiếp theo là chính sách về giá cả cần được xem xét kỹ lưỡng khi áp dụng

mức giá cho mặt hàng mới để khuyến khích người tiêu dùng. Hiện tại mức chênh

lệch giá xăng sinh học so với xăng truyền thơng được cho là thấp, chưa đủ

để khuyến khích người sử dụng. Vào thời điểm trước năm 2018, xăng Ron 92 có

giá thấp hơn Ron 95 khoảng 1.500 – 2.000 đồng và xăng E5 thấp hơn xăng Ron

92 từ 200-500 đồng, như vậy giá xăng E5 chênh lệch thấp hơn xăng Ron 95

cũng từ khoảng 1.500 – 2.000 đồng. Sau khi loại bỏ xăng Ron 92 khỏi thị

trường, thì giá xăng E5 chênh lệch thấp hơn xăng Ron 95 từ 1.500-2.000 đồng

tương đương với mức chênh lệch giữa xăng Ron 92 và Ron 95 trước đây. Chính vì

vậy, yếu tố giá cả hầu như chưa ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng xăng của

người dân.

Theo kết quả khảo sát về mức giá chênh lệch giữa xăng khoáng và xăng E5

để người tiêu dùng có thể chấp nhận sử dụng xăng E5 thì mức chênh lệch

mong muốn tập trung vào khoàng 10% . Như vậy giá xăng E5 phải thấp hơn xăng

Ron 92 khoảng 1.500-2.000 đồng và thấp hơn xăng Ron 95 từ 3.000-4.000 đồng.

Chính vì vậy, với mức chênh lệch giữa xăng E5 và Ron 95 như hiện tại là chưa đủ

hấp dẫn để thay đổi hành vi người tiêu dùng. Để người tiêu dùng có thể thay đổi

sự lựa chọn của mình chuyển sang sử dụng xăng E5, cần có mức giá hấp dẫn hơn,

cụ thể là thấp hơn xăng Ron 95 từ 3.000 – 4.000 đồng.

Kinh nghiệm các nước cũng cho thấy, khi đưa nhiên liệu sinh học vào sử

dụng thì cần có chính sách hỗ trợ về giá để kích thích thị trường và khi ngành cơng

146



nghiệp Ethanol đi vào ổn định, có thể dừng trợ cấp để tiết kiệm ngân sách cho

Nhà nước. Ngoài ra, bên cạnh việc sử dụng các công cụ kinh tế thì các cơng cụ phối

hợp



147



như cơng cụ hành chính, cơng cụ truyền thông cũng rất cần thiết cho việc thúc

đẩy sử dụng xăng E5 ở nước ta. Cụ thể:

Đối với cơng cụ hành chính

Khi bắt đầu áp dụng lộ trình thay thế xăng truyền thống cần rà soát lại các

mục tiêu, điều kiện để thực thi chính sách đồng thời phải có biện pháp cứng

rắn trong việc kiểm tra giám sát và cuối cùng phải có sự đánh giá việc thực hiện

chính sách để rút ra những bài học kinh nghiệm từ những thành công và thất bại.

Mục tiêu của chúng ta khi đưa xăng sinh học vào sử dụng là nhằm đảm

bảo an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế nông

nghiệp. Một trong những tác dụng được tính đến của xăng sinh học là sử

dụng nguồn nguyên liệu đầu vào từ sản phẩm nơng nghiệp, vì vậy sản xuất nhiên

liệu sinh học Ethanol sẽ góp phần phát triển ngành nơng nghiệp. Để đảm bảo

nguồn cung nhiên liệu, đã có 5 nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học được xây

dựng, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại hầu hết các nhà máy đều ở tình trạng

khơng hoạt động được. Chỉ có duy nhất Cơng ty Tùng Lâm hoạt động nên nguồn

cung có phần hạn chế, chưa đủ cho nhu cầu toàn thị trường khi thay thế hồn

tồn xăng khống bằng xăng sinh học và khiến cho giá cả sản xuất trong nước

cao hơn nhập khẩu từ bên ngoài, và phần lớn Ethanol hiện tại phục vụ nhu cầu

trong nước là từ nguồn nhập khẩu. Đây là một trong những lý do gây khó khăn

cho việc thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học. Chính vì thế, Nhà nước cần có

chính sách phù hợp để thúc đẩy sự hoạt động các nhà máy sản xuất nhiên liệu

sinh học nhằm tránh lãng phí do đầu tư xây dựng rồi bỏ không như hiện tại.

Bên cạnh đó, các điều kiện về cơ sở hạ tầng chưa đảm bảo cho việc

thay thế xăng khoáng bằng xăng truyền thống. Trước thời điểm tháng 1 năm

2018, số lượng cây xăng có bán xăng E5 rất khiêm tốn, gây khó khăn cho người

tiêu dùng trong việc tìm kiếm và đổ xăng. Phải sau 3 năm thực hiện chính sách và

qua nhiều lần trì hỗn thì đến nay xăng E5 đã được bao phủ hơn. Tuy nhiên vẫn

có rất nhiều cây xăng nhỏ (chỉ có 2 cột bơm) vẫn khơng kinh doanh mặt hàng này,

các cây xăng này chỉ có 2 cột bơm dành cho xăng Ron 95 và dầu diesel. Chính vì

vậy, việc áp dụng cơng cụ hành chính mệnh lệnh trong trường hợp này là cần

148



thiết và đã mang lại những thành công nhất định.



149



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Cần có sự kết hợp với các công cụ chính sách khác

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×