Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 3: THỰC TRẠNG CÁC CÔNG CỤ KINH TẾ TRONG CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY TIÊU DÙNG BỀN VỮNG DÂN CƯ

Chương 3: THỰC TRẠNG CÁC CÔNG CỤ KINH TẾ TRONG CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY TIÊU DÙNG BỀN VỮNG DÂN CƯ

Tải bản đầy đủ - 0trang

hạn chế, tiến tới xóa bỏ việc sử dụng túi ni lông không thân thiện với môi trường.



Luật thuế bảo vệ môi trường năm 2010 quy định mức thuế đối với túi ni

lơng là từ 30 – 50 nghìn đồng/kg. Mức thuế bảo vệ môi trường cụ thể hiện hành

đối với túi ni lông là 40.000 đồng/kg, tương đương khoảng 200-400 đồng/túi

(1kg túi ni lơng có thể có từ 100-200 túi). Bộ Tài chính cho rằng, mức thuế suất

đối với túi ni lơng của Việt Nam hiện nay chưa có nhiều tác dụng thay đổi hành vi

của người tiêu dùng trong việc sử dụng túi ni lơng. Ví dụ, trong hoạt động bán lẻ

tại siêu thị, cửa hàng và chợ, hầu hết người bán và người mua vẫn sử dụng rất

nhiều túi ni lông mà không hề e ngại về chi phí. Một số nơi đã chuyển sang sử

dụng túi giấy hoặc các loại túi ni lơng có thể tái sử dụng, tái chế, nhưng vẫn chưa

phổ biến. Vì vậy, cùng với các biện pháp quản lý khác, Bộ Tài chính cũng đề nghị

điều chỉnh khung mức thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng này tăng từ mức

30.000-50.000 đồng/kg hiện tại lên 40.000-200.000 đồng/kg [33].

Bên cạnh đó, tại các cửa hàng kinh doanh bn bán có sử dụng túi ni lơng

để đựng hàng hóa cho khách mua thì giá của túi ni lông sử dụng một lần mà các

cửa hàng mua chỉ từ 30-50 nghìn đồng/kg tùy theo loại túi ni lông với độ dày

mỏng và sự khác biệt về màu sắc. Các cửa hàng sử dụng chủ yếu loại túi có giá

35 nghìn đồng/kg. Câu hỏi đặt ra là tại sao mức thuế áp dụng là 40 nghìn đồng/kg

trong khi giá bán ra lại thấp hơn con số này, chưa kể chi phí sản xuất và phân

phối. Phải chăng có tồn tại các cơ sở sản xuất chui và trốn thuế nên lượng túi ni

lông bán ra vẫn thấp hơn cả mức thuế dành cho nó?

Năm 2012, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành thông tư số 07/2012

quy định tiêu chí, trình tự, thủ tục công nhận túi ni lông thân thiện với môi

trường. Sau hơn ba năm áp dụng, cả nước đã có 32 sản phẩm túi nilông của

27 doanh nghiệp được công nhận thân thiện với môi trường. Căn cứ vào báo

cáo từ các UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đến năm 2015, 90% hệ

thống siêu thị, trung tâm thương mại tại các đô thị đặc biệt và loại 1 là

TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng, Nam Định, Quảng Ninh, Thanh

Hóa, Vinh, Khánh Hòa, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương (như Big C,

Maximark, Vinmart, Fivimart, Co.op Mart...) đã sử dụng túi ni lông thân thiện với

mơi trường thay thế túi ni lơng khó phân hủy. Tại các địa phương khác, túi ni lông



thân thiện môi trường cũng đang ngày càng được sử dụng rộng rãi ở những trung

tâm thương mại. Vấn đề



lớn nhất hiện nay là tại các chợ dân sinh truyền thống, việc sử dụng túi ni lơng

siêu mỏng khó phân hủy, gây hại cho mơi trường vẫn còn rất phổ biến. Mặc dù

đã có nhiều cố gắng, các cơ quan hữu quan vẫn chưa kiểm soát hữu hiệu việc

thực hiện nộp thuế đối với các cơ sở nhỏ, siêu nhỏ sản xuất loại túi ni lơng này

[23].

Ngày 14/2/2013 Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quyết định số 582/QĐTTg về việc phê duyệt đề án kiểm sốt ơ nhiễm mơi trường. Mục tiêu mà đề án

đưa ra là từ 2013 đến năm 2015, loại túi ni lơng khó phân hủy được sử dụng tại

siêu thị, trung tâm thương mại sẽ giảm tới 40%, với chợ dân sinh thì con số túi ni

lơng khó phân hủy chỉ giảm được 20%; và đến 2020 thì trung tâm thương mại

sẽ giảm tới 65% so với năm 2010. Đề án cũng đưa ra những giải pháp cụ thể như

ban hành quy định cấm sản xuất các loại túi ni lơng khó phân hủy có bề dày một

lớp màng nhỏ hơn 30 micromet (30µm), tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu

gom, tái chế và tái chế 25 % khối lượng chất thải túi ni lơng khó phân hủy phát

sinh trong sinh hoạt, khuyến khích sử dụng sản phẩm tái chế từ chất thải túi ni

lơng khó phân hủy, đặc biệt trong đầu tư xây dựng các cơng trình cơng cộng.

Song song với đó, các ban ngành, đồn thể, hội cần phải tuyên truyền nâng cao

nhận thức cho cộng đồng, doanh nghiệp về tác hại của chất thải túi ni lơng khó

phân hủy và khuyến khích sử dụng các sản phẩm thay thế thân thiện với môi

trường đối với từng hộ gia đình, ở các khu dân cư, chợ, siêu thị, trung tâm thương

mại. Đề án cũng sẽ đưa nội dung giáo dục về tác hại của chất thải túi ni lơng khó

phân hủy đối với mơi trường vào chương trình giảng dạy ở các cấp học theo các

hình thức, nội dung phù hợp [70].

Cùng với đề án được Thủ tướng phê duyệt, các địa phương cũng đã

có những hành động tích cực để triển khai thực hiện đề án trong việc kiểm

sốt ơ nhiễm mơi trường. Tại tỉnh Cao Bằng, Chủ tịch tỉnh đã ban hành

quyết định 2491/UBND-CN ngày 4/9/2014 về việc tăng cường sử dụng túi ni lông

thân thiện với môi trường trên địa bàn tỉnh giao cho các sở ban ngành cùng

thực hiện như: giao sở công thương thu thuế, sở khoa học nghiên cứu ứng dụng

sử dụng túi thay thế, thu gom tái chế, phân loại; tuyên truyền vận động....siêu



thị, trung tâm thương mại, chợ dân sinh, người dân [49]. Thành phố Hồ Chí Minh

cũng ra chỉ đạo về việc tăng cường sử dụng túi ni lơng thân thiện với mơi trường.

Theo đó, UBND TP giao Sở Tài ngun và Mơi trường chủ trì, phối hợp với Sở

Thông tin và Truyền thông,



Sở Công Thương, UBND các quận – huyện, các tổ chức đoàn thể cùng các báo, đài

Thành phố thường xuyên thực hiện tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại

của chất thải ni lơng khó phân hủy đối với mơi trường, tăng cường sản xuất, sử

dụng túi ni lông thân thiện với môi trường tại các siêu thị, chợ dân sinh, khu dân

cư, trung tâm thương mại trên địa bàn TP. Cục Thuế Thành phố, Chi cục Quản lý

Thị trường TP được giao giám sát chặt chẽ việc thu nộp thuế bảo vệ mơi trường

đối với túi ni lơng khó phân hủy lưu thông, phân phối trên thị trường, để đảm

bảo công bằng trong việc thực hiện chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các

loại túi ni lông thân thiện với môi trường [35]. UBND TP Hà Nội đã ban hành công

văn, yêu cầu các sở, ngành liên quan và UBND các quận, huyện, thị xã tăng

cường tuyên truyền, vận động Nhân dân sử dụng túi thân thiện với môi trường;

thực hiện hiệu quả Chương trình "Hạn chế sử dụng túi ni lơng vì mơi trường" từ

nay đến năm 2020. Theo đó, Cục Thuế Thành phố, Sở Cơng Thương, Chi cục Quản

lý thị trường thực hiện giám sát chặt chẽ việc thu nộp thuế bảo vệ môi trường đối

với túi ni lơng khó phân hủy để bảo đảm cơng bằng trong việc thực hiện chính sách

hỗ trợ của Nhà nước đối với các loại túi ni lông thân thiện với môi trường... [65].

Ngồi những giải pháp về sử dụng các cơng cụ hành chính, kinh tế để hạn

chế sử dụng túi ni lơng thì việc sử dụng cơng cụ truyền thơng như khuyến khích, hỗ

trợ sử dụng các loại túi đựng hàng thay thế, nâng cao ý thức cộng đồng là

những giải pháp cần được đẩy mạnh hơn nữa để hạn chế sử dụng mặt hàng này

[6], [12], [35], [36].

Việc tuyên truyền tới cộng đồng trong việc hạn chế sử dụng túi ni lông từ

trước đến nay đã được các hội, đồn thể hưởng ứng tích cực và có những hành

động thiết thực để nâng cao ý thức của người dân. Cụ thể như Hội Sinh viên

phát động chương trình truyền thông “Không sử dụng túi ni lông” bằng việc

đạp xe tuyên truyền nội dung này xung quanh các tuyến phố ở Hà Nội; tổ chức

triển lãm ảnh và viết thông điệp về túi ni lông, môi trường; phát túi thân thiện

với mơi trường cho các bạn sinh viên, đồn viên thanh niên và người dân ở một

số khu vực, hay tuyên truyền tại địa điểm lễ hội [24]. Hay dịp lễ Vu lan ở Hà Nội,

có một nhóm sinh viên đứng ở cầu Long Biên với khẩu hiệu “thả cá không thả túi



ni lông” bởi những dịp này người dân hay ra cầu Long Biên để thả cá kèm theo túi

ni lông gây ô nhiễm môi



trường và cảnh quan đô thị. Tại một số trang web đã thành lập những hội như

“Hội hạn chế sử dụng túi ni lông”; ở Facebook hay ở trang web trẻ thơ cũng có

những chị em lập thành những nhóm để chia sẻ kinh nghiệm đi chợ không dùng

túi ni lông [71]. Năm 2009 Hà Nội đã triển khai chương trình “hạn chế sử dụng

túi ni lơng vì mơi trường”. Hội nghị sơ kết 5 năm triển khai chương trình ghi nhận

rằng ở các siêu thị hay trung tâm thương mại, túi ni lông đã dần được thay thế

bằng các loại túi thân thiện với mơi trường. Tuy nhiên theo kết quả khảo sát vẫn

còn 3% trong số 5.000 người được hỏi hồn tồn khơng biết về tác hại của túi ni

lông, 100% số người được hỏi vẫn sử dụng loại túi này trong sinh hoạt hàng ngày.

Thực tế có thể dễ dàng nhìn thấy những túi ni lông đã qua sử dụng được vứt bừa

bãi ở hầu hết những địa điểm công cộng ở Việt Nam [27].

Biện pháp cấm sử dụng túi ni lông đã được nhiều nơi trên thế giới sử

dụng và ở Việt Nam đã có địa điểm thực hiện chính sách này thành cơng. Đó là

đảo Cù Lao Chàm ở Quảng Nam. Theo chính sách đề ra của địa phương, người

dân trên đảo đã dần từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lơng thể thể hiện tình u với

nơi mà họ sinh sống và để bảo vệ cuộc sống của chính họ [21].

Nhận thức được tác hại và tình hình sử dụng tràn lan túi ni lơng khó phân

hủy với mơi trường hiện nay, Chính phủ Việt Nam đã hiều ban hành các điều luật,

xây dựng các chương trình hành động, truyền thông nhằm hạn chế sử dụng túi

ni lông không thân thiện với môi trường.

Dưới đây là tổng hợp một số chính sách hạn chế sử dụng túi ni lơng ở Việt Nam

Bảng 3.1: Tổng hợp cơng cụ chính sách về hạn chế sử dụng túi ni lông

Loại

công cụ



Công cụ cụ

thể



Nội dung



Năm ban

hành



Đối tượng

hướng tới



Kết quả



Công cụ

kinh tế



Thuế



Quy định về thu

thuế 30-50 nghìn

đồng/kg đối với

túi ni lơng loại

nhỏ, mỏng



2010



Nhà sản xuất



Không thay đổi

nhiều do giá

thành của túi

ni lông vẫn q

rẻ so với

những tiện ích

của nó mang



Cơng cụ

hành

chính



Đề án kiểm

sốt ô

nhiễm môi

trường



Quy định cấm sản 2013

xuất một số loại

túi ni lơng,

khuyến khích sử

dụng sản phẩm

tái chế, đưa nội

dung giáo dục

nâng cao nhận

thức BVMT vào

chương trình



Nhà sản xuất,

nhà phân

phối, người

tiêu dùng



Chưa thay đổi

nhiều



Cơng cụ

hành

chính



Cấm sử

dụng túi ni

lơng ở Đảo

Cù Lao

Chàm



Người tiêu

dùng



Cơng cụ

truyền

thông



Nâng cao

nhận

thức



2009

Quy định hành

khách và người

dân địa phương

không đượcdụng

túi ni lơng ở trên

đảo

Thơng qua các

chương trình, dự

án: Dự án sống

xanh; chương

trình “hạn chế sử

dụng túi ni lơng

vì mơi trường” ở

Hà nội từ năm

2009, Chương

trình tryền

thơng”khơng sử

dụng túi ni lơng”

của Hội sinh viên

Việt Nam.



Người dân

đảo Cù Lao

Chàm đã dần

từ bỏ thói

quen sử dụng

túi ni lông.

Nâng cao nhận

thức của người

tiêu dùng về

tác hại của túi

ni lông, tuy

nhiên chưa

thay đổi hành

động của

người tiêu

dùng.



Người tiêu

dùng



Nguồn: Tổng hợp của tác giả từ internet.

Thực tế vận hành của các chính sách hạn chế sử dụng túi ni lông ở Việt

Nam cho thấy: đối với công cụ thuế, mức thuế áp dụng đối với túi ni lông ảnh

hưởng đến môi trường dường như chưa hợp lý bởi giá thành của túi ni lông vẫn

quá rẻ so với những tiện ích của nó. Hơn thế nữa, nó thường được phát miễn phí

ở các địa điểm mua sắm, người tiêu dùng khơng phải trả chi phí. Cơng cụ hành



chính và



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 3: THỰC TRẠNG CÁC CÔNG CỤ KINH TẾ TRONG CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY TIÊU DÙNG BỀN VỮNG DÂN CƯ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×