Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chuong 9. CAM XUC VA SU THE HIEN CAM XUC

Chuong 9. CAM XUC VA SU THE HIEN CAM XUC

Tải bản đầy đủ - 0trang

FRANZKAFKA

JackWelch,tổnggiámđốcđiềuhànhcủaGeneralElectric(GE),đãkhámpháragiátrịcủaviệc

giaotiếpcởimởtrongmộttổchức.ChìakhóadẫnđếntươnglaicủaGElà“sựsẻchia,tintưởngvà

cởimởđốivớicácýtưởng.Mộttháiđộlnsẵngsànglắngnghe,tranhluậnvàsauđóchọnranhữngý

tưởngtốtnhấtvàthựchiệnchúng”.ĐốivớiGE,“lợithếtolớncủacơngty...(phảilà)nhưmộtphòng

thínghiệmdànhchocácýtưởng.Chúngtơiđãtìmrađượccáccơchếđểchiasẻnhữngbiệnpháptốt

nhấttheocáchtintưởngvàcởimởvớinhau”.

Sựgắnbócủaơngvớihìnhthứcgiaotiếpcởimởđượcdựatrênlogickinhdoanhchứkhơnghề

dựatheocảmtính.ƠngtatrởnênkhéttiếngnhưNeutronJackvìđãtáicấutrúcvàthuhẹpquymơcủa

GEbằngcáchcắtgiảmnhânviênnhưngvẫnduytrìđượccáctrụsở.Cươnglĩnhcủaơnglàngườilãnh

đạophảiđốimặtvớithựctếvàlựachọnduynhấtcủahọlàphảilàmchủđượcvậnmệnhcủamình,nếu

khơng,ngườikhácsẽlàmđiềuđó.Phươngpháplàmchủvậnmệnhcủabạntrongmơitrườngtồncầu

lnthayđổivàđầybấttrắcnàythậtđơngiản:Hãytrởthànhnhàcungcấpsảnphẩmcógiátrịcaonhất

trênthịtrườngcủamình”.

Welchủnghộviệcsửdụngquyềnlựcvàsựcứngrắn.Thựcra,nhânviên“khơngthíchcácnhà

quảnlýyếuđuối,bởicácnhàquảnlýyếuđuốicủathậpniên70và80phảicầnđếnhàngtriệunhân

viênđểđảmnhậncơngviệccủahọ”.Sailầmlớnnhấtcủaơnglà“khơngpháttriểnnhanhhơnnữa.Việc

nhổtừngsợitócsẽđauhơnnhiềusovớiviệcnắmgiậtmộtcáibấtthìnhlình.Dĩnhiên,bạnkhơngmuốn

phávỡmọithứhoặcthửtháchtổchứcđóqmức-nhưngbảnchấtconngườisẽngănbạnlại.Bạn

muốnđượcuthích,muốnđượcnhìnnhậnlàngườibiếtlýlẽ.Vìthế,bạnkhơngnêndichuyểnnhanh

nhưbạncóthể.Ngồiviệccảmthấyđauđớnhơn,bạncònphảitrảgiábằngsựcạnhtranh”.

Ơngtađãtừngkhuncácnhàlãnhđạorằnghọphải“vừacứngrắnvừamềmmỏng.Bạnphải

chứngtỏkhảnăngđưaranhữngquyếtđịnhcứngrắnvàkhókhăn-đóngcửanhàmáytướcđoạthoặc

cảntrở-nếubạnmuốncóđượcsựtínnhiệmkhicốgắngápdụngcácgiátrịơnhòa.Chúngtacắtgiảm

việclàm,loạibỏcơchếquanliêuvàbịchếnhạobằngmộtvàitêngọimới,nhưngkhichúngtanóivề

cácgiátrịơnhòa-nhữngthứnhưsựngaythẳng,cơngbằng,đốidiệnvớithựctế-ngườitalạilắng

nghe...Trướckhithựcsựbắttayvàothànhlậptinhthầnlàmviệctậpthểkhắpcơngty,bạnphảilàmcác

cơngviệcxâydựngđầykhókhăn.Tháobỏcáclớpchephủ.Nhổsạchcỏdại.Cạosạchcácbụigỉ”.

Giờđây,GeneralElectricđãthựcsựqtsạchhếtcáclớpgỉsét.Welchđangxâydựngtươnglai

củacơngtydựatrênsựtintưởngvàtơntrọnglẫnnhau.Nhữngkẻchunquyền,cácvịtaitomặtlớn,

nhữngtên“bạochúa”-nhữngngườilnépbuộcngườikhácthayvìtruyềncảmhứng-hoặcphảithay

đổihoặcphảirađibởi“phảitốnnhiềunămmớixâydựngđượcniềmtinvàsựtơntrọng,nhưnglạirất

dễdàngpháhủynó...Càngngàychúngtơicàngcắtgiảmnhữngvịtrívơtíchsựvàthưởngchonhân

viêndựatrênnhữnggìhọcốnghiến-chấtlượngcủacácýtưởngvàkhảnăngthựchiệnchúng,thayvì



dựatrênnhữnggìhọkiểmsốt”.

Welchhiểurằng“niềmtinlàsứcmạnhtolớnchomộttổchức.Mọingườisẽkhơngcốgắngnếu

họ khơng tin rằng mình được đối xử cơng bằng - nghĩa là không đánh giá kiểu chung chung và mọi

ngườiđềuthựcsựcốgắng.Cáchduynhấtmàtơibiếtđểtạoraniềmtinnhưthếlàhãythểhiệngiátrị

củabạnvàsauđódẫndắtcuộcnóichuyện.Bạnphảithựchiệnnhữnggìmìnhđãhứasẽthựchiệnbằng

mộttháiđộkiênđịnh,nhấtqn”.

NhưngWelchkhơngchorằngniềmtinlàthứtìnhcảmnhạtnhẽo“Tơicómốiquanhệrấttốtvới

BillBywater,chủtịchCơngđồnQuốctếcủaCơngnhânNgànhĐiện.Tơituyệtđốitintưởnganhta,

nhưnganhtabiếtrằngtrongmộtsốvấnđề,tơisẽchiếnđấuđếncùngvàanhtacũngthế.Anhtamuốn

tuyểnthêmthànhviênchocơngđồn.Tơisẽnói“Khơngđờinào!Chúngtơicóthểmangđếnchongười

laođộngmọithứgiốngnhưanhvàthậmchícònhơnthếnữa.Anhtabiếtvịtrícủatơi,vàtơibiếtvịtrí

củaanhta.Khơngphảilúcnàocũngđồngývớinhau,nhưngchúngtơitintưởngnhau”.

Welchnhậnrakhơngcósựmâuthuẫnnàogiữaviệctrởnêncứngrắnvàtrởnênnhiệttìnhđốivới

mọi người. Để tạo ra “một mơi trường, nơi mà mỗi người phải đưa ra một ý tưởng tuyệt vời cho tổ

chức,chúngtasẽkhơngthểchấpnhậnnhữngphongcáchquảnlýcấmcảnvàhămdọa”.Cầnphảicó

cácmốiquanhệkhăngkhít,nơicácýtưởng,cảmxúcvàgiátrịđượctruyềnđạtchonhau.“Nếukhơng

thườngxunnghĩcáchgiúpmọingườigiatănggiátrị,bạnsẽkhơngcólấymộtcơhội.Vậygiảipháp

thaythếởđâylàgì?Lãngphíchấtxám?Nhữngconngườikhơngtậntâm?Mộtlựclượnglaođộngln

giậndữhoặcchánnản?Điềuđóchẳngcóýnghĩagìcả”.

Bấtkỳmộtcơngtynàođangcốgắngthamgiacuộcchơitrongthậpniên90đềuphảitìmcáchthu

hútsựthamgiacủatừngnhânviênriênglẻ.Liệuchúngtacóthànhcơngtrênconđườngmìnhđangđi

haykhơng,chỉcóthờigianmớitrảlờiđượcnhưngtơitinchắcrằngđâylàconđườngđúng”.

CÁCGIÁTRỊVÀCẢMXÚCTRONGDOANHNGHIỆPTINHGỌN

Cáctổchứcphảicótínhkỷluậtvàphươngphápquảnlýcứngrắnđểcóthểthànhcơngtrênthị

trườngđầycạnhtranhnày.Welchvàcáclãnhđạokhácnhậnrarằng,dùbanđầunhấnmạnhđếnviệc

tăngnăngsuấtcủamọingười,nhưngthựcra,cơngtycầnphảipháttriểnmộtmơitrườngtintưởnglẫn

nhau,nơimọingườiđượcthểhiệnmìnhmộtcáchtrọnvẹnvàpháttriểncácmốiquanhệcởimở.

Welchchorằng“mỗidoanhnghiệpđềucầncácgiátrị,nhưngdoanhnghiệptinhgọncầnđiềunày

nhiềuhơnhết.Khibạnvứtbỏhệthốnghỗtrợtừcácnhânviênvàcáccấpquảnlýkhác,mọingườicần

phảithayđổithóiquenvàkỳvọngcủamìnhhoặcnếukhơng,áplựcsẽnhấnchìmhọ.Tấtcảchúngtơi

đềulàmviệcchămchỉhơnvànhanhnhẹnhơn.Nhưngnếuchúngtơikhơngtạonhiềuniềmvuihơnnữa,

sựbiếnđổiđósẽchẳngcótácdụng.Cácgiátrịlànhữngthứgiúpmọingườiđịnhhướngchínhmình

vượtquasựthayđổiđó”.

Doanhnghiệptinhgọnphảithốtkhỏicáckhnmẫutruyềnthốngchorằngdoanhnghiệpcólý



trí,trưởngthànhvàcóphongcáchkinhdoanhlàphảibiếtđènéncảmxúc.Ngườitathườngchorằng

cảmxúclàthứphảntácdụng,chỉnênthểhiệncảmxúcởcácbữatiệcxãgiaosaugiờlàmviệchoặc

cácbuổichiataytrướclúcnghỉhưu,vàcácbuổitổngkếtsứmệnhcơngtyvàcơngviệcnhóm.

Nhưngcảmxúckhơnggâycảntrởchohànhđộnghiệuquả.Chínhsựđènénvàcácphươngpháp

nguyhạikhácđốivớicảmxúcđãngăncảnconngườivàcơngviệccủahọ.Nhânviênnổigiậnvìkhơng

cócáchhợplýnàobộclộđượccảmxúccủamìnhvàtrởnênbạolực,thậmchíbắngiết,đểhảgiậnvà

trảthù.

Cácmốiquanhệquyềnlựchợptáclẫnnhauvàcáckỹnănggiaotiếphiệuquảsẽgiúpkiểmsốt

tốtđượctìnhcảm.Chươngnàysẽkhámphásựlantỏacảmxúctrongcáctổchứcvàcáchtạoragiátrị

củaviệccởimởvàkiềmchếcảmxúc.Tìnhcảmkhơngchỉxảyra,màphảipháttriểntừcáchmọingười

nghĩvàhiểuđượccáctrảinghiệmcủamình.Tìnhcảmkhơngdẫndắthànhvi,nhưngmọingườiđược

lựachọncáchcảmnhậnvàthểhiệntìnhcảm.Việcthểhiệntìnhcảmsẽcủngcốtưduyhợplý,năngsuất

vàsángtạo.

THỰCTIỄNCỦACẢMXÚC

Lãnhđạovànhânviênđềucócảmxúcmạnhmẽchodùmuốnhaykhơng.Việctậptrungvàolýtrí

chỉlàmchotìnhcảmtrởthànhthứyếu,khiếnmọingườikhơngthểkiểmsốtđượcchúngmộtcáchtích

cực.Thậtvơlýkhimongđợimọingườichỉnênlýtrímàkhơngcóchúttìnhcảmnàotrongcơngviệc.

Trongcácdoanhnghiệp,lãnhđạovànhânviêncảmthấyđượchỗtrợ,gắnkết,đượctiếpthêm

sứclựcnhưngcũngcảmthấylolắng,cơđơnvàbựcdọc.Mộtsốngườilấylàmhàohứngkhithayđổi,

cònmộtsốkhácthìânhậnvềnhữngmấtmát.Cảmxúclàphảnứngbêntrongđốivớicáctrảinghiệm.

Khigặpphảisựchốngđối,timtađậpnhanhhơn,nănglượnggiatăng,tacảmthấymuốnkhóc,muốn

trốnchạyhoặcchiếnđấu.Khiđượcchấpthuận,timtađậpchậmhơn,tacóđượccảmgiácấmápn

ổnvàđầynănglượng,vànhiệttìnhgiúpđỡngườikhác.Cảmxúclàthứbêntrongnhưnglntìmcách

thểhiệnrabênngồi.

Nhữngngườitheothuyếtvịlaidựđốnrằngnhânviênsẽpháigặprấtnhiềusựnhàmchánvà

đơnđiệutrongcơngviệc.Cơngnhânsẽchỉnhấnnútđểvậnhànhcáccơngnghệvàchờđợihếtcalàm.

Tháchthứcđốivớihọchínhlàlàmcáchnàođểsửdụngthờigiannhànrỗi.Cáchnàychẳngmấyhiệu

quả.Ítaiphànnànrằngcơngviệccủahọqchậmrãihoặchọcóqnhiềuthờigianthưgiãnvàrảnh

rỗi.

Sựthayđổinhanhchóng,diễnraliêntụcsẽđánhthứccáccảmxúcmạnhmẽ.Mọingườilorằng

cơngtyđangđánhmấtthịphầnvàhọcóthểmấtviệc.Nhữngngườikhácthấyphấnkhíchkhinghĩđến

viễncảnhgiatăngdoanhsố.Mộtvàicơngnhânnghingờvềkhảnăngsửdụngthànhthạocơngnghệmới

trongkhinhữngngườikhácrấtháohứcđượcsửdụng.Nhânviêntrongmộtvàidoanhnghiệpcảmthấy

đượctraoquyềnvàđồnkếtđểđốiđầuvớithửtháchlàphảilàmviệchiệuquảhơn;nhânviêncủacác



cơngtykhácthìthấychánnảnvàthốichívìbịchiarẽvàkhơngtậptrung.Mộtvàinhàquảnlýnổi

giậnkhithấybanquảnlýcấpcaodựtínhtáicơcấudoanhnghiệp,ngườikhácthìanlòngkhithấycuối

cùngcácnhàquảnlýcấpcaocũngcamkếtthayđổi.Thựcra,mộtngườicóthểcócảhaicảmxúc,vui

sướngvàlolắng,lạcquanvàbiquankhiđốimặtvớisựthayđổi.

Phầnlớncảmxúctrongcáctổchứcđềubịchegiấu.Nhữngcảmxúcđólnhiệndiệnnhưnglại

làmravẻnhưkhơngcó.Nhânviênchegiấucảmgiáctứcgiậnđốivớisếpvìsợsẽảnhhưởngđếnsự

nghiệpcủamình.Mộtnhânviênkhơngmuốnlàmphiềnđồngnghiệpbằngviệckểvềsựbấtmãncủa

mình.Giảvờlàmviệcvuivẻ,nhưnghọlạicảmthấykhơngđượctơntrọngvàbịđánhgiáthấp.Bên

ngồimọingườicóthểcườinóinhưngbêntronglạiđangđùngđùngnổigiận.Kếtquảlàmọingười

khơngbiếtchắcvềtâmtrạngcủanhau.

Nhữnghànhvithểhiệnsựthiếuquantâmhaythiếucảmxúccóthểbắtnguồntừnhữngcảmxúc

mạnhmẽ.Ngườitahaynóinhiềuvềcáchmọingườimuốnđơngiảnhóavấnđềvà“cưỡingựaxem

hoa”màkhơngphảicốnghiến.Họlàmviệccàngítcàngtốtvàkhơngquantâm.Tuynhiên,nhữngcảm

xúcmạnhmẽthườngkhiếnhọbịtêliệt.Chorằngmìnhkhơngthểcốnghiến,họsửdụngnănglượngcủa

mìnhtrongsựbántínbánnghivàlolắngvềnhữngrủirocủaviệctiếtlộsựbấtancủamình.Hayviệc

tintưởngvàođồngnghiệpđãlàmgiảmgiátrịvàgạtbỏcácýtưởngcủahọ,họgiậnsơilênvàtựrútlui

khỏicơngviệcnhưmộtcámtrảthùthầmlặng.

Tình cảm có vai trò quan trọng cho các doanh nghiệp vì các doanh nghiệp quan trọng đối với

chúngta.Làmviệcchocácdoanhnghiệpkhơngphảilàmộttrảinghiệmngọtngàomàtacóthểlựachọn

tùyý.Bạolực,khủnghoảngvàđìnhcơngđánhthứccáccảmxúcmạnhmẽ,vàcáchoạtđộngthường

ngàycũngthế.Cácnhucầuvềthànhđạt,khẳngđịnhvàquyềnlực,nhucầupháttriểnthànhnhữngngười

vữngvàngvàtựtinsựtựnhậnthứcvềbảnthânnhưnhữngngườicốnghiếnchoxãhộivàchogiađình,

tấtcảđềuphụthuộcvàocơngviệccủachúngta.Chúngtagắnbóvớinghềnghiệpvàdoanhnghiệpcủa

mình,vàđiềuđótrởthànhmộtphầntrongýthứcvềcátínhcủachínhmình.Chúngtaphảiđươngđầu

vớicácmốiquanhệphứctạpvớinhữngngườicùngđịavị,vớinhânviênvàcấptrêncủamình.Thực

ra,khicộngđồngcủamìnhcàngbịchiacắtvàgiađìnhđìnhcàngtrởnênlytán,chúngtacàngmong

chờvàocơngviệcvàcácmốiquanhệtrongcơngviệccủamình.Càngđầutưnhiều,chúngtacàngcó

nhiềucảmxúcmạnhmẽhơn-chúngcóthểlàmtăngsứcmạnhcủatahoặclàmtasuyyếu.

Mặc dù kiên trì nỗ lực, mọi người vẫn khơng thể từ chối hoặc gạt bỏ cảm xúc của mình. Tuy

nhiên,cáckhnmẫuvànhucầuchegiấutìnhcảmcủachúngtathểhiệnrằngconngườikhơngcókỹ

năngkiểmsốttìnhcảmtrongcơngviệc.Mọingườidànhqnhiềucơngsứcchocáchànhđộnggiảvờ

vàphòngthủnhưnglạiqítchoviệcbộclộtìnhcảmtíchcực.Nhữngnhàquảnlývàchunviên

thànhđạtnhấtthườngcảmthấylúngtúngtrongviệcnhậnbiếtcảmxúccủamình,nóigìđếnviệcthể

hiệnnó.Họquaylưnglạivớicảmxúcvàcácvấnđềcủaconngười,đồngthờiquaylưnglạivớicác

mốiquanhệđểtậptrungvàonhũngthứmàhọtinlàhọlàmđược,nghĩalà,làmcáccơngviệccụthể.



NhưngWetchnhắcnhởchúngtarằngnhữngnhàlãnhđạocótầmnhìnhạnhẹpnhưthếkhơngthểhồn

thànhđượcthửtháchđộngviênmọingườitrongdoanhnghiệp.

Cácnhàlãnhđạodoanhnghiệpbắtđầuđánhgiáđúngthựctếvàsứcmạnhcủacảmxúc.Họnhận

rarằngcácnhucầuhiệntạiđòihỏimọingườiphảidồnhếttâmtrícủamìnhvàocơngviệc.Đểnhân

viêncóthểlàmđượcnhữngviệcphithường,họphảikhuyếnkhíchnhânviênsuynghĩvềlâudài,biết

chấpnhậnrủirovàbềnbịvượtquacáctrởngại.Mộttấmséctiềnlươngvàmộtmậtmãcánhânmỗi

nămchỉđơngiảnlàkhơngđủđốivớimọingười.Họcầnđượccơngchúngnhậnbiết,đượccatụngnhư

thầnđồngvàủnghộnồngnhiệtnếuhọcóýđịnhtiếptụccốnghiếnthậtnhiềuchocơngviệc.

Welchchorằnglãnhđạonênđặt“tiêuchuẩncaohơnkhảnăngmàmọingườicóthểlàmđược.

Tiêuchuẩnchoviệchồnthànhcơngviệcmàchúngtasửdụnglà:Hãygiỏinhưnhữngngườigiỏinhất

trênthếgiới.Khơngthểkhácđược,mọingườitìmcáchđạtđượcđiềuđó.Họmơmộng,vươntớivà

tìmkiếm.Bíquyếtởđâykhơngphảilàtrừngphạtngườithấtbại.Nếuhọcótiếnbộ,chúngtanênkhen

thưởng - ngay cả khi họ chưa đạt được mục tiêu. Nhưng nếu không đặt ra tiêu chuẩn đủ cao, bạn sẽ

khơngbaogiờkhámpháraconngườicóthểlàmđượcgì”.Trảiquacácqtrìnhvậnđộngkhơngđem

lạidịchvụkháchhàngvượttrội,cácsảnphẩmmới,haygiúpcắtgiảmchiphícầnthiếtđểduytrìtính

cạnhtranh,tinhthầntậpthểhăngsay,cóđộngcơvàđầycảmxúclànhữngyếutốcầnthiếtđểdoanh

nghiệptồntạivàpháttriển.

CỞIMỞVÀKIỀMCHẾ

LờikhuncủaWelchvàcácnhàlãnhđạokhácvềsựgiaotiếpcởimởhơntrongdoanhnghiệp

làmộtphầnmởrộngcủacuộcvậnđộngtrongxãhộihướngđếnsựcởimởvàchânthật.Cácnhàtâmlý

trịliệuvàcácnhànghiêncứutâmlýgiađìnhđãkhunconngườinênthểhiệntìnhcảmcủamìnhcởi

mởhơnvìđólàchìakhóacủahạnhphúc.Khảnăngcảmnhậncũngquantrọngđốivớiconngườigiống

nhưkhảnăngsuynghĩvàhànhđộng.Việcthểhiệntìnhcảm,thậmchílàsựbựctứcvàcáugiận,cóthể

nângcaokinhnghiệm.Việcdồnnéntìnhcảmbêntrongsẽgâynguyhạiđếnconngườivàcácmốiquan

hệcủahọ.

Cácnhàlãnhđạongàynaymuốncácnhânviêncảmthấyhàilòngvềcơngtyvàquantâmđếncác

sảnphẩmvàkháchhàngcủahọcũngnhưquantâmlẫnnhau.Cácnhómtiếptụccáccuộchànhtrìnhkhai

hoangđểtốngđinhữngràocảndoconngườitạora.Thơngquacáccuộcthileonúivàvượtsơng,các

thành viên trong nhóm có thể tiết lộ bản thân đúng với bản chất con người mình. Các hoạt động tán

thưởngđangngàycàngđượcchấpnhậnởnhiềudoanhnghiệp.

Bảnthânviệcbộclộcảmxúclàviệclàmgiátrịvàcóýnghĩaquantrọng.Mọingườisẽcảmthấy

dễchịuhơnsaukhikểchonhaunghevềnhữngthấtvọngcủamình.Việcnóichuyệnsẽkhơnglàmthay

đổithựctếlànhânviênkinhdoanhđãđểmộtmấtdoanhthu,nhưngnógiúpanhtaduytrìđượcquan

điểmvềcơngviệc.Anhtacũngcảmthấyvuihơnnhiềukhiănmừngmộtđơnhàngcùngvớicácđồng



nghiệpthayvìtậnhưởngmộtmình.

Việcnóivềcáccảmxúcsẽgiúpxâydựngđượcniềmtinvàsựcảmthơnglẫnnhau,làmnềntảng

chonhữngmốiquanhệtíchcựcnơilàmviệc.Mọingườibiếtvềnhaunhưnhữngcánhânriênglẻ,đồng

thờihiểuđượccáckếhoạchvàsuynghĩcủanhau.Việcbộclộtìnhcảmgiúpnhậnbiếtđượccácvấnđề

vàtậptrungtìmcáchgiảiquyết.Mọingườisẽtiếpxúcvớinhauvànhậnbiếtđượcnhữngkhókhăn

tiềmẩncóthểpháhủycácmốiquanhệcủahọ.

Cáclãnhđạođangdựavàocảmgiácvàtrựcgiácđểraquyếtđịnh,khơngchỉdựavàocáckỹ

thuậtphântích.Họphảicócảmnhậnđúngvềquyếtđịnhđósaukhihoặcthậmchíbấtkểcáchphântích

hợplýcủavấnđề.Mộtvịhiệutrưởngtrườngđạihọcnóirằngơngtacảmthấymìnhphảicùngsátcánh

vớiđộicủamìnhkhitấtcảmọingườiđềuđồngý,ngoạitrừbảnthânơng.Tuynhiên,thựctếchothấy,

quyếtđịnhđólntỏrakhơnghiệuquảvìơngtađãkhơngtntheotrựcgiáccủamình.

Cảmgiáclàcửasổchocuộcsốngnộitâmcủaconngười.Bằngcáchchiasẻcảmxúc,mọingười

biếtđếnkinhnghiệmvàsuynghĩcủanhau.Họnhậnracáchbảnthânmìnhhiểuvàphảnứngđốivớicác

sựviệc.Nhữngngườihiểunhausẽcókhảnăngđốnđượccáchngườikhácsẽphảnứngvớicáctình

huống,chỉcầnmộtsựbộclộtìnhcảmnhỏcũngcóthểtiếtlộrấtnhiềuđiềuvềmộtngười.

Tuynhiên,khơngdễmởrộnggiátrịcủacáccảmxúcmởchogiớidoanhnghiệp.Nhiềunhàquản

lýrùngmìnhkhihìnhdungviệcmọingườithẳngthắnbộclộcảmxúccủabảnthân.Họtinrằngsựcởi

mởnhưvậysẽchỉlàmtăngthêmnhữngthứvốndĩđãlộnxộnvàgâychiarẽtạinơilàmviệc.Họcảm

giácrằnghọvànhânviêncóqítkiếnthứcvàthựctiễnđểbộclộcảmxúcmộtcáchtrựctiếpvà

mangtínhxâydựng.

Vấnđềkhơngphảilàlựachọngiữaviệccởimởhaykiềmchếcảmxúc,cũngkhơngphảigiữalý

tríhaytìnhcảm.Lãnhđạovànhânviêncóthểvừarộngmởcảmxúcvừakiềmchếnó.Lãnhđạovà

nhânviênphảikiểmsốtcảmxúccủamìnhmộtcáchlýtrívàhiệuquả.Họphảibiếtlựachọncáchthể

hiệnvàđốimặtvớicảmxúccủamìnhvàcácmụcđíchđểchocáclựachọnkhácnhauđềutrởnênhữu

ích.Bướcđầutiênlàsựthấuhiểuvềcáchconngườipháttriểncảmxúc.

TƯDUYVÀCẢMXÚC

Mộtquanniệmsailầmnhấtthườngthấykhichorằngcảmxúcvàsuynghĩlàhaithứtáchrờivà

khácbiệtnhau.Conngườisuynghĩbằngbộnãovàcảmnhậnbằngcontim.KểtừthờiFreud,cácnhà

tâmlýhọcđãtranhluậnrằngconngườithườnglýtríhóacảmxúccủamình:họnóirằngcácýtưởngvà

suynghĩdẫndắthànhvicủahọ,nhưngthựcracảmxúcvàướcmuốnmớithựcsựdẫnđường.

Suynghĩvàcảmxúckhơngtáchrờinhaumàphảigắnbómậtthiếtvớinhau.Cáchthứcconngười

phântíchvàhiểumộtsựviệcsẽảnhhưởngrấtnhiềuđếncáchphảnứngvàcảmnhậncủahọvềnó.Nếu

tinrằngmộtđồngnghiệpđangnóivớingườikhácvềbệnhtìnhcủahọlàvìanhtalolắngchosứckhỏe

củahọ,thìhọsẽphảnứngtheomộtcách.Nhưngnếutinrằnganhtatungtinđồnđểkhiếnhọtrơngốm



yếu,họsẽphảnứnghồntồnkhác.Cácsựviệcvànhữngngườikháckhơngtrựctiếpgâyratìnhcảm

củachúngta;chínhcáchchúngtanghĩvềngườikhácvàphântíchhànhđộngcủahọmớithựcsựtạora

điềuđó.Bởicóthểthayđổisuynghĩ,nênchúngtacũngcóthểthayđổitìnhcảmcủamình.

Thơngthườngcáccảmxúc,đặcbiệtcảmxúccủangườikhác,dườngnhưchỉxuấthiệnvàcóthể

dễdàngbịgạtbỏnhưnhữngtrảinghiệmphilý,vànếumaymắn,chúngsẽnhanhchóngquađi.“Hẳn

nhânviêncủatơisángnaybướcchântráiracửavàtuầntớianhtasẽchẳngnónggiậnđếnmứcđó”.

Nhưngcảmxúcpháttriểntừcáchconngườinghĩvềnhữnggìmìnhtrảiqua.Mộtkhihiểuđượclýlẽ

đằngsaucáccảmxúc,ngườitasẽhiếmkhixemchúnglàbấthợplývàđiênkhùng.

Sựnổigiậnkhơngđộtnhiênđếnvớiaiđómàpháttriểntừnhữngsuynghĩ(Minhhọa9.1.).Cách

conngườiphântíchmộtsựviệcảnhhưởngrấtnhiềuđếntìnhcảmcủahọđốivớisựviệcđó.Mộtnhân

viênkhibịsếpucầuởlạitrễvàbỏlỡbuổihòanhạccủacontraicóthểtrởtrêngiậndữnếucho

rằngsếphẳncóthểdễdàngdựtínhtrướccơngviệcvàlênkếhoạchkhácđi.Tuynhiên,nhânviênđó

sẽchỉthấyhơiphiềnnếuchorằngcơngviệclàmthêmnàylàcầnthiếtvàkhơngthểđốntrướcđược.

Thựcra,nhânviênđósẽrấtcảmkíchnếucơấyđượcsếpđếnbùbằngthờigiannghỉphépkhicontrai

cơấyốm.

MINHHỌA9.1.Cảmgiácnổigiận

Sựkiện



Suynghĩ



Cảmxúc



Cóchủývà

khơngcólýdo



Nổigiận



chínhđáng

Sựphiềnmuộn

Khơngcóchủý

hoặccólýdo



Phiềnhà



chínhđáng





Mớiđây,chúngtơibắtđầumộtcuộchọpvềxâydựngtinhthầntậpthểbằngcáchucầubanhân

viênnữtrongnhómthảoluậnvềcảmgiáchiệntạicủahọvànhữngđiềuẩnđằngsauchúng.Sarahnói

về những thất bại của cơ ấy, rằng cơ ấy không thể tiến xa hơn trên con đường sự nghiệp. Cuộc sống

ngồicơngviệcrốtcuộccũngtốtđẹp,nhưngcơấylolắngvềtươnglai.Làmcáchnàocơấycóthể

biếncơngviệcnàythànhmộtsựnghiệplâudài?Georgiatiếtlộrằngcơấyđangbậntâmđếncuộchọp

đánhgiácơngviệcsắptới.Cơấycórấtnhiềuvấnđềvàmâuthuẫnvớisếpcủamình.Vớiqnhiềuhy

vọngvàlosợvềkếtquảđánhgiácơngviệc,cơấycảmthấyhồihộp,chờđợingàytrọngđại.Marlene,

nhânviênmới,thìchorằngcơấycảmthấythấtvọngvìcơấyvànhómkhơngcótiếntriểnnàotrongcác

dựánđặcbiệtcủahọ.Cơấykhơngthíchphảicốbậnrộnvớinhữngcơngviệcnhỏnhặtvàkhơngđề



xuấtthựchiệnnhữngdựándàihạnđểtạosựkhácbiệtchodoanhnghiệp.Cơấychánphảidậptắtngọn

lửanhiệttình.Đâycóphảilàcơngviệcgiúpcơấygâytácđộngđếntồndoanhnghiệpkhơng?

Mặc dù thân thiện với nhau, làm việc bên cạnh nhau, và cùng nhóm. Nhưng ba người phụ nữ

khơngchiasẻtìnhcảmvớinhau.SarahvàGeorgiakhơngmuốnlàmngườikhácnảnlòngkhiđánhgiá

thấphọ.VìlàngườimớinênMarlenecảmthấybấttiệnkhithểhiệncácmốibậntâmcủamình,cơấy

khơngmuốnlàmbừa.

Saukhithảoluậnvềcảmxúccủanhauvànhữngđiềuẩnđằngsaunó,họđãnhanhchóngnhậnra

việckhơngtraođổicảmxúcđãgâythấtvọngvàảnhhưởngxấuđếncơngviệccủahọnhưthếnào.Họ

đã cùng nhau tìm kiếm các phương pháp để có thể giúp nhau giải quyết các vấn đề. Họ cho rằng

Georgiađãqthựctếkhihyvọngsẽgiảiquyếtđượcqnhiềumâuthuẫntrongmộtcuộchọpđánh

giácơngviệc,vàđãđềcửcácdiễnđànkhácđểcơấythảoluậnvấnđềvớisếpcủamình.Họcũngxem

xétlạicácnỗlựcchungđểkiểmsốtmâuthuẫnvớisếpmộtcáchcởimởvàhiệuquảhơn.Họkhuyến

khíchMarlenetiếnlênvàđảmnhậnnhiềuviệchơnvìhọcũngmuốntácđộngđếntồndoanhnghiệp.

Việcchiasẻcảmxúcđãdẫnđếnnhữnghànhđộngchunghiệuquả.

TẠOCẢMXÚC

Cảmgiácxuấtpháttừnhữnggìtatrảiquavàcáchtanghĩvềchúng.Mặcdùcóvẻnhưđóchỉlà

mộtbướcduynhất,nhữngviệcpháttriểncảmxúctrởnênphứctạphơnnhiềuvàcóthểđượcmơtảnhư

mộtqtrìnhgồmnămbước:

1.Mọingườithuthậpthơngtinvềnhữnggìđangdiễnrathơngquacácgiácquancủamình.Họ

thấy,nghe,sờmó,nếmvàngửiđểxácđịnhdiễugìđangdiễnrabênngồi.Thơngtinnàymơtảnhững

gìcóvẻnhưsắpxảyra,nhưnglạikhơngđưaraýnghĩagì.Họthấysếpkhéphờmắtnhưnglạikhơng

thểlýgiảiđượcđiềuđó.

2.Mọingườidiễngiảithơngtinđểxácđịnhýnghĩacủanó.Sựdiễngiảinàydiễnrabêntrong;

cácsựviệcvàconngườibênngồikhơngthểquyếtđịnhđượccáchhọdiễngiảichúng.Họtinrằng

hànhđộngkhépmimangýnghĩalàsếpbuồnvàcơđơn,haycơấycảmthấybựcbộivànổigiận.Chính

họlàngườiquyếtđịnhýnghĩacủasựviệcđódựatrênthơngtin,cácýkiếnvàgiảđịnhcủariêngmình.

3. Mọi người có phản ứng bên trong dựa trên sự diễn giải này. Khi thấy sếp đi lại quanh văn

phòngmàkhơngcười,họsẽhiểuđiềuđócónghĩalàcơtađangđắmchìmtrongsuynghĩvềcáchđểbộ

phậnđócóphảnứngtốtnhấtvớiquyếtđịnhcắtgiảmngânsáchmớiđượctổnggiámđốcđưara.Hoặc

họcóthểkếtluậnrằngcóthểdocơấychorằngnhânviêncủamìnhkhơngđủquantrọngvàcógiátrị

đểlưutâmđến,hoặcrằngcơtađangtứcvềcáchxửlývấnđềmáybơmbịhư.Cáchdiễngiảivềhành

vicủasếpsẽảnhhưởngđếnphảnứngbêntrongcủamọingười;họcóthểvuimừngkhinghĩcơtasẵn

sàngđươngđầuvớivấnđềngânsách,vànảnlòngkhichorằngcơtakhơngquantâmhoặclấylàmtức

giậnrằngcơtakhơngthảoluậnvấnđềmáybơmđểhiểuđượcvaitròcủahọtrongtìnhhuốngnày.



4.Họquyếtđịnhbộclộcảmxúccủamìnhrangồi.Cảmxúctạoranănglượngvàtìmcáchthốt

rangồi.Họđềxuấtcáckếhoạchhànhđộngvàcácmụctiêutứcthìđểbộclộcảmxúc.Sựbiếtơnđối

vớisếpkhiếnmọingườithấymuốnmỉmcườivàkhuyếnkhíchcơấy,cảmgiácbịxemthườngsẽkhiến

họ than phiền với đồng nghiệp về vị sếp kiêu căng của mình, và sự tức giận khiến họ muốn đi uống

rượuhaytậncáchqnđicơngviệcvàvịsếpđó.

5.Mọingườithểhiệncảmxúccủamình.Họmỉmcườivàcườito,caucóvànhănnhó,tángẫuvà

phànnàn.Họkiếmsếpđểnóichuyện,hoặclàmviệcchămchỉđểtránhmặtcơta.Họcảmthấysung

sướngkhihồnthànhnhiệmvụmớihaytựbảovệđượcbảnthânmình.Họủrũvàtìmkiếmcáccơhội

nghềnghiệpkháctrongcácmẩuquảngcáotuyểnngười.

Marlenethấyđồngnghiệpcủamìnhtránhtròchuyệnvàgiaotiếpbằngmắtvànghehọcàunhàu.

Dựavàothơngtinnày,cơấykếtluậnrằnghọđangtứcgiậnvàkhơngmuốnlàmviệcvớicácdựánđặc

biệthoặckhơngmuốntraođổivềcảmnghĩcủahọ.Cơấycảmthấynảnchívàbịcảntrở.Cơấyquyết

địnhthểhiệncảmnghĩcủamìnhbằngcáchkhơnglàmphiềnđếnđồngnghiệp.Cơấytựlàmchomình

bậnrộnbằngcáchtìmđếnnhữngcơngviệcnhỏnhặt.Thấycơấybậnrộn,SarahvàGeorgialạicho

rằngcơấyổnvàrằnghọkhơngnênquấyrầyvàlơikéocơấyvàonhữngcảmgiácchánnảncủahọ.Kết

quảlàhọcànghiểulầmvàcơngviệccàngkhơnghiệuquả.

BỘCLỘCẢMXÚC

Cảmxúccầnphảiđượcthểhiện.Việccốchegiấuvàgiữchúngtronglònglàmộtcơngviệckhó

khănvàrấtkhóthựchiệnmộtcáchtrọnvẹn.Sựkìmnénsẽkhiếnmọingườikếtluậnrằngngườiđó

khơngcótínhđộclập,khơngthểảnhhưởngđếnvậnmệnhcủamìnhvàlàmhaomònsứckhỏethểchất.

Cáccảmxúcđượcchiasẻmạnhmẽbằngngữđiệu,nétmặtvàchuyểnđộngcủacơthể.Hànhđộngtránh

mặtaiđósẽtruyềnđirấtnhiềuýnghĩa.Việccốgắngchegiấucảmxúchiểnnhiênsẽgâyrarấtnhiều

suydiễn.SarahvàGeorgiakhơngmuốnthểhiệnsựchánnản,nhưngMarlenetựrútrakếtluậnvềcảm

nghĩcủahọvànhữngđiềuẩnsauđó.Vấnđềkhơngphảilàcónênthểhiệntìnhcảmrahaykhơng,màlà

thểhiệnnónhưthếnào.

Mọingườicónhiềucáchđểthểhiệncảmxúc.Cácmốiquanhệảnhhưởngrấtnhiềuđếnviệc

chiasẻcảmxúc.Thựcra,mọingườinhậnthấydễkiểmsốtnhữngđiềuhọlàmhơnsovớikiểmsốt

cáchhọnghĩvềcáctìnhhuốngcảmxúc.Trongmộtnghiêncứuvềsựnổigiận,ngườitapháthiệnthấy

conngườicóxuhướngchửinhưtátnướchoặctrừngphạt,nhưngcũngnóichuyệnvớingườiđómột

cáchkhơngthùđịch,nóivớingườikhácđểhiểuvềquanđiểmcủahọ,bànluận,tungtinđểtrảthùvà

trút sự bực dọc vào người khác. Con người tuyệt nhiên khơng được lập trình sẵn theo một cách để

đươngđầuvớisựbựcdọcvànhữngcảmxúckhác;họcónhiềulựachọn.

Làmcáchnàomọingườicóthểthểhiệncảmxúcmộtcáchtrựctiếpvàcởimở?Làmcáchnàohọ

cóthểbàytỏcảmxúccủamìnhtheocáchcóthểkhiếnngườikhácbộclộcảmxúccủahọ?Việctạora



cácmốiquanhệhợptác,nơimọingườiđánhgiácaokhảnăngcủanhau,lànềntảngđểbộclộcảmxúc

mộtcáchtíchcực.Khithấymìnhởcùngphevớinhauvàđượctơntrọng,mọingườisẽtinrằnghọcó

thểchiasẻnhữngedè,nghingờcũngnhưniềmvuicủamình.Cáckỹnănggiaotiếpcủaviệcthểhiện

sựcảmthơngvàquantâmđếnquanđiểmcủanhaucũngchínhlànềntảngđểbộclộcảmxúcmộtcách

khéoléo.

Cáckỹnănggiaotiếp

Mộtkỹnăngcơbản,nhưnghaybịlãngqn,làxácđịnhcảmxúcđólàcủachínhbạn.Hãysử

dụngcáchnóinhânxưngnhư“Tơi”,“chínhtơi”,hay“củatơi”đểthểhiệnrằngbạnsởhữuvàcótrách

nhiệmđốivớicảmxúcđó.Bạnthểhiệnđượcbảnthânhìnhđangcảmthấyvuivẻ,tứcgiậnhaycơđơn.

Nhữngcáchnóinhânxưngchothấyrằngbạnđãdiễngiảiđượccáchànhvigâyracảmxúccủabạn.

Việcxácđịnhcảmgiáctheocáchnàysẽtruyềnđạtmộtcáchrõràngvàtránhđổlỗichongườikhácvề

nhữngcảmxúcchomình.

Cảmgiáccầnphảiđượcxácđịnh,thườngbằngcáchđơngiảnlàgọitênnó.“Tơicảmthấybịbẽ

mặt”.“Tơicảmthấytựhàovềthànhtíchcủamình”.“Tơicảmthấybốirối”.Ngườitacóvơvàncách

xácđịnhcảmxúcthơngquahìnhthứcdiễnđạtbằngngơntừ.“Tơicảmthấyvuinhưnắnghạngặpmưa”.

“Tơicảmthấynhưmộtngàyuám”.

Ngườitadùngcáccâumơtả:“Tơicảmthấygiốngnhưđượctiêmmộtmũiadrenalin”.“Tơicảm

thấygiốngnhưbịđấmvàobụng”.Ngườitacũngxácđịnhcảmgiácnàokhiếnhọmuốnlàmnhưvậy.

“Tơitứcgiậnđếnmứccóthểhétlênđược”.“Tơicảmthấymuốnơmbạnthậtchặt”.Việcthừanhận,gọi

tênvàmơtảcáccảmgiáclàkỹnăngcơbảnđểthểhiệncảmxúc.

Giaotiếpphingơnngữ

Dángđiệu,ngơnngữcơthể,biểuhiệnnétmặt,căngthẳng,giaotiếpbằngmắt,cửđộngtayvàcơ

thể,vàcácđiệubộ,ngữđiệutốcđộvàkhoảngdừngtronglờinói,khoảngcáchkhơnggianvàtiếpxúc,

tấtcảđềuthểhiệnsựgiaotiếp.RalphWaldoEmersonđãviết,“Khiđơimắtnóilênmộtđiềunhưng

giọngnóilạithểhiệnđiềukhác,mộtngườithựctếsẽdựavàongơnngữcủađơimắt”.Việcsếpgạtbỏ

đềxuấtsẽkhiếnchongườichuẩnbịnótứcgiận.Sựvắngmặtcủamộtnhânviêntrongbữatiệccủa

cơngtysẽkhiếnchođồngnghiệpcủaanhtabốirối.Nhưnghìnhthứcgiaotiếpphingơnngữcóthểsẽ

đượclýgiảitheonhiềucáchrấttráingượcnhau.

Ngườitathườngnóivàtinrằng“hànhđộngthểhiệnnhiềuhơnlờinói”.Ngườitaướctínhhơn

65%ýnghĩaxãhộicủamộtthơngđiệpđượcgiaotiếpthơngquacácgợiýphingơnngữvàkhơngq

35%đượcthểhiệnbằnglời.Sựnhănnhócheđimộtlờixinlỗi.Việcthểhiệnsựgiậndữkèmtheonụ

cườisẽgâybốirốivàlàmgiảmđicảmxúc.Hìnhthứcgiaotiếpphingơnngữlàchìakhóađểthểhiện

cảmxúcmộtcáchđầyđủvàchínhxác.

Cácgợiýphingơnngữrấtmạnhmẽnhưngkhơngrõràngvàmơhồ.Nụcườithườngthểhiệnsự



chấpthuận,quantâmvàuthíchđốivớingườikhác,nhưngnódườngnhưcũngcóthểlàsựtựmãn,

khinhmiệtvàkhơngtơntrọng.Giaotiếptrựctiếpbằngmắtthườngđượccholàsựquantâmhaycam

kếtđốivớiaiđó,nhưngcóthểđượchiểulàcáchápđảovàlàmchoaiđóbốirối.

Cáccánhân,cácnhómxãhộivàcácnềnvănhóacócácquytắckhácnhauvềcáchsửdụnggiao

tiếpphingơnngữ.Khoảngcáchxãhộiởmộtsốnềnvănhóalàbiểuhiệncủasựtơntrọng;ởmộtsốnền

vănhóakháclạilàsựhiếuchiếnhaysợhãihoặctháiđộcáchbiệt.Ởmộtsốnhóm,việcchạmvào

nhaulàdấuhiệucủasựấmáp,nhưngởcácnhómkhác,đólạilàsựápđặtquyềnlực(powerplay).

Hànhđộngcụpmắtcóthểthểhiệnsựtơnkínhnhưngđốivớingườikhácđólàsựthờơ.

Cónhiềucáchđểthểhiệncảmxúcmàkhơngcầndùnglờinói.Cóthểbiểuhiệnniềmhạnhphúc

bằngcáchlahét,nhảylên,khóclócvàbiểuhiệnrạngrỡ.Sựtứcgiậncóthểđượcthểhiệnbằngcáchla

hét,nhảylênnhảyxuống,khóclóc,imlặng,đòihỏivàquắcmắtlên.

Sứcmạnhcủacácthơngđiệpphingơnngữphảiđượctruyềnđiđểhỗtrợchoviệcbộclộcảm

xúctrựctiếpbằnglời.Nguntắcchínhlàlàmchocácthơngđiệpphingơnngữtrởnênthốngnhấtvới

cácthơngđiệpngơnngữ.Từngữsẽđượcdùngđểlàmrõvàthểhiệncáccảmxúc.Mộtnhàlãnhđạo

mỉmcườikhinóivớimộtnhânviênrằngơngtathíchcơngviệccủacơấy.Mộtnhânviênnghiêmmặt

vàđứngthẳngkhibiểuhiệnsựtứcgiậndobịxúcphạm.

Bàytỏ

Việccơngkhaivàtrựctiếpthểhiệnsựtứcgiậnđốivớimộtngườisếpqtquắt,thểhiệntình

cảmđốivớikháchhàngmới,thểhiệnsựquantâmđốivớimộtđồngnghiệpđanglolắng,haysựphiền

muộnđốivớimộtnhânviênbịáplực,cóthểkhơngphảilàhànhđộngkhơnngoanhaythựctế.Ngaycả

khicóthểbộclộtrựctiếp,chúngtacũngnênbộclộcảmxúc,đặcbiệtlàsựtứcgiận,mộtcáchgián

tiếpđểchúngkhơngđiqmức.

Dướiđâylàcácphươngphápgiảitỏacảmxúc:

-Tậpthểdục:Nhữnghoạtđộngmạnhmẽvànăngđộngnhưchạy,bơilội,nhữngmơnthểthao

dùngvợtvàđibộnhanhđềucóích.Lahét,gàothét,khóclóc,némcácđồvậtvàđấmvàogốigiúpgiải

phóngnănglượng.

-Nóichuyệnvớingườikhác:Conngườidànhrấtnhiềuthờigianđểtâmsự,phànnàn,vàngồilê

đơimách.Khingườikháclắngnghe,vídụnhưnóichuyện,sẽgiúpgiảmbớtsứcmạnhcủacảmxúc.

-Thayđổitrạngtháisuynghĩ.Saukhichorằngmìnhkhơngmuốncảmnhậnqmạnhmẽ,hãy

tìmcáchnhìnnhậnsựthấtbạiđólàthứbạncóthểchịuđược.Đừngcốgiữsuynghĩrằngngườikhác

nêncưxửcơngbằngvàđúngmứchơn.Nêntậptrungthưgiãnthayvìtìmcáchtrảthù.

Đơikhilãnhđạovànhânviênphảitựkiềmchếnhữngphiềnmuộnvàtứcgiậncủamình.Họcó

thểkếtluậnrằngviệcbộclộcảmxúctrựctiếplàkhơngkhơnngoanvàcóthểkhơngcócáchhợplýđể



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chuong 9. CAM XUC VA SU THE HIEN CAM XUC

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×
x