Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Do đó, quán triệt tính biện chứng của tiêu chuẩn thực tiễn, trong đó tính thực tiễn phải trở thành nguyên tắc cơ bản trong hoạt động nhận thức và hoạt động DH, chỉ đạo thực tiễn quá trình DH về mục đích, hình thức tổ chức và PPDH, PP kiểm tra, đánh giá để

Do đó, quán triệt tính biện chứng của tiêu chuẩn thực tiễn, trong đó tính thực tiễn phải trở thành nguyên tắc cơ bản trong hoạt động nhận thức và hoạt động DH, chỉ đạo thực tiễn quá trình DH về mục đích, hình thức tổ chức và PPDH, PP kiểm tra, đánh giá để

Tải bản đầy đủ - 0trang

Tích cực là nét quan trọng của nhân cách, là một đức

tính quý báu của con người. Theo Kharlamốp “Tính tích cực

là trạng thái hoạt động của chủ thể, nghĩa là người hành

động. Vậy tích cực nhận thức là trạng thái hoạt động của

người học, đặc trưng bởi khát vọng học tập cố gắng trí tuệ và

nghị lực cao trong q trình nắm vững kiến thức”.

Tích cực trong học tập nghĩa là hồn thành một cách

chủ động, tự giác, có nghị lực, có hướng đích rõ rệt, có sáng

kiến và đầy hào hứng những hành động trí óc và chân tay

nhằm nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỷ xảo, vận dụng chúng

vào trong quá trình học tập và thực tiễn.

Quá trình DH mơn Chính trị bao gồm hai hoạt động

dạy và học. Tính tích cực của q trình DH này khơng chỉ

liên quan đến những hoạt động tích cực của GV mà còn liên

quan đến sự cố gắng của mỗi SV. Tính tích cực của SV phụ

thuộc rất nhiều vào tính tích cực của PPDH của GV. Việc DH

chỉ có hiệu quả và chất lượng cao khi có sự cộng tác chặt

chẽ, hợp lý giữa GV và SV trong đó người GV giữ vai trò chủ

đạo, SV giữ vai trò tích cực, tự lực làm sao để q trình DH

là sự hoạt động tương đồng và phối hợp của GV và SV cả về

mặt trí tuệ lẫn thực hành một cách mãnh liệt và lôi cuốn.



Trong tác phẩm Hướng dẫn đào tạo GV Đức. Tác giả

A.Đixtervec đã viết: “Không thể ban cho hoặc truyền đạt đến

bất kỳ một người học nào sự phát triển và giáo dục. Bất cứ ai

muốn được phát triển và giáo dục cũng phải phấn đấu bằng

sự hoạt động của bản thân mình. Anh ta chỉ có thể nhận được

từ bên ngồi sự kích thích mà thơi… Vì thế sự hoạt động tự

lực là phương tiện và đồng thời là kết quả của sự giáo dục”.

- Nguyên tắc hệ thống, nhất quán và lôgic trong dạy

học mơn Chính trị

Các mơn học được giảng dạy trong nhà trường luôn là

những môn khoa học được xây dựng bởi hệ thống các kiến

thức mang tính khoa học, lơgic cao. Vì vậy, việc phải đảm

bảo tính hệ thống, nhất qn và lơgic là một ngun tắc cơ

bản, một đòi hỏi nghiêm ngặt trong mọi quá trình DH. Việc

đảm bảo nguyên tắc trong DH mơn Chính trị này cho phép

đảm bảo được tính khoa học trong nội dung mơn học. Hơn

nữa, u cầu mỗi GV DH mơn Chính trị phải đảm bảo tính hệ

thống, nhất qn trong nội dung chương trình cũng như nội

dung kiến thức môn học là định hướng cơ bản cho việc thực

hiện nội dung DH cũng như là cơ sở cho việc quản lý, đánh

giá chuyên môn của các cấp quản lý…



Mơn Chính trị được giảng dạy tại các trường cao đẳng

nghề là một hệ thống kiến thức khoa học đồ sộ về chủ nghĩa

Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng

Cộng sản Việt Nam… Hệ thống kiến thức đó được xây dựng

dựa trên PP luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, lý giải

các quy luật và các mối quan hệ một cách nhất quán theo một

hệ thống kiến thức lôgic chặt chẽ.

DH mơn Chính trị tại các trường cao đẳng nghề theo

ngun tắc trên xuất phát từ đặc điểm cấu trúc của nội dung

mơn học đồng thời còn xuất phát từ PP nghiên cứu, PP trình

bày khoa học của mơn học.

- Ngun tắc hiệu quả và vừa sức trong dạy học mơn

Chính trị



DH là một q trình trong đó chủ yếu là sự chuyển giao

những tri thức của môn học đến với SV thông qua sự giảng

giải, hướng dẫn nghiên cứu, TL của GV. Q trình chuyển

giao này chỉ thực sự có hiệu quả khi GV đảm bảo được việc

cung cấp những thơng tin một cách dễ hiểu nhất, phù hợp với

trình độ nhận thức của SV. Theo quan điểm của lý luận DH

hiện đại, DH hiệu quả và vừa sức có nghĩa là những yêu cầu,

nhiệm vụ học tập được đặt ra phải phù hợp với đối tượng, sao

cho SV có thể hoàn thành được với sự nổ lực cao nhất về trí

tuệ và thể lực của bản thân người học.

Tính hiệu quả và vừa sức trong DH mơn Chính trị có tác

dụng thúc đẩy SV tin vào khả năng của bản thân và đạt kết

quả tốt trong việc lĩnh hội những kiến thức đã được truyền

thụ. Tuy nhiên, nếu DH những vấn đề quá đơn giản hoặc quá

trừu tượng, phức tạp, khó hiểu sẽ kìm hãm sự hứng thú học

tập của HSSV.

-MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY ƯU THẾ

CỦA PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHĨM TRONG DẠY

HỌC MƠN CHÍNH TRỊ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ

PHÚ YÊN



- Chuẩn bị bài giảng sử dụng PPTLN trong dạy học

mơn Chính trị

- Xác định mục tiêu bài giảng, mục đích thiết kế bài

giảng sử dụng PPTLN trong dạy học mơn Chính trị

Đối với mỗi phần nội dung kiến thức trong chương trình

mơn học đều có mục tiêu về kiến thức, kỹ năng, thái độ cụ

thể. GV muốn tổ chức thảo luận hiệu quả cần căn cứ vào từng

phần nội dung kiến thức và mục tiêu cụ thể của mỗi phần đó

để xây dựng kế hoạch, dự kiến các bài sẽ sử dụng PPTLN và

các chủ đề tương ứng. Mỗi một bài trong chương trình mơn

học bao hàm những vấn đề khác nhau, đó là nội dung về khái

niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật, đường lối, sách lược của

Đảng… với những mục tiêu, yêu cầu riêng. GV cần dựa vào

đó để thiết kế hoạt động và giao nhiệm vụ nghiên cứu, nhiệm

vụ thảo luận phù hợp cho SV.

Dạy học mơn Chính trị có sự liên hệ giữa các nội dung

kiến thức với nhau, quá trình nhận thức phải đi từ thấp đến

cao, từ những vấn đề lý luận đến thực tiễn mới có thể hiểu

nắm được vấn đề. Ví dụ, ở phần nội dung kiến thức về khái

niệm, phạm trù của phép biện chứng duy vật (Bài 2) GV cần



giảng giải để SV nắm được bản chất vấn đề sau đó mới tiến

hành thảo luận nhằm giúp SV dễ hình dung, khắc sâu kiến

thức. Với các nội dung kiến thức về nguyên lý, quy luật cơ

bản của phép biện chứng duy vật (Bài 2), bao gồm hai nguyên

lý và ba quy luật cơ bản phản ánh quy luật vận động và phát

triển phổ biến của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách

quan, vì vậy, đòi hỏi GV có nhiệm vụ định hướng, điều khiển

SV tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề từ trừu tượng đến cụ thể, từ

khái niệm đến nội dung, và nhất là giúp SV hình thành khả

năng phát hiện, phân tích mối quan hệ giữa chúng và ý nghĩa

đối về lý luận và thực tiễn.

Từ mục tiêu cụ thể của các chương, mục nội dung kiến

thức, GV vận dụng PPTLN phù hợp, khi nào kết hợp với

thuyết trình, khi nào kết hợp với dạy học tình huống, giao

nhiệm vụ đọc tài liệu cho SV trước khi thảo luận.*

- Xây dựng vấn đề thảo luận.

Đây là bước quan trọng trong việc tổ chức TLN. Trong

một bài học có nhiều nội dung, mỗi nội dung có nhiều vấn

đề/chủ đề. GV trước hết phải biết chia nhỏ các nội dung cơ

bản thành nhiều vấn đề TLN hoặc nhiều nhiệm vụ học tập cần



thảo luận và phân bổ một cách hợp lý qua mỗi buổi học, thậm

chí từng giờ học. Các vấn đề/chủ đề thảo luận cần phong phú,

tường minh. Chủ đề thảo luận phải chứa đựng mâu thuẫn về

lý luận hoặc có tính thực tiễn, thời sự giúp làm sáng tỏ phần

nội dung lý thuyết.

Hiện nay, chúng ta có thể dễ dàng tiếp cận và cập nhật

được các thông tin về đời sống, văn hóa, chính trị…từ nhiều

nguồn khác nhau, GV có thể dựa vào đó để xây dựng hệ thống

vấn đề cho SV thảo luận, so sánh và phân tích. Đó có thể là

các tình huống thực tiễn gắn liền với đời sống sinh hoạt, học

tập, làm việc của SV. Vì vậy, GV nên tăng cường các vấn đề

gợi mở cho SV tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau, chứ

khơng bó hẹp về đánh giá kiến thức, kích thích khả năng đánh

giá, bình luận và sáng tạo trong xử lí vấn đề cho SV.

Những cuộc thảo luận đạt được hiệu quả cao là dựa vào

các câu hỏi có tính suy luận logic. GV đặt cần câu hỏi để gợi

ý và kiểm tra nhận thức, bổ sung kiến thức của SV, ngược lại

GV cũng khuyến khích học viên đặt câu hỏi để nghiên cứu,

tìm hiểu và đi đến khái quát vấn đề thảo luận. Các câu hỏi

thường được thiết kế theo trình tự hợp lý từ thấp đến cao, từ

cơ bản đến gợi mở kích thích sự sáng tạo và nghiên cứu của



học viên. Các câu hỏi thường đi từ mức độ: biết – hiểu – vận

dụng và theo các tiêu chí sau: Ngắn gọn, dễ hiểu, có trọng

tâm, liên quan đến nội dung thảo luận, kích thích tư duy sáng

tạo và huy động kiến thức, kinh nghiệm mà SV đã tích lũy.

. Vấn đề lựa chọn TLN phải đáp ứng những yêu cầu sau

đây:

Chủ đề TLN phải phù hợp với mục tiêu học tập đang

phải thực hiện trong bài học đó.

Điều kiện phải có là HSSV phải được cung cấp tài liệu

và hướng dẫn đọc tài liệu từ trước.

Khi đặt vấn đề để SV tiến hành TLN, GV cần phải tự

đánh giá xem liệu vấn đề mình đặt ra có thể dạy bằng PPTLN

hay khơng? Có tiềm năng xảy ra tranh luận hay khơng? Có đủ

cơ sở để đi đến thống nhất hay khơng? Có mang lại hào hứng

và lợi ích hay khơng? Nếu tất cả đều có câu trả lời là có thì có

thể đưa vấn đề đó ra để tổ chức TLN.

Có chủ đề có thể TL ngay ở lớp, có chủ đề GV phải yêu

cầu HSSV chuẩn bị trước ở nhà để vấn đề TL sẽ được mở

rộng và đi vào chiều sâu hơn.



Chủ đề TLN nên tập trung vào vấn đề chính của bài học.

Chủ đề TLN cũng có thể bắt đầu từ các luận điểm, các tình

huống, câu chuyện nhưng thường được cụ thể hóa qua các câu

hỏi chủ chốt. Việc lựa chọn và diễn đạt vấn đề còn phải phù

hợp khả năng nhận thức của HSSV, khơng q đơn giản

nhưng cũng khơng nên q khó đối với HSSV.

Tốt nhất nên lựa chọn được vấn đề TLN hấp dẫn, dễ chia

sẻ, dễ huy động được nhiều ý kiến khác nhau, có tính chất

kích thích tính tích cực chủ động làm việc của HSSV. Lưu ý,

câu hỏi TL nên là câu hỏi mở, không bao giờ là một câu hỏi

đóng.

- Chuẩn bị bài giảng cho TLN

Nghiên cứu đối tượng thảo luận: việc phân tích các đặc

điểm về người học giúp GV xác định những vấn đề sau: Xác

định trình độ, khả năng tư duy của người học; Đặc điểm tâm

sinh lý của người học; Lựa chọn phương pháp thảo luận; Lựa

chọn nội dung thảo luận.

Xác định mục tiêu thảo luận: GV cần phải xác định

mục tiêu rõ ràng vì mục tiêu định hướng cho nội dung chun

mơn và chi phối PPDH, cách thức tổ chức giờ học. Vì thế, xây



dựng mục tiêu thảo luận cần căn cứ vào nội dung sau: Mục

tiêu và nội dung của môn học; trình độ của người học (phù

hợp, vừa sức).

Phạm vi kiến thức TLN: là yếu tố quan trọng nhất để

đảm bảo buổi thảo luận đạt hiệu quả là việc lựa chọn chủ đề

hay nội dung. Bất cứ nội dung nào GV cũng nên thiết kế cho

hữu ích và phù hợp với đối tượng thảo luận. Vì vậy, khi chọn

nội dung thảo luận GV cần lưu ý những vấn đề sau: Nội dung

gợi ra sự tranh luận, mang tính thời sự; Bám sát mục tiêu bài

giảng, chuyên ngành và mục tiêu đào tạo;

Xác định thời gian thảo luận: GV cần phân bố thời

gian hợp lý căn cứ vào nội dung thảo luận, đối tượng học và

mục tiêu thảo luận. Ngoài ra, khi phân bố thời gian thảo luận

GV cần cân nhắc thời lượng vừa đủ cho: Thời gian đặt những

câu hỏi; Thời gian tìm hiểu và thống nhất ý kiến; Thời gian

thuyết trình; Thời gian thơng tin phản hồi; Thời gian tổng kết

và thống nhất thông tin.

- Tổ chức dạy học sử dụng PPTLN trong dạy học

mơn Chính trị tại Trường Cao đẳng Nghề Phú Yên

- Kỹ thuật chia nhóm thảo luận



Việc phân chia và làm việc nhóm thảo luận chủ yếu dựa

trên nội dung bài học và đối tượng người học. Việc dạy học

mơn Chính trị thường diễn ra ở các lớp đơng SV, vì vậy, có

thể linh hoạt chia nhóm tùy thuộc vào phạm vi nghiên cứu và

điều kiện phương tiện lớp học. Có thể chia nhóm như sau:

Nhóm 2-3 sinh viên ngồi cùng bàn trao đổi, thảo luận

những nhiệm vụ trong thời gian ngắn

Kết hợp các nhóm ở các dãy bàn liền kề nhau lại thành

nhóm lớn 7 – 10 SV

Nhóm “bể cá”: một nhóm thảo luận, nhóm còn lại quan

sát lắng nghe và phản hồi

Nhóm “luân phiên”: Chia sinh viên bằng số vấn đề thảo

luận trong nội dung bài học, và thảo luận theo thứ tự của

nhóm tương ứng với thứ tự vấn đề thảo luận, sau đó GV mời

cả lớp thảo luận chung và tổng kết.

Theo nhiều nghiên cứu khoa học nhận định môi trường

học tập ảnh hưởng đến tâm tư, tình cảm, thái độ và hành vi,

động cơ học tập của sinh viên. Vì vậy, khi tiến hành thảo luận

GV cần chủ động tạo bầu không khí thoải mái bằng cách tiến



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Do đó, quán triệt tính biện chứng của tiêu chuẩn thực tiễn, trong đó tính thực tiễn phải trở thành nguyên tắc cơ bản trong hoạt động nhận thức và hoạt động DH, chỉ đạo thực tiễn quá trình DH về mục đích, hình thức tổ chức và PPDH, PP kiểm tra, đánh giá để

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×