Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Tải bản đầy đủ - 0trang

Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

Năm 1871, E.B.TyLor đưa ra định nghĩa “văn hóa hay văn minh ,theo

nghĩa rộng về dân tộc học, nói chung gồm tri thức ,tín ngưỡng,nghệ thuật,đạo

đức,luật pháp,tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người

chiếm lĩnh với tư cách là một thành viên của xã hội”.

Hồ Chí Minh cho rằng “vì lẽ sinmh tồn cũng như mục đích của cuộc

sống,lồi người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ,chữ viết ,đạo dức pháp

luật ,tôn giáo,văn học nghệ thuật những công cụ sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn

ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là

văn hóa”.

• Phát triển là gì?

Phát triển là khuynh hướng vận động đã xác địnhvề hướng của sự vật: từ

thâp đi lên cao.từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn...nhưng nếu hiểu sự vận

động và phát triển một cách biện chứng tồn diện,sâu sắc thì trong sự tự thân

vận động phát triển đã bao hàm sự vận động thụt lùi,đi xuống với nghĩa là tiền

đề,cho sự vận động đi lên hồn thiện.

Hay nói cách khác: phát triển là sự thay đổi hướng tới con người ,hướng tới xã

hội , “tạo ra những đặc tính đặc trưng của xã hội và cá nhân”. Phát triển hướng

tới sự công bằng “không phải sẽ tạo nên sự cách biệt” gắn với sự tiến bộ xã

hội.

Phát triển phải phù hợp với đặc điểm ,trình đọ phát triển của mỗi cộng đồng.

Nó mang tính đa dạng nhân văn, nhân bản. Phát triển gắn với vai trò của văn

hóa “sẽ được khởi đầu và truyền bá bởi văn hóa”.

b) Văn hóa là động lực phát triển kinh tế

Tại sao nói văn hoá là động lực của sự phát triển? Trước hết phải dựa vào

chức năng của văn hoá: Chức năng nhận thức (tính hiểu biết); chức năng điều

tiết (điều chỉnh) mối quan hệ xã hội và chức năng động lực.

Nói văn hố là động lực của sự phát triển phải nói đến vai trò của văn hố

trong sự phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội: Phát triển phải mang tính đồng

bộ, hệ thống biểu hiện bằng chất lượng sống. Phải phát triển hài hòa giữa kinh

2

Lo Văn Dương



Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

tế và văn hố, giữa GDP và HDI .Trong đó, nguồn lực con người có vai trò

quyết định, đây là chìa khố của mọi chìa khố. Con người tổ chức sản xuất,

quản lý sản xuất tạo ra sản phẩm xã hội. Vì vậy cùng với quá trình phát triển

phải hiện đại hố dân tộc, trước hết cần phải hiện đại hoá nguồn lực con người.

Đầu tư vào giáo dục đào tạo phải được coi là đầu tư cơ bản để đi tắt đón đầu

trong q trình phát riển. Con người phải được phát triển toàn diện về trí lực và

thể lực, tư tưởng, lý tưởng, đạo đức, lối sống, đủ điều kiện để bước vào thời đại

CNH - HĐH. Văn hoá phải làm bà đỡ để cho sự ra đời của nền kinh tế tiên tiến

văn minh thơng qua việc hồn thành hệ thống pháp lý và đạo lý xã hội, chống

lại những tiêu cực phản giá trị, phản văn hoá do nền kinh tế thị trường dã man

tạo ra. Trong việc phát triển nguồn lực khoa học cơng nghệ, khơng chỉ là q

trình phát triển KHKT cơng nghệ mà cái chính là q trình chuyển đổi tư duy

của cả một cộng đồng dân tộc, nâng cao tầm văn hố và trình độ văn hố của

dân tộc, là quá trình làm thay đổi lối sống, nếp sống của xã hội cho phù hợp

với sự phát triển của thời đại cơng nghiệp.

VD: Ta nhập máy móc tốt nhưng không biết sử dụng, hoặc ngược lại, biết

sử dụng nhưng lại khơng có máy móc.

Nguồn lực nội sinh của sự phát triển của một dân tộc thấm sâu trong văn

hóa . sự phát triển của một dân tộc phải vươn tới những cái mới ,tiếp nhận cái

mới ,tạo ra cái mới nhưng không tách khỏi cội nguồn của dân tộc ó chính là

văn hóa.

Động lực của sự phát triển kinh tế một phần quan trọng nằm trong những

giá trị văn hóa đang được phát huy (hàm lượng văn hóa trong các lĩnh vực của

đời sống con người càng cao bao nhiêu khả năng phát triển kinh tế xã hội càng

hiện thực và bền vững bấy nhiêu).trong nền kinh tế thị trường một mặt văn hóa

dựa vào tiểu chuẩn của cái đúng ,cái đẹp cái tốt để hướng dẫn và thúc đẩy lao

động phát huy sáng kiến, cải tiến kĩ thuật ,nâng cao tay nghề ...Mặt khác,văn

3

Lo Văn Dương



Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

hóa sử dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống của đạo lí dân tộc để hạn

chế xu hướng sùng bái lợi ích vật chất,sùng bái tiền tệ ,chạy theo lợi nhuận mà

đánh mất giá trị của một con người.

Nền văn hóa việt nam đương đại với những giá trị mới sẽ là tiền đề đưa

nước ta hội nhập ngày càng sâu hơn,toàn diện hơn vào nền kinh tế thế giới.

Trong vấn đề bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững thì văn hóa giúp hạn

chế lối sống chạy theo ham muốn quá mức của “xã hội tiêu thụ” dẫn đến chỗ

làm cạn kiệt tài ngun,ơ nhiễm mơi trường sinh thái.

Văn hóa cổ vũ và hướng dẫn cho một lối sống có chừng mực,hài hòa nó

đưa ra mơ hình ứng xử thân thiện giữa con người với thiên nhiên vì sự phát

triển bền vững của hiện tại và tương lai. văn hóa là động lực của sự phát triển,

bởi lẽ mọi sự phát triển đều do con người quyết định chi phối. Văn hóa khơi

dậy và nhân lên mọi tiềm năng sáng tạo của con người, huy động sức mạnh nội

sinh to lớn trong con người đóng góp vào sự phát triển xã hội.

c) Văn hóa là mục tiêu phát triển kinh tế

Mục tiêu xây dựng một nước việt nam “dân giàu,nước mạnh,dân chủ cơng

bằng,văn minh”chính là mục tiêu văn hóa.

Trong chiến lược phát triển kinh tế -xã hội 1991-2000,đảng ta xác định : “mục

tiêu và động lực chính của sự phát triển là vì con người,do con người”. Đồng

thời nêu rõ yêu cầu “tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ và cơng bằng xã

hội ,phát triển văn hóa ,bảo vệ mơi trường”.phát triển hướng tới mục tiêu văn

hóa xã hội mới bảo đảm phát triển bền vững ,trường tồn.

Để làm cho văn hóa trở thành mục tiêu của sự phát triển kinh tế,chúng ta chủ

trương phát triển văn hóa phải gắn kết chặt chẽ và đồng bộ với phát triển kinh

tế xã hội .

Văn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bồi dưỡng phát huy nhân

tố con người và xây dựng xã hội mới :việc phát triển kinh tế cần đến nhiều

nguồn lực trong đó tri thức của con người là nguồn lực vơ hạn có khả năng tái

sinh và tự sinh ,không bao giờ cạn kiệt.các nguồn lực khác sẽ không được sử

4

Lo Văn Dương



Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

dụng có hiệu quả nếu khơng có những con người đủ trí tuệ và năng lực khai

thác chúng. Văn hóa là mục tiêu của sự phát triển bởi lẽ, văn hóa do con người

sáng tạo ra, chi phối toàn bộ hoạt động của con người, là hoạt động sản xuất

nhằm cung cấp năng lượng tinh thần cho con người, làm cho con người ngày

càng hoàn thiện, xa rời trạng thái nguyên sơ ban đầu khi từ con vật phát triển

thành con người. Con người tồn tại, không chỉ cần những sản phẩm vật chất

mà còn có nhu cầu hưởng thụ sản phẩm văn hóa tinh thần, con người và xã hội

lồi người càng phát triển thì nhu cầu văn hóa tinh thần đòi hỏi ngày càng cao.

Đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần đó chính là đảm bảo sự phát triển ngày

càng nhiều của cải vật chất cho con người và xã hội. Trên ý nghĩa đó, văn hóa

là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là mục tiêu của sự phát triển. Vì xét

cho cùng, mọi sự phát triển đều do con người quyết định mà văn hóa thể hiện

trình độ vun trồng ngày càng cao, càng toàn diện con người và xã hội, làm cho

con người và xã hội ngày càng phát triển, tiến bộ; điều đó nghĩa là ngày một xa

rời trạng thái nguyên sơ, mông muội để tiến tới một cuộc sống ấm no, tự do,

hạnh phúc và văn minh. Trong đó, bản chất nhân văn, nhân đạo của mỗi cá

nhân cũng như của cả cộng đồng được bồi dưỡng; phát huy trở thành giá trị

cao quý và chuẩn mực tốt đẹp của toàn xã hội. Mục tiêu này phù hợp với khát

vọng lâu đời của nhân loại và là mục đích phát triển bền vững, tiến bộ của các

quốc gia, dân tộc. Đây là một nội dung quan trọng của Chủ nghĩa xã hội mà

chúng ta đang xây dựng.

Mục tiêu của văn hóa cuối cùng là :

Vật chất

Con người cơng bằng xã hội > chất lượng sống

tinh thần

d) Đánh giá vai trò quan trọng của yếu tố văn hóa đối với phát triển kinh

tế-xã hội.

5

Lo Văn Dương



Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

• Văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển. Bởi lẽ, văn hóa phát huy mặt tích

cực, hạn chế mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, của các

điều kiện bên trong và bên ngoài, bảo đảm cho sự phát triển được hài hòa,

cân đối, lâu bền.

Trong nền kinh tế thị trường, một mặt văn hóa dựa vào chuẩn mực của nó là

chân, thiện, mỹ (cái đúng, cái tốt, cái đẹp) để hướng dẫn và thúc đẩy người lao

động không ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề, sản

xuất hàng hóa với số lượng ngày càng nhiều với chất lượng ngày càng cao, đáp

ứng nhu cầu không ngừng tăng lên của xã hội; mặt khác, văn hóa sử dụng sức

mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý, dân tộc để hạn chế xu hướng

sùng bái hàng hóa, sùng bái tiền tệ, nghĩa là hạn chế xu hướng tiêu cực của

hàng hóa và đồng tiền “xuất hiện với tính cách là lực lượng có khả năng xun

tạc bản chất con người, cũng như những mối liên hệ khác”. Hạn chế những tiêu

cực này chỉ có thể là văn hóa và chủ yếu bằng văn hóa

• Vai trò của văn hóa đối với phát triển kinh tế trong xu thế tồn cầu hóa và

cơng cuộc cơng nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước:

Tồn cầu hóa kinh tế quốc tế là một xu thế, đòi hỏi chúng ta phải chủ động

và tích cực hội nhâp. Đây là cơ hội để chúng ta phát triển nhanh có hiệu quả,

nhưng cũng là thách thức rất lớn với nước ta trên nhiều mặt, trong đó có cả văn

hóa. Sự thâm nhập của văn hóa độc hại, của sự lai căng văn hóa, của lối sống

thực dụng và những tiêu cực khác của kinh tế thị trường…, đã và đang ảnh

hưởng, làm băng hoại những giá trị văn hóa truyền thống, ảnh hưởng tới sự

phát triển bền vững của đất nước…

Cần phải hiểu rằng về mặt kinh tế, việc thực hiện chính sách hội nhập để

tăng cường liên kết, liên doanh với nước ngoài là rất cần thiết. Song, mọi yếu

tố ngoại sinh như vốn, kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm quản lý và thị trường

của nước ngồi chỉ có thể biến thành động lực bên trong của sự phát triển, nếu

6

Lo Văn Dương



Bài tập lớn học kì -ĐCVHVN

chúng được vận dụng phù hợp và trở thành các yếu tố nội sinh của con người

Việt Nam với truyền thống văn hóa, đạo đức, tâm hồn, lối sống của dân tộc

Việt Nam. Trên cơ sở kiến thức khoa học, kinh nghiệm và sự tỉnh táo, khơn

ngoan, chúng ta cần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong q

trình hội nhập, phát triển. Bởi lẽ, nền văn hóa dân tộc sẽ đóng vai trò định

hướng và điều tiết để hội nhập và phát triển bền vững, hội nhập để phát triển

nhưng vẫn giữ vững được độc lập, tự chủ. Hợp tác kinh tế với nước ngồi mà

khơng bị người ta lợi dụng, biến mình thành kẻ đi vay nặng lãi, thành nơi cung

cấp nguyên liệu và nhân công giá rẻ, thành nơi tiêu thụ hàng hóa ế thừa và tiếp

nhận chuyển giao những công nghệ lạc hậu, tiếp nhận lối sống khơng lành

mạnh với những ảnh hưởng văn hóa độc hại…

Vì sự phát triển bền vững, văn hóa phê phán lối sống thực dụng, chụp

giật, chạy theo ham muốn quá mức của “xã hội tiêu thụ”, dẫn đến chỗ làm cạn

kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường sinh thái. Như vậy, văn hóa đã góp phần

quan trọng vào vấn đề bảo vệ môi trường và sự phát triển bền vững...

Tiến hành cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh tồn cầu

hóa, chúng ta đứng trước thách thức về nhiều mặt, cả trong lĩnh vực tư tưởng,

văn hóa, từ bên trong cả từ bên ngồi. Bởi lẽ, có những trào lưu tư tưởng, văn

hóa ngược dòng từ các trung tâm lớn thế giới luôn tác động đến đời sống tư

tưởng, văn hóa, xã hội nước ta. Những dòng tư tưởng và ấn phẩm "văn hóa"

phản động, đồi trụy, làn sóng tội phạm, bạo lực và ma túy từ nước ngồi tràn

vào góp phần lây lan các tệ nạn xã hội ở nước ta trong những năm gần đây,

cộng với âm mưu "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch và sự suy thoái

về tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nếu khơng

kiên quyết ngăn chặn và đẩy lùi có hiệu quả, đó sẽ là một nguy cơ làm suy yếu

nền tảng tinh thần của đất nước, có thể đe dọa ngay cả chế độ với cái gọi là

"cách mạng nhung".

7

Lo Văn Dương



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×