Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Tải bản đầy đủ - 0trang

8

Đông Nam Á - Tập II - Lịch sử Lào [95] do Giáo sư Lương Ninh chủ biên và cuốn

Lịch sử Lào [63] của nhóm tập thể tác giả Đặng Bích Hà, Phạm Ngun Long, Vũ

Cơng Q, Phạm Lệ Thi, Nguyễn Duy Thiệu, Nguyễn Hào Hùng, Trần Cao Thành

biên soạn. Các tác giả của hai cơng trình này đã dành một dung lượng đáng kể để

khảo cứu về liên minh đoàn kết chiến đấu giữa hai dân tộc Việt Nam - Lào và có

điểm qua một số hoạt động của LLVT Quân khu 4 trên chiến trường Lào, qua đó

khẳng định sự ra đời, phát triển của liên minh Việt Nam - Lào là một tất yếu lịch sử

và là một trong những nguyên nhân dẫn đến thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ

của nhân dân Lào.

Năm 1995, Ban Chỉ đạo Tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị Đảng

Cộng sản Việt Nam hồn thành cơng trình Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu

nước - Thắng lợi và bài học[2]. Cơng trình này đã tổng kết có hệ thống cuộc kháng

chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam, rút ra các bài học kinh nghiệm

trong đó có bài học về liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào; khẳng định liên minh,

đoàn kết chiến đấu Việt Nam - Lào là một trong những nguyên nhân dẫn đến thắng

lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của hai nước Việt Nam - Lào.

Năm 1999, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam xuất bản cuốn Lịch sử các đồn

qn tình nguyện và chun gia qn sự Việt Nam tại Lào(1945 - 1975)[20]. Cuốn

sách phục dựng các hoạt động của Đoàn Cố vấn 100 và Đoàn Chuyên gia 959 giúp

cách mạng Lào, đồng thời rút ra một số kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên gia, cố

vấn giúp cách mạng Lào. Cơng trình cũng đã đề cập đến việc Qn khu 4 giúp đỡ

cách mạng Lào mở một số chiến dịch quân sự.

Trên lĩnh vực phối hợp mở đường chi viện chiến lược, cuốn Lịch sử Đoàn 559

- Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh [91] do Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên,

Bộ Tư lệnh Binh đoàn 12, Viện Nghiên cứu Lịch sử Quân sự Việt Nam, Tổng Cục

Hậu cần, Ban Liên lạc Bộ đội Trường Sơn chỉ đạo biên soạn, đã phục dựng quá trình

ra đời và phát triển của Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh. Qua

đó, người đọc hiểu được đóng góp to lớn của Đồn 559, bộ đội Trường Sơn, Đường

Hồ Chí Minh đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ cũng như những đóng góp của

LLVT Quân khu 4 và nhân dân Lào ở thời kỳ đầu mở đường, bao gồm mở chiến dịch

quân sự để giải phóng địa bàn, vận động nhân dân Lào nhường đất để mở đường và

tham gia mở đường, tổ chức vận tải, bảo vệ đường...



9

Dưới góc độ tổng kết cuộc chiến tranh nhân dân ở Lào, Ban Chỉ đạo Tổng kết

chiến tranh Lào và Bộ Quốc phòng nước CHXHCN Việt Nam phối hợp với Ban

Tuyên huấn Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Bộ Quốc phòng Lào đã

hồn thành cơng trình: Tổng kết cuộc chiến tranh nhân dân ở Lào chống thực dân

Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào

(1945 – 1975) [18]. Cơng trình này đã làm rõ bối cảnh lịch sử, nguyên nhân, tính chất

và đặc điểm của cuộc chiến tranh nhân dân, luận giải về liên minh chiến đấu ba nước

Đơng Dương, đồn kết chiến đấu giữa qn dân Lào với LLVT Việt Nam; điểm qua

một số hoạt động quân sự của LLVT Quân khu 4 trên chiến trường Lào. Cơng trình

đã rút ra 8 bài học kinh nghiệm, trong đó có bài học nói về đồn kết, liên minh chiến

đấu giữa nhân dân Lào với nhân dân Việt Nam, Campuchia.

Nhân dịp Lào và Việt Nam kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1962

- 2002), Hội Hữu nghị ViệtNam - Lào xuất bản Đặc san kỷ niệm 25 năm Hiệp ước

hữu nghị hợp tác và 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao của nước Cộng hòa Xã hội

chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào [71]. Cơng trình tập hợp

bài viết của nhiều tác giả là cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, Quân đội hai nước

Việt Nam, Lào, phản ánh sinh động tình đồn kết chiến đấu, những hi sinh, mất mát

của nhân dân hai nước cũng như của LLVT Quân khu 4 và quân dân Lào trong quá

trình giúp đỡ lẫn nhau kháng chiến chống ngoại xâm.

Chủ trương đoàn kết chiến đấu của hai nước Lào, Việt Nam còn được thể hiện

qua các bài viết của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các tướng lĩnh Việt Nam như:

Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Đồng Sĩ Nguyên. Điểm

chung trong các bài viết của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và quân đội cách mạng của hai

nước là làm rõ nguyên nhân của sự đoàn kết chiến đấu giữa nhân dân hai nước Việt

Nam và Lào; ca ngợi tình đồn kết, gắn bó giữa Đảng Lao động Việt Nam và Đảng

Nhân dân Cách mạng Lào, giữa hai dân tộc Việt Nam- Lào, giữa QĐND Việt Nam

và Quân GPND Lào và khẳng định liên minh, đoàn kết chiến đấu Việt Nam - Lào là

một tất yếu lịch sử, là một trong những nhân tố quan trọng đưa cách mạng hai nước

đi đến thắng lợi. Để minh chứng cho các luận điểm của mình, các tác giả đã điểm lại

sự giúp đỡ của LLVT Việt Nam cũng như của LLVT Quân khu 4 đối với cách mạng

Lào trong hai cuộc kháng chiến.

Năm 2012 Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam phối hợp



10

với Ban Tuyên huấn Đảng Nhân dân Cách mạng Lào chỉ đạo biên soạn cuốn Lịch sử

quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam 1930 - 2007 [6]. Cuốn sách khái

quát những nhân tố dẫn đến đoàn kết chiến đấu Việt Nam - Lào, làm rõ một số nội

dung và quá trình đồn kết chiến đấu ViệtNam - Lào. Sự giúp đỡ của LLVT Quân

khu 4 đối với cách mạng Lào đã được cuốn sách điểm qua để minh chứng cho tình

đồn kết ViệtNam - Lào. Cơng trình đã đúc rút một số bài học kinh nghiệm về liên

minh đoàn kết chiến đấu Việt Nam - Lào.

Cơng trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1954 - 1975), Tập II [130] đã

tái hiện quá trình Đảng Lao động Việt Nam lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ,

trong đó có đề cập đến nội dung đoàn kết, liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào;

khẳng định tình đồn kết chiến đấu Việt Nam - Lào là một tất yếu lịch sử, là một

trong những nhân tố quan trọng đưa đến thắng lợi cách mạng của mỗi nước.

Những nét chung về liên minh, đoàn kết chiến đấu giữa lực lượng vũ trang

Việt Nam với quân dân Lào và một số bài học kinh nghiệm còn được phản ánh qua

bộ sách nhiều tập Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975) [23,24,25]

của Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam. Những sự kiện về sự giúp đỡ của LLVT Quân

khu 4 đã được hai cơng trình nêu trên sử dụng để minh chứng cho tình đồn kết chiến

đấu giữa Đảng Lao động Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, giữa hai dân

tộc Việt Nam - Lào.

Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam với cơng trình Tổng kết nghĩa vụ quốc tế của

Đảng ta với chiến tranh giải phóng Lào 1945 - 1975 [129], làm rõ các cơ sở dẫn đến

nghĩa vụ quốc tế của Đảng Lao động Việt Nam đối với cách mạng Lào và rút ra một

số bài học về vấn đề này từ năm 1945 đến năm 1975.

Những cơ sở dẫn đến nghĩa vụ quốc tế của Đảng Lao động Việt Nam đối với

cách mạng Lào và những bài học về thực hiện nghĩa vụ quốc tế của Đảng Lao động

Việt Nam đối với cách mạng Lào từ năm 1945 đến năm 1975 cũng được tác giả

Hoàng Văn Thái trình bày trong cơng trình Liên minh đồn kết chiến đấu ViệtNam Lào - Campuchia [108].

Một trong những nghiên cứu sâu về quan hệ Việt Nam - Lào trong giai đoạn

1954 - 1975 được tác giả Lê Đình Chỉnh làm rõ trong Luận án Tiến sĩ Lịch sử: Quan

hệ Việt - Lào trong giai đoạn 1954 - 1975 [39]. Tác giả luận án làm rõ bối cảnh lịch

sử, quá trình hình thành và phát triển quan hệ Việt Nam - Lào được biểu hiện trên các



11

lĩnh vực chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa, đào tạo cán bộ và rút ra một số kết luận

về sự thành công của quan hệ Việt Nam - Lào và khẳng định đó là một trong những

nguyên nhân đưa đến thắng lợi của cách mạng hai nước.

Luận án Phó Tiến sĩ Lịch sử Chính phủ Liên hiệp dân tộc trong cách mạng

giải phóng dân tộc của nước Lào thời kỳ 1954 - 1975 [101] của Nguyễn Thị Quế đã

phân tích làm sáng tỏ vai trò của Chính phủ Liên hiệp dân tộc trong cách mạng giải

phóng dân tộc của Lào thời kỳ 1954 - 1975. Luận án có đề cập đến sự giúp đỡ của

cách mạng Việt Nam đối với cách mạng Lào, trong đó có LLVT Qn khu 4.

Nhìn chung, các cơng trình trên đã nêu bật được sự lãnh đạo của Đảng Lao

động Việt Nam, quá trình thực hiện nghĩa vụ quốc tế đối với cách mạng Lào, tập

trung làm nổi bật các nhân tố dẫn đến liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào, các chủ

trương và nội dung đoàn kết chiến đấu bao gồm xây dựng lực lượng, xây dựng căn

cứ địa, tổ chức tác chiến, chi viện chiến trường trong tổng thể sự giúp đỡ của Việt

Nam đối với cách mạng Lào trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế

quốc Mỹ. Các cơng trình nêu trên đã phục dựng hoạt động của các đoàn chuyên gia

quân sự của Việt Nam tại Lào, như: Đoàn 100, Đoàn 959, Đoàn 565...; tái hiện một

số chiến dịch quân sự của LLVT Việt Nam tại Lào trong đó có LLVT Qn khu 4

như: Chiến dịch phòng ngự Cánh đồng Chum(1972), chiến dịch phản công đường số

9 - Nam Lào (1971),...; đúc rút một số bài học kinh nghiệm trong quá trình phối hợp

chiến đấu giữa quân tình nguyện Việt Nam và qn dân Lào, khẳng định tình đồn

kết chiến đấu Việt Nam - Lào là một tất yếu trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân

tộc và bảo vệ đất nước; tình đồn kết chiến đấu giữa Việt Nam và Lào là sự sống còn,

là nhân tố quan trọng góp vào thắng lợi cách mạng của mỗi nước.

1.1.1.2. Nhóm các cơng trình nghiên cứu trực tiếp về sự phối hợp chiến đấu

giữa lực lượng vũ trang Quân khu 4 với quân dân Lào trên chiến trường Lào

Năm 1992, Thường vụ Đảng ủy và Chỉ huy Sư đoàn 324 chỉ đạo biên soạn

cuốn Sư đoàn 324 [116]. Cuốn sách phản ánh một cách trung thực, khách quan về

lịch sử phát triển của Sư đồn 324, trong đó có thời gian khá dài hoạt động trên chiến

trường Lào. Trong quá trình hoạt động, Sư đồn 324 đã hồn thành xuất sắc nhiệm

vụ giúp đỡ quân dân Lào trong và sau cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Sự giúp đỡ của Quân khu 4 đối với cách mạng Lào trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ được viết khá rõ trong cuốn Quân khu 4 -Lịch sử kháng chiến chống Mỹ



12

cứu nước (1954 - 1975) [118]. Cuốn sách đã phục dựng lịch sử kháng chiến chống

Mỹ của Quân khu 4, trong đó có các hoạt động của LLVT Quân khu 4 trên chiến

trường Trung Lào và Hạ Lào từ năm 1955 đến năm 1975 qua một số chiến dịch quân

sự như Chiến dịch 128, Chiến dịch giải phóng Áttơpư, Chiến dịch giải phóng

Xaravan, Chiến dịch 972...Đánh giá những những hoạt động của LLVT Quân khu 4

trên chiến trường Trung - Hạ Lào, cơng trình khẳng định sự giúp đỡ của Quân khu 4

đối với cách mạng Lào đã góp phần củng cố tình đồn kết chiến đấu Việt Nam- Lào,

là nhân tố góp phần đưa sự nghiệp cách mạng Lào đến thắng lợi.

Sư đoàn 968 là một trong hai sư đoàn chủ lực của Quân khu 4 trực tiếp chiến

đấu trên chiến trường Lào. Những hoạt động của Sư đoàn được phản ánh sinh động

trong cuốn Sư đoàn 968 [104]. Cuốn sách đã điểm lại chặng đường xây dựng, chiến

đấu và trưởng thành của Sư đồn 968, trong đó phần lớn thời gian gắn bó với chiến

trường Lào. Trong q trình phát triển, Sư đồn 968 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

phối hợp chiến đấu với quân dân Lào trên chiến trường Lào.

Năm 2010, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Ban Liên lạc Quân tình nguyện

và chuyên gia quân sự Việt Nam xuất bản cuốn sách: Quân tình nguyện và chuyên

gia quân sự Việt Nam giúp Lào - Biểu tượng đoàn kết đặc biệt, liên minh chiến đấu

Việt - Lào. Cuốn sách tập hợp bài viết của các tướng lĩnh Việt Nam và Lào về các

đơn vị quân tình nguyện, cố vấn, chuyên gia của Việt Nam tại Lào trong hai cuộc

kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và khái quát một số đặc điểm chung,

một số bài học kinh nghiệm của quân tình nguyện Việt Nam tại Lào. Trong số các bài

viết có đề cập đến sự phối hợp giữa LLVT Quân khu 4 với quân dân Lào, có thể kể

đến hai bài điển hình:

- Bài viết Dấu ấn quân tình nguyện Việt Nam trong mối quan hệ đồn kết đặc

biệt Việt - Lào trên chiến trường Quân khu 4, Tây Nguyên với Trung - Hạ Lào của

Nguyễn Quốc Thước [112]. Là một người trực tiếp chỉ huy chiến dịch giải phóng

Áttơpư, trong bài viết này, tác giả khẳng định tỉnh Áttơpư có vị trí địa - chính trị, địa

- chiến lược quan trọng trong thế chiến lược của Việt Nam, Lào, Campuchia. Nhận

định này giúp tác giả luận án có thêm cơ sở khẳng định đóng góp của LLVT Quân

khu 4 và quân dân Lào trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

- Bài viết Quân và dân Nghệ An tham gia làm nhiệm vụ quốc tế giúp Lào

trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược (1945 - 1975) [106] của



13

tác giả Bùi Hoài Thanh đã làm sáng tỏ sự giúp đỡ của tỉnh Nghệ An đối với tỉnh

Xiêng Khoảng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược. Bài viết

giúp đọc giả hiểu được vị trí chiến lược của tỉnh Xiêng Khoảng và tỉnh Nghệ An đối

với cách mạng Lào.

Năm 2013, Bộ Quốc phòng nước CHXHCN Việt Nam và Bộ Quốc phòng

nước CHDCND Lào cơng bố cuốn: Đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân

đội hai nước Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào. Thực tiễn và bài học lịch sử. Cuốn

sách được xuất bản bằng hai thứ tiếng (tiếng Lào và tiếng Việt) tập hợp các bài viết

của các tướng lĩnh, các nhà nghiên cứu hai nước. Nội dung tập trung phản ánh một

cách sinh động về tình đồn kết chiến đấu Việt Nam - Lào, trong đó có một số bài

viết về sự phối hợp chiến đấu giữa LLVT Quân khu 4 với quân dân Lào trên chiến

trường Lào qua một số chiến dịch. Cơng trình là tài liệu có giá trị để tác giả tham

khảo. Trong đó, đáng chú ý là bài viết của các tác giả:

- Nguyễn Quốc Thước với bài viết Tình đồn kết chiến đấu đặc biệt giữa quân

đội hai nước Việt Nam - Lào trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân

Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược - Giá trị lý luận và thực tiễn [113]điểm lại những mốc

lịch sử phối hợp chiến đấu giữa LLVT Quân khu 4 với các lực lượng vũ trang Lào

qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược và khẳng

định sự phối hợp chiến đấu giữa LLVT Quân khu 4 với các lực lượng vũ trang Lào là

một tất yếu.Trong bài viết, tác giả khẳng định những hoạt động phối hợp giữa LLVT

Quân khu 4 với quân dân Lào trên đường số 9 từ biên giới Lào - Việt Nam đến Pha

Lan đã thông đường chiến lược Tây Trường Sơn từ Bu La Pha đến Mường Nòong,

đáp ứng yêu cầu chi viện cho chiến trường. Phần kết luận, tác giả cho rằng, quan

trọng nhất là từ những hoạt động phối hợp chiến đấu giữa LLVT Quân khu 4 với

quân dân Lào rút ra những vấn đề thuộc bản chất, nguyên tắc, quan điểm cơ bản có

tính qui luật trong hoạt động phối hợp chiến đấu.

- Võ Văn Chót với bài: Sư đồn 324 anh hùng có chiều dày liên minh đồn kết

chiến đấu đặc biệt Việt Nam - Lào [40] đã điểm lại các hoạt động quân sự của Sư

đoàn 324 sát cánh bên quân dân Lào trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cũng như

trong giai đoạn bảo vệ Tổ quốc sau này. Bài viết đã khẳng định: Sư đoàn 324 là một

trong những đơn vị của LLVT Quân khu 4 có mặt bên cạnh cách mạng Lào sớm nhất

và vào những thời điểm nhạy cảm nhất.



14

- Tác giả Nguyễn Chí Hướng với bài viết: Phối hợp tác chiến giữa lực lượng

vũ trang và nhân dân Quân khu 4 với quân và dân Trung- Hạ Lào trong sự nghiệp

giải phóng đất nước và bảo vệ Tổ quốc [72] đã điểm một số hoạt động quân sự của

LLVT Quân khu 4 trên chiến trường Lào trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân

Pháp, đế quốc Mỹ và bảo vệ tổ quốc từ năm 1945 đến năm 1988.

- Tác giả Vũ Quang Đạo trong bài: Đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa

quân đội hai nước Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam, những bài học kinh nghiệm [57]

và Nguyễn Thành với bài Liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Việt

Nam - Lào - thực tiễn và kinh nghiệm [107] đã phân tích rõ những kinh nghiệm đoàn

kết, liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Việt Nam - Lào, Lào - Việt

Nam. Những kinh nghiệm đó được đúc rút từ những đơn vị LLVT Việt Nam chiến

đấu trên chiến trường Lào, trong đó có LLVT Qn khu 4.

- Tác giả Hồng Xiển với bài Sư đồn 968 tình nguyện ra đời và lớn lên trên

đất Nam Lào (Trung - Hạ Lào) [132] điểm lại các hoạt động của Sư đoàn 968 - sư

đoàn chủ lực của Quân khu 4 hoạt động khá lâu trên chiến trường Lào và có những

nhận xét xác đáng về những đóng góp của Sư đồn này đối với cách mạng Lào.

Sự giúp đỡ cách mạng Lào của lực lượng vũ trang trên địa bàn Quân khu 4

cũng được phản ánh qua các cơng trình Hà Tĩnh 30 năm kháng chiến (1945 - 1975)

[54], Lịch sử Quảng Bình chống Mỹ cứu nước 1954 -1975 [119], Nghệ An lịch sử

kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) [120], Lịch sử Nghệ An, Tập II, Từ

năm 1945 đến 2005 [121], Lịch sử Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh, Tập II (1954 - 1975) [51],

Lịch sử Đảng bộ Nghệ An, Tập II (1954 - 1975) [3], Quảng Trị kháng chiến chống

Mỹ cứu nước (1954 - 1975)[55],... Các cơng trình trên đây đã dành dung lượng khá

lớn phản ánh sinh động sự giúp đỡ của quân dân các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng

Bình với qn dân tỉnh Xiêng Khoảng, Bơlikhămxay, Khăm Muộn của Lào.

Năm 2006, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 chỉ đạo tổng kết 43 năm LLVT Quân khu

4 làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào với cơng trình Tổng kết 43 năm lực lượng vũ trang

Quân khu 4 làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào [14]. Đây có thể coi là cơng trình tổng kết

một cách hệ thống và đầy đủ nhất về sự giúp đỡ của LLVT Quân khu 4 đối với cách

mạng Lào từ năm 1945 đến năm 1988. Cơng trình nêu một số đặc điểm tự nhiên,

kinh tế - xã hội của Lào và của Quân khu 4, bối cảnh lịch sử, tổng hợp những nét

chính về sự giúp đỡ của Quân khu 4 đối với cách mạng Lào từ năm 1945 đến năm



15

1988.

Trong lĩnh vực công tác đảng, cơng tác chính trị, năm 2005, Đảng ủy - Bộ Tư

lệnh Quân khu 4 biên soạn cuốn Lịch sử cơng tác đảng, cơng tác chính trị lực lượng

vũ trang Qn khu 4 (1945 - 1975) [53]. Cơng trình phục dựng hoạt động cơng tác

đảng, cơng tác chính trị của LLVT Quân khu 4 trong hai cuộc kháng chiến chống

Pháp và chống Mỹ. Trong đó, cơng trình đi sâu phân tích làm rõ các chủ trương của

Quân ủy Trung ương và của Quân khu ủy 4 đối với LLVT Quân khu 4 trong quá

trình thực hiện nhiệm vụ quốc tế ở Lào. Cơng trình khẳng định cơng tác đảng, cơng

tác chính trị là nhân tố quan trọng giúp LLVT Quân khu 4 hoàn thành xuất sắc nhiệm

vụ quốc tế tại Lào. Năm 2012, Đảng ủy Sư đoàn 968 biên soạn cơng trình Biên niên

sự kiện Đảng bộ Sư đồn Bộ binh 968 (1968 - 2011) [44]. Cuốn sách đã tập hợp, hệ

thống hóa các Nghị quyết, Chỉ thị, Điện của Quân khu ủy 4 và của Đảng ủy Sư đoàn

968 về chỉ đạo Sư đoàn thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu trên chiến trường Lào

trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1955 - 1975). Năm 2018, Bộ Tư lệnh Qn khu 4

biên soạn cơng trình Tổng kết cơng tác đảng, cơng tác chính trị trong thực hiện

nhiệm vụ quốc tế đối với nước bạn Lào của lực lượng vũ trang Quân khu 4 (1945 2015) [13]. Đây là công trình tổng kết có hệ thống và đầy đủ nhất về cơng tác đảng,

cơng tác chính trị của LLVT Qn khu 4 trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế đối với

cách mạng Lào từ năm 1945 đến năm 2015. Công trình đã tổng hợp và phân tích

những thành tựu và hạn chế, rút ra những bài học kinh nghiệm về cơng tác đảng,

cơng tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế đối với cách mạng Lào.

Nghiên cứu về vai trò của Quân khu 4 với cách mạng Lào, hai cơng trình

nghiên cứu có giá trị cao:

- Nguyễn Văn Quang với cơng trình: Vai trò của hậu phương Qn khu 4

trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước [99], đã làm nổi bật vai trò hậu phương của

Quân khu 4 trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cơng trình dành một dung lượng

đáng kể đề cập đến sự chi viện Quân khu 4 đối với cách mạng Lào trong cuộc kháng

chiến chống Mỹ.

- Bộ Tư lệnh Quân khu 4 - Cục Hậu cần với cơng trình: Lịch sử Hậu cần lực

lượng vũ trang Quân khu 4 (1945 - 2005) [26] đã phản ánh quá trình hình thành, phát

triển của ngành Hậu cần Quân khu 4 trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân

Pháp và đế quốc Mỹ, trong đó dành một phần phản ánh sự chi viện của Quân khu 4



16

đối với cách mạng Lào trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.

Năm 2008, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 xuất bản bộ sách nhiều tập: Những trận

đánh của lực lượng vũ trang Quân khu 4 (1945 - 1979) [27; tr.28]. Cơng trình đã

phục dựng các trận đánh của LLVT Quân khu 4, trong đó có một số trận đánh phối

hợp với quân dân Lào trong hai cuộc kháng chiến thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Cơng trình Lịch sử Đảng bộ Trường Quân sự Quân khu 4 (1946 - 2010) [2] đã

làm sáng rõ quá trình Đảng bộ Trường Quân sự Quân khu 4 lãnh đạo Nhà trường

hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đào tạo cán bộ quân đội cho Quân khu 4 và cho cách

mạng Lào.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam - Lào, Nguyễn Thế Trung có bài:

“Quan hệ đặc biệt giữa tỉnh Nghệ An (Việt Nam) với tỉnh Xiêng Khoảng (Lào)”[124].

Bài viết đã điểm lại chặng đường phát triển quan hệ và sự phối hợp chiến đấu chống

ngoại xâm giữa hai tỉnh Nghệ An và Xiêng Khoảng.

Các đặc điểm của sự phối hợp giữa LLVT Quân khu 4 với quân dân Lào trên

chiến trường Lào trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã được tác giả Phạm Ngọc Tân

và Đoàn Minh Điền làm rõ trong cơng trình Vài nét về sự phối hợp giữa lực lượng vũ

trang Quân khu 4 với quân dân Lào trên chiến trường Lào trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ (1954 - 1975) [105] được đăng tải trên Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử số 6

(506)/2018. Đây là một cơng trình nghiên cứu có giá trị có liên quan đến đề tài.

Nghiên cứu giữa các tỉnh trên địa bàn Quân khu 4 các tỉnh của Lào đang là

một xu hướng diễn ra mạnh mẽ. Tác giả Bùi Văn Hào trong Luận án Tiến sĩ Lịch sử:



“Quan hệ giữa các tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bôlykhămxay, Khăm Muộn của

Lào với Nghệ An, Hà Tĩnh của Việt Nam từ năm 1976 đến năm 2007” [64] làm rõ bối

cảnh lịch sử, quá trình hình thành và phát triển quan hệ trên các lĩnh vực chính trị,

kinh tế, qn sự, văn hóa... và rút ra một số kết luận về sự thành công của các tỉnh nói

trên. Đậu Quỳnh Mai với đề tài Luận văn Thạc sĩ Lịch sử Quan hệ hợp tác giữa hai

tỉnh Nghệ An (Việt Nam) và Xiêng Khoảng (Lào) 1976 - 2002 đã làm sáng tỏ quan hệ

giữa tỉnh Nghệ An và Xiêng Khoảng trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục ...

Tuy nhiên, các đề tài Luận án Tiến sĩ và Luận văn Thạc sĩ vừa nêu trên chỉ đề cập

đến quan hệ các tỉnh trên địa bàn Quân khu 4 với các tỉnh của Lào sau cuộc kháng

chiến chống Mỹ.

Nhìn chung, các cơng trình trên đã nêu bật quá trình thực hiện nghĩa vụ quốc



17

tế đối với cách mạng Lào của LLVT Quân khu 4 trong hai cuộc kháng chiến chống

thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Các cơng trình nêu trên tái hiện một số chiến dịch

quân sự của LLVT Quân khu 4 như chiến dịch 128, chiến dịch 972, đúc rút một số

bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện nghĩa vụ quốc tế đối với cách mạng

Lào của LLVT Quân khu 4 từ năm 1954 đến năm 1975.

Như vậy, cho đến nay ở Việt Nam đề tài sự phối hợp chiến đấu giữa lực lượng

vũ trang Quân khu 4 với quân dân Lào trên chiến trường Lào (1955 - 1975) chưa

được nghiên cứu hồn chỉnh, tồn diện và chun sâu.

1.1.2. Các cơng trình nghiên cứu ở các nước trên thế giới

1.1.2.1. Những nghiên cứu chung về sự phối hợp chiến đấu giữa lực lượng vũ

trang Quân khu 4 với quân dân Lào trên chiến trường Lào (1955 - 1975)

Trước hết phải kể đến bài viết về quan hệ Lào - Việt Nam của lãnh đạo Đảng,

Nhà nước, các tướng lĩnh như: Cayxỏn Phômvihản, Xuphanuvông, Khămtày

Xiphănđon, Nuhắc Phumxavẳn được tập hợp trong cuốn Lịch sử quan hệ đặc biệt

Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam 1930 - 2007, Bài viết của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Điểm chung các bài viết trong cơng trình này là các tác giả làm rõ các chủ trương,

đường lối liên minh, đoàn kết chiến đấu giữa Đảng Nhân dân Lào với Đảng Lao động

Việt Nam, giữa hai dân tộc Lào và Việt Nam; giữa quân dân Lào với QĐND Việt

Nam, trong đó có LLVT Quân khu 4 và của nhân dân các tỉnh trên địa bàn Quân khu

4; khẳng định đoàn kết, liên minh chiến đấu Lào - Việt Nam là một tất yếu và là một

trong những nhân tố quan trọng đưa đến thắng lợi cách mạng của mỗi nước.

Là nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, ông Cayxỏn

Phômvihản, tác giả cuốn: Xây dựng một nước Lào hòa bình, độc lập và chủ nghĩa xã

hội [30] đã khẳng định dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, quân

dân Lào đấu tranh anh dũng và giành thắng lợi to lớn. Cuốn sách còn giúp người đọc

thấy được tình đồn kết chiến đấu giữa nhân dân hai nước Lào - Việt Nam trong suốt

chặng đường đấu tranh cách mạng của nhân dân Lào.

Ở một khía cạnh khác, tác giả Cayxỏn Phơmvihản trong bài: “Tăng cường

đoàn kết liên minh chiến đấu Lào - Việt Nam, đẩy mạnh cuộc đấu tranh cách mạng

oanh liệt, tiến tới giành thắng lợi mới” [34] đã khẳng định cơng lao to lớn của LLVT

Việt Nam trong đó có LLVT Quân khu 4 đối vớicách mạng Lào. Tác giả bài viết

cũng đã nêu lên một số kinh nghiệm cho LLVT Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế ở



18

Lào, đó là phải làm tốt ba nhiệm vụ chiến đấu, tuyên truyền và lao động sản xuất;

phải nghiên cứu kỹ đặc điểm của chiến trường Lào để vận dụng chiến tranh nhân dân

một cách sáng tạo và linh hoạt; phải thực hiện phương châm kết hợp 3 mặt: Chính trị

là cơ sở, quân sự là răn đe, kinh tế là đòn bẩy; phải xây dựng tổ chức đảng, tổ chức

quần chúng, giác ngộ quần chúng. Những quan điểm trên là cơ sở để tác giả luận án

tham khảo khi rút ra một số kinh nghiệm trong sự phối hợp chiến đấu giữa LLVT

Quân khu 4 với quân dân Lào.

Ghi nhận công lao của cán bộ, chiến sĩ Việt Nam trong đó LLVT Quân khu 4

đối với cách mạng Lào, trong bài phát biểu tại Hội nghị Tổng kết công tác chuyên gia

giúp Lào trong 10 năm (1964 - 1974) [35], Tổng Bí thư Cayxỏn Phơmvihản cho

rằng, cán bộ, chiến sĩ Việt Nam ln ln có mặt bên cạnh cách mạng Lào kể cả lúc

cam go nhất và không tiếc xương máu đối với cách mạng Lào. Đặc biệt, tác giả nhấn

mạnh LLVT Việt Nam đã giúp cách mạng Lào tạo nên những nhân tố quyết định

đảm bảo thắng lợi cuối cùng đó là hình thành lực lượng cách mạng, hình thành nên

mặt trận thống nhất, giúp giành, giữ và xây dựng vùng giải phóng, nhưng điều “quyết

định nhất” là đã giúp Lào xây dựng nên một Đảng Mác - Lênin chân chính. Những ý

kiến của Tổng Bí thư Cayxỏn Phơmvihản là cơ sở để tác giả luận án khẳng định

những đóng góp của LLVT Quân khu 4 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đối với

cách mạng Lào.

Ban Chỉ đạo Nghiên cứu lí luận và thực tiễn Trung ương Đảng Nhân dân Cách

mạng Lào, Viện Khoa học Quốc gia Lào, Cục Khoa học Lịch sử Quân sự, Bộ Quốc

phòng Lào đã cho cơng bố một số cơng trình nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống

đế quốc Mỹ của nhân dân Lào, trong đó có một số nội dung đề cập đến sự phối hợp

chiến đấu giữa LLVT Quân khu 4 với qn dân Lào trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ.

Cơng



trình



ຄະນະໂຄສະນາສ

ູ ນກາງພັກກອມມ

ູ ິນດຫວຽດນາມ,



ປະຫວັດສາດສາຍພ

ິ ເສດລາວ- ຫວຽດນາມ, ຫວຽດນາມ- ລາວ 1930 - 2007,

ົ ວພັນແບບພ

ເອກະສານໂຄສະນາ, ໍ ສານັກພ

ໍ າໜ

່ າຍການເມ

່ ງຊາດ, ຮ

່ າໂນ

້ ຍ [6] (Lịch sử quan

ິ ມຈ

ື ອງແຫ



hệ hữu ngh ịLào - Việt Nam, Việt Nam - Lào 1930 - 2007) của Ban Tuyên giáo Trung

ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Tuyên truyền Đảng Nhân dân Cách mạng

Lào phối hợp biên soạn, đã luận giải làm rõ một số nội dung cơ bản như: cơ sở hình

thành và phát triển tình đồn kết Lào - Việt Nam, q trình đồn kết Lào - Việt Nam



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×