Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Kết quả thực hiện đề tài 13

Kết quả thực hiện đề tài 13

Tải bản đầy đủ - 0trang

Đề tài: Phương pháp sử dụng và khai thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6.



PHẦN I. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Đặt vấn đề:

Trong trường học ngồi mơn Giáo dục cơng dân thì Ngữ Văn cũng là mơn học

rất quan trọng vì là mơn học góp phần giáo dục tư tưởng, bồi dưỡng hoàn thiện nhân

cách học sinh. Mỗi bài thơ, bài văn, mỗi tác phẩm văn học trong chương trình học phổ

thơng là một bài học đạo đức dành cho học sinh. Nếu khơng học mơn Văn thì làm sao

thế hệ trẻ ngày nay hiểu được những tấm gương chiến đấu ngoan cường của những

chiến sĩ cách mạng, những người đã hy sinh xương máu nhằm giành lại độc lập, tự do

để bao thế hệ ngày sau được sống yên vui, hạnh phúc? Nếu không học môn Văn thì

làm sao HS hiểu rõ cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một bậc

vĩ nhân tài đức vẹn tồn được cả thế giới kính phục? Học Văn chính là cách học làm

người. Mơn Văn thật sự là môn học quan trọng giúp cho học sinh học tốt các môn học

khác.

Tuy nhiên những năm gần đây hiện tượng giáo viên (GV) và cả học sinh (HS)

xem nhẹ môn Văn ngày càng trở nên phổ biến. Nhiều GV cứ cho HS học rập khuôn

những bài văn mẫu rồi làm theo vì vậy xảy ra các trường hợp buồn cười là trong lớp

học các HS làm bài văn viết nhiều đoạn văn giống nhau. Ai cũng biết văn chương là

cảm xúc của mỗi người nên đâu có ai giống ai. Văn mà chép của người khác lấy làm

của mình thì người ta gọi là đạo văn. Đạo văn là ăn cắp tri thức, tư tưởng của người

khác. Lẽ ra GV chỉ nên cho HS đọc các bài văn mẫu với hình thức tham khảo để giúp

các em học hỏi cách hành văn. Sau đó HS tự làm theo cảm xúc của mình. Dù văn

khơng hay nhưng vẫn là thành quả của HS còn hơn là sao chép của người khác.

Có một lý do nữa khiến cho HS ngày nay xem nhẹ mơn Văn vì các em nghĩ học

giỏi mơn Văn khó chọn ngầnh nghề sau này. Đa số các HS thường tập trung học các

môn khoa học tự nhiên như Tốn, Lý, Hóa với suy nghĩ rằng học giỏi các môn này dễ

thi vào trường đại học để với tương lai xán lạn và dễ có thu nhập cao. Thậm chí nhiều

người còn cho rằng thời đại bùng nổ thơng tin này thì có thời giờ đâu để đọc truyện,

đọc văn.

Muốn giỏi văn thì HS phải siêng đọc nhưng HS bây giờ lại rất lười đọc văn thơ.

Nhiều em HS bậc học trung học cơ sở khi vào thư viện nhà trường rất hiếm khi mượn

các tác phẩm văn học nổi tiếng. Các em chỉ chăm chú vào các loại truyện tranh. Đọc

truyện tranh chỉ là hình thức giải trí mà hầu như khơng có lợi gì cho việc học mơn

Văn. Đó là chưa muốn nói các loại truyện tranh có nội dung xấu như đấm đá, bạo lực

chỉ góp phần làm tổn hại tâm hồn non nớt của HS, dễ gây cho HS sự hung hăng như

các nhân vật trong truyện.

Môn Văn là một môn học rất quan trọng vì dù sau này HS có theo ngầnh nghề

nào thì khi cần cũng phải biết viết một văn bản mạch lạc. Nếu một người có trình độ

văn hóa cao mà viết văn luộm thuộm, người đọc đọc mãi chẳng hiểu ý họ viết gì thì uy

tín của người viết sẽ giảm rõ rệt.

Người viết: Nguyễn Thị Hoài Tâm



Trang 3



Đề tài: Phương pháp sử dụng và khai thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6.



Qua những phân tích trên cho thấy rõ ràng mơn Văn có một giá trị đích thực

trong nhà trường. Vì vậy GV cần giải thích cho HS hiểu giá trị này nhằm làm cho HS

u thích mơn học. Học tốt mơn Văn, tâm hồn HS như được nuôi dưỡng bởi một liều

thuốc bổ để hồn thiện nhân cách của mình. Khi đó, HS sẽ biết sống thế nào cho tốt

như các nhân vật chính diện và cố gắng tránh xa các thói hư, tật xấu của các nhân vật

phản diện trong các tác phẩm văn học.

Đứng trước thực tại đó, tơi cũng như các đồng nghiệp luôn trăn trở với câu hỏi

“Làm thế nào để học sinh yêu thích và biết cách học Ngữ văn?”. Qua thời gian tìm

hiểu các tài liệu và bằng kinh nghiệm bản thân cho thấy vai trò của kênh hình rất quan

trọng trong các tiết dạy, góp phần nâng cao tỷ lệ hiểu bài (chiếm 40% tỷ lệ hiểu bài) và

vận dụng kiến thức của học sinh. Do đó người giáo viên phải đổi mới phương pháp

truyền đạt và khai thác tranh minh hoạ (trong và ngoài sách giáo khoa) trong quá trình

giảng dạy. Từ những lý do trên tôi đã lựa chọn đề tài “Phương pháp sử dụng và khai

thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6”.

2. Mục đích nghiên cứu: Nâng cao tỷ lệ hiểu bài và vận dụng kiến thức bằng

cách sử dụng tranh ảnh minh họa trong dạy học Ngữ văn lớp 6.

3. Đối tượng nghiên cứu: Tranh ảnh minh họa trong môn Ngữ văn lớp 6.

4. Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 6 tại trường PTDTBT THCS Măng

Cành.

5. Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu bằng tài liệu và sưu tầm.

- Phương pháp thuyết trình.

- Phương pháp phản biệt (có đối chứng)

6. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2015 đến tháng 2/2016.



Người viết: Nguyễn Thị Hoài Tâm



Trang 4



Đề tài: Phương pháp sử dụng và khai thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6.



PHẦN II. NỘI DUNG

1. Khái quát về tranh minh họa:

Tranh minh hoạ ở đây là gì? tranh minh hoạ là hệ thống hình ảnh, biểu tượng

minh họa, ảnh chụp...có tác dung minh họa cho nội dung của văn bản, giúp người đọc

cảm thụ sâu sắc về tác phẩm hơn.

Số lượng tranh minh hoạ trong sách giáo khoa ngữ văn ở chương trình Ngữ văn

THCS còn ít. Các hình ảnh được phát thảo theo cốt truyện chính hoặc một phần nội

dung của tác phẩm văn học, tạo ra sự hài hòa-gần gũi giữa hai bộ mơn Ngữ văn và Mỹ

thuật. Góp phần minh họa, tăng thêm cảm nhận và tạo động lực, hứng thú cho các em

học sinh.

2. Căn cứ đề tài:

Những căn cứ để thực hiện đề tài:

- Thứ nhất: Căn cứ vào độ tuổi, khả năng tư duy và tâm lý lứa tuổi, khả năng tư

duy và tâm lý lứa tuổi, học sinh lớp 6 ở độ tuổi 12, độ tuổi chuyển giao từ nhi đồng

sang thiếu niên; tư duy của các em còn non nớt, tâm lý chưa ổn định, bột phát; Các em

còn nhiều bỡ ngỡ với kiến thức mới nên khả năng tập trung hạn chế, đặc biệt là tư duy

trừu tượng cho chưa hồn chỉnh.

Do đó, giáo viên phải nắm bắt được tâm sinh lý của các em; thường xuyên sử

dụng các hình ảnh trực quan vào tiết dạy; giải thích các ngữ nghĩa để phát triển tư duy

trừu tượng, kích thích sự hứng thú và nâng cao tỷ lệ hiểu bài.

- Thứ hai: Qua nhiều lần cải biên sách giáo khoa môn Ngữ văn, các tác giả đã

bổ sung thêm các hình ảnh minh họa vơ cùng phong phú, đa dạng. Điều đó chứng tỏ

các nhà nghiên cứu và viết sách đã rất chú trọng việc dạy học ngữ văn 6 theo hình ảnh.

So với hệ thống tranh minh hoạ ở lớp 7, 8, 9 thì hệ thống tranh minh hoạ ở lớp 6 gấp

đơi về số lượng. Trung bình mỗi bài ngữ văn có ít nhất một hình ảnh minh họa (có thể

là tranh vẽ hoặc ảnh chụp). Dưới đây là bản thống kê hệ thống hình ảnh minh hoạ

trong sách ngữ văn THCS:

STT Lớp Số tranh minh họa Số bài ngữ văn Tỷ lệ tranh minh họa/bài học Ghi chú

1



6



34



34



100%



2



7



21



35



60,0%



3



8

9



14



29



48,2%



16



41



39,0%



Tổng



85



139



61,1%



4



Người viết: Nguyễn Thị Hoài Tâm



Trang 5



Đề tài: Phương pháp sử dụng và khai thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6.



- Thứ ba: Chương trình tập làm văn 6 đi sâu vào hai phương thức biểu đạt

chính là tự sự và miêu tả. Để giúp các em nắm vững được hai phương thức đó, ngữ

văn 6 đã đưa các văn bản thuộc thể loại truyện: truyện dân gian (Truyền thuyết, cổ

tích, ngụ ngơn, truyện cười) hoặc truyện ngắn hiện đại (đoạn trích) và thơ, lựa chọn

những văn bản nổi bật nhất, tiêu biểu nhất. Đối tượng phản ánh của những văn bản

ngữ văn đó là các nhân vật (trong truyện cổ tích hoặc truyện hiện đại), các phong cảnh

thiên nhiên tươi đẹp hùng vĩ của đất nước. Hình ảnh cuộc sống lao động khẩn trương,

hồ hởi của nhân dân, những biểu tượng đẹp về con người, những hiện tương, sự vật

gần gũi quen thuộc với các em...tất cả những cái đó đều dễ hiểu và dễ thể hiện bằng

hình ảnh, đường nét, màu sắc của hội họa. Lợi thế của ngữ văn 6 là nội dung gắn với

hình ảnh hoặc biểu tượng.

- Thứ tư: Cách cảm thụ của học sinh lớp 6 mang tính đơn giản, cảm tính. Các

em cảm thụ về tác phẩm, về nhân vật không phải bằng sự chiêm nghiệm, sự suy ngẫm

sâu sắc mà bằng tình cảm giản dị, trong sáng, chân thành. Các em thích các nhân vật

hiền lành,tốt bụng, tài giỏi, ghét các nhân vật độc ác, xấu xa. Trong tưởng tượng của

các em, các nhân vật tốt bao giờ cũng đẹp như Sơn Tinh, Lang Liêu, Thánh Gióng, Sọ

Dừa, Thạch Sanh... còn các nhân vật đại diện cho cái ác bao giờ cũng xấu như: Thủy

Tinh, Lý Thông, Mụ vợ ông lão đánh cá...và đã được các họa sĩ thể hiện các nhân vật

theo đúng xu hướng. Qua các tranh minh họa không chỉ giúp các em nắm vững nội

dung cơ bản của tác phẩm mà còn góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm cho các em.

Như vậy căn cứ vào các cơ sở trên, đề tài sẽ trình bày các giải pháp tháo gỡ một

số khó khăn đối với người dạy và học ngữ văn 6 hiện nay, như: học sinh không hứng

thú, mất tập trung trong giờ học và chất lượng học môn ngữ văn thấp; giáo viên gặp

nhiều hạn chế khi trình bày; vận dụng kiến thúc đã học vào thực tiễn.

3. Giải pháp

Văn học là một kết cấu nghệ thuật tinh tế, có sự kết hợp giữa khách quan phản

ánh và chủ quan biểu hiện của tác giả. Bằng ngôn ngữ và qua những ấn tượng, cảm

giác ngơn ngữ mang đến (hình ảnh minh họa), các văn bản có khả năng tái hiện một

cách sinh động, gợi cảm, cụ thể một hiện thực khách quan. Qua nội dung văn bản và

hình ảnh minh họa, học sinh có thể tái hiện rất sinh động các nhân vật trong tác phẩm.

Ví dụ: qua tranh ảnh, học sinh dễ dàng nhận thấy một chú Dế Mèn thanh niên,

cường tráng, tính cách có nhiều thói xấu nhưng cũng có những nét đáng u. Từ đó,

hình thành thái độ của học sinh với nhân vật Dế Mèn: phê phán Dế Mèn ở một số thói

quen như hung hăng, hống hách, sốc nổi, trân trọng Dế Mèn ở những nét tính cách

đáng yêu: chịu khó, yêu lao động, ưa độc lập, biết nhận ra lỗi lầm và biết lập công

chuộc tội; Hoặc qua hình ảnh cơ bé Kiều Phương đang vẽ, học sinh không chỉ biết

được những nét đáng yêu của cơ bé: nghịch ngợm, ưa lục lọi và có khả năng hội họa

mà còn cảm được ý nghĩa xâu xa của tác phẩm, khơng phải bằng tài năng mà chính

tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của cơ em gái đã cảm hóa được người anh. Từ

đó, các em có thể rút ra những thái độ sống với những người xung quanh.

Người viết: Nguyễn Thị Hoài Tâm



Trang 6



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Kết quả thực hiện đề tài 13

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×