Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
SỰ TÍCH KHĂN TANG

SỰ TÍCH KHĂN TANG

Tải bản đầy đủ - 0trang

Ơngghénhàngườicongáithứnhất.Chàngrểđóntiếpơngniềmnởlàmơng

rấthàilòng.Nhưngcongáiơngthìlạikhơngđượcnhưvậy.Nócũngchuyện

trògiảlảđượcítcâurồiquayvàocơngviệccủanó.

Nhàcácchàngrểcủaơngphầnnhiềuđềuthuộcvàohạngkhágiảkhơngkém

gì nhà ơng. Cho nên con gái của ơng còn mải trơng nom kẻ ăn người ở,

khơnglúcnàorảnhrỗi.Đếnchừngchồngnórađồngtrơngcàycoicấythì

congáiơngcònchunviệcbếpnúc,lúihúisuốtbuổitrongbếp,chacon

chẳngcódịpchuyệntrò.Mãiđếngầntrưa,ơngcảmthấybụngđóicồncào,

nhưngconơnglạichẳngchịuchoơngănngay.

Ơngtoanbảonóchomìnhăntrướcnhưkhicònởnhà,nhưngrồilạinghĩ

thầm:-"Đểcònxemnóđốiđãivớichanórasaochobiết".Ơngthấycongái

chờchochồngmìnhđilàmvềmớidọncơmra.Nhưngchàngrểcủaơnglúc

ấytuyđãvềrồicònbậnmộtsốcơngviệc.Chonênơnglạiphảiđợi.Đến

chừngấythấyđãqtrưa,congáiơnglêntiếnggọichồng:-"Mìnhơi,hãy

đểđóvàoăncơmđichoơnggiàănvới!".Ngheconnóithếơngcảmthấy

khơng được vui. Bữa cơm chiều và liên tiếp mấy ngày sau cũng như vậy.

Congáiơngchămsócchochồngnóchứchẳngphảichoơng.Ơngrấtbuồn,

bụngbảodạ:-"Thìrabâygiờnócoichanóchẳngracáiqigì.Nếuchồng

nókhơngănthìcólẽmìnhphảingồinhịnđói".

Ở chơi được ít ngày, thấy con gái khơng được vồn vã đằm thắm như xưa,

ơngbènbỏdựđịnhcũlàởchơitrongmộttháng,đãvộivãtừgiãchàngrểvà

congáimàđiđếnnhàngườicongáithứhaicáchđấynonmộtngàyđường.

Trong cuộc hành trình lần này, ông lẩm bẩm: - "Chắc những đứa sau phải

khác, chẳng lẽ đứa nào cũng như vậy cả sao. Vợ chồng ta còn trơng cậy

chúngnórồiđâysẽchianhauvềphụngdưỡnglúcbốmẹtuổigiàkiamà".



Nhưng khi đến, ơng lại đâm ra thất vọng. Nhà chàng rể thứ hai tuy khơng

giàubằngchàngrểthứnhấtnhưngcũngcócủaăncủađể.Vợnóthấybốđến

thămcũngtiếpđãigọilàchotrònbổnphậnrồilạiloayhoayvàocơngviệc

nhàchồng,chẳngchịubớtchútthìgiờhànhunchobõnhữnglúcchacon

xanhau.Lầnlượtơngđithămđủcảnămcơgáiqnhưngchẳngđứanàolà

khơngbậnbịuvớicơngviệccủamình,chẳngđứanàoquantâmchămsóc

đếnơngnhưlúccònởnhà.Saucùngơngchépmiệng:

-Vậylàcongáimộtkhibướcvềnhàchồngthìchẳngcònlàconcủamình

nữa.Nóxemchồngtrọnghơnbốmẹ.

Rồi đó ơng qy quả ra về. Ơng tính lại thời gian thăm con cả đi lẫn về

không đầy hai tháng, so với chuyến đi của vợ lại còn ngắn hơn. Nỗi buồn

phiềnlàmchoơngkhóởtrongmộtvàituần.Khiđãbớt,ơnggọivợlạibàn

rằng:-"Thếlàđẻđượcmấyđứacongái,cócũngnhưkhơng.Hyvọngdựa

cậyvàochúngnóđỡđầnlúctuổigiàlàkhơngđượcnữa.Bâygiờbànóở

nhàđểtơiđikiếmmộtđứaconniđặngmaisaunósănsócchúngmìnhlúc

mắtlồchânchậm.Bànónghĩsao?".Vợphúhộtrảlời:-"Thơiơngạ!Ơng

đừngcóđimấtcơngnhọcxác.Conđẻrứtruộtramàchúngnókhơngđối

khơng hồi thì con ni mà làm gì. Để tơi kiếm cho ơng một người vợ lẽ.

Khơngbiếtchừngnóđẻchochúngtamộtđứacontraicóngườinốidõitơng

đườngchẳngphải tốthơn ư!".-"Trên đờinày cókẻtốt ngườixấu, khơng

phải ai cũng như ai, bà đừng ngại. Nếu tơi đi tìm dăm bữa nửa tháng mà

khơngxongthìtrởvềtínhliệusaucũngchưamuộn".-"Đượcrồi,ơngcứđi

đi,cốtìmmộtđứaconngoanphụngdưỡng,mọiviệcởnhàmặctơiloliệu".

Phúhộbènđóngbộmộtơnggiànghèokhócấtmìnhrađi.Ơngđitừlàng

nàyđếnlàngkhác,đếnđâuơngcũngrao:

- Có ai mua cha thì ra mà mua. Mua ta về làm cha chỉ mất năm quan tiền



thơi.

Mọingườingheơnggiàraonhưvậyaicũngtưởngơngđiên.Cóngườivui

miệngnói:-"Mualãogiàấyđểvềnhàmàhầuư,vàđểrồiđâylãotatrăm

tuổicóđượcđồngnàocònphảilotốngtángư.Thàlànimộtngườiđầytớ

còn hơn". Tuy có nghe nhiều lời mỉa mai cười cợt, phú hộ vẫn khơng nản

chí,vẫnđihếtxómnàytớiấpkia,miệngraokhơngngớt.

Bấygiờởmậtlàngnọcóhaivợchồngmộtnơngphunghèo.Nghecóngười

đibánmìnhlàmcha,chồngbảovợ:-"Haiđứamìnhmồcơitừtấmbéchưa

bao giờ được hưởng tình cha con, lại chưa có mụn con nào, thật là buồn.

Thơithìtamuaơnggiànàyvềthủthỉvớinhaukhuyasớmchovuicửavui

nhà".Thấyvợbằnglòng,anhchàngchạyrađónơnggiàvàovànói:

-Ơngđịnhbánbaonhiêutiền?

-Nămquankhơngbớt.

-Thúthậtvớiơng,nhàtơinghèomuốnmuanhưngkhơngsẵntiền.Vậyơng

ngồichơiđểtơibảonhàtơiđivayxem.

Phúhộngồichờhồilâu,thấychịvợchạyđimộtlátlạitrởvề,nhưngsốtiền

vayđượcchỉcóhaiquan.Anhkiabènnói:

-Haingàynữamờiơngtrởlại,chúngtơisẽcóđủtiền.

Haingàysauphúhộlạitới.Anhnơngphutraotiềnchoơng,mờiơngvào

nhà,"chacha,concon"rấtthântình.Đoạnanhbảovợđichợlocơmnước.

Phúhộthấyđầutócngườivợhơmnọcòndài,bâygiờđãbiếnđiđâumất,

bènngạcnhiênhỏi:



-Tạisaođầutóccủavợconlạicắtcụtđinhưvậy?

Anhnơngphutầnngầnhồilâurồiđáp:

-Chẳnggiấugìcha,nhàconnghèokhơngđủtiềnmua,mànếukhơngmua

thìcũngítcódịpnàotốthơn.Vìvậy,vợconphảicắttócbánđimớiđủsố

tiềnnămquanđó.

Nghenói,phúhộvẫnlàmthinh.Từngàycóngườichani,haivợchồng

anhnơngphutỏrarấtniềmnởvàchịukhóchămsóchầuhạkhơngbiếtmệt.

Phúhộvẫnkhơngchobiếtqqngốctíchthậtcủamình,hàngngàyvẫn

ănnongủkỹ,đơilúclạikêuvángđầumỏilưng,bắthọphảixoabóphoặc

tìm thầy chạy thuốc. Mặc dầu vậy, hai vợ chồng vẫn cơm nước săn sóc

khơng bê trễ. Cứ như vậy được vài tháng sau, nhà họ đã nghèo lại nghèo

thêm. Họ phải cố gắng làm thêm để ni cha, có bữa phải nhịn đói để

nhườngcơmchoơnggià.Tìnhhìnhnhưvậykéodàiđượcnửanăm,nợnần

củahọchồngchấtqnhiềumàtrongnhàthìgạovàtiềnđãkiệt.Mộthơm

hai vợ chồng tỉnh dậy đã thấy người cha ni khăn gói chỉnh tề. Ơng bảo

họ:-Cácconhãyđốtcáinhànày,rồiđitheota!

Vợ chồng đưa mắt nhìn nhau tưởng ơng phát điên. Nhưng sau đó đã thấy

phúhộgiục:

-Làmconthìphảivângtheochamẹ,chớcósailời.Chađãbảocácconđi

theotakiếmăn,còncáinhànàyọpẹpchẳngđángbaolăm,đừngtiếcnữa.

Vợchồngkhơngdámcãi,đànhnhặtnhạnhmộtvàimónđồbuộcthànhmột

gói,rồichâmlửađốtnhà.Đitheoơnggià,họthấyơnglầnhồixinăn,tốilại

vàonhàngườixinngủnhờ.Họvẫnvânglờikhơngchútphânvân.Bangười

lần hồi đi xin ăn như thế được năm ngày. Sau cùng đến một nơi nhà ngói



tườngdắc,ơngmớivuivẻbảohọ:

-Cáccon,đâyđãđếnnhàtarồi!

Vợphúhộbướcracổngđónvào,ơngtươicườibảovợ:

-Đâymớithậtlàconcủachúngta!

Bấygiờvợchồnganhnơngphumớibiếtchamẹnimìnhlàmộtnhàgiàu

có.Phúhộbảoanhnơngphulấytheohọmìnhvàtừđóhaivợchồngbước

vàomộtcuộcđờisungsướng.

Ítlâusau,phúhộlâmbệnhnặng.Biếtmìnhsắpgầnđấtxatrời,ơngbènlàm

tờdichúcđểphầnlớntàisảnchođứaconni,đoạnơnggọivợđếntrối:

- Sau khi tơi chết, bà nhớ đừng cho năm đứa con gái biết. Nếu chúng nó

nghe ai mách mà về đây chưa biết chừng tơi sẽ "bứt néo" [1] cho mà coi.

Việcđểtangthìđứacontraicứtheocổtụccắttócđộimũquấnrơmtrênđầu

đểchứngtỏmìnhchịucựcchịukhổvớichamẹthìthơicũngđược,nhưng

đứacondâuthìbàbảonókhỏicắttóc,vìtơichưabaogiờqncáiviệcnó

đãphảibánmớtócdàicủanóđểmuacha,vậynóchỉcầnđộikhăntanglà

đủ.

Nhưngsaukhikhâmliệmchochồngxong,bàphúhộvìnặnglòngthương

connêncũngchongườilénbáotinchonămđứacongáibiết.

Khichúngvề,bàđónởcổngthuậtlạilạitrốicủachachúngchonghevàbảo

chúngđừngcóvàonhàkẻocósựchẳnglành.Nămngườicongáitỏlònghối

hậnnhữngviệcđãrồi.Khiđưalinhcữurađồng,cáccongáicốđòiđiđưa

chobằngđược.Mẹkhuncanconmãikhơngxong,cuốicùngđànhphảixé



chochúng,ngồikhăntangcònthêmmỗiđứamộtvngvảixơchochúng

chemặtlạiđểmonglinhhồnbốchúngkhỏibiết.

Từđó,ngườitabắtchướcđểtangtheocáchgiađìnhnàyđãlàm:contraicắt

tócvànhrơm,mũmấn,dâylưngchuốinhưcổtục,condâuđượcmiễncắt

tóc,chỉđộikhăntang,lạimiễncảchemặt,còncongáithìngồikhăntang

còncómộtmảnhvảiconđểchemặt[2].





KHẢODỊ



Truyện trên nhắc đến một số phong tục tín ngưỡng ngày xưa, trong đó có

phảnánhmộtloạimâuthuẫntronggiađìnhphụhệphongkiến:ngườicon

gáirađilấychồngcầmnhưcắtđứtquanhệvớigiađìnhbốmẹđẻ.

Việt-namcòncótruyệnCủađểbán,mộtdịbảncủatruyệntrên:

Một phú hộ có con gái lấy chồng xa làng đã có cháu ngoại. Một hơm ơng

đếnchơinhàrể.Nhưđoạnđầucủatruyệnvìcặpvợchồngnàycómấyngười

con-coimìnhnhươngnội,phúhộngàyngàyănnongủkỹ.ƠnggiàhọLê,

rểbảoconđigọiơngvềăncơm.Nhưngđứabéchỉgọicóơngnộinó,ơng

ngoại hỏi: - "Sao cháu không gọi cả hai ông?" - "Người ta bảo đi gọi ơng

nội".Cũngnhưtruyệntrên,giậncongáivàrể,phúhộtrởvềbảovợ:-"Có

congáitứclàkhơngcógìcả,cậymìnhởnhàđểtơiđikiếmđứacon"-"Để

tơi kiếm cho một người làm lẽ". Ơng già khơng chịu. Ra đi, đến đâu ơng



cũngrao:-"Aimuốnmuatalàmchakhơng?".Ơnggiảđiếctrướcnhữnglời

cườicợt,vẫnđivàraokhơngmệtmỏi.Cuốicùngcũngcómộtcặpvợchồng

nghèođónơngvàohỏigiárồichồngbảovợđivaynămquantraochoơng

già.Đượcvợchồngchămsóc,vàlũcon-

Haivợchồngnibốnibịkhánhkiệt.Bènbánmộtđứacon.Khinóicho

ơngbiết,ơngcũngmặckệ;nămquanvẫncấtdướigốikhơngđộngđến.Lại

đến lượt bán đứa con thứ hai, rồi chồng tự bán mình. Ơng già vẫn tỏ ra

khơngquantâm.Sauhainămhếtăn,mộthơmphúhộbảodâuđưamìnhđến

nhàchồngđangbịcầmcố(ởđợ),nóivớichủ:-"Xinphépơngchocontơi

vềítngàycóviệccần".Rồiơngbảodâuvàconchuẩnbịlênđường.Vềlại

dinhcơcủamình,phúhộbảovợnhậnlấycondâumớiđưavề.Cuốicùng

đưatiềnchoconvàdâutrangtrảinợnầnvàchuộcmấyđứacháuvề.Từđó

họsốngvớinhauvuivẻsungsướng.Truyệnkhơngnóiđếnkhăntangnhư

truyệntrên[3].

NgườiTàycótruyệnNgọtmiệngchualòngtuy có khác với truyện của ta,

nhưngtheochúngtơi,haibảndườngnhưcócùngmộtnguồn,vìchủđềvà

hìnhtượnggầngũi:

Mộtơnggiàcóhaicongáiđãgảchồng,vàmộtcontraiđãchết,chỉcònmột

condâutrẻtuổivàđứacháunộicònbé.Ơngcómộtsốvàngthoibạcnên

dànhdụmtrong"giàđờingười"từlâucấtgiấuđịnhchiachocáccongáivì

ơngthấycháuhãycònmăngsữamàdâuthìdùsaocũnglàngườingồi.

Mộthơm,ơnggóikínvàngbạcbỏvàotaynải,trướctiênmangđếnnhàcơ

congáilớn.Điđườngrừngđếntrưamớitớivàolúccảnhàđangăn.Congái

hỏi:-"Bốđãăncơmchưa?"-"Bốăntừsáng".Tuynghenóivậy,cơgáivẫn

khơngmờithêm.Saudoơnggiàlạimangtaynảiđếnnhàcongáithứhai.



Thấybốđến,cơnàycũnghỏi:-"Bốđãăncơmchưa?"-"Bốăntừsáng".

Cũngnhưngườichị,cơnàycũngkhơngmờithêm.Thấytrênlòcóbắcnồi

chõ,ngườibốhỏigợiý:-"Chõgìđấy?"-"Conhấpcáimànvàáoquầnđể

giếtrệp".Biếtconnóiláo,ơnggiàbảo:-"Cócontrâuănruộngmạnhàaiở

đầulàng".-"Đúngruộngmạnhàcon".Trongkhicongáichạyvộirađồng,

ơnggiàthửmởvungnồichõthìthấyđầymộtchõxơi,bènbốcăn.Khiơng

giàtrởvềnhàmình,condâusắpđithămđồng,nhưngthấybốchồngđãvề,

bènnánởlạiđểthổicơm.Đểthửcondâu,ơngnói:-"Bốđãănrồi".Mặc

dầuvậy,cơcondâuvẫnthổicơmvàkhicơmchíndọnra,ơnggiànói:-"Cha

đã bảo ăn rồi mà" - "Bố cứ ăn mười bữa cơm người khơng bằng một bữa

cơmta".Thấycondâutốtbụng,ơnggiàliềnchodâusốvàngbạc.Đoạnơng

bảonórằngmìnhgiảvờchết,hãybáotinchohaicongáibiết.Đượctin,hai

cơ con gái khóc từ ngồi cổng khóc vào. Cơ lớn kể lể: - Sáng nay bố đến

thămcon,concònlàmthịtchóchobốăn"...Cơhai:-"Sángnaybốđếnthăm

con,concònmổgàmờibố".Giậnq,ơnggiàliềnnhổmdậycầmgậyđuổi

đánhchúng[4].

NgườiĐun-ganởtỉnhThiểm-tây(Trung-quốc)cótruyệnBacơcongáicủa

ơnggiàgiốngphầnnàovớitruyệntrênởđoạnđầu:

Có hai vợ chồng một ơng già chỉ đẻ được ba người con gái, đều đã đi lấy

chồng.Mộthơmơnggiàthânhànhđithămcáccon.Đầutiênơngđếnnhàcơ

congáicả,nhưngcơnàykhơngmờibốmìnhăncơm,vớilýdolà"hànhcòn

hơisương",nênchưanhổ.Bỏnhàcơgáithứnhất,ơngđếnthămconthứhai.

Cơ này cũng khơng giữ bố già lại dùng cơm trưa, vì "trời nóng nực q

khơngthểđirangồimuarauđược".Cơcongáiút-ngườimàơnggiàđặt

hyvọngnhiềuhơn-cũngtìmcớđểkhơngphảimờibốmìnhởlại,vàcơcòn

đậythậtkínvungnồihấpbánhbao.Ơnggiàđànhbụngđóitrởvềvớivợ,ăn

bữaăntốidobàtadọn[5].



Vềchỗcoitrọngcondâuvàsựưuđãinàngdâukhiđểtangbốmẹchồng,

ngườiTháicũngcómộttruyệncắtnghĩavìsaocórượucầnvàvìsaonàng

dâucảlạicóvaitròquantrọngtronggiađình:

Xưacómộtngườilấyvợchocontrai.Ngườibốmuốnthửxemđứacontrai

vàvợnó,aikhơnngoanlanhlợihơn.Bènralệnhchomỗiđứahãytựtay

dọnchomìnhănmộtmóngìvừano,vừangon,vừathíchkhẩu.Đứacontrai

lậptứcđemlướirasuốiđánhđượcmộtconcátobằngbắpchân,vộilàmthịt

kho lên làm cơm cho bố mẹ. Bố mẹ ăn cũng cho là được. Còn cơ dâu thì

khơng thể đi đánh được cá to, cơ chỉ quen đi xúc, cuối cùng cơ cũng xúc

đượcmộtrổcávụn.Đưavề,cơbỏmọithứgiavịvàđồlênthànhmộtmón

mềmthơm,bốmẹănrấtthích.Nhưngcơcònlấycácthứlácâylàmmen,lại

lấynếpđồ,ủrồibỏvàobình.Khithànhrượu,cơcắmcầnđổnướcchobố

mẹuốnggọilàuống"nướcchảyngược".Bốmẹăncơmvớicáđãlấylàm

ngon, lại được uống rượu ngọt bằng cần nên rất thỏa thích. Sau đó bố mẹ

thừanhậnlànàngdâuquảkhơnngoanlanhlợihơncontrai.Lạinói:-"Con

dâulàconngườita,chỉlàkẻkếtdunvớicontraimình,thếmàbiếtchăm

sócbốmẹchồngnhưthế.Vậytừnayvềsauphảicoinàngdâucảlàngười

chủchốtcủagiađình".

TừđóvềsaungườiTháicótụccoinàngdâucảcómộtvaitròđặcbiệt.

Khitếtnhất,nếulỡvắngmặtnàngdâucảlàcảnhàthường"cáo".Khibốmẹ

chồngchết,dâucảlàngườiduynhấtkhấnmaxó[6]củagiađìnhđểnhờma

nàyđinhắnhồnngườichếtởcácnơivềhộihọp.Nàngdâucảthườngmặc

mộtchiếcáođỏrấtđẹp,khơngphảilàmlụnggìcả,chỉngồiởtrướcbànthờ.

Nếu nàng dâu cả chết thì vai trò ấy thuộc về nàng dâu thứ. Nếu vắng mặt

hoặc khơng có con dâu thì dù nhà giàu, lễ lạt tết nhất cũng thường khơng

biệncỗbàngìmấy[7].



[1]Bứtnéo:ngàyxưacólúcngườitakhơngđóngchốtquantài,chỉbuộc

dâyởngồigọilà"néo".Bứtnéolàhiệntượngđứtdây,ngườitatinrằngđó

làmộtcáchtỏsựgiậndữcủangườichết.

[2]TheoLêHương.TruyệntíchViệt-nam,sáchđãdẫn.

[3]TheoLăng-đờ(Landes),sáchđãdẫn.

[4]TheoHồngQuyết,HồngThao,MaiSơn,sáchđãdẫn.

[5]TheoRip-tin(Riftine)vàKha-xa-nốp(Khassanov),sáchđãdẫn.

[6]NgườiTháikhơngthờtổtiên,nhưnglạithờmaxó.Mỗilầncólễlạthoặc

machaythìnàngdâucảphảikhấnmaxóbảonóđimờimabếnđò,mabến

đòlạiđinhắnvớimaThen(trời)đểgọihồnngườichếttrúngụcácnơivề.

[7]TheolờikểcủađơngbàoThái,Thanh-hóa.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

SỰ TÍCH KHĂN TANG

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×