Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
ÔNG GIÀ HỌ LÊ

ÔNG GIÀ HỌ LÊ

Tải bản đầy đủ - 0trang

ông rất nhiều về tâm tính của hai cha con ơng già họ Bùi. Bụng bảo dạ: "Haichaconnhànàychỉlàmộthạngthèmtiềnkhátcủa,vàchúngcóvẻhả

hêvìđượcphápháchtàisảncủata".Rồiơngngẫmnghĩ:-"Ơi!Baonhiêu

mồhơinướcmắtcủatavàơngchatamấyđờigomgóplạibỗngchốclọtvào

tayqnbấtlương.Saocóthểnhưthếđượcnhỉ?".

Tronglòngơngnảyramộtsựbựcbộighenghét,nócứlàmơngbănkhoăn

daydứt.Ơngtoanđemphầnlớncủacảichohọvàlàng.Nhưngrồilạigạtđi:

-"Trừphikhơngcócon,chứđãcóconkhơngailàmthếbaogiờ".Trướckia

ơngcóýđịnhởvậychođếnmãnđời.Nhưngbâygiờđãcósựthayđổi.Một

ýnghĩvụtlóeratrongócơnggià-"Haytacứlấyvợrồiđếnđâuhayđấy!".

Thếlàchỉítlâusau,ngườitabỗngthấyơngnhờmốiđánhtiếnggánghĩavới

mộtngườiđànbàgóachồngởlàngbêncạnh.

*

**

Ngườivợkếsaukhivềlàmbạnvớiơngđượcbanămthìsinhmộtđứacon

trai.NỗivuimừngcủaơnggiàhọLêtưởngkhơnggìhơnthếnữa.Ơngchăm

sóc cho con đến mức trong làng ngồi xóm phải đồn nhau: chưa một nhà

quyềnqnàochămđượcnhưvậy.Đãlochođứabétrướcmắt,ơnglạicòn

lochonómaisau.Thấychàngrểhungbạo,nhiềulúcđếnchơinhànhìnđứa

contraibébỏngcủamìnhbằngcặpmắtganhghét,ơngđâmralosợ.Ơng

thầmnghĩ:-"Mìnhnayđãgầnđấtxatrời.Nếumộtmaikhuấtnúigiữalúc

thằngbéhãycòntrứngnướcthìnókhơngngạigìmàkhơngratayámhại.

Bởi vì nó thừa hiểu là theo luật của triều đình thì bao nhiêu tài sản của ta

phảithuộcvềthằngbé.Chaoơi,nguyhiểmchotínhmệnhcontabiếtchừng

nào?".Vìthế,khơngmộtgiâyphútnàoơngqntìmcáchbảotồnchođứa

bétrongtươnglai.



VàrồicuốicùngmọingườiđềutỏtháiđộngạcnhiênkhithấyơnggiàhọLê

thườngtỏtháiđộlạnhnhạtđốivớihaimẹconngườivợkế.Ngườitabàntán

rấtnhiềuvềcáitên"Phi"[1]màơngđặtchođứabé.Mộtngườinói:-"Chỉ

cóngờnólàconhàngxómthìmớiđặttênnhưvậy!"-"Đúng,ngườikhác

tiếp.Chắcbâygiờơnglãomớihiểuralàbảymươituổithìkhơngthểnàocó

conđược,lạilàcócontrai!".ƠnggiàhọLêcóngherấtnhiềulờibàntánvề

mình,nhưngơngchỉcườithầmkhơngnóigìcả.

Cho đến ngày sắp mất, người ta vẫn không thấy ông nhắc nhở gì cho mọi

ngườibiếtvềviệcthừakếtàisảncủamình.Chúcthươngđểlạichỉvỏnvẹn

cóhaimươimốtchữHán,màtuồngnhưlàviếtdởdangtrướckhitắtthở:

"Thấtthậpnhisinhphingơtửdãkỳđiềnsảngiaodữtửtếngoạinhânbất

đắctranhđoạt"[2].

Vìvậy,saukhichơncấtxong,lậptứcchàngrểđộcnhấtcủaơngcứchiếu

theochúcthưchiếmhếtgiatàiđiềnsản,chỉđểlạichohaimẹconthằngbé

Phimộtgiannhànhỏvớivàithửaruộngxấu.

Thựcra,trướckhichết,ơnggiàhọLêđãgọiriênghaimẹconlại,traocho

một tượng gỗ. Tượng này tạc hình người, đặc biệt có một cánh tay giơ ra

đằngtrước,nhưngngóntaylạichỉquặtvềphíabụng.Ngườivợkếcủaơng

khơnghiểuthếnàocà,chỉmộtmựcngồiơmlấyconmàkhóc.Ơngghévào

taianủi:

-Saunàynếuchúngnótranhgiànhtưcơcủatađểlại,thìmẹconcứnhẫn

nhụcchịuvậy,đợikhithằngPhiđãlớnkhơn,hễthấycóơngquannàocơng

minhbổvềhạtmình,bấygiờhãymangphotượngnàyđưalênquanphân

xử.



Dặnđoạn,ơngtắtnghỉ.

*

**

ChođếnngàythằngPhiđãcóvợvàsắpcócon.Trongnhữngnămqua,hai

mẹcontừnggạtbiếtbaolànướcmắtmỗilúcnhìnthấyhoalợitrênruộng

đấtđềutnvềnhàhọBùi.Trongxómngồilàngkhơngaikhơngáingại

chotìnhcảnhmẹgóaconcơikhơngnơinươngtựacủahọ.Nhưngngườita

thấy bề ngồi, hai mẹ con vẫn tỏ ra n lòng với số phận, khơng kêu ca,

khơngốntrách.Nhưthếđãđượcmườitámnămtrời.

Mộthơmngườimẹhaytincómộtơngquanmớiđổiđếnhuyệnnhànổitiếng

thanh liêm, xử kiện rất cơng bằng. Ơng thường đi về các làng nghe ngóng

dântìnhvàkhơngbỏsótnhữngđiềuchướngtaigaimắt.Nghetiếngđồnnhư

thế,mẹthằngPhinhớđếnlờidặncủachồng,vộidắtconmangphotượng

lênquan.Cầmphotượng,quankhơnghiểuýtứthếnàocả.Nghengườiđàn

bàthuậtlạitìnhcảnhcủamẹcontrongbaonhiêunăm,ơngrấtthươnghại.

Ơngbènbảobàtrởvề,bangàynữalạiđến.

Khingườiđànbàchàolạyravề,mặcdầutrờiđãkhuya,quanvẫncầmlấy

photượngmiênmansuynghĩ.Ơnglậtxilậtngược.Tấtcảđềukhơngcó

gìkhácthường.-"Ngóntaychỉvàobụng.Phảichăngtrongbụngcóvậtgì

đây!".Nghĩvậy,ơnghếtlắclạigõ.Quatiếngkêu,ơngnhậnralàruộttượng

rỗng.Lậptứcơngđilấymộtcondao,dùngmũidaonhọnthămdòkhắpnơi.

Cuốicùngơngnạyđượcmộtmiếnggỗtrámởmộtbênnáchphotượng.

-Mọiviệcđềuởđâycả!



Ơngmừngrỡkêulên.Nhìnvào,quảtìmđượcmộtbảnchúcthưchínhthức

củaơnggiàhọLê.Trongchúcthư,ngườichủtàisảndặntraotồnbộcho

haimẹconthằngPhi,chứkhơngphảichothằngrể.

Ngàyhơmsau,ơngchođòianhchànghọBùiđếncơngđườngbáophảinộp

chúcthưvănkhếvềgiatàicủabốvợchoquancứuxét.Tấtcảgiấytờynộp

quan cũng chỉ vẻn vẹn có hai mươi mốt chữ Hán đã nói ở trên. Quan đưa

photượng,rútchúcthưchínhthứcchohắnxem,vàdõngdạcphán:

Tấtcảgiấytờđềunóirằngýmuốncủangườichếtlàđểtồnbộtàisảnlại

chođứacontrai.Ngaycảmảnhgiấycódòngchữmàanhgiữmấylâunay,

cũngchỉcónghĩalàđểruộngđấtlạichothằngPhi.Khơngtintagiảichoanh

nghe.Nghĩacủahaimươimốtchữđólàthếnày:-"70tuổimớisinhthằng

Phi,đólàcontraita.Ruộngđấttraochocon.Cònrểlàngườingồi,khơng

đượchiếmđoạt"[3]. Thế mà anh dám cắt nghĩa bừa để chiếm lấy tất cả,

khơngthươnggìđếnđứaembébỏngvàmẹcủanó.Bâygiờtalệnhchoanh

phảitrảlạingaytấtcảmọithứanhđãchiếmđoạtkểcảhoalợiruộngđấtấy

trongmườitámnămnay!

AnhchànghọBùicứnghọngkhinhẩmlạiýnghĩamảnhdichúc,cuốicùng

phảiđànhcúiđầuvânglệnh.CònhaimẹconPhihếtlờicảmtạquanhuyện

vàtừđóbắtđầumộtcuộcđờisungsướng[4].(21)





KHẢODỊ







TrongKimcổkỳquancótruyệnGiasảnmộtbứctranhcóphầngầngũivới

truyệntrên.

TháithúhọNghênhàgiàucóứcvạn,cómộtcontraitênlàThiệnKếđãcó

vợcon.Tuytuổiđãngồibảymươi,ơngvẫncònlấyvợlẽvàsauđóngười

ấyđẻđượcmộtcontrai.ThấyThiệnKếcoingườiemkhácmẹnhưcừuthù,

ơnglãođốnchắcthằnganhsẽsáthạiđứaembébỏngvìchuyệngiatài.Vì

vậytrướckhichết,ơnglàmchúcthưchiachoThiệnKếhầuhếtgiasản,còn

vợlẽvàđứaconcònbéthìơngbímậtchomộtbứcchândungcủamìnhcó

vẽ ngón tay chỉ xuống đất. Ơng dặn nếu thằng anh khơng nhìn nhận và

khơng chia tài sản cho em, thì tìm một ơng quan nào cơng minh, đưa bức

tranhấyđếnnhờphânxử.

VềsauquảThiệnKếđốixửvớimẹconngườiemrấttệ.Mộtơngquansau

khixembứctranh,đãkhámpháramộtmảnhgiấydoơnglãobồivàotrong

tranhtrướckhichết.Tronggiấyghirằngmìnhcóchơnítchumbạcvàmột

chumvàngđểlạichođứacontraiút.Saukhinắmđượcsựthật,quanlàmra

bộhồnthiêngcủaơnglãobáomộngchomìnhbiết,dặnđếnlàmchứngcho

mẹconnhàấyđàolênlấycủatrướcconmắttứctốicủaThiệnKế.

Truyệncủataởtrênkiacóngườikểhơikhácđoạncuối:Ơnggiàlàmthành

haibảnchúcthư,mộtbảngồmhaimươimốtchữgiaochorể,cònmộtbản

bỏvàohòmbímậtchơnởmộtnơitrướccổngđền,trongđónóirõtồnbộ

tàisảngiaichoconngườivợkế.Đoạnơngdặnvợhọcthuộclònghaicâu

thơ:

Nguyệtđáotrungthiênnhịthậptam,

Nghêđầuảnhlượngchúcthưhàm.



(Nghĩalàtrăngđêm23khilêngiữatrời,bóngđầuconnghêchiếuxuốngở

đâuthìởđócóhòmchúcthư),lạidặnphảicốgắngchoconđihọc.

Saukhiơngmất,đứabéhọcgiỏiđỗtiếnsĩ,anhtanhớlạicâuhátcủamẹvà

tìmđếncổngđềnđàolênlấyđượcchúcthư,giànhlạitàisảncủabốđểlại

[5].





[1]Phi:chữHánnghĩalàkhơngphải,cóthểhiểu:khơngphảilàconta.

[2]Cóthểhiểulà:Bảymươituổimớiđẻranó,khơngphảilàconta,ruộng

đấtta,giaochoconrể,ngườingồikhơngđượctranhchiếm.

[3]CâuvănchữHántrên,chỉcầnchấmcâulạithìcónghĩanhưquangiải

thích.Đâylàcáchchơichữcủanhànhobìnhdân,tácgiảtruyệncổtíchnày.

[4]TheolờikểcủangườiHà-nội,Hà-tĩnh.

[5]TheolờikểcủangườiHà-tĩnh(HồHữuPhướcsưutầm).



NguyễnđổngChi

KhoTàngTruyệnCổTích

154.TẤMCÁM



Ngàyxưa,cóTấmvàCámlàhaichịemcùngchakhácmẹ.Haichịemst

sốttuổinhau.Tấmlàconvợcả,Cámlàconvợlẽ.MẹTấmđãchếttừhồi

Tấmcònbé.SauđómấynămthìchaTấmcũngchết.Tấmởvớidìghẻlàmẹ

củaCám.NhưngdìghẻcủaTấmlàngườirấtcaynghiệt.Hàngngày,Tấm

phảilàmlụnglncanh,hếtchăntrâu,gánhnước,đếntháikhoai,vớtbèo;

đêmlạicònxaylúagiãgạomàkhơnghếtviệc.TrongkhiđóthìCámđược

mẹnngchiều,đượcăntrắngmặctrơn,suốtngàyquanhquẩnởnhàkhơng

phảilàmviệcnặng.

Một hơm người dì ghẻ đưa cho hai chị em mỗi người một cái giỏ bảo ra

đồngbắtcontơmcáitép.Mụtahứahẹn:-"Hễđứanàobắtđượcđầygiỏthì

thưởngchomộtcáiyếmđỏ!".

Rađồng,Tấmnhờmòcuabắtốcđãquennênchỉmộtbuổilàđượcđầygiỏ

vừacávừatép.CònCámthìđủnhđỉnhdạohếtruộngnọsangruộngkia,mãi

đếnchiềuvẫnkhơngđượcgì.

ThấyTấmbắtđượcmộtgiỏđầy,Cámbảochị:

-ChịTấmơichịTấm!Đầuchịlấm,chịhụpchosâu,kẻovềdìmắng.

Tinlàthật,Tấmbènxuốngaolộirachỗsâutắmrửa.Cámthừadịptrúthết

tépcủaTấmvàogiỏcủamìnhrồibachânbốncẳngvềtrước.LúcTấmbước

lênchỉcòngiỏkhơng,bènngồixuốngbưngmặtkhóchuhu.



BấygiờBụtđangngồitrêntòasen.BỗngnghetiếngkhóccủaTấmliềnhiện

xuốnghỏi:

-Conlàmsaolạikhóc?

TấmkểsựtìnhchoBụtnghe.Bụtbảo:

-Thơiconhãynínđi!Conthửnhìnvàogiỏxemcòncógìnữakhơng?

Tấmnhìnvàogiỏrồinói:

-Chỉcònmộtconcábống.

-Conđemconcábốngấyvềnhàthảxuốnggiếngmàni.Mỗibữa,đáng

ănbabátthìconănhai,cònmộtđemthảxuốngchobống.Mỗilầnchoăn,

connhớgọinhưthếnày:

Bốngbống,bangbang

Lênăncơmvàngcơmbạcnhàta,

Chớăncơmhẩmcháohoanhàngười

khơnggọiđúngnhưthếnókhơnglên,connhớlấy!

NóixonglàBụtbiếnmất.TấmtheolờiBụtthảbốngxuốnggiếng.Rồitừ

hơmấytrởđi,cứsaubữaăn,Tấmđềuđểdànhcơmgiấuđưarachobống.

MỗilầnnghelờiTấmgọi,bốnglạingoilênmặtnướcđớpnhữnghạtcơm

củaTấmnémxuống.Ngườivàcángàymộtquennhau,vàbốngngàymột



lớnlêntrơngthấy.

ThấyTấmsaumỗibữaănthườngmangcơmragiếng,mụdìghẻsinhnghi,

bènbảoCámđirình.CámnấpởbụicâybênbờgiếngngheTấmgọibống,

bènnhẩmchothuộcrồivềkểlạichomẹnghe.

TốihơmấymụdìghẻbảoTấmsángmaidậysớmchăntrâu,vàdặn:

-Conơicon!Làngđãbắtđầucấmđồngrồiđấy.Maiconđichăntrâu,phải

chănđồngxa,chớchănđồngnhà,làngbắtmấttrâu.

Tấmvânglời,sánghơmsauđưatrâuđiănthậtxa.ỞnhàmẹconconCám

mangbátcơmragiếng,cũnggọibốnglênănynhưTấmgọi.Nghelờigọi,

bốngngoilênmặtnước.MẹconCámđãchựcsẵn,bắtlấybốngđemvềlàm

thịt.

ĐếnchiềuTấmdắttrâuvề,saukhiănuốngxongTấmlạimangbátcơmđể

dànhragiếng.Tấmgọimãinhưngchẳngthấybốngngoilênnhưmọikhi.

Tấm gọi mãi, gọi mãi, cuối cùng chỉ thấy một cục máu nổi lên mặt nước.

Biếtcósựchẳnglànhchobống,Tấmòalênkhóc.Bụtlạihiệnlên,hỏi:

-Conlàmsaolạikhóc?

TấmkểsựtìnhchoBụtnghe,Bụtbảo:

-Conbốngcủaconngườitađãănthịtmấtrồi.Thơiconhãynínđi.Rồivề

nhặtlấyxươngnó,kiếmbốncáilọbỏvào,đemchơnxuốngdướibốnchân

giườngconnằm.

TấmtrởvềtheolờidặncủaBụtđitìmxươngbống,nhưngtìmmãicácxó



vườngócsânmàkhơngthấyđâucả.Mộtcongàthấythế,bảoTấm:

-Cụctacụctác!Chotanắmthóc,tabớixươngcho!

Tấmbốcnắmthócnémchogà.Gàchạyvàobếpbớimộtlúcthìđượcxương

ngay.TấmbènnhặtlấybỏvàolọvàđemchơndướichângiườngnhưlờiBụt

dặn.

*

**

Ítlâusau,nhàvuamởhộilnmấyđêmngày.Giàtrẻtraigáicáclàngđều

nơnứcđixem.Trêncácnẻođường,quầnáomớbamớbảydậpdìutnvề

kinhnhưnướcchảy.HaimẹconconCámcũngsắmsửaquầnáođẹpđểđi

trẩyhội.ThấyTấmcũngmuốnđi,mụdìghẻngtdài.Sauđómụlấymột

đấugạotrộnlẫnvớimộtđấuthóc,bảoTấm:

-Conhãynhặtchoxongchỗgạonàyrồicóđiđâuhãyđi,đừngcóbỏdở,về

khơngcógìđểthổicơmdìđánhđó.

Nóiđoạn,haimẹconquầnáoxúngxínhlênđường,Tấmngồinhặtmộtlúc

mà chỉ mới được một nhúm, nghĩ rằng không biết bao giờ mới nhặt xong,

buồnbã,bènkhócmộtmình.GiữalúcấyBụthiệnlên,hỏi:

-Conlàmsaolạikhóc?

Tấmchỉvàocáithúng,thưa:

-Dìconbắtphảinhặtthócchorathóc,gạoragạo,rồimớiđượcđixemhội.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

ÔNG GIÀ HỌ LÊ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×