Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
NGƯỜI THỢ MỘC NAM-HOA

NGƯỜI THỢ MỘC NAM-HOA

Tải bản đầy đủ - 0trang

gócđình.ƠngChuẩnnghetinbènlàmravẻđóikhổ,tìmđếnxinănvàngủ

đêmtạiđó.Sánghơmsau,tốnthợthấyngườiănmàyấyđốtcháymấtcủa

mìnhmộtcáikẻchạm,liềnđưatrìnhlàngđểphạtvạ.Trướcmặtcácchức

dịch,ơngChuẩnnói:

-Toilàmhỏngthìtơisẽđền.Vậyxinlàngchotơimộtmiếnggỗđểtơichạm

lạicáikẻđó.Nếuquảlàxấukhơngdùngđượcthìtơixinởđâylàmphuđể

đềnnợ.

Thếrồi,chỉmộtthống,ơngChuẩnđãhồnthànhnhữngnétchạmtrổcực

kỳtinhxảotrêncáikẻmới.Mọingườiđềutấmtắckhenngợi.Làngbiếtơng

làthợkhéo,cóýmờiơngtrơngnomviệcxâydựng.Nhưngtốpthợcũkhơng

bằnglòng,họchưabaogiờnghĩrằngcónhữngcâybéconlạivượtlêntrên

nhữngcâyđạithụđược.Họnói:

-Thàlàchúngtơichỉlàmmộtnửađìnhcònhơnlàđểchongườikháccầm

đầuchúngtơi.Vậyxinchiamộtnửasốgỗđểlànggiaochongườikhác.Và

chúngtơimongđượcđuatài,bênnàoxongtrướcvàkhéohơnsẽcóquyền

đượclĩnhtấtcảsốtiềncơngcủabênkia.

Mặcdầutốpthợkiađãkhởihànhtrướcđâybatháng,ơngChuẩncũngnhận

lời.Ơngchỉmộtmìnhmàlàmrấtnhanh,khiếnchocảtốpthợbênkiađuổi

khơng kịp. Ơng chạm rất khéo, đến nỗi đối phương ban đầu còn giấu tài,

nhưngsauphảiđếnbắtchướckiểumẫucủaơng.Saucùng,thấykhơngthể

thắng nổi, tốp thợ vừa thẹn vừa tức, bỏ dở ra về. Nhờ có ơng Chuẩn nên

chẳngbaolâulàngđãdựngxongngơiđìnhcóquymơrấthùngvĩ,điềuđặc

biệtlàmỗinửađìnhcómộtkiểuchạmtrổkhácnhau.

Từđấy,tiếngđồnvềơngthợChuẩnngàymộtlanrộng.Ngườitađuanhau

rướcơngvềdựngnhàcửađềnđài.Tấtcảnhữngnétchạmcủaơngđềulàm



đẹplòngbọnquyềnq.

*

**

Mộthơm,ơngđangdựngmộtngơichùalớnởgầncửabiển.Cơngviệcsắp

xong.Bỗngđêmnọơngđangngủ,cóhaingườilạmặtbướcvàođánhthức

dậy,bảoơng:

-ĐứcLongvươngnghetinơngtinhthơngnghềmộcnênralệnhchochúng

tơilênmờixuốngsửalạihồngcung.

Nghenói,ơngrụngrờicảngười,địnhtìmcáchthốithác,nhưngchúngđã

nghiêmnétmặtlại:

- Khơng thể từ chối được lệnh vua đâu. Hãy thu xếp đi ngay, khơng được

chậmtrễ!

Ơng Chuẩn đành mang cưa đục lên vai, đi theo hai người lính của Long

vương.Họbảoơngnhắmmắtlạirồirẽnướcchoơngđixuống.Longvương

trơngthấyơngthìmừngrỡvơcùng.Vuabảo:

-Trẫmnghetiếngđồnvềnhàngươiđãlâu,naymớicódịptriệuđến.Từlâu,

trẫmđãkhơngthíchquymơnhỏhẹocủacáicungđiệntiênđếdựnglênngày

trước.Bâygiờtrẫmđãchọnđượcmộtchỗđấttốt.Nhàngươihãyxâycho

trẫm một cái điện thị triều sao cho thật tráng lệ. Còn trên gò Bích Lăng

ngươihãyxâymộtcáiCửutrùngđàithậtnguyngađểbốnbiểncóthểchiêm

ngưỡng.Xungquanhđóthìngươidựnglênbacungsáuviệnchothậthuy

hồngrựcrỡ.Phảilàmthếnàochomỗimộtnétchạmởbấtcứchỗnàocũng



khiến cho mọi người trầm trồ khen ngợi mới được! Ngươi hãy hết sức vì

trẫm,trẫmsẽhậutạ.Cầnbaonhiêugỗ,baonhiêuphu,baonhiêuvậthạng

đềucóđầyđủ.

Nghe nói, ông thợ Chuẩn vừa mừng vừa sợ. Cho đây là một dịp để trổ tài

nghệcủamìnhnênơngdốctâmsứcralàmviệc.Ơngđãxẻbiếtbaonhiêulà

gỗ"chò"trêndươngthếchởxuống.Ơngvẽkiểu,ơngđẽogọt,ơngđụcchạm

liên miên khơng nghỉ. Cứ như thế sau ba năm hì hục quên ăn, quên ngủ,

quêncảvợ contrên trần,ơngthợ Chuẩnđã hồnthànhđại cơngtrình cho

Long vương. Tự tay ơng đã dựng lên khơng biết bao nhiêu cung điện, lầu

gác,hànhlang,cầu,cửa,thủytạ,v.v...làmchomộtchốnhoangvutrởthành

máisansát,cộtgiănghàng,rựcrỡcảmộtvùngbiểncả.

Saukhiđixemkhắpmọinơi,Longvươngvàcáctriềuthầnvơcùngưngý,

khenngợingườithợmộchếtlời.Ngàylễlạcthành,vuasaimangramộtcái

hòmrồibảoơngthợChuẩn:

- Trẫm rất cảm ơn nhà ngươi đã giúp trẫm trong việc xây dựng lớn này.

Trẫmchonhàngươihònngọcnàyđểthưởngcơng.Thếnhưng,tấtcảnhững

điềutainghemắtthấyởdướinày,ngươikhơngđượcnóichobấtkỳmộtai

biết.

ƠngChuẩnmộthaixinthề,nhưngLongvươngnói:

-Cóthêmcáinàythìnhàngươimớigiữkínmiệng.

ĐoạnvuabảoơngthợChuẩnhámiệngra,bỏmộtcáilárêuvào,bắtnuốt

lấy,rồivuanóitiếp:

- Nếu nhà ngươi tiết lộ những chuyện bí mật trong giang sơn của trẫm thì



lưỡidaovừanuốtđósẽkhơngthathứcáicổcủangươiđâu!

ƠngthợChuẩnchỉcònbiếtvângvângdạdạ.Haitênlínhngàynọlạiđược

Longvươnggọiđến,bảođưaơnglêncõitrần.Nướclạirẽrachongườithợ

mộcđithẳngvềbếnsơngNamHoavớihòmtặngvật.Khitrơngthấylàng

mạcqhương,ơngthợChuẩntưởngnhưmìnhđượcsốnglại.Thấyvợcon

còn chít khăn tang cho mình, ơng mừng mừng tủi tủi. Nhớ lại lời dặn của

Longvương,ơngkhơngdámrỉrăngkểlạisựthật,đànhphảibịachuyệncho

mọingườintâm.Lúcmởhòm,quảcóbamươiviênngọclấplánh.Haivợ

chồng lần lượt bán ngọc để ăn đói. Người ta trả giá khơng được bao lăm.

Mãivềsaugặpmộtthuyềnbnnướcngồi;ngườiphúthươngchủthuyền

khicầmlấyviênngọcthứhaimươicủaơngChuẩnmangrabánthìkhơng

giấuđượcvẻkinhngạc.Hắnnói:

-Đâylàngọc"minhchâu"qgiákhơngthểnóihết!

Đoạnhắnvéttấtcảtiềncủamìnhcònlạigầnmộtngànquantraochoơngđể

đượclàmchủviênngọc.Từđó,ơngthợChuẩntrởnêngiàucó.Ơngbántất

cả,chỉchừalạihaiviênlàmkỷvật.Rồiơngtậuruộng,làmnhàcửa,cuộc

đờitrởnênsungtúchơntrước.

KhiơngthợChuẩnlàmlễmừngthọtámmươituổi,biếtmìnhđãđếnngày

gầnđấtxatrời,mớichogọitấtcảconcháuhọhànglàngmạclại.Ơngbắt

đầukểchomọingườinghecáingàybịLongvươngbắtđixâycungđiệnnhư

thếnào.Ơngkểrấtnhanhvàrấttỷmỷnhữngđiềutainghemắtthấyởdưới

đó.Kểxong,bỗngnhiênơnglịmđitrêngiường.Ngườitathấycómộtlưỡi

daonhỏbằnglárêuđãxunquacổơng,lòirangồi.Saukhilàmđámma

ơng,haiviênngọctronghòmcũngkhơngcánhmàtựbiếnmất.[1]





KHẢODỊ





Vềđoạnđầutruyệnnày,ngườiBắcGiangcómộttruyệnkểtươngtự.Khi

xây dựng đình Nội (thuộc huyện Tân Yên, Bắc Giang), thợ mộc phải làm

đến mười lăm năm mới xong. Lúc đầu làng th phải một tốp thợ tầm

thường.Mộtngườithợgiỏiđiquaghéchơithấythế,bèngiảlàmănmày,rồi

nhómlửahútthuốcđểlửabéncháymấtmộtcáikẻchạm.Cảtốpthợđổra

bắtđemtrìnhlàng.Làngtoantróilạiđểbắtvạ.Ngườiấyxinchạmcáikhác

đểthayvào.Tốpthợkhơngnghe,chorằnglàmthếsẽhỏngmấtgiátrịcủa

tồn bộ cơng trình. Sau làng cho làm thử, nếu không xong sẽ phạt vạ sau.

Nhưngkhingườiấychạmxong,mọingườiđềukinhngạcvìnhữngđường

nétchạmtrổichứngtỏlàbậcthợcótài.Cuốicùng,làngthngườiấythi

cơngthaychotốpthợtrước.[2]

VềđoạnkếtthìtươngtựvớitruyệnNgườiđicâunơiaoTrời.Sơlượclà:

ỞQuảngBìnhcócáiaoTrờirấtrộng,đimộtngàykhơnghết.Xungquanh

aovắngvẻítaidámđến.Mộthơm,cómộtngườilàngđếnđâycâucá.Đang

câu,tựnhiênthấytừdướinướchiệnlênmộtđồnqnvàthuyềnđithám

thínhkhắpnơirồilạibiếnmất.Sauđómộtchốc,thấyxuấthiệnnàothuyền

bè,nàotướngsĩkhơngbiếtbaonhiêumàkể,lênthaodiễntrênmặthồlàm

rựcrỡồnàocảmộtvùngvắngvẻ.Ngườiđicâusợqnấptrongbụi,nhưng

saucóhaiviêntướngtrơngthấy.Họbắtơngrahỏichuyện,tặngơngmộtcái

niêu,hễbắclênbếplàtựkhắccócơm.CũngnhưtìnhtiếtLongvươngbắt

ơngthợChuẩnnuốtlárêuởtruyệntrên,haiviêntướngởđâycũngbắtngười

đicâunuốtmộtcáilá,vàdọaơnghễtiếtlộlàchết.Vìthế,ơngchàicũng



chờđếnkhibịbệnhnặngmớikểchoconcháumìnhnghecâuchuyệnxảyra

ởaoTrời,kểxong,lưỡidaocũngnhảyracắtđứtcổ.[3]

NgườiHàTĩnhcótruyệnĐónggiườngnằmchovuaThủytềcũnglàmộtdị

bảncủatruyệnNgườithợmộcNamHoa.Ởđâycũngcómộtbácphómộc

lànhnghề.VuaThủytềlúcấyđangcầnmộtchiếclongsàng,nghetiếngđồn

vềbácphó,bènsaisứlêntriệuxuốngđóng.Bácphócốrìnhxemthânhình

nhàvuanhưthếnàođểđóngchovừa.Dịpmayđượclọtvàongựtẩm,bác

thấydángnằmtrêngiườnglàmộtconrắnrấtlớnkhoanhtrònđầungóccao.

Bácbènướclượngkíchtấcđóngngay:giườngvngvức,giữacótrụcao

chovuakêđầu.Giườngđóngxong,đượcvuacangợihếtlời.

Cũngnhưcáctruyệntrên,đểbắtbácphógiữtuyệtmậtcâuchuyện,Thủytề

cũngbuộcbácnuốtkhơngphảilárêumàlàmộtlưỡigươmthunhỏbằngcái

kim.Kếtquả,báccũngđợiđếnngàysắpxuốnglỗmớikểchoconcháunghe

mọiviệcởthủyphủ,đểcuốicùnglưỡigươmtrongbụnghiệnngunhình,

đâmrangồicắtđứtcổ.[4]

TruyệnThánhTảnViêncủatacũngnóiđếntìnhtiếtnuốtláthànhdaonhư

sau:

SaumỗitrậnkịchchiếnvớiThủyTinh,ngơinhàcủaThánhTảnViên(tức

SơnTinh)trênđỉnhBaVìthườngbịhưhại,buộcThánhphảigọithợmộc

thợ hồ quanh vùng lên sửa chữa. Những người này được đệ tử của Thánh

đónởchânnúirồiđưalênđỉnhbằngphépthần.Khiviệcsửachữađãxong,

Thánhchomỗingườinuốtmộtlátrúcđàohìnhgiốngcondaohailưỡidặn

họkhivềnhàkhơngđượctiếtlộnhữngđiềutainghemắtthấy,nếuaikhơng

tnlờisẽbịphạtchếtngaytứckhắc.Đãtừngcómộtngườithợmộcvìrượu

say phun ra mọi chuyện, bị lá trúc đào hóa thành dao cắt đứt cổ xun ra

ngồi.[5]



ỞtruyệnThánhĐản(TảnViên)củađồngbàoMườngcũngcótìnhtiếtnuốt

daotươngtựnhưngđâylàcondaoướcmàbốThánhĐảnlấycủavuaThủy

khơngchịutrảlại.NhờvậymànólọtđếntayThánhĐản:

Ngàyxưa,bốđẻraThánhĐảnlàbốTrượnglàmnghềthầymo.Mộthơmbố

TrượngđangcàyruộngvàchănvịtbỗngcóngườiởThủyphủ(MườngKhú)

mờixuốnglàmvíachoconvuaThủybịbệnhnặng.Đếnnơiơngthấymột

con rắn bị lưới quấn chặt cổ bèn giả phù phép rồi lần mò gỡ lưới ra. Khi

lành,conrắnmáchnướcchoơngxinvuaThủymộtcondaoước.Vuacho

nhưngbuộchếtđờiphảitrả.Bènlấydaoướccắmphậpvàoquảchuốibảo

ơngnuốt.Khitrởvềơngthấytrâucàyvàvịtcònởđồngruộngđủsốvàbéo

tốt.Từđấyơngtrởnêngiàucó.Truyệnđếnđâykếtcụckhácvớicủata.Cho

đếnngàychết,bốTrượngvẫnkhơngtrốigìvớiconcả,nênhơmđưađám,

nhữngngườicủaThủyphủtheohẹnlênđòidaoước.ThánhĐảnkhơngbiết

thếnàomàtrả.ThấythếvuaThủydângnướclêncaođểlấydao.Đểtránh

nướcngập,ThánhvácxácbốnhằmnúiBaVìchạymãi,chạymãichođến

đỉnh.Chỉcònmộtkhoảngđấtbằngcáinong,nướccủavuaThủykhơngthể

dângđượcnữa.TừđóThánhcócondaoướcvàtrởthànhThánhĐản.[6]



[1]TheoNamHoamộctượngkývàlờikểcủangườiNghệAn.

[2]TheolờikểcủangườiBắcGiang.

[3]TheoJê-ni-bren(Génibrel),sáchđãdẫn.NgườiNghệAncókểmột

truyệngầngiốngtruyệntrên:Mộtngườiđicâuởmộtcáihồthanhvắng.

Bênhồcómộtcâydừa.Bấygiờlàgiữatrưa,đangcâutựnhiênthấycómột

conễnhươngbađầuchínđinổilênmặtnướcdạobavòngthuận,bavòng

nghịchrồilặnxuống.Mộthồilâu,lạithấymộtchiếcthuyềnrồngnổilên,

trênmuikếtládừa,cờcũngbằngládừa,trốngbằngquảdừa;quanqn

ngồitrênnhữngchiếcthuyềnkháccũnglầnlượtnổilênrấtrộnrịp.Ngườiđi

câungồixemkhơngchánmắtvàkhơngdámlêntiếng.Đếnkhingồilâumỏi

mệtlạikhátnước,mớiholênmộttiếngthìthuyềnbè,quanqn,v.v...đều

biếnmấtcả.Mộtchốc,thấyconễnhươngbịchặtlàmbakhúcnổilênmặt

nước.Nhữngládừa,quảdừađềunổilêncả.Nhìnlạicâydừathìlávàquả

đềutrụihết.Sợq,ngườiấychạyvềnhàvàbịbệnhnặng(Bảnkhaicủacác

sáchHữuLập,sáchVĩnhLại,sáchNhiêuHợp).

[4]DoThanhMinhsưutầm.

[5]TheoLêHương.TruyệntíchViệtNam.

[6]TheolờikểcủangườiMườngHòaBình,vàTrấnTửBạchĐình.Cõi

sốngvàcõichếttrongquanniệmcổtruyềncủangườiMường,Tạpchí

Nghiêncứulịchsử,số141(1971).



NguyễnđổngChi

KhoTàngTruyệnCổTích

VI.TRUYỆNPHÂNXỬ

106.NGƯỜIĐẦYTỚVÀNGƯỜIĂNTRỘM



Ngàyxưacóhaianhchàngcùngumộtcơgáivàcùngmộtlúcđếndạm

nànglàmvợ.Trongkhicơgáiđangphânvânchưabiếtnênlấyngườinàothì

hai người đàn ông đã rủ nhau ra một quán rượu làm quen và tỏ ý thương

lượngvớinhauvềviệcdạmvợ.

NgườithứnhấtvuivẻchobiếttênmìnhlàTrầnLực,làmđầytớcàychomột

ơngbáhộởmộtlàngnọ.Thấyhắncóvẻcởimở,anhchàngthứhaitênlàLê

Đơ cũng khơng giấu giếm nghề nghiệp đào tường kht vách của mình.

Nhưngkhinóiđếnchuyệndạmvợ,cảhaingườikhơngaichịunhườngai.

Cuối cùng, Lê Đo bàn với Trần Lực hãy cùng mình thi tài, nếu người này

nhận rằng người kia giỏi hơn, thì sẽ tự nguyện rút lui, nhường cơ gái cho

ngườikialấylàmvợ.TrầnLựcnghĩngợimộtlátrồicũnggậtđầunhậnlời.

LêĐơđưaTrầnLựcvềnhàmình,tiếpđãirấttửtế.Tốihơmấy,hắnbảoanh

chàng đi theo mình. Sau khi dắt bạn đi quanh quẩn bao nhiêu xóm làng,

ruộngđồng,đếnmộtnơikia,hắnbảo:

- Nhà này cũng không giàu lắm, nhưng hắn mới đưa dâu về. Đêm nay tơi

muốnmượntạmchiếcáocơdâuđangmặc.Vàtơisẽlấyđượcchobácxem.

Nói đoạn, hắn cắt rào chui vào, rồi mở cổng cho Trần Lực vào theo. Hai

ngườitrèolênnócnhà.TrầnLựcrấtlongại,nhưngLêĐơngắmnhìnbốn

phíanhàhồilâurồibảonhỏbạn:



-Nhànàychỉcóhaicửa.CửaphíaĐơngthìcómộtconchóđangnằmcanh

giữ.CònphíaNamcómộtngườiđangngồivótmây.Thếlàkhóvàorồiđấy.

Nhưngtơiđãcócách.

HắnbèntụtxuốngđiđếncửaphíaNamrìnhtrongxótối.Nhìnthấymâycủa

ngườikiađangvótlàmộtsợirấtdài,vắttừtrongthềmnhàrađếncuốisân,

hắnbènlénnắmlấyđầusợidâymâygiậtnhẹmộtcái.Ngườivótmâybịhụt

tay,daocứasâuvàongón.Nhưnghắnvẫntưởngmìnhlỡtaychứkhơngbiết

có người gây nên. Đau q, hắn nắm lấy ngón tay bị thương, bật lên mấy

tiếng "chắt, chắt..." ở đầu lưỡi. Con chó tưởng chủ gọi cho ăn bèn từ cửa

phíaĐơngngoắtđichạyđến.Thừadịptốtđó,LêĐơđưabạnvàonhà.Họ

tìmđếnbuồngcơdâuchúrể.Haingườilúcấyđangngủsay.LêĐơtìmmột

quả trứng đập giập, nhân lúc cơ dâu nằm ngoảnh mặt vào vách, bèn cho

vươngvãilòngtrắngtrứngxuốngchiếu,rồitrởlạinấpvàomộtxóngồichờ.

Được một chốc, cơ dâu quay mặt trở ra nằm lên vũng nước trứng, nước

trứngthấmvàoáo,từáothấmvàoda,làmchonàngsựctỉnh.Khithấyáo

ướt,nànglồmcồmdậythay,đoạntrởlạinằmxuốngnhưcũ.LêĐơlậptức

trộmlấychiếcáorồinóivớiTrầnLực:

-Chỉlấycóchiếcáothơi,chưahẳncơdâuđãdámkêu,mấttrộm.Vậychúng

ta phải lấy thêm một cái gì cho chúng nó biết là đêm nay có kẻ vào thăm

nhà.

Nóiđoạn,hắnlầnđếnhòm,mởra,lấymónnữtrangđưachoTrầnLựcxem,

rồihaingườitháolui.

TrầnLựctấmtắckhenhắntàigiỏi.NhưnganhcũngcốnèomờiLêĐơvề

nhàmìnhchơi.LêĐơhỏi:



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

NGƯỜI THỢ MỘC NAM-HOA

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×