Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CON SÁO VÀ PHÚ TRƯỞNG GIẢ

CON SÁO VÀ PHÚ TRƯỞNG GIẢ

Tải bản đầy đủ - 0trang

-Tơiởtrênrừng.

-Aidạymàytrộmvàngcủatao?

-Chảaidạycả.

-Màytrộmvềchoai?

-Tơiquẳnglênrừng.

Tứctốivìkhơngtìmrađượcmanhmối,phútrưởnggiảliềnsaigianhânvặt

lơngsáochokỳtrụiđểchosáochếtmộtcáchđauđớn.Nhưngmớinhổđược

mấy cái lơng thì sáo đã giả bộ chết, nằm ngay đơ, cánh sã ra, khơng cựa

quậy.Phútrưởnggiảsaivứtsáorangồibụitre.Chỉmộtchốcsausáođã

đứngdậyvàgượnglầnvềnhà.



*

**



Mấythángsau,ởmộtngơiđềncủalàngbỗngxảyramộtviệcrấtlạ.Mỗilần

ngườithủtừvàothắphươngđềunghetrêntượngĐứcơngcóphátratiếng

gọi:-"Sắpcónạnlớn,hãybảophútrưởnggiảđếnchotabảo".Ngườithủtừ

trướccònhồnghi,nhưngngheđếnlầnthứhaithìhốthoảng,vộiđibáotin

cho phú trưởng giả biết. Nghe thủ từ nói, phú trưởng già cũng khơng kém



hốt hoảng, vội mang khăn áo tới đền với một mâm cỗ để nghe Đức Ông

phán bảo. Khi hắn đang lễ xì xụp thì tiếng ở trên tượng truyền xuống bảo

hắnphảicạođầuquyymộtthờigianmớimongtaiquanạnkhỏi.Hắntốt

mồhơi,vângvângdạdạ.Cuốicùng,hắnđànhnhờngườicạophăngmớtóc

vàmặcđồnâusồngxinhòathượngchovàoởchùađểmongPhậtchechở

nhưlờiĐứcƠngtruyền.

Nhưngđượcmấyngàysau,ĐứcƠnglạibảongườitừgiữđềngọihắnđến.

KhilãophútrưởnggiảvàmọingườiđangquỳlomkhomđợiĐứcƠngbảo

ban,thìsáotatừbứctượngbayranóivớichúng:

-Hãymởmắtramànhìnđây!Taođâychảphảithầnthánhgìcả.Chỉvìmày

làmtaođauđớnstchếtnêntaophảibáothùmàymộtphen.

Nóiđoạn,sáocườilênmộtthơirồisàxuốngmâmmổlấymổđể.

Cái đầu trọc của phú trưởng giả ngửng lên, và khi thấy được sự thực, hắn

giậntrànhơng,nhảyxơlạiđịnhbắtgiếtconsáochohảgiận,nhưngsáotađã

bayrakhỏiđềnvàđimất[1].





KHẢODỊ





Cóngườikểhơikhácvềchitiết.Đạithể,lúcsáovàonhàngườitathấycó

mâmcỗcúngthìtrộmgiòchảvềchochủ.Ngườimấtcủađuổitheođếnnhà

thìbắtđượcquảtangbènlêntrìnhquan.Quanchođòicảngườivàsáolên



trahỏi.Sáonhậnhếttộilỗi,bịquanxửtộivặtlơng.Sáocũnggiảchếtthốt

được.Đoạnsau,sáocũngmượnmiệngĐứcƠngbáothùkhơngphảichỉphú

trưởnggiảmàcảbọnquan,chánhtổng,lýtrưởng,v.v...đềuphảicạotrọcđầu

cảlũ[2].

NgườiNghệ-ankểtruyệnnàycũngcómộtvàichitiếthơikhác.Vídụ,thay

chophútrưởnggiảlàquanhuyện.Khibịquanvặtlơng,sáolầnđượcvềnhà

nóivớichủxinnichomausinhlơngsinhcánhđểbáothù.Đủlơngcánh

rồi,vừagặpkhilàngcủaquanhuyệntếthần,nólénbayvàolinhtọamượn

miệngthầnvạchtộiquanhuyệnngàyxưahayăntiềndân,bảolàngphảiđòi

quanravặttóc,rồivặtrâuquan,v.v...[3].

Truyệntrêncũngphổbiếnởnhiềudântộc.NgườinghèocótruyệnConVẹt

củaÍch-va-ra[4]dườngnhưlàmộtdịbảncủanó:

XưacómộtanhchàngtênlàÍch-va-raumộtcơgái.Bốcơgáiđòiphải

cầu thần, thần có ưng thuận mới gả. Nhưng khi hai họ đến đền hỏi ý kiến

thần, thì con vẹt của Ích-ra-va đã bay vào đền nấp sau pho tượng nói: "Đượclắm,hợplắm,xứngđơilắm".Nhờthế,bốcơgáibằnglònggả,haihọ

cướihỏilinhđình.

Saucơgáibiếtkhơngphảithầnmàlàdovẹt,liềnbỏvềnhàbốtìmcáchbắt

convẹtvặttrụilơngđịnhnướngăn.Songvẹtđãtrốnđượcvàorừng,vàtrở

nênvuacáclồichim.

Khinghenhàvuauconthứbỏcontrưởng,vẹtđeomộtcáichngbayvề

đậutrênnóchồngcung,tựxưnglàsứgiảcủathầnIn-đơ-va,bảovuaphải

gọihồngtửcontrưởngvềtruyềnngơi,nếukhơngsẽbịthầnphạt.Nghethế,

nhàvuasợ,bèngọicontrưởngvềcholênngaivànglàmvua.Nhờcơngđó,

vẹtđượcphonglàmquannhấtphẩm.Vẹtbèntốcáobốconcơgái.Ơngvua



mớiralệnhgọibốconcơgáitới,bắtcạotrọcđầuđểtrảthùchovẹt[5].

NgườiChăm-hơ-roicũngcótruyệnEmbévàchimvànganhcũngphầnnào

giốngvớitruyệncủata:

Hai vợ chồng một người kiếm củi có đứa con trai múa giỏi, đồng thời có

nimộtconchimvànganhhóthay.Thấyconchimq,mộtlãonhàgiàu

đếncướplấyđưavềđịnhnichonóhót.Nhưngchimkhơngchịuhót,ủrũ

khơng ăn mấy ngày liền. Lão nhà giàu bèn vứt chim ra bụi. Đứa con trai

ngườikialạinhặtchimvềchămsóc,chimbéokhỏelạihótvuinhưtrước.

Nghenóichimđãsốnglại,lãonhàgiàuliềnđếnnhàgiànhconchim,nhưng

chimđãmổvàomắthắntúibụi[6].

DântộcMèocóhaitruyện:

1.HồngtửMuaLìnhKhúniđượcmơtconsáokhơn.Đểbáothùchocha

bịngườigiếtchếtvàtranhngơi,anhđiranướcngồi,lấycongáinhàgiàu,

rồilạilấycongáivuaTrời.Ởđâu,anhcũngluyệntậpqnlínhchuẩnbị

đánh kẻ thù, nhưng không ngờ anh lại bị kẻ thù bắt giam. Nghe tiếng anh

khóc,chimsáotìmvàohầmđáhỏithăm.Anhnhờsáođibáotinchohaivợ

mìnhđemqnđếncứu.QnnhàTrờiđượctinkéoxuốngđánh.Têncướp

ngơibỏchạy,hỏisáocáchthốt.Sáobảohắncạotrọcđầuẩntrongmộtcái

miếuhoang.QnnhàTrờitìmkhơngđược,rútvề.Sauđóqncủacongái

nhàgiàukéođến.MuaLìnhKhúhỏiconsáovềtungtíchkẻthùvàkhiđược

sáomách,anhchémđầuyrồilênlàmvua.

2.SeoMèoChưmồcơiđiởchongười.Anhgiúpđỡchomộtconchimđang

ấptrứng,đượcchimtrảơncõnganhlênlưngchởđếncungvuabảovuagả

cơngchúachoanh.NhưngvuanổigiậnđuổiSeoMèoChưvàvặttrụilơng



chim. Cũng như truyện của ta, chim chui vào bàn thờ ở cung vua, ăn các

thứccúng,rồikhimọcđủlơngcánh,chimlạilấylờithầnlinhbảovuanếu

khơnggảcơngchúachoSeoMèoChưsẽcótainạn.Vuabấtđắcdĩchocơng

chúamộtconchóq,mộtconmèo,mộtconngựathồbạcvàđồđạcđilấy

chồng.

Lấynhauđượcítlâu,cơngchúagiaochochồngngựathồbạcđiđonggạo,

cóchóqđitheo.Đếnmộtlàngnọ,anhvàonghỉởnhàmộtmụphùthủy.

Mụchoanhnghỉvàgiaohẹnnếuchuộtcắnmàkhócthìanhmấttấtcảcho

mụ. Trái lại thì mụ mất tất cả cho anh. Ở đây, truyện tương tự với truyện

Con mụ Lường, chỉ có khác về vai trò con mèo. Nửa đêm đang ngủ, đàn

muỗi bay tới cắn, anh nhìn được, nhưng khi đàn chuột xơ ra cắn, anh kêu

khóc,thếlàbịmấtcủacảivàbịlàmnơ.Chóchạyvềbáochocơngchúasự

tình.Cơngchúamangtheoconmèođếnxintrọởnhàmụphùthủyvàcũng

nhậngiaoướcnhưtrên.Mụchođànmuỗi,rồichođànchuộtracắn,nhưng

chuộtbịmèochénthịt.Cuốicùngnàngcứuđượcchồngvề[7].

Trung-quốccũngcótruyệnConkhướu:

MộtơnggiàtốtbụngtênlàGiàVươngđiởchănbòchoƯơngNgược.Vì

già yếu bị đuổi phải làm nghề kiếm củi. Một hơm ơng bắt được một con

khướuhóthay.Ơngđưarachợchonóhót,đượcngườitathưởngchonhiều

tiền.ƯơngNgượcthấythếbắtlấykhướuvàcũngđưarachợbắtngườiđi

chợnộptiềnđểnghekhướuhót.Nhưngkhướukhơnghót,lạimắnglạiƯơng

Ngược. Hắn bảo đầy tớ giết đi để nhắm rượu. Chim bảo đầu bếp tha cho

mình,rồibắtmộtconquạchếtthayvào.

Ở đây, chim cũng bay vào miếu Ngọc hồng rồi nấp vào chỗ kín, lấy lời

NgọchồngbảoơngtừgọiƯơngNgượcđến,truyềnchoylàmNgọchồng,

cảvợvàconđềuvinhhiển,nhưngvớiđiềukiệnlàsángmaicảnhàphảimặc



đồgiấyđếnmiếu.Trờirét,saukhigiađìnhƯơngNgượcđến,chimsaikhóa

chặtcửamiếulại,rồibayđếncâycaogiữalàngtruyềnbảodânlàngchiađơi

tàisảncủaƯơngNgược:mộtnửachoGiaVươngvàngườiđầubếp,cònlại

đemphânphátchonhữngngườinghèo.

Sauđó,khiơngtừmởcửamiếuvàothìƯơngNgượcvàvợconđãchếtcóng

[8].





[1]TheolờikểcủangườiVĩnh-phú,Thái-bình,vàHà-tĩnh.

[2]TheoThựcnghiệpdânbáo(1924).

[3]TheoBảnkhaithơnChính-đích,xãMỹ-lợi.

[4]Mộttrong16truyệnXa-cu-na-pa-con.

[5]TheoHồngLâm,Xu-văn-thon.TruyệndângianLào.



[6]TheoTruyệncổdângiancủacácdântộcViệt-nam,tậpIV.

[7] Theo Dỗn Thanh, Thương Nguyễn, Hồng Thao. Truyện cổ dân tộc

Mèo.

[8]TheobáoTânViệthoa(1958)dẫntrongsáchĐánhchếtDiêmvươngcủa

LêBáCơ.





NguyễnđổngChi

KhoTàngTruyệnCổTích

86.CONTHỎ,

CONGÀVÀCONHỔ



Thỏ,hổvàgàcólầnởchungvớinhauđểhợpsứcphátnươngrẫy.Ngàyđầu

tiên,thỏvàhổđicắttranh,giaochogànhiệmvụtrơngnhàvànấuăn.

Saukhiqtdọntrongnhàngồingõ,gànấucơm.Cơmchín,gàbắcmột

nồinướclênbếp.Nướcsơigànhảylênmiệngnồi,đẻvàonồimộtquảtrứng,

rồicấtlênmấytiếng"cụctacụctác".

Trứngvừachínthìthỏvàhổcũngvừavề.Gàbắctrứngra.Thỏ,hổvừamệt

vừađóinênănrấtngonmiệng.Thỏhỏi:"Chịgàơi!Chịlàmthếnàomàcó

mónănthíchkhẩuthế?".Gànóithựcchobiếtcungcáchmìnhđãchếramón

ănđó.Sánghơmsau,họlạidậysớmtiếptụcđicắttranh.Lầnnàyhổđicùng

gà,cònthỏđếnlượtởnhànấuăn.Hổcòndặnthỏcốlolàmsaocóbữaăn

ngon như gà đã làm hơm qua. Thỏ đáp: "Việc đó khơng khó, bác cứ tin ở

tơi!".

Saukhinấucơm,thỏcũngbắcmộtnồinướcsơirồicũngđứnglênthànhbếp

chìađítvàonồivàrặnnhưkiểugàđãdạy.Xongviệc,thỏhýhửngracửa

đónhổvàgàvề.

Bữa ăn hơm ấy, hổ đói bụng háu ăn, gắp ngay trước mấy miếng bỏ vào

miệng.Nhưngchưakịpnuốtthìhổđãvộikhạcnhổrốirítvàgầmlênđuổi

đánh thỏ. Thỏ vùng chạy nhưng không kịp nữa, bị hổ tóm được đánh cho

một trận mê tơi. Hổ dằn đầu thỏ xuống đất mấy lần làm thỏ toạc cả da



miệng.Saulầnbịđònấythỏgiậnhổvơcùng,quyếtnghĩcáchbáođượcthù

mớihả.Mấyngàysau,thỏvàhổlạitiếptụccơngviệcLúcnàytranhcắtđem

phơiđãkhơ,phảiđánhđốnglạiđưavềlợpnhà.Trongkhichưabiếtlàmthế

nàođểchuyểntranhvềthìthỏđãhiếnkếbảohổ:-"Trongbata,tơithấybác

cósứckhỏehơncả.Vậybáchãynằmxuốngđểtơichấttranhlênlưng,dùng

dâybuộcchặtvàolưngrồicứthếbácchởvềnhà,chừngmộtchuyếnlàxong

tấtcả".Hổnghecólý,nằmngayxuốngchothỏchấtcỏtranhlên.Khiđãđầy

lưng,thỏlấydâycộtqngmấychụcvòngxuốngbụng,xuốngcổ,qngcả

vàocácchâncủahổ,v.v...Thếrồithỏnhảylên,lấyđáđánhlửađốtchobén

vàotranhrồinhảyxuốngchạymất.Tranhkhơđượclửa,cháyrấtthỏathích.

Hổ vẫn vơ tình lo làm xong cơng việc, đến khi lửa liếm xuống gần lưng,

nóngq,mớihoảnghồn,gầmlên,lănlộn.Nhưngđốnglửavẫndínhchắc

lấylưnghổvìdâycộtnhiềuvàchặtq.Hổcàngchạy,lửacàngnhưđược

quạtmạnh,bùngtolên.

Khihổgiãyđượckhốilửakhỏilưngthìdađãbịbỏng,lơngđãbịcháysém

loanglổ.Hổgiậntrànhơngbỏđitìmthòthìthỏđãbiếnđiđâumất.

Cũng vì thế mà ngày nay người ta nói nòi giống của thỏ và hổ còn mang

nhữngvếttíchcủachaơngchúngđểlại:mộtlồibịxẻmơitrên;mộtlồi

lơngvẫncònnhữngvếtcháysém.





KHẢODỊ





Mộttruyệnkháccótínhchấtngụngơn.nóivềNguồngốcbộdaconhổvà



hàmtrêncontrâu:

Mộthơm,hổthấytrâubịngườithợcàymắngchửiđánhđạpmàvẫncứcúi

đầuphụctùng,bènchờlúctrâuđượcnghỉ,đếngầnhỏi:-"Tạisaomàylại

chịunhụcnhãnhưthế?".Trâuđáp:"Vìngườicótríkhơn".

Hơmkhác,hổlânlađếnhỏixintríkhơncủangười.Ngườiđáp:"Tríkhơnta

đểởnhà.Nếumàymuốn,tasẽvềlấycho.Nhưngphảiđểtatróivàogốccây

đã, nếu khơng mày ăn mất trâu của ta". Hổ chịu để trói. Trói xong, người

mangrơmlạiđốt,vừađốtvừanói:-"Tríkhơncủatađây!". Hổ giãy giụa

mãi mới thốt, nhưng lửa đã cháy sém bộ lơng. Con trâu thấy thế cười bổ

xiêubổngảđếnnỗihàmtrênvavàođágãymấtcảdãyrăng.Vìthếmàngày

naynòigiốngcủalồiấycònmangvếttíchcủatổtiên[1].

Vềgốctíchbộdaconhổ,ngườiTháicómộttruyện:

Xưa,trờidànhriêngchongườimộtsựưuđãi:biếtnóivàcóquyềnănthịt

mọi động vật. Thấy thế, hổ và rắn khơng chịu, vây lấy người định đánh.

Ngườilàmmộtcáichòiđểrắnvàhổchuivàorồibịtlạichâmlửađốt.Hổvà

rắnhoảnghốt:mộtconvaphảimộtthanhgỗđãcháyđennênbộdacóvằn,

mộtconbòtrênđốngthannênbộdalấmchấmđen[2].

NgườiNùngkểvềGốctíchbộdaconhổnhưsau:

Hổbịthỏdùngmẹolừalàmtoạccảda.Đauq,hổbỏchạy.Gặpmộtngười

làm hương, hổ nhờ chữa giúp. Người này bốc một nắm mùn cưa nhét vào

cácvếtthươngvàdặnđếnthợrènmàhơchokhơvếtthương.Khơngngờ,

đếnnơitànthanbaylênbắtvàomùncưa,cháyâmỉmàkhơngbiết.Đếnlúc

nóng,hổlồnglộnchạylungtungkhắpnơi.Mộtcongàgơthươnghạimach:

-"Tắctàtà" (ý nói nhảy xuống sơng). Nghe lời, hổ nhảy tùm xuống sơng



mớithốtchết.Nhưngtừđấydahổcóvếtcháy.Cũngtừđấyhổvớigàgơ

thànhđơibạnchíthân.Ởđâucógàgơlàởđấythườngcóhổ[3].

TruyệncủangườiMiến-điện(Myanma)cónhữngtìnhtiếthơikhác:

Thỏvàhổcungrủnhauđicắtrạ.Hổmangmộttúiđựngcơmthịt,cònthỏ

thìmộttúiphânbòvàcát.Đanglàm,thỏđòiăntrướcnhưnghổthìchờlàm

xongmớiăn.Thỏnói:nhàhiềntriếtcónói:đếntrướcăncơmthịt,đếnsau

chỉ có ăn cát ăn phân. Rồi chén hết túi cơm của hổ, đoạn tìm gốc cây mà

ngủ,Hổlàmxong,tìmđếntúichỉthấycátvàphânbènmắngthỏ,thỏnhắc

lạicâucủanhàhiềntriết.Hổtinlờilạicắtvàchuyểnrạ.Thỏvờlêncơnsốt

đượchổchongồitrênbórạđãchấtlênlưng.Điđượcmộtqngthỏđánh

lửalênđốt.Hổbịsémda,hoảnghốtbỏchạy.Thấythỏngồibênvệđường,

hổmắngthìthỏcãi:-"Tơiđãgặpbáclầnnàođâu". Hổ xin lỗi, thỏ nói: "Tơi chả trách bác vì anh em tối giống nhau như đúc, nhưng lưng bác có

nhiềuvếtbỏng,tốthơnlàcọvàogốccây".Hổlàmtheo,vếtbỏngtócmàu,

đauqbỏchạy.Lạigặpthỏvàmắng,thỏlạiđáp:-"Tơiđãgặpbáclầnnào

đâu.Kìasaobáccómáu,hãylănlêncátthìlành".Hổlàm theo,đau nhức

nhối, chạy như cuồng, lại gặp thỏ nữa, mắng thì thỏ đáp: - "Tơikhơnghề

quen bác. Ở đây có giếng thần, bác đến đó có thể lành". Rồi đem hổ đến,

thìnhlìnhxơxuốnggiếng[4].

Vềgốctíchcáimơiconthỏ,ngườichâuPhikể:

Mặttrănglúc tạothiên lậpđịasai rậnxuống trầnphánbảo cholồi người

biếtlàngườiđượchưởnglệ"sẽchếtvàsẽsốnglại".Thỏngheđượcsứmệnh

bímậtấy,vộixuốngtrướctunbốngượclạilà"ngườisẽchết vàchết là

chếtln".

Rồiđó,thỏlêntrờikhoecơng.Giậnthỏlàmsaiýmình,mặttrăngđánhthỏ



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CON SÁO VÀ PHÚ TRƯỞNG GIẢ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×