Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
NÓI DỐI NHƯ CUỘI

NÓI DỐI NHƯ CUỘI

Tải bản đầy đủ - 0trang

tìmrađượcmộtmưuđểnuốttrơiconlợn.Hắnđàomộtcáilỗnhỏởđámđất

gầnchuồnglợn,cắmcáiđivàođórồinệnđấtrấtchặt.Chờlúcngườithím

đilàmvề,hắnlàmvẻmặthốthoảng,nói:

- Thím ơi! Thật là số khơng may. Ơng gì ấy ơng bắt mất lợn nhà ta. Nó

xuốngâmphủmấtrồi.

RồiCuộidắtthímrachuồnglợn,nóitiếp:

-Nóđãxuốngcảhaichânsaurồi,chỉcòncáiđi,bâygiờthímhãygiữlấy

cáiđiđừngchonóxuốngmàcũngđừnggiậtmạnhkẻođứtmấtlàhỏng

việc.Cháusẽlấythuổngđàođấtxungquanh,maychibắtnótrởvề.

Ngườithímnghenóitưởngơnggìbắtlợnthật,vừalosợvừatiếccủa,giục

Cuộilàmnhanh.Cuộilẳnglặnglấythuổngđàođất.Đấtbởracáiđikhơng

kéotựnhiênrờikhỏimặtđất.Thấythếhắnlatolên:

-Thơi!Thếlàlợnxuốngâmphủmấtrồi.Cònlàmăngìđượcnữa.

Mộthơm,Cuộicùngchúđichợ.Cuộixáchmộtcáithúngkhơng.Độtnhiên.

Cuộichạylêntrướcbỏqchúmộtqngrồilấythúngúpmộtbãicứttrâu

ởdọcđường.Khingườichúvừađếnnơi,Cuộikhưkhưgiữchịtlấythúng,

bảo:

-Mayq!Cháuvừaúpđượcmộtconchimngóitolắm!Nhưngnếubâygiờ

thò tay vào bắt thì nó trượt mắt. Vậy chú mau mau về lấy tay lưới giăng

chungquanhđểbắtchochắc.Connàymàđánhchénthìtuyệt!

Ngườichúvốncómáutham,nghehắnnóithếtưởngthật,vộivãtrởvềnhà

lấylướiđếngiăngbốnbênthúngrấtcẩnthận.Mọingườixúmlạixemrất



đơng.NhưngkhiCuộigiởthúngra,ainấyđềuphìcườivìchỉthấymộtbãi

cứttrâu,chảcóchimđâucả.RiêngngườichúbịCuộiđánhlừa,giậnthâm

gantímruột,bènkhơngđichợnữa,dắtCuộivềđánhchomộttrậnthừasống

thiếuchết.

Mộthơmkhác,Cuộicùngchúđangcuốccỏngồiđồng.Trờinắngnhưthiêu

như đốt. Khát q, người chú bảo hắn về nhà lấy nước mang ra. Vừa đến

nhà,Cuộiđãlàmvẻhốthoảng,nướcmắtgiàngiụa,miệngmếunóikhơngra

tiếng:

-Khốnkhổlắmthímơi!Chúbịtrâuhúclòiruộtganramộtđống.Hiệnđã

tắtthở,cònnằmtrêncồn...

Ngườithímnghenóichỉcònbiếtkêutrờikhócđấtrồibươnbảrađồng,vừa

đi vừa ôm mặt than khóc rất thảm thiết. Cuội ta lại lẻn theo đường tắt, ba

chân bốn cẳng chạy ra đồng. Sắp đến nơi, hắn cũng làm bộ đau đớn, bảo

chú:

-Chúơi!Trờihạita.Thímởnhàkhơngbiếtleotrèothếnàobịngãtừtrên

gácxuống,chếttímcảmặt,khơngmộtaibiếtcả.

Ngườichúnghenói,tưởngthật,đấmngựckêutrờirồichạyvềkêukhócsuốt

cả dọc đường. Đến khi hai vợ chồng đâm sầm vào nhau mới biết là thằng

cháuácnghiệtđánhlừa.Haivợchồngtứcgiậnđiêncuồngbènđanmộtcái

rọbỏCuộivàorồimộtmìnhchồngvácrasơngđịnhvứtxuốngnước.

Đến bờ sơng, cuội ta cầu khẩn: - "Cháu có tội với chú thím, chú thím bắt

chếtcũngđáng.Cóđiềuởdươnggiancháunóiláokiếmănđượclànhờcó

mộtquyểnsáchnóiláobấylâunayvẫngáctrênsànbếp.Naychúlàmơn

nghĩđếnchúttìnhmáumủvềlấygiùmquyểnsáchđóđặngcháumangtheo



xuống âm phủ kiếm ăn". Nghe hắn nói có vẻ thảm thiết, người chú tưởng

thật,nghĩbụng,tayhắnmìnhđãtrói,rọlạibuộcchặtkhơngthểtrốnđiđằng

nàođược,bèntấttảchạyvềlấysách.

Đangngồicorotrongrọbỗngtrơngthấymộtthằnghủiđiqua,Cuộigọigiật

lại:

-Nàyhủiơi!Taotrướccũngsưngdathốithịtnhưmày,nhưngtrờirunrủi

chotaongồivàođây,thếrồitaođượcngườitađưaxuốngnướcchạychữa,

rồilạikhiênglên,bâygiờlànhhẳncảrồi.Màycứmởchotaoramàxem.

Hủitưởngthật,mởrọchoCuộira,tấmtắckhenphépchữamầunhiệmrồi

mừngrỡnói:

-Maychotơiq!Thếanhchotơingồivàođâyrồianhbuộchộchotơivới.

Cómấyquantiềnxinđượcnhânthểtơibiếuanh.

Đượctựdo,Cuộichờchohủivào,buộcrọlạicẩnthậnrồicầmtiềnđithẳng.

Lạinóichuyệnngườichúvềnhàtìmmãitrênsànbếpchẳngthấygìcả,mớt

biếtlàmìnhlạibịlừalầnnữa,giậnq,hầmhầmtrởra,chẳngnóichẳng

rằngđạprọlănxuốngsơng.Thếlàhủitamấttích.

Cuộitheodọcsơngđếnmộtcáicầu,nhântrờinóngnựcmớicởiáoxuống

tắm. Mấy quan tiền của hủi cho, hắn sợ để trên bờ có người lấy mất nên

mangcảxuốngsơng.Mộtơngquancưỡingựađiquatrêncầu,thốngthấy

cóthằngbélặnngụpdướinước,mộttaygiơlêncaocócầmcáigìgiốngnhư

làquantiền.Quanđộnglòngtham,dừngngựalạihỏi.

-Békia,màylàmgìởdướiđó?



Cuộilàmbộtìmtòi,nóivớiquan:

-Tơimangđichochatơimộtthỏivàng,mộtthỏibạcvàmấyquantiền,lúc

đứngchơiởcầukhơngmaylỡlayđánhrơixuốngmấtcả.Naytơilặnlộitìm

chỉđượccómấyquantiềnmàthơi.Giờtơimàvề,chatơithìđánhchết.

Nói đoạn. Cuội hu hu khóc. Ơng quan bèn xuống ngựa, cởi quần áo bảo

Cuội:

-Màybướclênmauđi,đểtaocònxuốngtắm.Cútmau!

Ý của hắn là muốn một mình mò tìm, tìm được thì giấu đi một chỗ để số

vàngbạcấyvềtayhắnhưởng.Vừanóihắnvừalộixuốngnước.

Cuộibướclênbờvộilấyngayquầnáocủaviênquanramặc.

Quanhỏi:

-Màylàmgìthế.

Cuộiđáp:

-Tơirétq,nhờáoơngmặcđỡmộttýchoấm.

-Thếtênmàylàgì?QqnỞđâu?

-TơihọBái,tênDưng,ởBơnglơngxã,Balahuyện.

Mặcxong,Cuộichờlúcquanlặnxuốngnước,lênngựaphinướcđại.Viên



quanlặntìmmấylầnkhơngthấygìcả,nhìnlênbờthìđãmấtcảngựalẫnáo

quần. Biết là bị thằng bé đánh lừa, hắn vừa tức giận vừa hoảng hốt. Cuối

cùnghắndùngmấycáiđồráchcủaCuộibỏlại,chetạmhạbộđểchạyđitìm

Cuội. Gặp ai hắn cũng hỏi: - "Có thấy tên Bái Dưng vừa chạy qua đây

không?" Nghe hỏi thế mọi người chỉ tủm tỉm cười. Mãi đến khi gặp một

ngườiđànbà,ngườinàyđồhắnlàmộttênvơlạichọcghẹomình,mớiquay

lạimắngchomộttrận.Hắnbiếtlàdại,đànhphảiimmồm,rồisauđónuốt

giậnlầnvềnhà.

Lại nói chuyện Cuội phi ngựa về nhà chú thím. Cả hai vợ chồng, nhất là

ngườichồngrấtlàylàmngạcnhiênkhơnghiểutạisaomìnhđãxơnóxuống

sơnghainămrõmười,thếmàbâygiờnólạitrởvềđượcmàlạiănmặcđàng

hồngnhưkia.HỏithìCuộitươicườiđáp:

-Cháuxuốngdướiấygặpđượctấtcảmọingười:ơng,bà,cha,mẹ,nộingoại

đầy đủ. Cha mẹ cháu giàu có lớn lắm. Nhưng cháu nhớ chú thím q nên

chọnlấymộtbộquầnáo,mộtconngựavàítquantiềntrởlêntrênnày.

RồiCuộilạinóithêm:

- Ơng bà vẫn nhớ chú thím lắm đấy và có dặn cháu mời chú thím xuống

chơi!

Haivợchồngngườichúnghenóimừngq,hỏiCuội:

-Chúngtaoxuốngcóđượckhơng?Cuộitrảlời:

-Cókhógìđâu,chúthímcứlàmrọynhưlúccháuxuống.Nhưngcháuthì

khơngvácnổiđâu,phảimangrabờsơng,chuivàorọrồicháusẽlănxuống

thơi!



Ngườichúvộivàngđanhaichiếcrọđemrabờsơng.Đoạnngườichúchui

vàomộtchiếcbảonóbuộcchặtlại,vứtxuống.Thấytămnướcsủilênsùng

sục,Cuộivỗtayreo:

-Aha!Chúđanglấyđấy!

NghenóithếngườithímgiụcCuộirốirít:

-Cháuchothímxuốngngayđi!

NgườithímlạichuivàorọđểchoCuộivứtlnxuốngsơng.Thếlàtừđó

Cuộithừahưởngcơnghiệpcủachúthímđểlại.

NhưngCuộiănchơiloangtồngchảmấychốcđãbánhếtgiatưđiềnsản.

Hắn muốn đi chơi một phen cho thật xa, bèn sắm sửa lương thực rồi một

hômbỏnhàrađi.

Cuội đến một vùng rừng núi trùng điệp. Ở đây có rất nhiều voi, Cuội bèn

nghĩkếbắtchođượcmộtcon.Hắntađàomộtcáihốrấtrộngvàrấtsâuở

chỗ voi hay qua lại. Trên miệng hố có bắc tre nứa lát phên và ghép cỏ rất

khéo. Quả nhiên sau đó ba hơm có một con voi bị sa hố đầu chúc xuống

dưới,đítchổnglêntrời,khơngcựaquậyđược.Cuộidùngđấtlấpvoilạichỉ

chừacócáilỗđít.Vàkhtđítvoithànhmộtcáilỗlớnhơn,rồicứđểntại

đó,chỉthỉnhthoảngđếntrơngchừng.Hắnbụngbảodạ:-"Rồitasẽcómột

convoibiếtbay,đichuduthiênhạ!".

Saukhivoichết,quạvàdiềungửithấymùithịtliềnrủnhautớiăn.Chúng

nóchuiqualỗđíttiếnsâuvàothânconvoiđểrỉalânthịtởtrongđó.Trước

cònnămconmườicon,saudầndầncóhàngtrămconngàyngàychuivào



chénthịtvàlòngrấtthỏathích.Cuộitachờđếnlúcthịtvoiđãgầnkiệt,rình

khichimchócchuivàokhánhiều:mớithìnhlìnhđútnútđítvoilại.

Thế rồi Cuội đào đất lên cho cái xác da voi nằm ngay ngắn. Hắn cưỡi lên

lưng,dùnggậyđánhnhẹởdướibụngvoi.Tựnhiênbầychimởtrongcáixác

davoibayvụtcảlên,mangcáixácdavoivàCuộilêntrời.

Cáixácdavoihaygiữakhơngtrungquanhữngnúidàisơngrộnglàmcho

Cuội nhìn khơng chán mắt. Cuội cứ để cho bay mãi suốt ngày. Cuối cùng

nhìnthấymộtkinhthànhrộnglớn,trongđónhàngóisansát,ngườiqualại

đơngkhơngbiếtbaonhiêumàkể.Cuộimuốnxuốngxemthửchobiết.Hắn

vỗmấycáitrênlưngvoi,chimchócthấyđộngphíatrênthìsợhãixếpcánh

khơngbaynữa.Cáixácdavoitừtừhạxuống.Nórơixuốngtrúnggiữasân

rồngcócácquanđanglàmlễbáimạng.

Nhàvuavàtấtcảtriềuthầnthấycómộtngườicưỡivoitừtrêntrờixuốngthì

kinhhãibộiphần,vộivàngsụpxuốnglạyCuộinhưtếsao.HọđónCuộinhư

đónmộtvịthầnvừagiánghạ.NhàvuathânđưaCuộivàonộiđiệnvàkhơng

dámngồinganghàng.

Cuộisungsướnghưởngnhữngcỗbànlễvậtcủamọingườiđemdâng.Khi

ngheCuộinóiđếnsựmàunhiệmcủaconvật,nhàvuacấttiếngrunrunhỏi:"Ngàicóthểchoquảnhâncưỡilênvoiđingắmcảnhgấmvóctrongthiênhạ

đượcchăng?"Cuộiđáp:-"Đượclắm,nhưngcầnphảilàmhaiviệc:mộtlà

nhàvuaphảithayđổiáoquầnchotơi,vìconvậtnóhaylạhơingười,hailà

khiragiữabiểnphảinhớmởcáinútđằngsauchonóuốngnước".

Khơngmộtaingăncảnđượclònghammuốncủanhàvua.Cuốicùngcáixác

davoiđưavualênkhơngtrung.Ragiữabiển,vuanhớtớilờiCuộidặn,mở

nútđằngđítđểchovoigiảikhát.Lũquạvàdiềumấylâubịgiamcầm,nay



thấy có chỗ hở lục tục bay ra tất cả. Cái xác da voi rơi xuống biển và chả

mấychốcnhàvuađãlọtvàobụngcá.CònCuộimặcáohồngbàolênlàm

vuanướcấy[1].





KHẢODỊ





1.NgườiQuảng-bìnhkểchuyệnCuội,ngồinhữngtìnhtiếtgiốngnhưtrên,

còncóthêmmộtđoạnCuộiđánhlừahổ(trướckhilừavoi).

Cuộivàorừngchặtmâygặpmộtconhổđến.Hổhỏi:-"Làmcơngviệcgì

màlấynhiềumâythế?".Đáp:-"Trờisắplụttođếnnơi,lấyvềđểtreohọ

hàngbàconlênkẻochếtđuối".Tinlàthật,hổcầukhẩnnhờCuộitreogiúp

mìnhvàbàconmình,Cuộinhậnlời,hứasẽlàmsẵndâyrồiđịnhngàybảo

hổđếnmộtkhurừngnọtựthòđầuvàodâyđểmìnhkéolênkẻomìnhlàm

khơngnổivìhổnặngq.Rồiđó,Cuộilấymâylàmrấtnhiềuthònglọng.

Đến ngày hẹn, hổ và bà con nhà hổ đến rừng lần lượt chui đầu vào thòng

lọng.Cuộiđâmchếthếtbàconnhàhổ.Cònlạimộtconhổcáihếtlờicầu

khẩn xin tha mạng. Cuội bằng lòng tha nhưng với điều kiện là hàng ngày

phảitìmmồichomìnhăn.

Mộthơmhổcáigặpvoi.HổbảovoiphảitrốnngaykhơngthìCuộigiếtchết.

Voinóimìnhcóngàkhơngsợ,sẽtìmđếngiếtCuộichoxem.Đoạnhỏichỗ

ở của Cuội để hơm sau đến. Lúc hổ cái về nộp thịt cho Cuội, kể lại câu

chuyệnnhưtrên.Cuộibènđàohốtrênphủcâycỏ.VoiđitớithấyCuộiđịnh

xơnglạibắt,nhưngbịsahố.Câuchuyệnđếnđâygiốngnhưtrênđãkể.



2.TruyệnNóidốinhưCuộicònđượcmộtvàiquyểnsáchkhác(nhưSửNam

chídịvàTruyệncổtíchViệt-nam[2])chépnhưngkhơngđầyđủvàcóchỗ

hơi khác về chi tiết. Theo sách sau thì thay vào thằng hủi là bác xẩm mù.

Cuội thấy xẩm qua đó, gọi lại bảo: - "Xẩm ơi! xưa kia tao cũng như mày,

chuivàorọnàyđượcsángmắtra".Cũngnhưhủi,xẩmtưởngthật,mởrọcho

Cuộirarồichuivàochohắnbuộclại.Khingườichúkhơngtìmđượcsách

nóiláocủaCuộihầmhầmnổigiậnchạyra,tưởngCuộinằmtrongrọ,mắng

rằng:-"Sắpchếtđếnnơimàcònnóiláo!".Xẩmtanghenóithếsợhãikêu

lên:-"Lạyơng,tơilàxẩmđây".NgườichútưởngCuộilạicònlừanữa,gắt:

-"Xẩm,ơngcũngkhơngtha!".Miệngnóichânđạprọlănxuốngsơng.

ChỗCuộilừaơngquanthìsáchnàychéplàlừabàlãogánhhàngtấm.Cuội

bảobàlão:-"Bàthìgià,gánhthìnặng.Bàđưatơigánhđỡ,đếnchợbàcho

tơibữaănlàđủ".Bàlãohỏitênhọqqn,CuộicũngkhailàBơnglơng

xã, Ba la huyện, còn tên mình thì nói là Cha Căng Chú Kiết. Được gánh

hàngCuộichạyvùnvụtlàmbàlãođuổikhơngkịp,gặpaicũnghỏi:-"Có

thấythằngChaCăngChúKiếtđâukhơng?"-Khibàlãobiếtlàmìnhbịlừa

thìCuộitađãxấpướtgánhhàngđemvềnhàchú,nóidốilàhànglấyđượctừ

dướisơnglên.v.v...

XemthêmtruyệnMưutríđànbà(số109,tậpIII).

3.CóngườikểlẫnlộntruyệnNóidốinhưCuộinàyvớitruyệnSựtíchthằng

Cuội cung trăng (số 127 tập III). Ví dụ tác giả sách Sơn cư tạp thuật ở

truyệnMạntử,v.v...

4.ĐoạnCuộibánlợnrồicắmđixuốngđấtlừathím,tươngtựvớisựtích

vuaĐinhTiênHồng:lúcnhỏvuaởchăntrâuchongườichú.Mộthơmgiết

trâuđãicácbạnăn,cắmđixuốngđấtrồivềbáochúlàtrâuchuixuống



đất.Chúlênnúithấyđi,nắmkéobịngãngửa.Giậnq,chúđuổicháu.

Cháuchạyđếnbếnđò,ởđócóngườichèođòtênlàRồng,bèngọi:-"Rồng

mau mau đưa tao sang sơng". Bỗng nhiên có con rồng hiện lên đưa ơng

qua...TruyềnthuyếtNguyễnChích(sưutầmởThanh-hóa)cũnggiốngnhư

trên, chỉ có khác là không phải con rồng mà là một con rùa đưa ơng qua

sơng.SựtíchvuaMinhTháiTổ(Trung-quốc)cũngcómộtđoạntươngtự.

5.TruyệnvàtruyệncủangườiKhơ-me(Khmer).Chúngtơichỉkểrađâymột

íttruyệntiêubiểu:TrướchếtlàtruyệncủangườiJa-rai,nhanđềlàNóidối

nhưCuộicủatatươngtựíthaynhiềuvớimộtsốcổtíchĐơngTây.Gầngũi

nhấtlàtruyệncủađồngbàoJa-rai(Djarai)ởTây-ngunCơnvàNắc.Đólà

haingườibạn.BịNắcchơiácchomượnrùalàmgốiđểnócắnmình,Cơn

quyếttrảthù.Hắnlừachồngnóilàvợchết,lạilừavợnóilàchồngchếtlàm

chohaivợchồngNắcvìthươngnhớqlưulythấtlạc,thântànmadạimột

thờigian.Khihaivợchồnggặpnhaubiếtmìnhbịlừa,bènbắtCơnbỏrọtrơi

sơng,nhưngCơnđãlừađượcmộtngườihủichếtthaychomình.v.v...Thứ

hailàtruyệncủađồngbàoXơ-đăngvàHrêtươngđốiphongphúvềtìnhtiết

hơn cả. Trong đó Cuội lừa cọp, lừa quan và cũng như truyện của ta, Cuội

cưỡixácvoibiếtbaybaylêntrời[3].

TruyệncủangườiKhơ-me(Khmer):Mộtanhchàngtìmcáchănthịtconlợn

củangườimẹ.Mộthơm,hắncầmthúngdắtmẹđi,nóilàđểkiếmvàng.Đến

mộtnơinọ,thìnhlìnhhắnúpthúngxuốngđất,bảomẹgiữchochặtrồingồi

chờchohắnvềkiếmthuổngđểđào.Hắnvềgiếtlợnđãibạnbèhàngxóm.

Mẹchờlâu,đóiqmởthúngrachảthấygìcả,vềnhàthìthấymọingười

đangănthịtlợn.Mẹgiậnqbảoemmìnhbỏhắnvàobịđịnhquăngsơng.

Câu chuyện cũng xẩy ra như truyện của ta. Hắn nhờ ông cậu vềkiếm cho

quyểnsáchnóiláovàcũnggặpmộtngườihủi.Nhưngchỗkháclàkhitrốn

rakhỏibị,hắngặpmộtngườikháchỏilàmsaocólắmtiền.Đáp:xuốngdưới

ấymọingườiđềugiàucóvàsốtiềnnàylàdođánhbạcmàđược...Nghevậy



ngườikiacũngnhảyxuốngnước,nhưngchỉmộtlúchắnđãnổilênvớicái

mũibịthương,nói:"Taocũngcóđánhđượcbạcnhưnghỏithìhọbảolên

trênmàymàđòi.Taonóimãihọchomộtđấmchảymáumũinhưthếnày".

Anhchàngnghenói,biếtlàgặptaylừadốicũngvàohạngkhá,nhưngcũng

vuilòngchiatiềnchovàkếtlàmbạn.

NgườiKhơ-mecòn cótruyện Thơ-mênhChâycó nhiều tình tiết giống với

truyện Trạng Quỳnh, trong đó cũng có một số tình tiết gần giống truyện

Cuội.

Vídụtìnhtiếtsauđây:

Thơ-mênh Chây hay lừa người. Vua nghe tiếng gọi đến bảo hãy lừa mình

xem.Đáp:-"Việclừacủatơilànhờvàomộtquyểnsáchnóidối.Tiếcrằng

quyểnsáchlạiđểởnhàmẹtơi".-"Chophépngươivềlấy".-"Vìhơmqua

chữacháynênbịbỏngchân,đilạikhókhăn.Xinpháimộtviênquanvềlấy".

Khi viên quan trở lại nói rằng mẹ Thơ-mênh Chây bảo xưa nay trong nhà

khơnghềcóquyểnsáchđó,vuanổigiậnhỏiThơ-mênhChây,hắnungdung

đáp:-"Vậylàtơiđãlừađượcnhàvuarồiđó"[4].

ĐồngbàoMườngcũngcótruyệnCuội,cótruyệnrấtdài,cótruyệnngắn,nội

dung có truyện gần giống với truyện Cuội của ta, cũng có truyện kết hợp

thêm một số tình tiết giống truyện TrạngQuỳnh(hay Thơ-mênh Chây của

ngườiKhơ-me).Chúngtơikểradâyvàitruyện(xemthêmtruyệnEngCuội

trongTruyệncổdânvănViệt-nam,tậpI):

Cuộichơicholangmộtvốrấtđau(giảnóilàđibắtrùarồitìmcáchnằmvới

haicongáilang.Khibịlanghỏitộithìtìmcáchchốibằngcáchnhúngb...

vàobộtnhàlang)nhưnglangchưacólýdođểbuộctội.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

NÓI DỐI NHƯ CUỘI

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×