Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
SỰ TÍCH CÁ HE

SỰ TÍCH CÁ HE

Tải bản đầy đủ - 0trang

-Tơibâygiờthậtlàkiệtsức,khơngthểnàobướcđượcnữa.Nếukhơngcho

nghỉthìcũngđànhnằmliềutrướccửađâythơi.

Bàcụbảo:

-Chaoơi!ContavốnlàÁcLaihayănthịtngười.Cốđinhanhlên,bâygiờ

nósắpvềrồiđó.

Nhưngsưđãvứttaynải,nằmvậtxuốngđất.Haiđầugốivavàonhauchan

chát.Bàcụkhơngbiếtnóithếnàonữa,đànhnắmtayylơiđếnmộtcáihầm

đálớn.Saukhiđẩyvào,bàcụbảoyphảigiữchothậtimlặngđểtránhmột

cáichếtthêthảm.Đoạn,bàcụchấtcủiphủlárấtkínđáo.

TrờitốihắnthìÁcLaivềđếnnhà,tayxáchmộtconmang.Hắndừnglạiở

chânthangvàkhịtmũimãi.Hắnnói:

-Cómùithịtmẹạ!

Mẹhắnđáp:

-Thìchảthịtmàymangvềđấylàgì?

-Khơngphải.Thịtngười.Conbiếtlắm.Cóthịtngười.

Bàcụchưakịpcanthìhắnđãquẳngconmanglênsànrồichạyđitìm.Chả

mấy chốc, hắn đã lơi được nhà sư bất tỉnh nhân sự từ dưới hầm về phòng

mình.

KhisưtỉnhdậythìđãthấyÁclaiđangcầmmộtmũimáclămlămởtay.Hắn



qt:

-Màyđiđâu?

Sưnhìnkỹthấyhắncũngkhơngkhácgìngườithườngbèntỉnhtáođáp:

-TơiđitìmPhật.

-Tìmđểlàmgì?

Sưbấygiờmớinóirõmụcđíchcủamình.Rồilnmiệng,sưgiảnggiảiđạo

từ bi cho hắn. Sư nói mãi, nói mãi, kể lại bao nhiêu nỗi gian trn dọc

đường,vàniềmmongmuốncuốicùnglàlàmsaođượcnhìnmặtđứcPhậtđể

Phậtđộchothànhchínhquả.Sưnóikhéoq,đếnnỗimẹconÁcLaiđều

cảmđộngđếnrơinướcmắt.Thấyhọthànhthậthốilỗi,sưchohọbiếtlàhọ

cũngsẽtrởnên"vơsinhvơdiệt",sẽsốngmộtđờisốngbộiphầnsungsướng

trênNát-bàn,nếuhọnhấtquyếtbỏáclàmthiện.TựnhiênmũimácởtayÁc

Lairơixuốngsàn.Nhữngđườngnhănhungácmớiđógiờđãdịulại.

Sánghơmsau,khisưsắpsửalênđườngthìmẹconÁcLaivuivẻsắpsẵn

lươngthựcchochàng.Họlạitiễnđưasưsangtậnbênkiamộtngọnnúiđá.

Khisắptừbiệt,ÁcLaihỏi:

-TơibiếtlấygìmàdângPhậtđây?

Sưđáp:

-"TâmtứcthịPhật,Phậttứcthịtâm".Chỉdângtấmlòngmìnhlàđủ.

SưkhơngngờÁcLaiđãrútmũimác,nhanhnhưcắttựrạchbụngmìnhlơi



racảmộtmớruộtganđưachosưvànói:

-NhờhòathượngđưahộdânglênđứcPhật.

Sưlấylàmbốirốiq.ChỉvìÁcLaihiểunhầmlờinóicủamình.Bâygiờ

cònbiếtlàmthếnàođây.CuốicùngsưtađànhnhìnvàocặpmắtcủaÁcLai,

gậtđầunhậnlờirồigóibộlòngcủaconngườiđángthươngđólạivàquảy

lênvai,cấtbướcrađi.

Sưvừađiđượcmấyngàythìkhurừngrậmchấmdứt,biểnlộratrướcmặt

mênhmơngbátngát.Nướctrờimộtvẻtrơngrấtvuimắt,nhưngtrongbụng

sưlạichẳngvuimộttínào.MónlễvậtcủađứcPhậtđènặngtrênvai.Nếu

chỉcóthếthìkhơngcógìđángngạicholắm.Khổmộtnỗilàmùithốitừbộ

lòngkiaxơngrakhótả.Sưlẩmbẩm:-"Nhưthếnàythìcácnhàqndọc

đườngcònaidámchứamình".Quangàyhơmsau,khơngthểchịunổinữa,

sưbènvứtbộlòngÁcLaixuốngbiển.

NhàsưđimãirồicũngđếnTây-trúc.NhưngkhiphủphụctrướcPhậtđàinói

lênnỗithắcmắccủamìnhvìsaochưađượcđắcđạothìbỗngnhiêntrênđiện

cao có tiếng vọng xuống bảo chàng: - "Còn thiếu một vật nữa mới thành

chínhquả".Sưrấtđỗikinhngạc,cốngướcmắtnhìnlênmộttí.Trêncaovời

vợi,sưthấyhaingườitựahồnhưhaimẹconÁcLai.Sưbỗnghiểuhết:Đức

Phậtđãrõsựthiếuthànhthực,thiếutậntâmcủamìnhrồi;cònmẹconÁc

Lainayđãthànhchínhquảchỉlànhờtrongmộtlúc,ngộđạomaulẹvàchân

thành.Sưnằmphụcvịhồilâu,lòngthẹnthòvơkể.

Nhàsưtasauđólạitrởvềchốncũđểtìmlạibộlòng.Tuybiểnmênhmơng

sâuthắm,nhưngsưcũngcốlặnhụpđểmongthấylạimónqdângPhậtmà

ÁcLaigửichomình.SưnghĩchỉcólàmthếmớidámnhìnlạimẹconÁc

LaivàhyvọngtớigầntòasenđứcPhật.Sưbơilênlặnxuốngmãi.Sauđósư



hóalàmlồicámàngườitavẫngọilàcáhe[1],cũnggọilàcánượchaycó

nơigọilàcáơngsư.Vìchođếnngàynaydòngdõilồicáđóconnàoconấy

có cái đầu trọc như đầu ông sư và vẫn làm cái việc của nhà sư, nghĩa là

chúngđihàngđàn,cứlặnxuốngnổilênlnkhơngchịunghỉ.

Nhữngngườiđánhcácònnóilồicáherấtghétnhữngaitrêuchọcmình.Ai

trêuchọcnghĩalàgợilạichuyệncũcủatổtiênchúngnó,chúngnósẽlàm

chođắmthuyềnráchlưới.Tráilại,aikhenngợireohòthìchúngnósẽlặn

xuốngnổilênnhiềulầnchomàxem[2].





KHẢODỊ





Truyện kể trên lưu hành ở miền Nam. Nhân dân miền Bắc kể chuyện này

cũngmộtnộidungnhưngkháctêngọi.ĐólàSựtíchchimbìmbịp:

Mộtsưnữchântu,ănchayniệmPhậtbaonhiêunămròngmàchưađắcđạo.

Mộthơm,sưquyếtđịnhsangTây-trúcđểhỏiPhậtduncớvìsao.

Sau mấy tháng trời ngày đi đêm nghỉ, một ngày kia sư đến một khu rừng

thẳm.Trờiđãxếchiều,sứcđãkiệtthìmaysao,sưtrơngthấymộtcáinhà

bênđường.Nghetiếnggõcửa,mộtngườiđànbàbướcravộivãxuatay,bảo

kháchđinhanhlênkẻoconmìnhlàu,hễbắtđượcngườilàănthịt.Nhưng

thấysưnữnănnỉq,chủnhânlấycơmchoănrồibảochuivàotrongmột

cáivạiđậylạicẩnthận.



uconvềđánhhơithấymùithịtngười,cốtìmchokỳđược.umẹthấy

consắpănthịtsưnữthìhếtlờikhuncan:-"Đólàmộtnhàtuhành.Nếu

con ăn thịt người ấy Phật sẽ khơng dung thứ". Nghe nói, u con dần dần

tỉnhngộ,bàytỏsựhốihậncủamìnhchosưbiết.Hắnđãănthịtmấtrấtnhiều

ngườivàbâygiờhắnmuốnchuộctội.Cuốicùng,uconhỏisưnữ:-"Tơi

muốn sửa lỗi để theo Phật. Chẳng hay dùng cái gì làm lễ ra mắt?" Đáp: "Phậtchỉcầntấmlòngmàthơi!".

Thế là u con rút dao rạch bụng lơi cả gan ruột gan ra và nói: - "Nhờ

chuyểngiúpchotơivậtnàylàmlễdângPhật".Sưnữkhơngngờhắnlạihiểu

nhầm như vậy, đành nhận lời, quảy bộ lòng lên đường. Nhưng được mấy

ngày bộ ruột nặng mùi quá không sao chịu được, sư nữ qn cả lời hứa,

quăngvàobụirậmvàtiếptụcđinữa.

ĐếnTây-trúc,khinhàsưvàolàmlễthìđứcPhậtởtrêntòasenbảo:-"Còn

thiếumộtvậtnữamớithànhchínhquả".Sưnữhiểura,òakhóc,nóimìnhđã

kiệtsức,khơngbiếtlàmthếnàomàtìmđược.Phậtchonànghaichiếccánh

đểđichochóngvàbắttìmchora.

Nhưngcònbiết đâumà tìm.Sưnữ khócliên miên,ngàyđêm chuirúc hết

bụi này đến bụi khác, thỉnh thoảng lại lên tiếng than thở, phảng phất như

tiếng"bìmbịp".Tìmkhơngđược,nhưngsưcứphảitìmmãi.Rồisauđósư

hóathànhmộtloạichimđầuđen,mìnhnâu,mắtđỏnhưmáu,ngườitagọilà

chimbìmbịp.Đólàhìnhdạngcủasưnữđầuchítkhănđen,mìnhmặcáovải

nâu già. Còn mắt đỏ là vì khóc nhiều mà sinh ra thế [3] (Xem thêm một

truyệnkhácvềbìmbịpởmụcKhảodị,truyệnsố16).

TruyệnSựtíchcâyphướnnhàchùacũngcónộidunggiốnghaitruyệntrên:

Xưa có một người chun mơn ăn thịt người. Hắn đã từng bắt giết khơng



biếtbaonhiêunhânmạng.Tuyhungácvơđạo,nhưnghắnlạithờmẹrấtcó

hiếu.Mộthơm,cómộtnhàsưđiqungiáoquađóbịhắnbắt.Khihắnsắp

giết thịt thì mẹ hắn ra xin hộ cho nhà sư. Thấy mẹ năn nỉ q, hắn đành

bngđaorồihỏisưlàmgìvàđiđâu.Nghenhàsưkểchuyện,cảhaimẹcon

rấthốihậnvềnhữngtộiáctừtrướcđếnnay.Haimẹconcũngmuốnkiếm

mộtvậtcúngchonhàchùanhưngngặtvìtrongnhàchảcógìđánggiácả.

NhưngngườiconđãtìnhnguyệnnộpbộlòngcủamìnhđưavềcúngPhật.

Vừa nói hắn vừa rạch bụng moi ruột đưa ra. Nhà sư cũng nhận lấy nhưng

đếnbờsuốithìquẳnglnxuốngnước.Cóconquạthấyvậy,thabộruộtấy

bayđếnchùa,đậutrênngọncâykêulênomsòm.ĐứcPhậtrõchuyện,khen

thưởngconquạmàphạttộinhàsư.Đồngthờiđưahaimẹconnhàkialên

trờithànhPhật.Từđónhàchùalàmcâyphướnđểghinhớviệcấy.Trêncây

phướnbaogiờcũngtạchìnhconquạngậmmộttấmlụadàiđộhaibamươi

thước.TấmlụatượngtrưngchobộruộtcủangườiđãrạchbụngcúngPhật

[4].

Tómlại,bacốttruyệntrêncólẽxuấtpháttừmộtphậtthoạivàđãđượcsửa

chữatơđiểmthànhtruyệncổtíchdângian.

TheoMỹẤmtùybútthìmẹÁcLaiđượcPhậtđộcholàmMụThiện.ÁcLai

trở thành hai vị Hộ pháp được Phật cho giữ chùa mà ta thường gọi là ơng

ThiệnơngÁc.Tạisaomộtngườilạihóathànhhai?Đólàvìtuylàmộtnhân

vậtnhưngkểtừkhirạchbụngcúngPhậtđãtáchthànhhaiconngườikhác

hẳn.ƠngThiệnlàhiệnthâncủaqngđờisaucủaÁcLai(thờikỳngộđạo).

ƠngÁclàhiệnthâncủaqngđờitrước(chưangộđạo).

Nhưng về sự tích cá he, khơng phải chỉ có mỗi truyện trên kia. Lăng-đờ

(Landes)trongsáchđãdẫn,cósưutậpđượchaitruyệnnữa,cónhữngmơ-típ

kháchẳnvớimấytruyệnvừakể.



TruyệnthứnhấttứclàtruyệnConmụlường(xemtruyệnsố84,tậpII).

Truyệnthứhai:

Xưacómộtcơgáiconmộtphúơng.Tronglàngcómộtchànghọctrònghèo

thỉnhthoảngđếnnhàcơxinăn.Dầndầncơgáiphảilònganhtavàướchẹn

cóngàynênvợnênchồng.Nànglấytrộmcủachamẹmộtnénvàngđưacho,

bảocốhọcthiđỗ,hứasẽchờđợi.Ngườihọctròcảmơnvàthềbồivớicơ

gái.

Khơng ngờ khoa thi năm ấy người học trò bị hỏng. Vừa buồn vừa thẹn,

chàngbỏđixứkhác,quyếtthiđậumớitrởvề.Vềphầncơgáinghetinngười

uthihỏng,lạiđibiệttíchnêncũngrấtchánnản.Saucùngkhơngthểchờ

mãiđược,cơphảikếthơnvớimộtngườigiàusangtrongvùng.

Mãiđếnbảynămsau,ngườihọctròmớithiđậuvàđượcbổlàmquan.Tin

rằngngườiuvẫncònchờmình,anhchàngvuivẻtìmvềqhương.Khi

biếtnàngđãcóchồng,chàngmớiquyếtđịnhkhơnggặpnữa.

Vềphíangườiđànbànọ,nghetinngườiucũđãđỗđạtlàmnên,lạicóýđi

tìmmình,chắclàvẫntrungthànhvớilờithềxưanênbỏchồngtìmđếnnhà

ngườicũ.Anhchàngđóntiếprấttửtếnhưngkhinghenhắclạilờiướccũthì

đáp: - "Nàng đến thăm tơi chơi thì được nhưng đến để lấy tơi thì khơng

được. Hãy trở về với chống cũ đi! Một người đàn bà khơng thể có hai

chồng!". Khơng ngờ câu trả lời lại như vậy, người đàn bà thẹn q đáp: "Tơitưởnganhcònnhớlờiướccũnênđãbỏchồngđếngặpanh.Bâygiờ

khơngcònmặtmũinàotrởvềnữa".Nóiđoạnnhảyxuốngsơngtựtửvàhóa

thànhcáhe.Ngườitabảokhicánổitrênmặtnướcthấytrờithìthẹnvớitrời

phảilặnxuốngđểgiấuđi,nhưngkhixuốngnướcthấyđấtthìthẹnvớiđất

phảinổilên.Vìthếcáthànhthóiquenlặnxuốngnổilênkhơngnghỉ.



Truyệnthứba[5]:

Mộtơnghồngcóhaicơgái.CơbétênlàThịQuy,nhansắctuyệttrần.Có

nhiềuhồngtửlânbangđếndạmhỏinhưngđềubịtừchối.Nàngchỉucó

mỗimộtchàngtrainhànghèobấygiờlưuhọcởkinhđơtênlàAnhLinh.

HaingườichỉnonthềbiểnhứalấynhausaukhiAnhLinhđãđỗđạt.

Thấy Thị Quy từ chối, bọn hoàng tử lân bang tức giận, cùng cử binh đến

đánhbáothù.Nhàvuasaiơnghồng,chaThịQuyđiđánhvàcuốicùngơng

tadẹpđược.

AnhLinhthiđậucao,đượcvuakhenngợi,banchomộtcáinhẫnq,trên

có khắc một câu đố. Vua bảo nếu giảng được sẽ gả công chúa và cho làm

quan to. Thấy nét chữ ngoằn ngoèo, Anh Linh không hiểu gì cả, sau gặp

đượcmộtngườiănmày,chàngchoơnglãonhiềutiềnvànhờđóđượcơng

lãogiảnghộcho.

Vuayước,cholàmquanđầutriềuvàgảcơngchúachochàng.Vìvuakhơng

cócontrainênailấycơngchúathìsẽđượcnốingơi.Biếtđượcđiềuđó,Anh

LinhvộinuốtlờihứacũvớiThiQuyvànhậnlờivua.

ThịQuythấtvọngnhảyxuốngsơngtựtử.Longvươngthươngnàngchohóa

thànhcáhe.Ngàynaycácòngiữhìnhthùcủacơgáibịphụtìnhởchỗcố

cặpvúnhưvúcongáivàcótiếngkêulaoxaonhưtiếngrênrỉcủangườiphụ

nữkhócthanchothânphận.

Đángđểýtìnhtiết:nhàsưgặputinhănthịtngười,nhưnglạinhờcóbà

mẹcủautinhcứuchokhỏichết,v.v...Tìnhtiếtnàykháphổbiếnởmộtsố

truyệncổtíchphươngTâymặcdầumỗinơilồngvàomộtcốttruyệnkhác



nhau.TruyệnBasợitócvàngcủachúaquỷcủaPháp,Bỉ,Đức,Ý,v.v...là

mộttrongnhữngtruyệnđó(xemKhảodị,số136,tậpIII,truyệnNgườidân

nghèovàNgọcHồng).NgườiNgacótruyệnHồngtửemrểchósóicũng

cóloạttìnhtiếtnày:

Mộthồngtửcóngườianhrấtsợvợvàthườngbịvợhànhhạ.Mỗilầnthấy

chịdâubắtanhmìnhlàmviệcgìkhóthìhồngtửthườngvềnhờvợ-emgái

Sóithầnhóathànhngười-giúpđỡ.Lầnthứba,chịdâubắtngườianhphải

đitìmthanhgươmcủaSóithần.HồngtửtìmđếnnhàSóithần.BàmẹSói

thầngiúphồngtửnấpvàomộtchỗkínđểkhiSóithầnvềkhỏibịănthịt.

Sóithầnvềđánhhơithấyhơingười,hỏimẹ:-"Đãlâukhơngđượcănthịt

người,nàođưathịtchoconănđi".Ngườimẹnói:-"Làmgìcóngười,con

bay khắp nơi nên có hơi người đấy". Sói thần tìm tòi một lúc khơng được

bènnằmnghỉ.Khithấyconđãdìudịu,mẹmớiđưahồngtửra.NhưngSói

thầnvẫnđòiănthịt.Haibênđánhbài,hồngtửthua,sắpbịănthịtnhưng

nhờchiếckhăncủavợnênSóithầnnhậnralàchồngcủaemgái.Cuốicùng

hồngtửđemđượcgươmcủaSóithầnvềvàchữachongườichịdâutrởnên

hiềnlành[6].





[1].TheoJê-ni-bren(Génibrel)vàLăng-đờ(Landes).Sáchđãdẫn.

[2].TheoThựcnghiệpdânbáo.

[3].TheoTrungBắcchủnhật(1943).

[4].TheoPhanKếBỉnh.Việt-namphongtục.VềSựtíchcâyphướnnhà

chùa,ởNghệ-ancóngườikểkhácvớitruyệntrên:

Xưa,đứcPhậtsaimộtngườiđisangmộtnướckhácđểlấykinhvềcho

mình.Ngườiấyđưavềđếnnửađườngthìbịmộtconhổănthịt(vềtìnhtiết

này,mộtngườikhácởCát-ngạn(Thanh-chương)kểrằngngườiấybịmột

conrùalớnlàmchìmmấtthuyềnkinh).ThấykinhPhậttantácgiữađường,,

mộtconquạbènthavềchođứcPhật.Đểtrảơnquạ,đứcPhậtsailàmmột

câynêurấtcaochoquạđỗtrênđó.Vềsau,nhàchùathườngtrồngcây

phướn,trêncóquạngậmgiảidàilàvìthế(BảnkhaicủaxãĐức-mỹ).Xem

thêmKhảodị,truyện136,tậpIII).

[5].Jam-mơ(Jammes).HồiứcvềnướcAn-nam.

[6].TheoTruyệndângianNga(bảndịchcủaNguyễnHảiSa).



NguyễnđổngChi

KhoTàngTruyệnCổTích

14.SỰTÍCHCONSAM



Ngàyxưacóhaivợchồngmộtngườiđánhcánghèo.Mộthơmngườichồng

rakhơivớibạnnghề.Khơngmaycómộttrậnbãorấtlớnnổilêngiữalúchọ

đangthảlưới.Khơngmộtngườinàothốtkhỏitainạn.

Tindữvềđếnlàng,tấtcảmọigiađìnhđánhcáđềuđaukhổ.Tiếngkhóclan

đicácnhà.Riêngngườiđànbàlòngđaunhưcắt.Nhưđiênnhưcuồng,bàbỏ

nhàrađi,hyvọngtìmthấychồng.Bàcứtheobờbiểnđi,đimãi.Trảiqua

haingàyđếnmộthònnúilớn.Bàtrèolênrồivìmệtqngủthiếpdướimột

gốccây.

Đangngủbỗngcómộttiếngnổdữdội.Bàchồngdậythấymộtơnglãođầu

tócbạcphơđứngtrướcmặtmình,hỏi:

-Ngườilàaimàdámđếnnằmtrướcnhàta?

Ngườidànbàmếumáođáp:

-Tơiđitìmchồng.Cụlàmơnchỉgiúpkẻotơinónglòngnóngruộtq!

Cụgiànói:

-TalàthầnCây.Thấynhàngườichungtìnhtarấtthương.Vậytabáocho

biếtlàchồngngườicònsống,hiệnởngồihảiđảo.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

SỰ TÍCH CÁ HE

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×