Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
SỰ TÍCH TRẦU, CAU VÀ VÔI

SỰ TÍCH TRẦU, CAU VÀ VÔI

Tải bản đầy đủ - 0trang

ngàymộtkhăngkhít.Thấythế,đạosĩhọLưuvuilònggảconchoTân.Sau

khicưới,haivợchồngđếnởmộtngơinhàmới,cóLangởchung.



Từngàylấyvợ,Tântuyvẫnchiềuchuộngemnhưngkhơngâuyếmemnhư

trước nữa. Trước kia Lang thường được anh chăm sóc nhưng bây giờ thì

chàngcónhiềungàycơđơn.LangnhậnthấynhiềukhiTânmuốnlánhmình.

-Phảirồi,anhấymêvợqnta".TronglòngLangđầychánnảnbuồnbực.



MộthơmLangvàTâncùnglênnươngđếntốimịtmớivề.Langvềtrước.

ChàngvừabỏchânlênngưỡngcửathìvợTântừtrongbuồngchạyraơm

chầmlấymình.Langkêulên.Cáinhầmcủachịdâulàmchocảhaingười

cùngngượngnghịuxấuhổ.GiữalúcđóthìTânbướcvàonhà.

TừđâyLanglạibiếtthêmmộttínhtìnhmớicủaanh.Tânghenem.Cáighen

làm tăng thêm sự hững hờ của Tân đối với chàng[1]. Lang vừa giận vừa

thẹn. Chàng muốn bỏ nhà ra đi cho bõ ghét. Một hôm trời mới mờ sáng,

Langquyếtđịnhkhởihành.Chàngcứtheoconđườngmònđimãi,tronglòng

đầybựcbộiốntrách.Đilnmấyngàydường,Langtớibờmộtconsơng

lớn. Thấy nước chảy xiết, chàng lấy làm ngại ngùng. Xung quanh

khơngnghequamộttiếnggàgáychósủa.NhưngLangquyếtkhơngchịutrở

lại.Langngồicúigụctrênbờ,ơmmặtkhóc.Chàngkhócmãi,khócmãi,đến

nỗinhữngconchimđikiếmănkhuyavẫncònnghetiếngnứcnở.Sánghơm

sau,Langchỉcònlàmộtcáixáckhơnghồn.Chàngđãhóađá.





Tânthấymấthútemthoạtđầukhơngđểý.Mãisauvẫnkhơngthấyemvề,

Tânbổđitìmcácnhàquennhưngcũngkhơngthấytămdạng.Biếtlàembỏ

đivìgiậnmình,chànglấylàmhốihận.Hơmsaunữa,cũngkhơngthấyvề,

Tânhoảnghốtđểvợlạinhà,cấtbướcđitìm.Saumấyngày,chàngđãđến

bờ một con sơng rộng. Khơng có cách gì qua được Tân đi men dọc sơng,

cuốicùngthấyemđãhóathànhđá.Tânđứngbêncạnhhònđákhócmãicho

đếnlúcchỉcòncótiếngnướccuồncuộnchảydướibờmàthơi.Tânchếtvà

hóathànhmộtcâythânmọcthẳnglêntrời,bêncạnhhònđá.



VợTânchờmãikhơngthấychồngvề,cũngbỏnhàđitìm.Nhưngcuốicùng

consơngnọcũngngăncảnbướcchâncủanàng.Ngườiđànbàấyngồilại

bêncạnhcây,khóccạncảnướcmắt.Vàsauđónàngchếthóathànhmộtcây

dâyquấnquanhlấycâykia.



Đợimãikhơngthấybangườivề,vợchồngđạosĩnhờmọingườichianhau

tìmkiếm.Trướchònđávàhaicâylạ,họchỉcònbiếtdựngmiếuthờcảba

ngườitrẻtuổi ởven sơng.Nhândân quanhvùng gọilàmiếu "anhem hòa

thuận,vợchồngtiếtnghĩa"[2].



Vềsau,mộtnămnọtrờilàmhạnhánrấtdữ.Mọicâycỏđềukhơhéocả.Duy

haicâymọcbêncạnhhònđátrướcmiếulàvẫnxanhmượt.Mọingườicholà

linhdị.VuaHùngmộthơmngựgiáquaxứđó.Khiđiquatrướcmiếu,vua

hơingạcnhiênvìcảnhlạcâylạ:-"Miếunàythờvịthầnnào?Mấyloạicây

nàytachưatừngthấybaogiờ?".Đểtrảlờicâuhỏicủavua,Lạctướngcho



gọimấycụgiàởquanhvùngđếnhỏi.



Hùng Vương càng nghe, khơng ngăn được sự cảm động. Vua vạch lá trèo

lênnhìnkhắpmọichỗ.Đoạn,vuasaimộtngườitrèocâyháiquảxuốngnếm

thử.Vịchátkhơngcógìlạ.Nhưngkhinhaivớilácâydâythìmộtvịlàlạ

đếnởđầulưỡi:nóvừangonngọt,vừathơmcay.



Tựnhiêncómộtviênquanhầukêulên:-"Trờiơi!Máu!"Mọingườigiãnra

kinhngạc.Thìranhữngbãinhaiquảvàlácủahaithứcâyđómộtkhinhổ

xuốngđábỗngđỏốiranhưmáu.Vuasailấycảbathứnhailẫnvớinhauthì

bỗngngườithấynóngbừngnhưcóhơimen,mơiđỏtươisắcmặthồnghào

tươiđẹp.Vuabảo:

-Thậtlàlinhdị!Đúnglàhọrồi!Tìnhuthươngcủahọthậtlànồngnàn

thắmđỏ.

TừđóvuaHùngralệnhchomọinơiphảigâygiốngchonhiềuhailoạicây

ấy.Điềuđángchúýlàluậtcủanhàvuabắtbuộctraigáikhikếthơnthếnào

cũngphảitìm chođược bamón:trầu, cauvà vơichomọi ngườinhai nhai

nhổnhổmộttýđểghinhớtìnhukhơngbaogiờphailạt.Vìthếtừđódân

Việtmớicótụcăntrầu[3].





KHẢODỊ





1.TrongLĩnh-nam chích qi cũng như trong một số sách chép truyện cổ

kháckhơngthấynóiđếnkếtquảcủatìnhtiết"haianhemgiốngnhaunhư

đúc".Chúngtơithấyđócólẽlàmộtthiếusótcủangườichéptruyện,nênở

đâydựavàoquyểnTìnhsửViệt-nam.CáighencủaTânlàngunnhâncủa

việcLangbỏnhàrađivàcũnglàhậuquảcủaviệchaianhemgiốngnhau

đếnnỗilàmchonhiềungườinhầmlẫn.

2.CũngtheoLĩnh-namchíchqithìLangchếthóalàmcâycau,Tânhóa

làmhònđácònvợTânhóalàmcâytrầu.ỞđâychúngtơitheosáchSửNam

chídịchépLanghóalàmhònđá.Tânhóalàmcâycaulànhữnghìnhtượng

cómốiquanhệhợplýhơn(vềđiểmnàychúngtơiđồngývớiýkiếnTrần

ThanhMạitrongTìmhiểuvàphântíchtruyệncổtíchViệt-nam).

RiêngsáchMỹ Ấm tuỳ bút tuy cũng kể như Sử Nam chí dị, nhưng lại cho

rằngphảiđợisaukhichơncảbarồimớiđượctrờichohóa.Cũngsáchnày

cókểmộtsốtìnhtiếthơikhác,nhấtlàởđoạnkết:

Hai anh em Tân và Lang giống nhau như tạc, càng lớn càng giống và u

mếnnhau,điđâukhơngrờinửabước;việcđólàmchongườivợcủaTânLưuthị-mấylầnnhầmlẫn,rấtxấuhổ.Langsợcóđiềukhơnghaybènxin

anhraởriêng,nhưnganhkhơngcho.MộthơmLangbỏnhàrađilênvùng

núi, định sống lẩn lút ở đây, nhưng dầm phải sương gió nên chết ở cạnh

rừng,đượcdânđịaphươngchơncấtthànhmộ.Khơngthấyemvề,Tânbỏ

nhàđitìm.KhiTânđếnđây,dânlàngbanđầusợhãitưởngngườichếthiện

ra, vì thấy giống người chết như tạc. Khi nghe nói người em đã chết Tân

ngấtđivàchếttheo.Dânđịaphươngbènchơnbêncạnhmộngườiem.Lưu

thịcũngbỏnhàđitìm,đếnđâynghenóichồngvàemchồngđềuchết,liền



ơmlấymồkhócmãi,rồicũngchếtvàcũngđượcchơnbêncạnh.

HànhđộngcủahọcảmđộngđếnTrời.Trờichoemhóađá(biểuthịsựtrong

trắng),anhhóathànhcâycau(ngaythẳngđộclập,mởdạchoainấythấy),

Lưuthịhóathànhcâytrầu(tiếthạnhthơmcay).ĐoạnsaunóivềvuaHùng

cũngnhưtrênđãkể[4].

3.CũngtheoTrúcKhê,sáchdãdẫn,thìngơiđềnthờbangườihiệnnaylà

đềnTam-khươngởlàngNam-hoa,huyệnNam-đàn(Nghệ-an)màcáctriều

đạiphongkiếnvẫncósắcphongtặng.

ĐồngbàothiềusốởNghệ-ancũngcóSựtíchtrầu,cauvàvơinộidungkhác

vớicáctruyệntrên:

Mộtngườicóchíncongáicùngđicuốccỏdâu.Trưalạimệt,chịemnóiđùa

vớinhau:"Giácóaicuốchộthìsẽlấylàmchồng".Nghethấyvậymộtcon

quỷhiệnranói:-"Phảithếthìhãynhắmmắtlại,tơicuốccho".Quảnhiên

khimởmắt,mấychịemđềuthấynươngdâuđãcuốcsạchlàu.Quỷđưachín

cơvềlầnlượtănthịtđếncơthứtám.CơútlànàngKhămXnsợq,bỏ

trốn.Mộtđàngàrừngbảo:-"Muốnsốngthìchuixuốnglỗkhoaimài".Cơ

xuống,gàbẻláphủchonênquỷkhơngtìmra.Khiquỷđikhỏi,gàbảonàng

trèolêntiếptụcđinữa,hễgặpngườinàothìhỏiđường,ngườitasẽchỉcho.

Mộtbàtiênhiệnrabảocơcứđitheosợidâysongchođếnngọn.Đếnnơi,

hóarađólàcõiâm;ởđâycũngcónhàcủaruộngvườn.Mộtngườiđànơng

làChàngNgượclấycơlàmvợ.Hắnchunlàmmưaởtrầngian,nhưngvì

có vợ hắn qn cả chức trách, ba tháng khơng ra khỏi nhà, nên trần gian

ruộngnươngkhơcạn,ngườikêuvankhắpnơi.Sauđó,hắnphảitừbiệtvợra

đilàmmưa,dặnvợcứlnlnởnhà,airủđiđâucũngđừngnghe.



Ởnhà,haingườivợcũcủaChàngNgượcđếnrủ:-"Cómuốncoivoiđánh

nhaukhơng?"-"Khơng"-"Cómuốncoigươnglượcđánhnhaukhơng?""Khơng"-"Cómuốncoiơngbàgiakhơng?"-"Kểtừkhivềnhàchồngđến

naytơichưabiếtmặtmũiơngbàgia,chođivới".Đếnnơi,KhămXnchỉ

thấyhaiconrồngtolớn,sợq,chạyvề,mắtlnlnnhắmlại.Khichồng

vềbiếtchuyện,đànhphảitrảKhămXnlêntrần.Lênđếnnơivẫnthấyvợ

nhắmhaimắt,chồngbảo:-"Thơiđếnnơirồi.Chúngtachiatayởđây.Lúc

nàogặphoạnnạngọitơi,tơisẽđến".KhămXnđangđidọcbờsơngthì

gặpchàngNước.ChàngNướclạidỗdànhlấynànglàmvợ.Cuộctìnhdun

êmđẹp,chỉcóđiềubốchồngkhơngưanàngdâu.Mộthơmbốchồngbảo

condâuđibắtcásơng.KhămXnkhơngbắtđược.Nàngđếnbờsơnggọi

tênchồngcũ.ChàngNgượclênbảo:-"Muốnbắtcásơngthìsángdậyramà

bắt,nhưngphảidặnmọingườirằngnếuaicóthấycâygỗlạthìcũngđừng

đụngđến".Sángra,thấycómộtcâygỗlớnnằmngangsơngmàvựcsơngở

chỗđócạn,cárấtnhiều,KhămXnvàmọingườiđuanhauđibắt.Người

bốchồngthấysựlạcũngraxem,thấycâygỗlạbènlấygậysắtđâmvào.

KhơngngờđólàChàngNgược.Bịthương,ChàngNgược,tứccâygỗ,nổi

lên,nướcchảyàoàovàovực,phầnlớnngườiđibắtcáđềubịchếtđuối.Bố

chồngđổtộichonàngdâugiếtdân,KhămXnrabếnngồikhócrồilấylửa

đốtcâygỗđểsưởi.Đốtmộtlúcbỗngthấytrongđốnglửakhơngphảigỗmà

làChàngNgượcđãchếtcháy.KhămXnthươngq,nhảyvàolửacháy

ln. Chàng Nước về thấy thế cũng nhảy vào lửa cháy nốt (tình tiết này

giốngvớikết thúctruyện Sựtíchơng Đầurau. số21). Bố chồng chơn cất

mỗingườimộtmộ.Vềsaucâygỗhóathànhcâycau.KhămXnhóathành

câytrầuleolêncâycau.

ChàngNướchóathànhđávơi.Bốchồnglấycauănvớitrầu,nhổnướcvào

đáthấynướcđỏdẹp,bènháivềănđểgiảiphiền.Từđấycótụcăntrầu[5].

4. Đồng bào Ca-tu (ở phía Tây tỉnh Quảng-nam và Thừa-thiên) có một



truyệnnóivềsựtíchtrầu,cauvàvơituykháctruyệncủatanhưnghìnhảnh

đoạnkếtlạicóphầntươngtự:

MộtbàgiàgảmộttrongmườicơcongáichochàngRắnđểtrảơn.Ở với

Rắn,cơgáiđẻđượcmộtđứacon.Mộthơmvìcácchịxúibẩy,cơbịrăngrắn

cắmvàongười,chếtngay.Áoquantrơitheodòngnước,lọtvàocáidócủa

ơngNa,đượcơngnàycứuchosốnglại.ƠngNalấycơlàmvợ,đẻdượcmột

connhưngvẫnchưalàmlễcưới.Ngàycưới,chàngRắnđếndự.Mộtcuộc

chiếntranhdữdộidiễnragiữaRắnvàơngNa.Cơgáilấygóithuốctrong

rừng gói thành từng gói chuẩn bị ném cho cả hai bên để bôi cho lành vết

thương. Ném cho Rắn, khơng ngờ Rắn hóa thành cây cau. Ném trúng ơng

Na,ơngNahóathànhhònđá.Cơthươngqđứngtrênhònđáơmlấycây

cau,thìlạihóathànhcâytrầu,gốcmọcởđá,ngọnleolêncâycau.Truyện

cònkểthêmhaiđứaconcủaRắnvàơngNađếnnhặtgóithuốcthứbathì

hóathànhcốichàygiãtrầu.Dânlàngchạyđếnxemcũnghóathànhnhững

câychay.

Cómộtmụcơ-rúa(đànbàngồilê)đixúctépquađó,thấycâyhayhay,bèn

háilátrầuănvớiquảcaurồinhổnướcvàođá,đáđangtrắnghóađỏ.Mụlấy

trầu cau, vơi và chay ăn chung với nhau, tự nhiên thấy mơi đỏ, người hóa

đẹpra.Nhàvuanghetin,đòimụvềtriều,thấymụđẹpbènphonglàmhồng

hậu.Nghelờimụ,vuasailínhđếnđàocáccâycautrầuđemvề,nhưngđào

đibaonhiêucautrầuvẫnmọcnhiềuthêm,khơngbaogiờhếtgiống[6].

NgườiTháicũngcótruyệnTìnhnhânbiếnthànhtrầucaunóiđếnbangười

bạn học, trong đó có một cơ gái giả trai cuối cùng hóa ra trầu cau và vơi.

Truyệnnàycómơ-típhồntồnkháccáctruyệntrên.





[1]TheoTrúcKhê.TìnhsửViệt-nam.

[2]TheoSửNamchídị.

[3]TheoLĩnh-namchíchqi.

[4]TrongNơngcơngthương(1939).

[5]TheoBảnkhaicủatổngThanh-xun.

[6]TheoTruyệncổCa-tu.



NguyễnđổngChi

KhoTàngTruyệnCổTích

3.SỰTÍCHTRÁISẦURIÊNG



Ngày ấy, vào thời Tây Sơn, có một chàng trẻ tuổi người vùng Đồng-nai.

Chànglàngườitàikiêmvănvõ,đãtừngvunggươmhưởngứngcáibấtbình

củamọingười.ChàngtừngcầmqnmấylầnlàmchotớthầychúaNguyễn

chạydài.



NhàTâySơnmất,chàngluivềqnhàmượnnghềdạytrẻđểnáuhìnhẩn

tích.Độtnhiêncótindữtruyềnđếnlàmchomọingườixaoxuyến.GiaLong

vừathắngthế trênđất nướcViệtthì cũngbắt đầugiếthại nhữngngười đã

từnglàmquanchonhàTâySơn.Nhàvuacứdựavàochứctướclớnhaynhỏ

củahọmàgiahình:tưmã,quậncơngthìlăngtrì,tùngxẻo;vệúy,phânsuất

thìđánhgậy,phạtroi,v.v...



Dântrongxómsẵnlòngqmến,khunchàngtrốnđithậtxa.Họgiúptiền

gạovàmọithứcầndùng,trongđócócảmộtchiếcthuyềnnhỏmuilồngđể

tiệnđilại.



Vì khơng muốn để rơi vào tay qn địch, chàng ra đi. Ngược dòng sơng

Cửu-long,chàngtiếnsâuvàonướcChân-lạp.





Mộthơmchàngcắmsàolênbộmuathứcăn.Chàngbướcvàomộtcáiqn

bênđường.Trongqncómộtbàmẹngồiủrũbêncạnhmộtcơgáinằmmê

manbấttỉnh.Đólàhaimẹconđidânghươngtrênnúi,vềđếnđâythìconbị

ốmnặng.Vốncóbiệttàivềnghềthuốc,chànghếtsứcchạychữa,cuốicùng

cũnggiúpcơgáilấylạisứckhỏe.Vàsẵncóthuyềnriêng,chàngchởhọvề

tậnnhà.



Nànglàcongáichưachồng,đãđếntuổiquayxađạpcửi.Nàngcóvẻđẹp

thùymị.TựnhiêncóanhchàngtraingườiViệtởđâutậnxaxơiđếntrúngụ

tạinhàlàmchonàngquyếnluyến.



SaumộttuầnchaytạơnTrờiPhật,mẹnàngchobiếtlàPhậtđãbáomộng

chohaingườilấynhau.Chàngvuivẻnhậnlấycuộcsốngmớichoquangày.

Từ đây chàng có chỗ ở nhất định. Nhà nàng là nhà làm ruộng ni tằm.

Nhữngviệcđóchàngđềulàmđượccả.



*

**





Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

SỰ TÍCH TRẦU, CAU VÀ VÔI

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×